Theophylaktou Hermneia eis to Kata Matthaion Eungelion. Theophylacti in Evangelium S. Matthaei commentarius. Edidit graece et latine Gulielmus Gilson Humphrey

151쪽

COMMENTARIUS. CAPUT IX. 137 non sicut illi precatites. Videamus autem et Pharisaeos quid dicant. Pharismi autem dicebant: In principe remoniorunm incit oemonia. Summae stultitiae Sermones illi sunt,

nullus enim daemon ejicit daemonem. Esto autem quod daemones decerit ut daemoniam principi Serviens, aut magiam exercens Inocto igitur et peccata quomodo Solvebat, et regnum Dei Praedicabat 7 nam daemon comtrario modo et Ino OS Uget, et a Deo Separat. Et circumibat Iesus civitates omne ac vicos, docens in synagogis illamim et proedican evangelium regni, et anans Ormnen morbun atoge Onmnem languoren rn populo. Quoniam miSericors est, non expectat illos ad se venientes: sed ipse 1reuit, ne habeant excusationem quod nullus illos docuerit opere autem et Sermone trahit eos docens, et miracula faciens. Cun vidisset autem turba8, misericordi motus est erga

illos, quod essent destituti atque abjecti velut oves non habentes pastorexnJ Non habebant paStorem, eo quod principes

illorum non Solum non Corrigebant, Sed et nocebant. Vori enim pastoris Si erga gregem misericor lia amet. Tuno diei discipulis suis: Messis quidelm multa, OP rari i autern pauci rogate igitur orninum ie88is, ut eaeti uindat operarios in πι sein uarm. MeSSem oeat multitudinem quae euratione pus habebat, operario autem eos,

qui docere debebant, quale tune non erant in Israel. Dominus autem naeSSis ipse est Christus, Dominus apostolorum et prophetaruim. ManifeStum autem hoce eo, quod ordinavit apoStolo non petendo Deum. Aussi enim.

152쪽

I38 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM

αύτου, δωκεν αυτοῖς ἐξουσίαν κατα πνευμάτων καθάρτων, στε υτ ἐκβαλλειν, και θεραπεύειν πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν. Δω

V. a Tων δε δωδεκα ποστόλων τα νόματα εἰσι ταυτα πρῶτος Σίμων δ λεγομενος Ιετρος, και 'Aνδρεα λάδελφὸς at τοὐ. Καταλέγει τα των

153쪽

PUT X.

, T accersitis duodeciam discipulis suis, dedit eis pote latexi super spiritus ininiundos, ita ut ipsos secerent, et anarent que invis morbum, et quenmvis languorem. Du decim discipulos eligit auxia numerum duodeeim tribuum, virtutemque illi tradidit, Iamri paue essent, atque emisit: pauci enim per anguStam portam transeunt. Dedit autem eis faciemi miracula virtutem, ut per miracula in admirationem adducerent amittoreS, et magi obtemperantes doctrinae lisinererit. Duodecin autev apostolor ii nomina tint luTcu primus Simon qui dicitur Petrus, et Andreas frater ejus. J Enumerat autem apoStolorum nomina, Propter SeudonPOS-tolos. Praeponit autem Petrum et Andream, quoniam et primum erant vocati. Deinde ponens filios Zebedaei, praeponi Jaeobum Joanni, non propter dignitatem, sed

quia ita acciderat. Dicit igitur,

Iacobus Medoe situs, et Ioannes frater e is, Philippit et Bartholonminus, Thornas et Matthinus publicanus, Iacobus Alphini, et Lebboeus cognorinent Thad eris, Sir non Cananoeris, et Iudas Iscariotes, qui et tradidit illum. J Vido humilitatem Matutaei, quomodo se post Thomam ordia narit. Ad Judam autem eum VenisSet, non Exit, Pollutus illo, inimicus illo Dei, sed Iscar1otem illum a patria nominavit. Erat enim et alius udas, qui et Lebbaeus o Thad laeus licebatur. Duo igitur Jacobi, nempe unus Zebedaei, alter Alphaei et duo Judae, Thaddaeus unus, et alter proditor Tres autem Simones, Simon scilicet Petrus, et Cananaeus, et pro litor Simon enim Judas Iscariotes dicet latur. Hos duodecii in inrisei Iesus, et princepit eis, dicens: In viam stentium ne abieritis, et in civitatem Saamaritanorum

154쪽

140 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM μη πελθητε, και ει πόλιν Σαμαρειτῶν η εισελ- θητε πορεύεσθε δε ἄλλον προ τ προβατα τα ἀπολωλότα οἴκου Ισραηλ. Ιορευόμενοι δε κηρύσσετε λέγοντες 'Uτι ηγγικεν ἡ βασιλεια των

ρίζετε, δαιμόνια εα βάλλετε Δωρεὰν ἐλάβετε,

ραβδους συγχωρεῖ χειν Τολο γαρ η κριβὴς κτημο- συνη ποιοὐσα πιστευεσθαι την περὶ κτημοσυνης διδα--οντα. I α να μη eγωσι, πόθεν διατραφησόμεθα; φησὶν, ἄξιος ὁ ργάτης της τροφης αὐτοΓ, τουτεστιν, κτων μαθητων τραφησεσθε χρεωστολι γαρ τοὐτο μῖνώς εργάταις Τροφης ε εἶπεν, ου τρυφης' ου γαρ δεῖ τρυφα τους διδασκάλους.

155쪽

COMMENTARIUS CAPUT X. 111 ne ingrediantini: ed te potius ad oves perditas do=nus Israel. Prosciscentes au m proedicate, dicentes: Appropinquavit regnum coeloraim. J HOS, quales 2 PiSeatores, vulgareS, P EeanΟS. Primum autem eos misit ad Judaeos, ne dicere queant, Quoniam ad gentiles missi fuerunt, idcirco nos Judaei aure non ore Eminus Destituit igitur Judaeos omni excusatione. Conjungit autem Samaritanos gentilibus, quoniam Babylonu erant in Judaea domicilium habentes, prophetaSque non recipiebant, Sed tantummodo quinque lilbro MoySiS. Porro per regnuΠ1 coeloriam futurorum intellige fruitionem Armat autem eo miraculis, dicens: Insonos anate, lepro8o qnΤιndate, doenmones cite.

Gratis accepistis, gratis date. J Nihil tarn decet doctorem, quam humilitas, et divitiarum contemptus. Duo igitur haec hoc loco docet, dicens, Grati ReeepiStis, ne Superbirent, quod talia dona et haberent, et darent. Gratis enim et per gratiam talia accepistis, sed cum humilitato

et ilivitiarum estote contemptores Grati enim, inquis, dato. Et ut perfectius malorum mnitu ra EX extirpetur, inquit:

Non possideatis aurrem, neque argentunm, nepete ora in zonis v triri neque perarin ad iter, neque duas tunicas, neque calceamenta, nePwe virgam dignus mini est operarius suo cibo. Magno Studio eo exercet, et propterea omnia ab eis Superflua aufert, et Curas ei a limit. Nam

neque virgam eo habere Sinit, quod exactae paupertatis est, o dignos fide facit eos, qui Paupertatem doceant. Deinde ne licant, unde victum habebimus 2 inquit, Dignus est perariu cibo Suo, hoe St, a ESeipuli paS- contini debebunt enim hoc vobis ut operariis. Dixit autem cibo, non lilaeu. Neque enim deliciari oportet doc

156쪽

112 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM V. 11 ις ην δ' g πολιν η κωμην εἰσελθητε, ἐξετάσατε τις ἐν αὐτη ξιός ἐστι, κάκε μεινατεδ ως ν ἐξελθητε οὐκ et πάντας κελεύει ερχεσθαι,

ἴνα μη τοῖς ναξίοις μιγνυμενοι διαβαλλωνται εἰ γαρ εις τους ἰξίους μόνους ερχωνται, πάντως καὶ διατραφησοντat. Κελεύει δε προσμενειν, καὶ μη οἰκίαν εὐοικίας ἰμείβειν, ναμ ως γαστρίμαργοι ψεγωνται, καὶ δόξωσι τους πρωτον

εν μεσπι λυκων. Καθωπλισεν αὐτοῖς σημείοις' ποίησε θαρρεῖν περὶ της τροφος, τὰς των ἀξίων ἀνοίξας θύρας. Λεγε νυν καὶ τα συμβησόμενα δεινὰ, την πρόγνωσιν δεικνύς. ΓΙαραμυθεῖται δε διὰ του γω. γὼ, ησὶν ὁ κρατaιός' ωστε θαρρεῖτε, χείρωτοι γαρ σεσθε. 'Eτοιμάζει eaυτοῖς προς το πάσχει - γαρ δύνατον εν μεσω λύκων πρόβατον μη πάσχειν, ἴτω καὶ ὁμῶς μεταξύ των Ιουδαίων. Ἀλλα αν πάσχ'πε, μη ὀργίζεσθε ως πρόβατα γαρ πράους -ἀς Dab βούλομαι, καὶ οἴτω μἀλλον νικαν.

157쪽

COMMENTARIUS. CAPUT X. 13 In quanicunque civitatem vel vicum fueritis ingressi, quirite quis in ea dignus sit atque illic manete, donec eatis. J Non ad omnes jussit re, ne mixti indignis arguantur. Nam si ad solo dignos ierint, omnino et PaSeentur. Jubet autem manere, et non de domo in domum Ire, ne tamiuam gulos male audiant, et videantur primos qui Susceperant, injuria assicere. in autem intrabitis donium, salutabitis illam dicentes: Hae huic domui et si petideu fuerit domus dimia veniat pa ve8tra rupra illaan: in nminus fuerat digna pamve8tra ad vos revertatur. J Per salutationem et pacem, benedictionem intelligo, mas apud solos dignos manet. Disce igitur hoc loco quod nostra maxime opera nos bene Iru

cant.

Et Pitcunimque non aeceperit vos, nepte audierit et M ne ve8tros, eaeeuntes eae oedibus aut civitate illa, eaecutite putiverem pedum vestroruam. Amen dico vobis, tolerabilius erit

terro Sodomor nn et Gomorrhoeorum in die fidicii, ganmciuitati illi. J Excutere ubet pulverem, monStranteSquod nihil illinc acceperint propter duritiam illoriam qui PerSuaderi non potuerunt, vel ut testentur se illorum nomine magnum iter confecisse, nihilque illis profuisse. Toleralbilius igitur erit Sodomis quam incredulis, eo quod Sodomitae hic puniti adit si mitius punientur.

Ecce ego mitto vos sicut oves in medio lupormin. J A -Π1RVerat eo miraculis, de cibis bonam fiduciam illis fecerat, apertis lignorum anuis. Dici nune et gravia quae Ventura erant, Suam praescientiam manifeStans.

Consolatur autem per hoc quod dicit, ego. Ego inquit, potens illo ot proinde fidito invicti enim eritis. In-Struit autem eos ad passionem. Nam sicut impossitae est oves in 1edio luporum illi pati, ita et vos inter Judaeos. Verum licet patiamini, ne Succenseatis Volo

enim O manSueto eSSe, Sicut oves, et Si magis vincere.

158쪽

Ill THEOPHYILACTI IN S MATTHAEUM Γίνεσθε Ουν φρόνιμοι ώς POφεις, και κεραιοι ςαι περιστεραί. ελει τους μαθητὰς και φρονίμους εἶναι σνα γαρ μη, πρόβατα τούτους κούων, νοῆς τι λίθιον eiebat τον ριστιανον, φησιν τι δεῖ καὶ φρόνιμον εἶναι, ειδότα πως δεῖ νaστρεφεσθαι εν μεσω πολλων χθρων.υς γὰρ ὁ φις παν με το λοιπον σωμα δίδωσι πλήττεσθαι, την se κεφαλην τηρεῖ, ἴτω καὶ ὁ ριστιανος παντα

τα εαυτου ιοότω, καὶ το σωμα αὐτολτοῖς πληττουσι την

V. 17, 18 Προσεχ ετ δε π των ανθρωπων παραδωσουσι γαρ μῶς ει συνεδρια, και εν ταῖς συναγωγαλ αυτῶν μαστιγώσουσιν μῶς και ἐπὶηγεμόνας δε και βασιλεῖς ἀχθησεσθε νεκεν μου,εις μαρτυριον αὐτοῖς και τοῖς θνεσιν. J ρας, τουτ εστι το φρόνιμον εἶναι, το προσεχειν καὶ π διδόναι ἀφορμην τοῖς θελουσι θλίβειν, ἰλλὰ φρονίμως διοικεῖν τα

μαρτυριον αὐτοῖς και τοῖς θνεσl, τουτεστιν εις ελεγχον αὐτων μη πιστευοντων.

159쪽

COMMENTARIUS. CAPUT X. 1έ5 Estote gitur parit lentes icut serpentes, et irriplices velut colu)nboe. J Vult iliscipulos etiam prudentes esse. Ide1reo Cum audieris Christianos diei oves, non intelligas quod Oporteat eos Stupidos esse, nam et prudentes oportet CSSe, et Seire quomodo versar debeant in messio multorum inimicoraim. Sicut enim Serpen totum CorpuSobjici ut percutiatur, caput autem Servadi ita et Christianus, inquit, omnia Sua det, atque etiam Corpu Suuna percutientibus caput autem quod est Christus et fidem in illum servet. Et leui Serpens in anguSto quodam foramine circumstringit e, atque inde evadens essena

veteren exuit ita et nos per an ustam iam incedamUS, ut Veterem exuamu hominem. Veruntamen quia et Serpens noxius St, ubet o Simplice QSSe hoe St, Sinceros et absque malitia nullumque offendentes, leui columbae ilis enim cum auferiintur ei foetus, et PerSecutionem patiuntur, rurSu ad domino Suo revertuntur.

Est igitur prudens sicut serpens, ita ut ne deridearis

ob vitam ab aliis, Sed omnia tua citra offenSana perficias. Alii autem ne noceas Si velut columba, hoe St, neutiquam malignuS. Cavete auteam ab honiinibiis tradent uini vos in concilia, et in synagoqis suis flagellabunt vos, et ad proesides et reges ducernini propter Die, in testianonium ipsis ac gentiabus. Vides hoc esse prudentis, cavere, et non dare oceaSionem volentibu persequi, Sed Prudenter agere res nostras. Si pecuniam Voluerit qui persequitur, Si honorem, da ut ne oecaSionem habeat si autem fidem aufert, euStocli tuum caput. Non autem discipulo missurus erat ad Judaeos solum, sed etiam ad gentes:

idcirco dicit, In testimonium ipsis et gentibus, hoe St,

in notam et in reprehensionem eorum qui non redunt. At cure tradiderint vos, ne itis olliciti quoni odo aut

quid loquamini dabitur enis vobis in illa hora tuid loqv inini Non enini vos estis, peti loquiniini, Sed Spiritus

160쪽

146 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM οἱ λαλουντες, ἁλλὰ το ΙΠνευμα του πατρος μῶν, το λαλοὐν ἐν,μῖν. Iνα μη εἴπωσι, και πως δυνησόμεθα

νατον, και πατηρ τεκνον και ἐπαναστησονται τεκνα ἐπι γονεις, at θανατώσουσιν αὐτούς. ψο- λεγε αυτοῖς τα συμβησόμενα, να ὁτa γενωνται μη θορυβηθωσι Δείκνυσι δε και την του κηρύγματος δύναμιν πως ποιεῖ καταφρονειν της φύσεως τοιουτος γαρ ὁ ριστιανι μος αλλὰ καὶ την μανίαν μείνων εμφαίνει, τι Οὐο των

βερὰ, οἱον το, παραδωσουσιν μας, καὶ το εσεσθε μισούμενοι, περὶ των μετὰ την νάληψιν συμβησομενων ησαν. To δε νυν λεγόμενον, περὶ των προ του σταυρου. οὐ μηγὰρ τελεσητε τὰς πόλεις του Ισραηλ διωxόμενοι, και ευθυς ελεύσομat προ υμῆς Κελευε δὲ φεύγειν διωκομενους. ογὰρ προδηλως ρίπτειν αυτον εις κίνδυνον, ac αἴτιον γίνεσθαι κατακρίσεως τοι φονευταῖς, και ζημιοῖ τους μελλοντας

라틴어 텍스트