Theophylaktou Hermneia eis to Kata Matthaion Eungelion. Theophylacti in Evangelium S. Matthaei commentarius. Edidit graece et latine Gulielmus Gilson Humphrey

51쪽

COMMENTARIUS CAPUT II. 37 Et sura procidissent, adoravertunt illii xu. J Vide animae illustrationem Pauperem vide bant, et adora-lbant. Persuasi enim orant quod esset Deus, ideo te offerunt munera ut Deo, et ut homini. Audi enim,

Et apertis thesauris suis, Mi ierunt ei dona, auraim, et thus, et ni yrrhanm. J Aurum quidem Olbtulerunt ei, ut regi, aurum enim Surulit regibus pendimus; thus autem iit Deo, Deo enim thus adolemus; aJoham Vero, Ut degustaturo mortem, nam Judaei eum myrrha mortuos Sepeliunt, hi Corpus maneat ineorniptum. MVrrha enim

quum Sicca sit, arefacit et exiccat humiditatem, et non sinit innasci vernies. Vides magorum fidem, quod et a prophetia Balaam Ediceriint Dominum et euna fregem eSSe, ne pro nobi Imoriturum. Audi autem prophetiam, ecubans, inquit, requievit ut leo et ut catulus leonis. Ecce regiam dignitatem Per leonem significat, mortalitatem autem, dum ait, recubanS. Qui benedicunt: te hienedicentur: ecce et deitatem. Sola enim Dei natura hanc laene lictionis Virtutem habet.

Et oraculo accepto in Soninis, Ne reνerierentur dHerodem, per aliau victu redierunt in rectionexu suam. JVide consequentiam, primuit Deus illos ad fidem per stellam adduxit deinde cum venerunt in HieroSolymam, docuit eos per prophetam, quod in Bethlehem naScatur: et tandem, per angelum. Et illi hie liunt oraculo, hoc est, divino colloquio oraculo igitur accepto, id est, revelatione a Deo habita, imposuerunt Herodi, et non timuerunt ne forte insectaretur, Sed confisi Sunt virtute. Illius qui natus est, Verique Imartyre fuerunt. Digressis auten illis: ecce angelus Dornini in onanis σpparet Ioseph, dicens, Surge, et accipe puerum et gnata eni ius. Vidisti quam hi causari perΠIiSerit Deu desponsari virginem Hic eniti apparet quod a Deo factuni

52쪽

Και φευγε εις Αἴγυπτον. ευ γε καὶ ὁ Κύριος,

V. 14, 15 -δε ἐγερθεις παρέλαβε o παιδίον κα την μητερ αυτο νυκτὰς, και νεχωρησεν εις Αἴγυπτον, και η ἐκεῖ εως της τελευτης ρωδου' ινα πληρωθη τ ρηθεν πο ου Κυρίου διὰ του προφητου λεγοντος ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τον υἱον μου. Φασιν οἱ Ιουδαῖοι, τι διὰ το λαὸν ερρεθη τοὐτο,

53쪽

COMMENTARIUS. CAPUT II. 39 est, ut diligentem eius curam Joseph gereret. Non dixit autem, accipe uxorem tuam, Sed matrem pueri. Nam quoniam suspicio soluta fuit, et Justus ille per miracula in partu facta compertum habuit e Spiritu sancto ESSe omnia, non ultra uxorem ejus illam nominat. Et ocre in AEgyptuni. J Fugit et DominuS, ut redatur quod revera homo sit. Nam Si in manus incidisset Herodis, et non fuisset occisus, pinati suiSSent incarnatum eum apparenter. In aegyptum autem fugit, ut et illam sanctificet. Duae enim Sunt regione omni nequitiae officinae, Babylon videlicet, et gyptus. Besibionem Per Imago suscepi adorantem: AEgyptuna autem sua Praesentia Sanctificavit. Et esto illic, donec dixero tibi. J Esto pro sis illic, donec a Deo ussus fueris oportet enim nos nihil facere praeter Evinam Oluntatem. Quc iturus enis est Herodes puerum, ut perdat illum. JVide incogitantiam hominis, qui laborat ut divinam vincat voluntatem. Nam Si quidem non est ex Deo, quid times sin o Deo St, quomodo Perde puerum 2 Ille auten eaecitatus accepit puerum et natreu ellus nocte, et secessit in AEgypturn et fuit illic spete ad obitunm Herodis ut impleretur quod dicture est a Dorinino per prophetanm, dicenteni Eae Eqypto vocavi liun qneunὶ.J

Dicunt Judaei, quod propter populum lictum Sit hoc, quie AEgypto per Mosen eductus Sit Dieimu RaῬae, Io novum aliquid etiam per figuram dictum est o Populo, impletum autem vere in Christo. Deinde quis est diu Dei populusne, qui adoravit idolum Beel- Phlegor et Sculptilia, an qui revera ost filius Dei PTunc He1 odes tibi vidit ibi illusun siisse a ni agis. JSicut Deus illusit Pharaoni per Mosen, sic Herodi PermagOS: quoniaim et Herodes et Pharao puerieidae erant. Pharao masculo Helbraeorum puero in gypto occidit, Herodes autem in Bethlehein.

54쪽

40 HEOPHYLACTI IN S. HATTHAEUM 'Eθυμωθη λίαν, και ποστειλας νεῖλε παντας τους παῖδας τοὐς ἐν Βηθλεεμ. Την κατὰ των μάγων

τις νομίση, τι κοντος το Θεο γεγονεν η των νηπίων ἀναίρεσις οείκνυσιν τι καὶ προεγίνωσκε καὶ προεῖπεν.

55쪽

COMMENTARIUS. CAPUT II. 1Iratris est vehementer, et misit atque interfecit Ornnes pueros qui in Bethleheni. J Stetulit iram Contra magos, qui in nullo offenderant. Quare autem perinisSi sunt pueri

occidi 2 Ut ostendatii Herodi talitia. Sed forte dices mihi, Et es hoc: Nunquid ut osterulatur illius malitia, ideo injuria fieri debuit pueris Audi igitur

quod non induria asseeli Sunt, Sed Corona meruerunt. Omnis enim qui malum aliquid hi patitur, vel patitur ut peccata dissolvat, vel ut Oronae augeantur, Sicut et illi pueri magis coronati Sunt. Et omnibit consulis ellus a Mimatu et infra, Daeta tempus to percontaitis erat a iactis. Tunc in Fletuni est into dictum ab Hierentia propheta, dicente. J II ne quis putet quod invito Deo facta sit pueroriam interemptio, ostendit quod praenoverit et Praedixerit. Coae in Rharna audita est. Rhama locus sui Palaestinae XeelStis, nomen enim lio excelsum Significat, fuit

que in sorte tribus eiciamin, qui fuit filius acliol. Rachel autem sepulta sui in Bethlehem. Dicit igitur propheta Bethlehem, Rachel, eo quod in illa sepulta fuit Rachel fletum autem et ploratum auditum fuisse in Oxcelso. Audi igitur proplietam :Lamentatio et ploratus, et setius multetis. Rachel l ranislios suos. I mo est, Bethlehem. Et noliti consolationein adimittere, eo quod non Sint. JIn hac vita non Sunt, an animae Sunt immortales. Defuncto Mere Herode J Amara morte periit Herodes, febri et intestinorum cruciatu, et Scabie et pod gra, et putredine Verendorum Vernae generante, et Spirandi difficultate et tremore et contraetione membrorUna malam abrupit animam. Ecce Angelus Dornini in onmnis apparet Ioseph in AEgypto, dicens: Stirge, et accipe puerunm, et natreu ejus,

56쪽

V. I, et D δε ἐγερθεις παρελαβε το παιδίον κα την μητερ αυτοὐ και ῆλθεν εἰς γην Ισραηλ. Ἀκουσας δε τι Ἀρχελαος βασιλευε ἐπὶ της ουδαίας ἀντὶ 'F ρωδου του πατρος αὐτου, φοβηθηεκεῖ πελθεῖν. Τρεῖς υἱους κατελει φεν PIρωοης, Φίλιπ

τους βλεπον.

V. et Και ἐλθων κατωκησεν εις πόλιν λεγομενην Ναζαρετ . Καὶ πως ὁ Λουκας λεγει, τι μετὰ το

γεννηθηναι τελεσας τας τεσσαρακοντα μερας, και πω του

Oπως πληρωθῆ τὰ ρηθεν διὰ των προφητῶν,

τον πρόδρομον Baptistam. Ita Clar 'sostom. Hotat in Mati ix. P. 178.

57쪽

COMMENTARIUS. CAPUT II. 43 et vade in ea ra1n Israel. Non dicit fuge, sed vado :timor enim Jam nullus erat. Mortui enirn unt qui ruerebant aniniam pueri. J UI31 Apollinaris est, qui dice ibat Dominum non accepiSSe animam 2 hine enim arguitur.

Ille autern c In urreaeisset, accepit iteraιn et matrerab ε, et venit in terrara Israel. Verurn, ut audiverat

piod Archelaus regnaret in Itιdce in loco Herodis patris sui, finiuit illuc abire. J Tres filios reliquit Herodes, Philippum, Antipam et Archelaum Archelaum quidem regem, alio autem tetrarcha eSSe JuSsit. Timuit autem Joseph in terram Israel aiare, io est, in terram Juda, eo quod Archelaus Simili patri Suo erat. Antipas vero ipso est uvenis ille Herodes qui praecursoren Sustulit.

Oraculo uter u accepto in omnis, sece8δit in partes

Galilaeo . J Galilaea non erat terea Israel, sed Gentilium, unde et Judaei sicut abominationem illo videt iant. Ac profectus habitavit in civitate quin dicitur Naz reth. J A quotmodo ILuca dicit, FodioStquam natus fuit, implevitque l. dies, et a Simeone geStatus St, descenderit Dominus in Nazareth hoc autem loco

Matthaeus ait, quod post reditum ex grato venerit in Nagareth Disce igitur, quod sus Siluit Mattiimus, dixit Liucas. Ut exempli gratia aliquid dicam. Posti quam natu eSt, implevit l. dies, deinde descondit in Nagareth haec licit Lucas. Matthaeus autem dicit quae PoStea facta sunt, quod fugerit in I gyptum, deindo venerit ah AEgypto in Nagareth. Non dissident ergo

inter se. Nam tuens licit descensum a Bethlehem in Nagareth. Matthaeus autem postea reditum ab AEgypto in Nagareth. Ut irnpleatur Uuod dicturm est per propheta8 quod

58쪽

4 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUMO τι Na ζωραῖος κληθησεται. a ποῖος προφητης

πεμφθη τοίνυν ὁ Ιωἄννης, V. 1, a Κηρύσσων ἐν τη ἐρημω της Ιουδαίας, και λέγων, μετανοειτε. Ἀλαζόνες σαν ι Ιουδαῖοι,

ται τρίβοι δὲ τὰ νομικὰ προστάγματα, ως κατατετριμμενα καὶ παλαια. Φησὶ τοίνυν τι, τοιμοι γενεσθε προς την εὐαγγελικην πολιτείαν, και τὰς νομικὼς δε εντολὰς ευθείας, τουτεστι, πνευματικὰς ποιησατε. IIνευμα γὰρ αὐθες

59쪽

COMMENTARIUS. CAPUT II. 45 Nazarinus vocabitur. J Et quis propheta hoc dixit 2 non invenitur uno. Per negligentiam enim Judaeorum multi libri desiderantur, et ob continuas captivitates: fortaSSi abSque etiam Seriptura hoe Eeebatur apii IJudaeos. Significat autem Nagaraeus, Sanetificatus Ogitur quoniam Sanetus Christus, recte dieitur Nagaraeus. Sanctus enim Israelis, a milli prophetis Vocatur Do

CAPUT II L.

N diebus auten illis. J Non cum Dominus puer erat, et in Nagaroth habita bat, sed generaliter hoc inquit, sicut in tempore illo, quod ante hane praesentem erat

aetatem.

Accessit Ioannes Baptista. J Propterea missus est a De JoanneS, ut argueret Judaeos, et Persuaderet ei ut Sua massa agnoSeerent, atque in Christum SuSeiperent. Nam nisi quis Sensum Coeperit Beeeatorum, non Venit

ad poenitentiam. Missus igitur est JoanneS, Pr aedica=rs in deserto Iuda in et dicens: Resipiscited Arrogantes erant udaei, i deirco cogit eos ad Poenitentiam.

Appropinptavit enin regnum coelo'inm. J Regnum coelorum dicit primum et secundum Christi adventum, et vitam virtutilbus praeditam. Quando enim in terrannabulamus, qua Si in celo degentes absque assectionibus, regnum halbemus celorum. Hic entu est pii dictus est ab Esaia propheta, dicente: o clamantis in deserto, Parate vian Dormini, rectaS facite emitas Nus. Via evangeliuim dicitur: semitae autem legalia Imandata, ut trita et vetera. Dicit igitur, Parati estote ad Vangelicam vitam, et legis manclata recta, hoe est, Spiritualia facito D Spiritus enim rectus

60쪽

46 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM

παλαιῶς διαθήκης καὶ νεας, διὰ τομο φόρει τὰς τρίχ ας της

Και γνην δερματίνην περ την σφυν αὐτου.

1 ινες λεγουσι βοτάνας εἶναι τὰς ἀκρίδας, ας και μελανακαλουσι. πινες ε τα ἀκρόδρυα τοι ὀπωρας γρίας. Mόλι