장음표시 사용
81쪽
COMMENTARIUS CAPUT IV. 67 Et abiit fani illius in totam Syriani, et attulerunt ad
evan Oxinnes nmale assectos, arris norbis et torminibus contractos, et lunaticos, et paralyticos et citravit eos. Non
petiit Christus ab aliquo ex iis qui adducebantur, fidem: nam istud ipsum a longe asterre, fidei erat Liunaticos
autern dicit daemoniaeos. Daemon enim Volens laominibus persuadere quod Stellae malefies Sint, observat lunam quum integra est, et tune inSi liatur, ut videatur luna passionis et morbi causa, et re)iciatur opificium Dei: quemadmodum et antehaei erraverunt. Et eciιto sunt uiam turbo nituito a Galiloea, et Decapoli, et Hierosolyrinis, et Iudina, et a regioniblis trans Iordanen SisiS.
'T puun vidisset turbas, ascendit in nionfeni. J Oeens -- nos nihil ad ostentationem esse faciendum, ascendit in montem. Quandoquidem enim docturiis erat, eriadit nos a messia Seeedere turba, quando doeemus. Et uvim edisset ipse, accesserarent ad eun discipuli ejus. J Caetera quidem lucta propter miracula, discipuli autem propter cloetrinam QCedunt unde postquam curavit corpora, ct feeit miracula, curat et animas, ut discamus quod et animariim et corporum Sit opifex. Et aperto ore uo. Quare additum est, aperto ore suo 2 videtur quod Superfluat Minime docuit nimetian non aperiemio os suum. Quomodo 2 per vitam et Inaraevia nune autem aperien os docet.
Docebat eos, dicetis. Non tantum discipulos, sed et turbam Incipi autem a beatitu sinibus, sicut o Davida beatitu En incepit. 5 -
82쪽
V. 6 Ma κύριοι ι πεινῶντες και διλιῶντες την δικαιοσυνην, τι υτοι χορτασθησονται. Ἐπει δημελλε περ ελεημοσυνης εἰπεῖν, είκνυσι πρωτον τι δεῖ δικαιοσύνην μετιεναι, καὶ μη ρ ρπαγης λεεῖν. ετ επιθυμίας ε πάσης δεῖ μετερχεσθαι την δικαιοσύνην το γαρπεινωντες a Giψωντες τουτο σημαίνει. Ἐπειδὴ δὲ δοκοωινοι πλεονεκτa ευποροι εἶναι at χορτάζεσθαι, ησὶν τι οἱ Οικαιοι ἄλλον και ενταυθα χορτασθησονται, αὐτοι γαρ
83쪽
COMMENTARIUS. CAPUT U. 69Beati pauperes vi sitit, quonian illor in Si recyntinι coeloi'Gn. Prinium humilitatem animi ei fundanae n- tum a Cit. Nam quoniam propter supebbiam clam cecidit, per humilitateria erigit nos ChristuS, quandoqui- dein Deus fieri sperabat Adani. Contriti autem anima,
Beati qui lugent, quoniaim ipsi consolationem accipient. J es propter peccata lugent, non propter temporalia. Liugentes autem dixit, semper scilicet et non Semel et non Pro noStri peccatis tantum, Sed et pro peccatis Proximorum. Consolationen vero accipient et in hac Vita, qui enim luget propter peccata gaudet Spiritualiter et in coelo quoque Imulto magis gaudebit. Beati nities, quonia in ipsi Maereditatem accipient terroe. JAliqui spiritualen terream clieunt, Sive Coelum Veriin tu et lianc terram intelligo, quoniam enim putantur mites despecti esse et inopes, dicit quod hi magis omnia habeant. Mites autem Sunt, non qui prorSus non iraSeuntur, tales enim insipientes sunt et insensati, Sed qui irae quidem vim halbent, continent tamen, et quando oportet iraSeuntur. Beati qui esurit ni et sitiunt mistitiain quolitan illi
Saturabuntur. J Quandoquidem de misericordia clieturiis St, Stendit prinium Servandam Justitiana, et eleemo- Synam non ex rapina dandam. Porro auStitia omni uim
alacritate exercenda est, quod significat cum dicit: esurientes et Sitientes. Quoniam auten avari quidam abundante esse videntur et saturati, dicit quod austi magis etiam hic satientur, quia propria Secure POSSident. Beati nisericordes, quonian ipsi misericordiam con Se-
preciitur Non in solis divitiis est misericordia, sed in Sermone : et Si nihil habes, etiam in lacrymis. Misericordiam autem consequentur et hie ab hominibus. Qui enim heri misericors fuit, etiani si hodie inops Sit, alb
84쪽
ασμου γαρ τοι της σωφροσύνης χωρὶς ἰοεις ὁ Ψετο τον Κυριον. Ωσπερ a το κάτοπτρον εα λη καθαρον, τοτε δεχεται τας εμλάσεις, ουτ καὶ ἡ καθαρὰ ψυχὴ εχσαιο νιν εου, καὶ την των γραφων γνωσιν. V. 9 Μακάριοι ι ειρηνοποιοὶ, τι αὐτοι υιοι Θεο κληθη ντat. Οὐ μόνον οι εἰρηνεύοντες αὐτοὶ προς πάντας, ἀλλα καὶ οι τερους στασιάζοντας καταλλάσσοντες ειρηνοποιοὶ ε εἰσι καὶ οι διὰ toaσκαλίας τους εχ- θρους του Θεολεπιστρεφοντες. ιοὶ ε εο οι τοιουτοι' καὶ γαρ α ὁ μονογενης κατηλλαρε ημα τω εω.
V. 1 Maκaριοι οἱ δεδιωγμενοι νεκεν δικαιοσύνης, τι αυτῶν ἐστιν η βασιλεία των Ουρανῶν.
Ου μόνοι ι μάρτυρες διωκονται, ἀλλα καὶ πολλοὶ νεκεντου βοηθεῖν τοις οικουμενοις, καὶ πάσης πλως αρετης' δικαιοσύνη γαρ, Η πασα ἀρετη ' πει καὶ κλεπται καὶ φονεῖς διωκονται, ὁλλ' οὐ μακαριοι.
V. 11 Ma κάριοι ἐστε ταν δνειδίσωσιν ὐμας
και Hi ci ν ΓΙρος αυτους λοιπον τους ποστόλους ἀποτείνεται, δεικνυς τι μάλιστα των διδασκάλων ἴδιον οὀνειδίζεσθαι.
85쪽
COMMENTARIUS. CAPUT V. 71onanibus misericordiam consequetur, atque illic multo
Beati mundo corde, quonian ipsi Deun videbunt. JMulti sunt non rapientes, Sed et miSeriCordeS, eruntamen Seoriantur et alias immuruli sunt. At Christus jubet cum aliis virtutibus etiam naumloS, hoe St, CaStOSeSSe non Solum Corpore, Sed et Corde. Nam absque Sanctificatione, hoc est, castitate, nullu Videbit Deum. Sicut peculum, Si fuerit mundum, tune eeipit imagines ita et anima pura faciem Dei et scripturarum scientiam Suscipit.
Beati pacisci, quoniam ipsi lii Dei vocabuntur Non solum illi qui cum aliis pacen habent, Sed et qui seditiosos alios conciliant. Pacifici autem sunt et qui per doctrinam inimicos Dei convertunt. Filii autem Dei
fiunt tales etenim uni enitus conciliavit nos Deo. Beati pii persecutionen patiuntur propter Iu Stitiaram, struonian Φ8ormn est regnun coelominι. J Non Soli martyres, sed et milli persecutionem patiuntur, quia juvant
in iuria amictos, et in summa omnem virtutem fovent. Justitia enim est omnis virtus. Fures autem et homicidae, tametsi etiam ipsi persecutionem patiantur, non sunt tamen beati. Beati estis cun Inaledixerint vobis et persecuti vos furint. J Ad ipsos apoStolos deinceps e Convertit, Stendens quod maxime proprium Sit doctoribus opprobria audire.
propter me. J Non quieunque XProbratur, beatu eSt, Sed qui et propter Christum, et falso si autem duo haec non assuerint, miser ille est, utpote multis Xistens ostendiculo.
Gaudete et Gultate, quoniam nierces vestra multa 8 in
coelis. J Quum de aliis loqueretur, non dixi mercedem multam hi autem ostendit, quod SuStinere PProbrIum,
86쪽
τος, καί καταπaτεῖται, τουτεστι καταφρονεῖται.
87쪽
COMMENTARIUS CAPUT V. 73 magnum Sit et graviSSimum. Multi enim Susperulorunt seipsos. Et Johi, quamvis sustinetiat mi illas tentationes alias, tune tamen maxime luctabatur, cum exprobrarento amici quasi propter peeenta. Ua Pateretur. Sic enim perεecuti unt prophetas, qui ante vos Derunt in ne suspicentur apostoli, filo I perSecutionem patiantur eo quod Contraria quaedam docuerint, ConSolatur eos, dicens, Quia et ante o Propheti propter virtute in hoc accidit unde illorum aSSione Vos consolari debent. Vos Stis sal te=Ῥce. J Prophetae ad unam gentem missi Sunt, vos autem totius terrae Sal estis, mordente et Ondientes doctrina et reprehenSionibus diSSolutos, Ut non pariant Verme perpetuoS: propterea ne abjiciatis mordacitatem reprehensionum, etiam Si perSeeutionem patiamini, et vobis exprobrent. Ideo dicit: Quod si sal insulsus at, in quo alietur ad nihil
valet ultra, ni8 ut prosectatur foras, et conculcetur ab honiinibi s. J Si doctor enim insulsus sal, hoe est, Sinon argi ait et constringit, sed mollis est et laxus in quo Salietur, hoe est, corrigetur Tunc igitur fortis projicitur a doctorum dignitate, et conculeatur, hoe eSt, despicitur. Vos estis tuae Miundi. J Prius sal, deinde lux. Qui onina reprehendit quae QCulte fiunt, ille lux est. Omne enina
quod manifeStat, luX Si non gentem autem unam illustraverunt illi, Sed Daunctum. Non potest civitas Occultari, quin i pra rontem ita est. J Docet eos, ut durent in Certantine, et diligentem vitae suae rationem habeant, ut si, in quo omne Spe C-tant. No igitur putetis, inquit, quod in angulo latituri
sitis, sed spectabile eritis, et ideo videte quomodo citra maeulam agati vitam, ut ne et aliis offendiculo sitis.
Red super candelabraιm, et i cet innibus cylti in donio sunt Ego enina accendi lumen, veStri autem Sit Studii, ne gra
88쪽
74 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM
νοῖς. Ου εἶπεν τι, μεῖς πιδεικνυετε την ἀρετην, τουτο γὰρ υ καλον, ἀλλ' cet νη μόνη λαμψάτω, στε και τους εχθρους ὁμων θαυμαζειν, καὶ δοξάζειν, οὐχ ὁμας, αλλὰ τον πατερ ὁμων. Ωστε εὰν πράττωμεν ἀρετην, εἰς ααν si του Θεοὐ ταύτην πράττειν, Ους εις μετεραν.
γειν καινους, ιν μη νομισωσιν τι ἀντίθεός εστι, φησι προθεραπευων την των πολλων πόληψιν, τι, - ῆλθον καταλῆσαι τον νόμον, ἀλλὰ ἀλλον πληρωσαι. Ιως εεπληρωσε πρωτον μεν τι ὁσα ἐπον περὶ αὐτου ι προφηται, ποίησε Διο και ὁ Εὐαγγελιστης συχνάκις λεγει' Da πληρωθί τ ρηθεν διὰ του προφήτου Ἀλλα καὶ τὰς του νόμου ντολὰς πάσας πληρωσεν Ἀμαρτίαν γὰρ υκ ποίησεν, οὐδε ευρεθη δόλος- τω στόμaτι αὐτου. at αλλως δε πληρωσε τον νόμον, τουτεστιν, ἀνεπληρωσεπι σα γὰρ κεῖνος σκιαγραφησε, ταυτα ουτος 26 τελείως ζωγράoησεν. 'Eκεῖνος, ο μ φονεύσης ' ουτος, το
παντα γενηται Δείκνυσιν νταὼθ οτι ὁ κόσμος raρέρχεται καὶ μετασχηματίζεται Λεγε τοίνυν τι εως υσυνίστατa το πῶν, οὐδε το λάχιστον γραμμα ες του νόμου παρελθοι. Ἀλλοι δε ο ιωτα καὶ την κεραίαν τὰς Oεκα του νόμου ντολάς φασι D ἄλλο δε τον σταυρόπι του
89쪽
COMMENTARIUS UT V. 75tia extinguatur, ita ut et alii luceat ut o vitae vestrae. Inquit enim: Sio luceat lux vestra coraxn honminibus, ut videant opera v tr bona, et glori cent patrem vestratre qui in coeli est. Non dixit, ipsi ostendite virtutem, hoc enim non SSethioniam, sed illa per e luceat, ut et inimici vestri admirentur, et glorifieent, non VOS, Sed patrem VeSuum.
Et si ita opera mi virtutem, in gloriam Dei oportet
Ne eaelatinnetis, gito veneririn ad destritendam legern vel prophetas non veni ut destruarin, ed ut adinFleaan. Quoniam ipso novas leges introclueturu erat, ut ne putetur quod Deo adversarius Sit, diXit prius Oeeurrens pravae
quorundam Suspicioni, quod non destruat, Sed magis adimpleat legem. Quomodo autem adimplevit 2 Primum quidem, quia perfeci omnia quae de eo praedixerunt prophetae. Ideo et evangelista subinde dicit, Ut impleatur quod dictum est de eo per prophetam. Deinde et omnia mandata legis implevit. PeCeatum enim non fecit, neque inventus est dolus in ore mus. Quin et alia ratione adimplevit legem, hoe est denuo implevit quaecumque enim illa adumbravii , ea hie perfecte depinxit. Illa dixit, Ne occidas hic vero dixit, Ne temere irascariS. Sicut et pictor non delet lineamenta prima, Sed magis illustrat et adimplet. Anien dico vobis. J Amen syrmativa particula est
Pro etiam dico vobis. Donec proetereat inlun et terra, iota nun aut v
unu non proeteribit eae lege, Ioad onini facta fuerint. Jostendit hic, quod mundus praeterit et transfiguratur. Dicit igitur quod quamdiu ut Sistit univerSuna, neque minima liter o lege transibit. Alii autem iota et apicem decem legis praecepta dicunt, alii autem macem,
90쪽
76 THEOPHYLACTI IN S MATTHAEUM
V. 19 'O ἐὰν ουν λύση μίαν των ντολῶν τούτων των ἐλαχίστων, καὶ δίδαξη ἴτω oin ἀνθρω
κρισιν, ἄταν διὰ φθόνον η κνον ου διδάσκω. V. o Λεγα γαρ μῖν τι α μη περισσευσηυμῶν η δικαιοσύνη πλεον των γραμματεων καὶ Φαρισαίων, ου η εἰσελθητε εις την βασιλειαν
