Xenophontis Opera omnia

41쪽

I. iii

ζεις; Ουκ οἶσθ' οτι τα φαλάγγια οὐδ' ἡμιωβελιαῖα το μεγε - θος ἄντα προσαψάμενα μόνον τῶ στόματι ταῖς τε ὀδύναις επιτρίβει τους ανθρώπους καὶ του φρονεῖν εξίστησις Ναιμὰ Δί εφη ὁ Ξενοφῶν ενίησι γάρ τι τα φαλάγγια κατὰ ε το δῆγμα. 'sa μῶρε, εφη ὁ Σωκράτης, τους δὲ καλους Ουκ I3

οἴει φιλοῖντας ενιεναι τι, μι συ ουχ ὁρaς; Ουκ οἶσθ' οτι τουτο το θηρίον, ὁ καλοῖσι καλον καὶ Δραῖον, τοσούτω δεινότερόν εστι των φαλαγγίων, οσω εκεινα μεν ἁψόμενα, τουτο δε ουδ' ἁπτόμενον, εάν τις αυτὸ θεὰται, ενίησι τι κaὶ Io πάνυ πρόσωθεν τοιοῖτον ωστε μαίνεσθαι ποιεῖν; ἴσως δὲ καὶ οἱ ερωτες τοξόται διὰ τουτο καλουνται, οτι καὶ πρόθσωθεν οι καλοὶ τιτρώσκουσιν. aλλὰ συμβουλεύω σοι, ΙΞενοφῶν, ὁπόταν ἴδης τινὰ καλόν, φεύγειν προτροπάδην. σοι δ ὼ Κριτόβουλε, συμβουλεύω ἀπενιαυτίσαι μόλις γὰρ αν ἴσως εν τοσούτω χρόνω τὸ δῆγμα υγιὴς γενοιο. 0υτω Ι4 δὴ καὶ ἀφροδισιάζειν τους μὴ ασφαλῶς εχοντας προς αφρο δίσια ωετο χρῆναι προς τοιαῖτα, iata μὴ πάνυ μεν δεομενου τos σώματος ουκ αν προσδεξαιτο ἡ ψυχή, δεομενου δὲ Ουκαν πράγματα παρεχοι. αυτος δὲ προς ταῆτα φανερὸς qu

καὶ Αραιοτάτων δε οἱ ἄλλοι τῶν αἰσχιστων καὶ ἰωροτάτων. περὶ μεν δὴ βρώσεως καὶ πόσεως καὶ αφροδισίων Ουτω Is

κατεσκευασμενος δεν καὶ ωετο ουδεν αν ῆττον αρκούντως ήδεσθαι τῶν πολλὰ επὶ τούτοις πραγματευομενων, λυπεῖσθαι os δὲ πολυ ελαττον. Εἰ δε τινες Σωκράτην νομίθουσιν, ως ενιοι γράφουσί τε IV καὶ λεγουσι περὶ αυτοῖ τεκμαιρόμενοι, προτρεψασθαι μενανθρώπους επ' αρετὴν κράτιστον γεγονεναι, προαγαγεῖν δ'

42쪽

επ' αυτην Ουχ ἱκανόν, σκεψάμενοι μη μόνον θ εκεῖνος κολaστηρίου ενεκα τους πάντ' Oιομενους εἰδεναι ἐρωτῶν ηλεγχεν, ἀλλα καὶ li λέγων συνημερευε τοῖς συνδιaτρίβουσι, δοκιμαθόντων εἰ ἱκανὸς ην βελτίους ποιεῖν τους et συνόντας. λέξω δε πρῶτον a ποτε αυτου ηκουσα περὶ του 5δαιμονιου διαλεγομενου προς Ἀριστόδημον τον μικρὸν επικα λούμενον. καταμαθὼν γὰρ αυτὸν Ουτε θύοντα τοῖς θεοῖς οὐτε μαντικy χρώμενον, ἰλλα καὶ των ποιούντων ταῖτα καταγελῶντα, Ειπε μοι, εφη, ἁ Ἀριστόδημε, εστιν Osστινας ἰνθρώπους τεθαύμακας επὶ σοφία; Ἐγωγ', εφη. 1 o3 και ος, Λεξον ημῖν, εφη, τα ονόματα αυτῶν. Ἐπὶ μεν τοίνυν επῶν ποιησει πιμηρον εγωγε μάλιστα τεθαυμακα,

επὶ δε διθυράμβω Μελανιππίδην, επὶ δε τραγωδία Σοφοκλεα, επὶ δε ἀνδριαντοποιία Πολύκλειτον, επὶ δε ζωγραφια Ζευξιν. 4 Πότερά σοι δοκουσιν οι ἀπεργαρόμενοι εἴδωλα ἄφρονα τε Ι5 καὶ ἀκίνητα ἀξιοθαυμαστότεροι εἶναι η οι ζῶα εμφρονά τε καὶ ενεργάς Πολὴ νη Δία οι ζῶα, εἴπερ γε μη τύχη τινί, ὰλλ' υπὸ γνώμης ταυτα γίγνεται. Tῶν δε ἰτεκμάρτως

εχόντων Oτου ενεκα εστι καὶ τῶν φανερῶς επ' ὐφελεία των πότερα τύχης καὶ πότερα γνώμης εργα κρίνεις; Πρεπει RQ 5 μὲν τα επ' ώφελεία γιγνόμενα γνώμης εἶναι εργα. Oυκοῖν δοκεῖ σοι ὁ εξ ὰρχης ποιῶν ἀνθρώπους επ' ὐφελεία προσθεῖναι αυτοῖς δι' ὼν αισθάνονται εκαστα, οφθαλμοῖς μενωσθ' ὁρὰν τα Ορατά, ἄτα δε ἄστ' ἰκούειν τα ὰκουστάς οσμῶν γε μην, εἰ μη ρῖνες προσετεθησαν, τι αν ημῖν ἄφελος 25ην; τις δ' αν αἴσθησις ην γλυκεων καὶ δριμεων καὶ πάντων τῶν διὰ στόματος ηδεων, εἰ μη γλῶττα τούτων γνώμων 6 ενειργάσθης προς δε τούτοις ου δοκεῖ σοι καὶ τάδε προνοίας εργοις εοικεναι, το επεὶ ἀσθενης μεν εστιν η ἄψις, βλεφάροις αυτην θυρῶσαι, a, οταν μεν αυτy χρησθαί τι δεy, ὰνα- 3o

43쪽

πετάννυται, εν δε τὼ υπνω συγκλείεται, ως δ' av μηδε ἄνεμοι βλάπτωσιν, ηθμον βλεφαρίδας εμφῆσαι, ὀφρύσι τε ἀπογεισῶσαι τα υπερ των ὀμμάτων, ως μηδ' ὁ εκ της κεφαλης ιδρὼς κακουργy' το δε την ακοην δεχεσθαι μεν5 πάσας φωνάς, εμπίμπλασθαι δε μήποτε' καὶ τους μεν πρόσθεν ὀδόντας πὰσι θύοις οἴους τεμνειν εἶναι, τους δε γομ'φίους οἴους παρὰ τουτων δεξαμενους λεαίνειν καὶ στόμα μεν, δι Ου ων επιθυμει τα ρῶα εἰσπέμπεται, πλησίον οφθαλμῶν καὶ ρινῶν καταθεῖναι επεὶ δε τα ὰποχωροῆντα δυσχερῆ, IO ὰποστρεψαι τους τούτων Οχετους και ἀπενεγκεῖν p δυνατὸν προσωτάτω απὸ τῶν αισθήσεων ταῖτα Ουτω προνοητικῶς πεπραγμενα απορεῖς πότερα τύχης ἡ γνώμης εργα εστίν; Ου μὰ τον Δί εφη, ἀλλ' ουτω γε σκοπουμενω πάνυ εοικε 7ταῖτα σοφου τινος δημιουργοῖ καὶ φιλολου τεχνήμασι. Tδi5 δε εμφυσαι μεν ερωτα τῆς τεκνοποιίας, εμφῆσαι δε ταῖς γειναμεναις ερωτα του εκτρεφειν, τοῖς δε τραφεῖσι μεγιστον

καὶ ταῖτα εοικε μηχανήμασί τινος Ga εἶναι βουλευσαμενου. Συ δε σαυτῶ δοκεῖς τι φρόνιμον εχειν; Ἐρωτα γοῆν και 8ao ἀποκρινοῖμαι. Aλλοθι δε ουδαμο8 ουδεν οἴει φρόνιμονεῖναις και ταfτ εἰδὼς οτι γῆς τε μικρὸν μερος εν τῶ σώματι πολλῆς ουσης εχεις και υγροῖ βραχυ πολλοῖ ἄντος καὶ τῶν ἄλλων δήπου μεγάλων ἄντων εκάστου μικρὸν μερος λαβόντι το σῶμα συνήρμοσταί σοι νοῖν δε μόνον ἄρα ουδαμοῖ ἄντα*5 σε ευτυχῶς πως δοκεῖς συναρπάσαι, καὶ τάδε τα υπερμεγεθηκαι πλῆθος ἄπειρα δι ἀφροσύνην τινά, ὼς οἴει, ευτάκτως

ἔχειν; Mα Δί' ου γὰρ ὁρῶ τους κυρίους, ἄσπερ τῶν ενθάδε 9 γιγνομενων τους δημιουργούς. ουδὲ γὰρ την σαυτοῖ σύγε ψυχὴν ὁρας, ἡ τοῖ σώματος κυρία εστω ἄστε κατά γε 3Q τοῖτο εὐστί σοι λεγειν, οτι Ουδεν γνώμy, ἀλλα τύχy πάντα

44쪽

1o πράττεις. καὶ ὁ Ἀριστόδημος, ουτοι, εφη, εγώb, ὼ Σωκρατες, υπερορῶ τὸ δαιμόνιον, ἀλλ' ἐκεῖνο μεγαλοπρεπέστερον ηγουμαι G ώς της εμης θεραπείας προσδεῖσθαι. Ουκουν, εφq, οσω μεγαλοπρεπε στερον ζον ἀξιοῖ σε θερα II πευειν, τοσουτω μαλλον τιμητέον αυτό. Ευ ἴσθι, εφη, οτι, 5 εἰ νομίθοιμι θεους ανθρωπων τι φροντίζειν, Ουκ αν ἀμελοίηναυτῶν. Ἐπειτ ουκ οἴει φροντίζειν; es πρῶτον μεν μόνον τῶν θύων ανθρωπον ορθὸν ἀνέστησαν η δε ὀρθότης καὶ προοραν πλεον ποιει δυνασθαι καὶ τα υπερθεν μαλλον θεὰ- σθαι καὶ ηττον κακοπαθεῖν καὶ ἄψιν καὶ axoην καὶ στόμα Io ἐνεποίησαν' ἔπειτα τοῖς μεν ἄλλοις ἐρπετοῖς πόδας εδωκαν, es το πορευεσθαι μόνον παρέχουσιν, ἰνθρώπω δε καὶ χεῖρας προσεθεσαν, at τa πλεῖστα οἶς ευδαιμονέστεροι εκείνων Ia εσμεν ἐξεργάρονται. καὶ μην γλῶττάν γε πάντων τῶν GDν ἐχόντων, μόνην την τῶν aνθρώπων εποίησαν Otav Ι5ἄλλοτε ἀλλαχη ψαυουσαν του στόματος ωθρουν τε την φωνην καὶ σημαίνειν πάντα ἀλληλοις h βουλόμεθα. το δεκαὶ τὰς τῶν αφροδισίων ηδονὰς τοῖς μεν ἄλλοις ζώοις δουναι περιγράψαντας του ἔτους χρόνον, ημῖν δε συνεχῶς μέχρι Ι3 γηρως ταυτα παρέχειν. ου τοίνυν μόνον ηρκεσε τὼ θεὼ του 2O

σώματος ἐπιμεληθηναι, ἀλλ οπερ μέγιστόν ἐστι, καὶ την ψυχην κρατίστην τῶ ἀνθρώπω ἐνέφυσε. τίνος γὰρ αλλουθώου ψυχη πρῶτα μεν θεῶν τῶν τα μέγιστα καὶ κάλλιστα συνταξάντων pσθηται οτι εἰσί; τί δὲ φυλον ἄλλο ἡ ἄνθρωποι θεους θεραπευουσι; ποία δε ψυχη της ανθρωπινης a5ἱκανωτέρα προφυλάττεσθαι η λιμὸν η δίψος η ψυχη ηθάλπq, η νόσοις ἐπικουρησαι, η ρώμην ἀσκησαι, η OS μάθησιν ἐκπονησαι, η οσα αν ἀκουσy η ἴδ' η μάθy ἱκανω'

45쪽

I. iv παρὰ τἶλλα ζωα ῶσπερ θεοὶ ἄνθρωποι βιοτευουσι, φύσει καὶ τῶ σώματι καὶ τp ψυχη κρατιστεύοντες; 0υυ γὰρ βοὸς ἄν ἔχων σῶμα, ἀνθρωπου δε γνώμην ἐδύνατ αν πράττειν liἐβούλετο, ουθ' οσα χεῖρας ἔχει, ἄφρονα δ' ἐστί, πλέον ουδὲν

5 ἔχει. συ δ' ἀμφοτέρων των πλείστου ἀξιων τετυχηκὼς Ουκ οἴει σου θεους ἐπιμελεῖσθαι; ἰλλ' Oτaν τί ποιήσωσι, νομιεις αυτους σου φροντίζειν; ταν πέμπωσιν, ἄσπερ συ Isφης πέμπειν αυτους, συμβούλους ο τι χρη ποιεῖν καὶ μηποιεῖν. ταν δε Ἀθηναίοις, εφη, πυνθανομένοις τι διὰ Io μαντικης φράζωσιν, ου καὶ σοὶ δοκεῖς φράζειν αυτους, οὐδ' oταν τοῖς Ἐλλησι τέρατα πέμποντες προσημaίνωσιν, οὐδ' oταν πὰσιν ἰνθρώποις, αλλὰ μόνον σε ἐξαιρουντες εν aμελεία κατατίθενται; οἴει δ' ἄν τους θεους τοῖς δνθρώποις 16 δόξαν εμφυσαι ὼς ικανοί εισιν ευ καὶ κακῶς ποιεῖν, εἰ μη15 δυνατοὶ ησαν, καὶ ἀνθρώπους ἐξαπατωμένους τον πάντα χρόνον ουδέποτ' ἄν αἰσθέσθαι; 0υχ ὁρας οτι τὰ πολυχρονιώτατα καὶ σοφώτατα τῶν ἰνθρωπίνων, πόλεις καὶ εθνη, θεοσεβέστατά ἐστι, καὶ aι φρονιμώταται ηλικίαι θεῶν ἐπιμελέσταται; ὼγαθέ, εφη, κατήμαθε ἔτι καλ ὁ συς νους ενὼν I7ao το σον σῶμα οπως βούλεται μεταχειρίρεται. οἴεσθαι Ουνχρη καὶ την εν τω παντὶ φρόνησιν τὰ πάντα, ὁπως av

επὶ πολλὰ στάδια ἐξικνεῖσθαι, τον δὲ του θεου οφθaλμὸν ἰδυνατον εἶναι ἄμα πάντα ὁρὰν, μηδὲ την σην μεν ψυχηνῖ5 καὶ περὶ τῶν ενθάδε καὶ περὶ τῶν εν Αἰγύπτω καὶ εν Σικελία δυνασθαι φροντίζειν, την δὲ του θεου φρόνησιν μηικaνην εἶναι ἄμα πάντων ἐπιμελεῖσθαι. ἄν μέντοι, ἄσπερ 18 ἀνθρώπους θεραπευων γιγνώσκεις τους ὰντιθεραπευειν ἐθέλοντας καὶ χαριούμενος τους ἀντιχαρι μένους καὶ συμβου-3O λευόμενος καταμανθάνεις τους φρονίμους, ουτω καὶ τῶν θεῶν πεῖραν λαμβάνpς θεραπευων, εἴ τί σοι θελησουσι περὶ

46쪽

I. iv

τῶν ἀδηλων ἀνθρώποις συμβουλευειν, γνώσει το θειον οτι τοσουτον καὶ τοιουτον εστιν ἄσθ' ἄμα πάντα ὁρὰν καὶ πάντα ἀκουειν κώ πανταχου παρεῖναι καὶ ἄμα πάντων επιμελε 19 σθαι αυτουςJ. εμοὶ μεν ουν ταυτα λεγων Ου μόνον τους συνόντας εδόκει ποιεῖν ὁπότε υπὸ των ανθρωπων ὁρῶντο, 5 ὰπεχεσθaι των ανοσίων τε καὶ αδίκων καὶ αισχρων, ὰλλα και ὁπότε εν ἐρημία εἶεν, επείπερ ηγησαιντο μηδεν αν ποτεων πράττοιεν θεους διαλαθεῖν.

V Ει δὲ δη καὶ εγκράτεια καλόν τε κὰγαθὸν ἰνδρὶ κτημά

εστιν, επισκεψωμεθα εἴ τι προυβίβαζε λεγων εις ταύτην io τοιάδε O ἄνδρες, εἰ πολεμου ημῖν γενομενου βουλοίμεθα ελεσθαι ἄνδρα, sφ' ου μάλιστ αν αυτοὶ μεν σωθοίμεθα, τους δὲ πολεμίους χειροίμεθα, αρ' οντινα aDJ αἰσθανοίμεθαηττω γαστρὸς η οἴνου η ἀφρ0δισιων η πόνου η υπνου, τουτον av aιροίμεθα; και πῶς αν οιηθείημεν τον τοιουτον η I52 ημὰς σῶσαι η τους πολεμίους κρατησαι; εἰ δ' επὶ τελευτpτου βίου γενόμενοι βουλοίμεθά τω επιτρεψαι η παῖδας ἔρρε - νaς παιδευσaι η θυγατερας παρθενους διαφυλάξαι η χρηματα διασῶσαι, δρ' ἰξιόπιστον εις ταfθ' ηγησόμεθα τον ἀκρατης δουλω δ' ἀκρατεῖ επιτρεψαιμεν αν η βοσκηματα η ταμιεῖα η a Oεργων επιστασίαν; διάκονον δε καὶ ἀγοραστην τοιουτον 3 εθελησαιμεν αν προικα λαβεῖν; ἀλλα μην εἴ γε μηδε δοῖλον ἀκρατη δεξαίμεθ' av, πῶς ουκ ἄξιον αυτόν γε φυλάξασθαι τοιουτον γενεσθαι; καὶ γὰρ Ουχ ἄσπερ οι πλεονεκται τῶν ἄλλων ἀφαιρουμενοι χρηματα εαυτους δοκοῖσι πλουτιζειν, 25ουτως ὁ ἀπατης τοῖς μεν ἄλλοις βλαβερός, εαυτῶ δ' ωψε- λιμος, ἀλλα κακουργος μεν τῶν ἄλλων, εαυτου δε πολυ κακουργότερος, εἴ γε κακουργότατόν εστι μη μόνον τον οἶκον

47쪽

τον εαυτos φθείρειν, αλλὰ καὶ το σῶμα κώ την ψυχηρο εν η συνουσία δε τίς aν ησθείη τῶ τοιούτω, ον εἰδείη τῶ ἄψω τε και τῶ Uἴνω χαίροντα μαλλον η τοῖς φίλοις καὶ τὰς πόρνας ὰγαπῶντα μὰλλον η τους εταίρους; δρά γε ου χρη πάντα 5 ἄνδρα, ηγησάμενον την εγκράτειaν αρετης ειναι κρηπῖδα, ταυτην πρῶτον εν τy ψυχy κατασκευάσασθαι; τις γὰρ ἄνευ θταυτης η μάθοι τι αν αγαθον η μελετησειεν ἀξιολόγως; ητις Ουκ αν τaῖς ηδονaῖς δουλεύων aἰσχρῶς διατεθείη καὶ τοσῶμα κοὰ την ψυχην; εμοὶ μεν δοκεῖ νη την Ἐραν ελευ-io θερω μεν ὰνδρὶ ευκτὸν εἶναι μη τυχεῖν δούλου τοιουτου,

η τοῖς λογοις εαυτον επεδείκνυεν ου γὰρ μόνον τῶν διὰ I5 του σώματος ηδονῶν εκράτει, αλλὰ καὶ της διὰ τῶν χρημάτων, νομίων τον παρὰ του τυχόντος χρηματα λαμβάνοντα δεσπότην εαυτοῖ καθιστάναι καὶ δουλευειν δουλείαν Ουδεμιὰς

Aξιον δ' αυτοῖ καὶ li προς Ἀντιφῶντα τον σοφιστην VIao διελεχθη μη παραλιπεῖν. ὁ γὰρ Ἀντιφῶν ποτε βουλόμενος

τοῖς συνουσιαστὰς αυτοῖ παρελεσθαι προσελθὼν τὼ Σωκράτει παρόντων αυτῶν ελεξε τάδε ΤΩ Σώκρατες, εγὼ μεν asi μην τοῖς φιλοσοφοfντας ευδαιμονεστερους χρηναι γίγνεσθαι σὴ δε μοι δοκεῖς τἀναντία της φιλοσοφίας ὰπολελαυ-ῖ5 κεναι. ος γοῆν ούτως ὼς ουδ' aν εις δοfλος υπο δεσπότpδιαιτώμενος μείνειε σῖτά τε σιτI καὶ ποτὰ πίνεις τὰ φαυλότατα, καὶ ἱμάτιον ημφίεσαι ου μόνον φαῖλον, θλλα τοαυτὸ θερους τε και χειμῶνος, ανυπόδητος τε καὶ ἰχίτων διατελεῖς. και μην χρηματά γε ου λαμβάνεις, li καὶ κτω- 33Q μενους ευφραίνει καὶ κεκτημενους ελευθεριώτερόν τε καὶ

48쪽

ηδιον ποιει ζην. ει ουν ωσπερ και των aλλων εργων οἱ διδάσκαλοι τους μαθητὰς μιμητὰς εαυτῶν ἀποδεικνύουσιν, ουτω καὶ συ τους συνόντας διαθησεις, νόμιζε κακοδαιμονίας

4 διδάσκαλος εἶναι. καὶ ὁ Σωκράτης προς ταυτα εἶπε Δοκεῖς μοι, ω Ἀντιφῶν, υπειληφέναι με ουτως ὰνιαρῶς ζην, ωστε επεπεισμαι σε μὰλλον ἀποθανεῖν hv ελεσθαι η ζην ἄσπερ εγώ. ἴθι ουν επισκεψώμεθα τι χαλεπὸν Ισθησαι του εμουθ βίου. πότερον οτι τοῖς μεν λαμβάνουσιν αργυρων ἀναγκαῖόν εστιν ἀπεργάζεσθαι τουτο εφ' ω au μισθὸν λάβωσιν,εμοὶ δὲ μ' λαμβάνοντι Ουκ ανάγκη διαλέγεσθαι ω αν μη Io βούλωμαις η τqν δίαιτάν μου φαυλίζεις ώς ηττον μεν υγιεινὰ ἐσθίοντος εμου η σου, ηττον δε ἰσχυν παρέχοντο ς η ὼς χαλεπώτερα πορίσασθαι τα εμὰ διαιτηματα των σῶν διὰ τοσπανιώτερά τε καὶ πολυτελέστερα εἶναι; η ὼς ηδίω σοι bσυ παρασκευάζη ἄντα η ἐμοὶ θ εγώ; Ουκ ά θ' οτι ὁ μεν is ηδιστα ἐσθίων ηκιστα -ου δεῖται, ὁ δὲ ηδιστα πίνων ηκιστα 6 του μη παρόντος επιθυμεῖ ποτους τά γε μην ιμάτια οἶσθ' ὁτιοι μεταβαλλόμενοι ψύχους καὶ θάλπους ἔνεκα μεταβάλλον

εμὲ η διὰ ψυχος μὰλλον του ενδον μένοντα, η διὰ θάλπος

μαχόμενόν τω περὶ σκιὰς, η διὰ το ἀλγεῖν τους πόδας ου 7 βαδίοντα οπου αν βουλωμαι; ουκ οἶσθ' οτι οἱ φύσει ασθε νέστατοι τω σώματι μελετησαντες των ἰσχυροτάτων αμελησάντων κρείττους τε γίγνονται προς li αν μελετῶσι καὶ ραον *5αυτὰ φέρουσιν; εμὲ δὲ ἄρα ουκ οἴει, τω σώματι αεὶ τὰ συντυγχάνοντα μελετῶντα καρτερεῖν, πάντα ραον φέρειν σου 8 μη μελετῶντος; του δὲ μη δουλεύειν γαστρὶ μηδ' υπνω καὶ λαγνεία οἴει τι ἄλλο αιτιώτερον εἶναι η το ἔτερα ἔχειν τούτων ηδίω, Λ ου μόν0ν εν χρεία ἄντα ευφραίνει, αλλὰ καὶ 3o

49쪽

I. Viελπίδας παρεχοντα ωφελήσειν αεί; καὶ μὴν τοfτό γε οἶσθa, οτι οι μεν οἰόμενοι μηδεν ευ πράττειν οὐκ ευφραίνονται, οι

δε ηγουμενοι καλῶς προχωρεῖν εαυτοῖς ἡ γεωργων ἡ ναυκλη- ρλυ δε αλλ' ὁ τι αν τυγχάνωσιν εργαζόμενοι ὼς ευ πράτ-5 τοντες ευφραίνονται. οἴει ουν απὸ πάντων τούτων τοσaύτην 9ηδονὴν εἶναι οσην απὸ του εαυτόν τε ἡγεῖσθαι βελτίω γίγνεσθαι καὶ φίλους ἀμείνους κτὰσθαι; εγὼ τοίνυν διατελῶ ταῖτα νομίζων. εὰν δε δη φίλους ἡ πόλιν ὼφελεῖν δεη, ποτερω ἡ πλείων σχολὴ τούτων επιμελεῖσθaι, τω ὼς εγὼ io νυν ὴ τω ώς συ μακαρίζεις διαιτωμενω; στρaτεύοιτο δὲ πότερος αν ραον, ὁ μὴ δυνάμενος ἄνευ πολυτελοῆς διαίτης ην ἡ ω το παρὸν ἀρκοίης εκπολιορκηθείη δὲ πότερος avθὰττον, ὁ των χαλεπωτάτων ευρεῖν δεόμενος δε ὁ τοῖς

ραστοις εντυγχάνειν αρκούντως χρώμενος; εοικας, ὼ Ἀντι- IO 15 φῶν, την ευδαιμονίαν οιομενω τρυφὴν κώ πολυτελειον εἶναι εγὼ δ' ενομίζων το μεν μηδενὸς δεῖσθαι θειον εἶναι, το δ' ὼς ελαχιστων εγγυτάτω τοῖ θείου, καὶ το μεν θειον κράτιστον,το δ' εγγυτάτω του θείου εγγυτάτω του κρaτίστου. Πάλιν δε ποτε ὁ Ἀντιφῶν διαλεγόμενος τω Σωκράτει ΙΙeto εἶπεν O Σώκρατες, εγώ τοί σε δίκαι0ν μεν νομίζω, σοφὸν δε Ουδ' ὁπωστιosm δοκεῖς δε μοι καὶ αυτὸς τοῖτο γιγνώσκειν ουδενα γοῆν τῆς συνουσίας αργύρων πράττy. καίτοι το γε

εξαπατῆς επὶ πλεονεξία, σοφὸς δε οὐκ ἄν, μηδενός γε ἄξια επιστάμενος. ὁ δὲ Σωκράτης προς ταῖτα εἶπεν O 'Av- I33O τιφῶν, παρ' ἡμῖν νομίζεται τὴν ωραν καὶ τὴν σοφίαν ὁμοίως μεν καλόν, ὁμοίως δε αισχρὸν διατίθεσθαι εἶναι. τήν τε

50쪽

I. vi γὰρ ωραν εὰν μέν τις αργυρίου πωλγη τῶ βουλομένω, πόρνον αυτὸν ἰποκαλουσιν, εὰν δέ τις, δν αν γνω καλόν τε κἀγαθὸν εραστην ἄντα, τουτον φίλον ἐαυτῶ ποιηται, σώφρονα νομίζομεν καὶ την σοφίαν ωσαυτως τους μεν αργυρίου Γωβουλομένω πωλουντας σοφιστὰς fωσπερ πόρνους ἀποκα - 5λουσιν, οστις δὲ ὁν αν γνω ευφυα ἄντα διδάσκων ο τι avεχ' αγαθὸν φίλον ποιειται, τουτον νομίωμεν, α τω καλωI4 κἀγαθῶ πολίτy προσηκει, ταυτα ποιεῖν. εγὼ ζ' ουν καὶ

η ορνιθι ηδεται, ουτω καὶ ετι μὰλλον ηδομαι φίλοις ἀγαθοῖς, io καὶ εάν τι ἔχω αγαθόν, διδάσκω, και ἄλλοις συνίστημι παρ'

ων αν ηγῶμαι ωφελησεσθαί τι αυτους εις πετην' καὶ τους θησαυρους των πάλαι σοφῶν ἀνδρῶν, Ους εκεῖνοι κατελιπονεν βιβλίοις γράψαντες, ἀνελίττων κοινp συν τοῖς φίλοις διέρχομαι, καὶ αν τι ὁρωμεν αγαθὸν ἐκλεγόμεθα καὶ μέγα 15νομίθομεν κέρδος, εὰν ἀλληλοις φίλοι γιγνώμεθα. ἐμοὶ

μεν δη ταυτα ἀκουοντι ἐδόκει αυτός τε μακάριος εἶναι καὶ τους aκουοντας ἐπὶ καλοκἀγαθίαν ἄγειν. 13 Καὶ πάλιν ποτὲ του Ἀντιφῶντος ἐρομένου αυτόν, πῶς ἄλλους μεν ηγειται πολιτικους ποιεῖν, αυτὸς δ' ου πράττει aoτα πολιτικά, εἴπερ ἐπίσταται ΙΠοτέρως δ' αν, ἔφη, ὼ Ἀντιφῶν, μὰλλον τα πολιτικὰ πράττοιμι, εἰ μόνος αυτὰ πράττοιμι η εἰ ἐπιμελοίμην του ως πλείστους ικανους εἶναι πράττειν αυτά; VΙΙ Ἐπισκεψώμεθα δε εἰ και αλαζονείας οποτρέπων τους 25 συνόντας πετης ἐπιμελεῖσθαι προέτρεπεν αεὶ γὰρ ἔλεγεν ως ουκ εἴη καλλιων οδὸς επ' ευδοξίαν η δι' ης αν τις αγαθὸς τουτο γένοιτο, Ο καὶ δοκεῖν βουλοιτο. ὁτι δ'

a ὰληθη ἔλεγεν, ὼ δ' ἐδίδασκεν Ἐνθυμώμεθα γάρ, ἔφη, er