Theophylaktou Hermneia eis to Kata Matthaion Eungelion. Theophylacti in Evangelium S. Matthaei commentarius. Edidit graece et latine Gulielmus Gilson Humphrey

221쪽

COMMENTARIUS. CAPUT XIII. 207ad coelestia monten habent, in eis quiescant. Et tu

quoque Sto granum Sinapis, quod parvum quidem Videtur, non enim oportet virtutem jactare, sed fervidum se

praebere et provocativum, et a tiStere reprehendentem.

Sic enim eris maximus inter olera, id est, perfectus inter infirmos et imperfectos, ita ut et volatilia celi, hoe est, angeli, habitent in te, angelicam ducente Vitam Gaudent onin illi in austis. Aliani parabolau dirit eis. Simile est mnurn coelorurn ferimento quod accepturn nmulier abscondit in Irinouεatis D ibus, donec ferntentatun est totum. J Fermentum dicit apostolos, sicut et granum Sinapis. Sicut enim fermenturm eum Parvum Sit, totam farinam in Se transferi, si et vos totum mundum transformabitis, tametsi pauci sitis Satum autem erat menSurn Hebraeorum, Sicut apud nos est, ut exenipli Causa dicam, modius vel

localitra. Aliqui autem per fermentum intelligunt prae-

licationem, per tria autem Sata re aninas vires, rationalem, irascit illen et concupiscit,ilem per mulierem Vero animam quae praedicationem in omnibus suis hcultatibus recondit, commiscet, fermentat, Seque totam per illam sanctificat oportet enim nos omnino fermentari ot transformari in divina. Dicit enim, donec feria mentetur totum. Hinc omni locutus est Iesus in parabolis ad turbas, et sine parabolis nihil locutus est illis, ut conmpleretur et oddictuin fuerat per prophetan oti ait Aperian in parabolis 3 meunm, em ctabo abscondita a constitutione mundi. JAdducit prophetam praedicentem quomodo doeturus ora Jesus, et in parabolis, ne tu putes Christum inveniSSe novum quendam doeendi modum. Particula autem ut non est causae, Sed eventus Significativa. Non enim docuit, modo esus ut impleatur prophetia: Sed quia ipSe per parabolas doeuit, X offectu impleta est in ipso prophetia Absque autem parabola non loquebatur eis, tune Solum non enim semper in Parabolis loquebatur.

222쪽

καταβολης κόσμου αὐτος γαρ φανερωσεν μῖν τα εν ου- ρανοῖς μυστήρια.

V. s6 οτε φεις τους χλους λθεν εις την οἰκίαν Ιησους 'Aφηκε του ἴχλους τότε τε οὐδεν φ λοῖντο ἀπο της διδασκαλίας Αὐτος με γαρ εν παραβολαῖς ελεγεν, ς α ερωτήσωσιν αυτόπι κεῖνοι δε υ φροντίσαντες τούτου, οὐδε ζητησαντες τι μαθεῖν, εικότως ἀφίενται παρ'

Και προσηλθον αὐτω οἱ μαθηταὶ αὐτου λεγον- τες φράσον ημῖν την παραβολην των ζιζανίων τουάγρob. IΠερὶ ταύτης μόνης ρωτωσιν, ως των ἄλλων σα

V. set a D δε αποκριθεὶς ἐπεν αὐτοῖς ὁ σπείρων το καλον σπερμα ἐστιν δ υἱδ τολάνθρωπου dras ἀγρός ἐστιν δ κόσμος το δε καλον σπερμα, ουτοί εἰσιν οἱ ιο της βασιλείας. α δε ζιζάνιά εἰσιν υἱοι του πονηρού δ δε εχθρος σπείρας αυτά ἐστιν δ διάβολος δ δε θερισμος η συντέλεια του ιῶνός ἐστιν οἱ δε θερισται ι γγελοι εισιν. υσπερ υ συλλέγεται τὰ ζιζάνια και πυρὶ καίεται, υτως σται ἐν τῆ συντελεια του ιῶνος τούτου ποστελεῖ δ υἱὸς του νθρωπου τοῖς άγ- γελους αὐτου, και συλλέξουσιν της βασιλείας ciύτου πάντα τα σκάνδαλα, και τους ποιούντας την νομίαν, και βαλούσιν αὐτους ει την κάμινον του πυρός' ἐκεῖ εσται κλαυθμος και δ βρυγμος

και μάχαι, και τάχα κα των πιστων πο λοὶ διαφθαρήσονταιεν ταῖς στάσεσιμ αλλὰ και ὁ Ιαὐλος και ὁ λ 1στης ζιζάνια εἶχον πρὶν η πιστευσαι ο- ξεκόπησαν ουν τότε, διὰ τον

223쪽

COMMENTARIUS CAPUT XIII. 209 Emictavit autem Dominus quae abSeondita erant a Constitutione multiti Ipso enim manifestavit olbi myStoria quae in coeli Sunt. Tunc relictis turbis vetiit in donitin Iesus. Tune reliquit luctas, cum nihil prodesset doctrina. Ipse enim in partitiolis loquetiatur, ut uin inter garent contra illi non curabant, neque discere quaerebant, unde ab eo merito relicti sunt. Et accesseritnt ad eun discipuli eius dicentes: Dio nobis parabolan zizaniorun agri. I De hae sola rogant quod aliae manifestiores eis videbantur Zizania autona dicuntur, quae inter fruges pullulant etiam noeiva, utpote loliunt, vicia, hiromium, Q. At ille respondens dixit illis: Qtui seiminat bonun senienest lius horarinis ager auten est ynundu8. Porro bonuπιδernen iunt ira regni: zizani vero sunt ira illitus niali: inimicus qui serninatis est diit oliι ne8Si vero con8unὶ-πὶatio seculi est ni essores autem angeli sunt. Sicut igitur colliguntur zizania, et igne ovium nitur: εὶ erit a con-εuxnxitatione eculi hujus. Mittet lius hominis angelos suos, et colligent e regno illius Inni ostendicula, et eos qui patrant iniquitatent, ac mittent illos in cantinun imiis: ibi erit ploratus, tridorque dentiunm. J Supra dicta, Sunt, quae hic dicenda. Dicebamus enim quod de haeresibus dis-Serat, quae PermaittunturAESse usque ad ConSummationem Seculi. Nam si exscinderemus et occideremus haereti-Cos, seditiones fierent et pugnae; et forte etiam multifidelium in se lutontibus perirent quoniam et Paulus et latro habuerunt ilini giganta priusquam crediderunt:

224쪽

Malach iv. 2.

και πάντα σα χει πωλεῖ, και ἀγοραζε τον γρονεκεῖνο ν. J in γρος ὁ κόσμος, θησαυρος το κήρυγμα KGC V

V. 45, 46 Πάλιν μοι εστιν η βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἁνθρωπω εμπορω ζητούντι καλου μαργαρίτας, ὁ εὐρων ἔν πολύτιμον μαργαρίτην, πελθὼν πεπρακε πάντα ἴσα εἱχε, και ηγόρασεν αὐτον

Θάλασσα petraρων βίος, εμποροι ι διὰ τουτου διερχόμενοι και ζητουντες γνῶσίν τινα εὐρειν Πολλοὶ μεν ου δοxοὐσιμαργαρῖται, αἱ των πολλων σοφων δόξαι ei δε ὁ πολύτιμος Mία γαρ ἡ λήθeta, τις εστὶν Ἀριστός. Ωσπεοουν ὁ μαργαρίτης στορεῖται γεννασθαι εν ὀστρεω, περὰνοίγοντι τὰς πτύχας ενσκήπτει στραπὴ ειτα παλιν συγκλείοντος ταύτας, ε της ἀστραπης καὶ της δρόσου συλλαμ-

225쪽

COMMENTARIUS. A PV XIII. 211 non XSeeta autem Sunt tune propter futuram frugem; Postea autem fructum attulerunt Deo, giganta vero Spiritus sancti igne et fervore combuSSermni . Tunc Iusti fulgebunt sicut sol in regno patris ui. tui habet aures at diendi, audiat. J Quoniam Sol videtur nobis omnitius stellis fulgentior, propterea Comparat Sol JuStorum claritatem. Nam et super solem fulgebunt Forta SSe autem, quia sol austitis Christus, tune iisti

fulgebunt ut Christus. Erunt enim et ipsi dii.

Iterun sinitia est reguun coelorurn theSauro in agro

ab8condito, petere honio qui invenit, abscondit, et proe gaudio illius adit et vendit universa quo habet, et entit agru=m illum. J Ager mundus thesaurias praedicatio et Scientia Christi occultus est autem in multilo. Sapientiam enim, inquit Paulus, prae Eeamus hisconditam. Qui autem quaeri scientiam Dei, invenit eam et omnia quae habet, Sive gentilia dogrmata, sive malo mores, SiVedivitias abjicit statim, et vendit agrum, id St, mundum. Nam qui scientiam habet Christi, possessionem propriana habet mundum, nihil enim habens omnia oSSidet, et elementa ei Serviunt, et imperat illis, sicut et Jesus et

Iter in imile est regnuni coelomini hontini negotiatoripioerenti bonas nargaritas, qui cun invenit nariu pretio-8arin nargaritavi, abiens vendidit onini quin pos8idebat, et ni ercatus 3 illani. J Mare Si praesens ita negociatoreSilli, qui per hanc ambulant et itiserunt Seientiam quandam invenire. Multae enim margaritae, multorum Sapicntuna opiniones. Una auten pretiosa una St VeritaS,

quae scilicet Cliristus est. Igitur sicut de margarita traditur quod in concha nascatur, is Se aperit tempore fulgoris, et dein iterum claudit: concipitur itaque tuiti

226쪽

2l THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUMβάνεται ὁ μαργαρίτης, καὶ διὰ τουτο λευκότατός εστιν, ουτωκά ὁ ριστος εν τί παρθένω συνεληφθη εὐαστραπης της

μαργαρίτην τασθαι, πάντa διδόντας. V. 7 o Πάλιν μοι ἐστὶν η βασιλεια των Ουρανῶν σαγήνη βληθείση εἰς την θαλασσαν και ἐκ παντός γένους συναγαγουση Τ, ν δ τε πληρωθη ἀναβιβάσαντες ἐπι τον ιγιαλον, και καθισαντες, συνελεξαν τα καλὰ εἰς αγγεῖα, τα δε σαπρα μεβαλλον Ουτως εσται ἐν τη συντελεία του αἰῶνος. 'Eξελευσονται ι γγελοι, και ἀφορι Οὐσι τους πονηρου ἐκ μεσο των δικαιων, a βαλ οὐσιν αὐτους ει την κάμινον του πυρος, ἐκεῖ σται κλαυθμος

227쪽

COMMENΤΑRIUS CAPUT XIII. 213 e fulgore et rore, proptereaque eamlida est Sio et Claristus in 1rgine conceptu QSt, e Superno fulgore, Spiritus sancti scilicet. Et sicut saepe inargaritam qui tenet in manu, ipse scit quantas halbeat divitias, alii autem ignorandi ita et praedicatio in olbscuris ot simplicibus abscondita est. Docet igitur ut datis omnibus

margaritam hanc POSSideamUS. Iterunι intile est regnum coelorrem agenos, quin in et nare mi88 eae amni genere congregavit, Iam ut impleta fuisset stibducentes ad Eutus et edentes colleger ni P in bona sunt in vasa: tuo vero mala, foras ejecerrent. Sic erit in consummatione seculi eaeibunt angeli, et Separabitnt natos de medio justorum, et littent eos in carninunm

ignis ibi erit fetus et stridor dentium. Terrilbilis est

hae paralbola: Stendit enim quod licet credamus, non habeamus autem vitam bonam, in ignem Projiciemur Sagena quidena est cloetrina iScatorum apoStolorUm, quae ex miraculis et teStimoniis propthetarum Connexa ost. Quae enim docebant apostoli, firmatiant miraeuliS, et prophetarum vocibus. Hae igitur Sagena, o omni genere CongregaVit, barhinros, Graeeos, iudaeos, meretri-CeS, Puhilleanos, latrones. Quando autem impleta fiterit, hoe est, ConSummalbitur mundus, tune qui in agena fuerint, discernentur. Nam licet crediderimus, inventi autem fuerimus mali, abjiciemur. Qui autem non tales, in Vasa mittentur, aeterna tabernacula clieo. Omne autem OPUS, Sive bonum, Sive malum, citius dicitur esse animae habet enim anima spirituales dentes. Tune autem antima striderit illis, hoc est, operativa Sua Virtutes conteret, eo quod haec fecerit.

Dicit illis Iesus: Intelleaeistis Maeo anni, Dicunt illi:

228쪽

V. 53, 54 Και γενετο τε ἐτελεσεν Ἱησούς τὰς παραβολὰς ταύτας, μετῆρεν κεῖθεν. Καιελθων εις την ra τρίδα υτο ἐδίδασκεν υτοῖς ντη συναγωγη αὐτῶν. αύτας εἶπε τὰς παραβολὰς,

229쪽

COMMENTARIUS. CAPUT XIII. 215 Erian Dotnine. At ille dixit illis: Propterea ninis scriba doctiis ad regnum coeloruim, linilis est patrifarinilias, qtri depronma de thesauro suo nova et vetera J Vidisti quomodo Parabolae attentiores eos fecerint: Ecce igitur qui alias insipientes, o imperiti, intelligi in ea quae Ubque licta. IIII Ie laudans eos Salvator, ieri, omnis Seritia, o Scriba enim vocat eos, ut doctos in lege, et licet docti essent in lege, non manserunt tamen in lege, sed docti sunt ad regnuam, hoc est, Christi scientiam, et poSSunt proferre ea quae X OV et sum ex

votori. Paterfamilias igitur Christius ut lives. In ipso enim inesauri sunt Scientiae, qui nova docenS ex Veteri subjunge bat testimonia exempli gratia dixerat, pro

otioso Sermone rationem reddes, hoe enim OVum:

deindo addidit ostimonium Ex Serimonibus enim tuis austificaberis, et condemnaberis, hoc vetus. In hoo similes apostoli, qualis Paulus Imitatores, inquit, mei QStote, Sicut et ego Christi. Et factura est, ut cura fuisset Iesus parabolas has,dorederetur illinc. Et tam venisset in patrian 6uaim, docebat eos ii synagoga illorunm J Has dixit paralbolas, quoniam et alias paulo poSt dicturus erat. Transit nuteim, ut et alios sua praeSentia aliivet. Patriam autem illius Nagares intellige : nam in ista educatus est. Caeterum in Synagoga docet publice et libero, ne dicere postea possint quod quaedam a lege diversa docuerit. Ita ut stuperent, ac dicerent: Vnde huic sapienti hinc

et virtutes 8 Nonne hic est ille fibri litti nonne rater

Utta vocatur Maria, et fratres ejus Iacobus, et Ioses, et Sinaion, et Iudas et sorores δει nonne omnes apud nos

230쪽

μασι γενεσθαι', ευρισκοντat οὐ και ανοητοι και φθονεροί.

οε xe δυνάμεις πολλας διὰ την ἀπιστίαν υτῶν φειδόμενος αυτῶν, να μη xa μετὰ τὰ σημεῖα ἄπιστοι μείναντες, πλεῖον κολασθωσι Πολλα μεν οὐν ους ποίησεν, ' ὀλίγα δε συαμ εχωσι λεγειν, τι ει ολως ποίησεν, πιστεύσaμεν αν Συδε νόησον καὶ ουτως, ἔτι καὶ μέχρι της σημερον ὁ 'Iησους ντί πατρίδι αὐτοΓ, τουτεστι, παρὰ τοῖς Ιουδαίοις, τιμά -τat' χμεῖς δε οι ξενοι τιμῶμεν υτ . 6λίγα δἐ Ita lem o cod. Patav. Habet Ed Von. λίγα δ' ἄν.

라틴어 텍스트