Xenophontis Opera omnia

61쪽

τῶν επισταμενων μαθητεον καὶ οπως aυταῖς δει χρησθαι ἀσκητε of εἰ δὲ καὶ τῶ σώματι βούλει δυνατος εἶναι, τIγνώμν υπηρετεῖν εθιστρον τὸ σῶμα καὶ γυμναστρον συνπόνοις καὶ ιδρῶτι. καὶ η Κακία υπολαβοῖσα εἶπεν, Aς 293 φησι ΓΙρόδικος Ἐννοεῖς, ω Mράκλεις, ὼς χaλεπην καὶ μακρὰν ὁδὸν επὶ τας εὐφροσύνας η γυνή σοι αυτη διηγει - ταις εγὼ δε ραδίαν καὶ βραχεῖαν ὁδὸν επὶ την ευδαιμονίαν ἄξω σε. καὶ η 'Αρετη εἶπεν si τλημον, τί δε συ ἀγαθὸν 3οεχεις; η τί ηδυ οἶσθα μηδεν τούτων ενεκα πράττειν εθε Io λουσας ητις ουδε την των ηδεων επιθυμίαν αναμενεις, ἀλλα πρὶν επιθυμησαι πάντων εμπίμπλασαι, πρὶν μεν πεινην

σκευάo ου γὰρ διὰ τὸ πονεῖν, ἀλλα διὰ τὸ μηδεν εχειν οτι ποιης ἴπνου επιθυμεῖς τα δ' ἰφροδίσια πρὸ τos δεῖσθαι ἀναγκάζεις, πάντα μηχανωμενη καὶ γυναιξὶ τοῖς di δράσι Io χρωμενη ουτω γὰρ παιδεύεις τους σεαυτης φίλους, της μεν νυκτὸς υβρίουσα, της δ' Ἱμερας τὸ χρησιμώτατον κατακοιμίζουσα. ἰθάνατος δε ουσα εκ θεῶν μεν ὰπερριψαι, ἡπὸ 3Iδε ἀνθρώπων ἰγαθῶν ἀτιμάζη του δε πάντων ηδίστου

ἀκούσματος, επαίνου σεαυτης, ἀνηκοος εἶ, καὶ του πάντων 25 ηδίστου θεάματος ἀθεατος ουδεν γὰρ πώποτε σεαυτης εργον καλὸν τεθεaσαι. τις δ' av σοι λεγούσy τι πιστεύσειες τις δ' αν δεομεν' τινὸς επυκεσειενς η τις αν ευ φρονῶν τοῖσου θιάσου τολμησειεν εἶναις es νεοι μεν ἄντες τοῖς σώμασιν ἀδύνατοί εἰσι, πρεσβύτεροι δε γενόμενοι ταῖς ψυχαῖς

62쪽

aνόητοι, ἀπονως μεν λιπαροὶ δια νεότητος τρεφόμενοι, επιπόνως δε αυχμηροι δια γηρως περῶντες, τοῖς μεν πεπραγμενοις αἰσχυνόμενοι, τοῖς δε πραττομενοις βαρυνόμενοι, τα μεν ηδεα εν τy νεότητι διαδραμόντες, τα δε χαλεπὰ εἰς το γηρας 32 ὰποθεμενοι. εγὼ δε σύνειμι μεν θεοῖς, σύνειμι δε ἀνθρώ- 5ποις τοῖς ἀγαθοῖν εργον δε καλὸν οἴτε θεῖον Οἴτ ὰνθρώπειον χωρὶς εμου γίγνεται. τιμῶμαι δε μάλιστα πάντων καὶ παρὰ θεοῖς καὶ παρὰ ἀνθρώποις οἷς προσηκω, ἀγαπητη μεν συνεργὸς τεχνίταις, πιστη δε φύλαξ οἴκων δεσπόταις, ευμενη ς δε παραστάτις οἰκεταις, αγαθη δε συλληπτρια των εν εἰρηνy IO πόνων, βεβαια δε των εν πολεμω συμμαχος εργων, ἀρίστη 33 δε φιλίας κοινωνός. εστι δε τοῖς μεν εμοῖς φίλοις ηδεῖα μεν καὶ ἀπράγμων σίτων καὶ ποτων ὰπόλαυσιν ανεχονται γὰρ εως αν επιθυμησωσιν αυτῶν υπνος δ' aυτοῖς πάρεστινηδίων η τοῖς ἀμόχθοις, καὶ οἴτε ἀπολείποντες αυτὸν ἄχθον - I5ται οἴτε διὰ τουτον μεθιὰσι τὰ δεοντα πράττειν. καὶ Oιμεν νεοι τοῖς των πρεσβυτερων επαίνοις χαίρουσιν, οι δεγεραίτεροι ταῖς των νεων τιμαῖς ἰγὰλλονται κώ ηδεως μεντων παλαιῶν πράξεων μεμνηνται, ευ δε τὰς παρούσας ηδονται πράττοντες, δι εμε φίλοι μεν θεοῖς οντες, αγαπητοὶ δε ao φίλοις, τίμιοι δε πατρίσιν οτaν δ' ἔλθy τὸ πεπρωμενον τελος, ου μετὰ ληθης ἄτιμοι κεῖνται, αλλὰ μετὰ μν)ημης τοναεὶ χρόνον υμνούμενοι θάλλουσι. τοιαῖτά σοι, ὼ παῖ το κεωναγαθῶν Mράκλεις, ε ξεστι διαπονησaμενω την μακαριστοτά-34 την ευδαιμονίαν κεκτησθαι. οἴτω πως διώκει ΙΠρόδικος την 25υπ' Ἀρετης Mρακλεους παίδευσιν εκόσμησε μεντοι τὰς γνώμας ετι μεγαλειοτεροις ρημασιν η εγὼ νυν. σοὶ δ' οὐν ἄξιον, ω Ἀρίστιππε, τούτων ενθυμουμενω πειρὰσθαί τι καὶ τῶν εἰς τον μελλοντα χρόνον τοῖ βίου φρ0ντίζειν. II Aἰσθόμενος δε ποτε Λαμπροκλεα τον πρεσβύτατον υιδν 3.

63쪽

II. Hai TOB προς την μητέρα χαλεπαίνοντα, Εἰπέ μοι, ἔφη, ἁπαῖ, οἶσθά τινaς ανθρωπους aχαριστους καλουμένους; Καὶ μάλα, ἔφη ὁ νεανίσκος. Κατaμεμάθηκας ουν τους τί ποι- ουντaς το ἄνομα τουτο ὰποκαλοῖσιν; Εγωγ', ἔφη ' τους γὰρ 5 ευ παθόντας, οταν δυνάμενοι χάριν ἀποδοῖναι μη ἀποδῶσιν,αχaριστους καλοῖσιν. Oυκοῆν δοκοῖσί σοι εν τοῖς ἀδίκοις καταλογιζεσθαι τους aχaριστους; Ἀμοιγε, ἔφη. 'Mδη δέ et ποτ ἐσκέψω ει ἄρa, ωσπερ το 4νδραποδίζεσθaι τους μεν φίλους ἄδικον εἶναι δοκεῖ, τοῖς δὲ πολεμίους δίκαιον εῖνaι,1o ουτω και το ἀχαριστεῖν προς μεν τους φίλους ἄδικόν ἐστι, προς δὲ τοῖς πολεμίους δίκαιον; Καὶ μάλα, ἔφη ' καὶ δοκεῖ μοι, υφ' ου ἄν τις ευ παθων εἴτε φίλου εἴτε πολεμίου μηπειρὰται χάριν ἀποδιδόναι, ἄδικος εἶναι. Oυκοῖν, εἴ γ' 3ουτως ἔχει τουτο, ειλικρινης τις ον εἴη αδικία η αχαριστίας 15 συνωμολόγει. Oυκοῖν οσω ἄν τις μείρω αγαθὰ παθων μηαποδιδω χάριν, τοσουτω ὰδικωτερος ἄν εἴης συνεφη καιτοfτο. Tίνας ουν, ἔφη, υπὸ τίνων ευροιμεν ἄν μείζω ευηργετημέν0υς η παῖδας υπὸ γονέων; ους οι γονεις εκ μὲν ουκ ἄντων ἐποίησαν εἶναι, τοσαῖτα δὲ καλὰ ἰδεῖν και τοσού-2o των αγαθῶν μετασχεῖν, οσα οι θεοὶ παρέχουσι τοῖς ὰνθρώποις h δη και Ουτως ημῖν δοκεῖ παντὸς ἄξια εἶναι ωστε πάντες τὸ καταλιπεῖν αυτὰ πάντων μάλιστα φευγομεν, καὶ αἱ πόλεις ἐπὶ τοῖς μεγίστοις ἀδικημασι ζημίαν θάνατον πεποιηκασιν ως Ουκ ἄν μείονος κακοῖ φόβω την αδικίαν 25 Παυσαντες. καὶ μην ου των γε αφροδισίων ἔνεκα παιδο- 4 ποιεῖσθαι τοῖς aνθρώπους υπολαμβάνεις, ἐπεὶ τούτου γε των ὰπολυσόντων μεσταὶ μὲν aι οδοί, μεστὰ δὲ τὰ οικη-ματα. φανεροὶ δ' ἐσμὲν καὶ σκοπούμενοι ἐξ oποίων ἄν γυναικῶν βέλτιστα ημῖν τέκνα γένοιτο aῖς συνελθόντες 3o τεκνοποιούμεθα. καὶ ὁ μέν γε ἰνηρ την τε συντεκνοποιη- θ

64쪽

II. H

σουσαν ἐαυτω τρέφει καὶ τοῖς μέλλουσιν ἔσεσθαι παισὶ προπαρασκευάρει πάντα, Oσα αν Οἴηται συνοίσειν αυτοῖς

προς τον βίον, καὶ ταῖτα ὼς αν δύνηται πλεῖσταε η δὲ γυνη υπ0δεξαμένη τε φέρει το φορτίον τουτο, βαρυνομένη τε καὶ κινδυνευουσα περὶ του βίου καὶ μεταδιδοfσα της 5τροφης, ii καὶ αυτη τρέφεται, κώ συν πολλω πονω διενεγκοῖσα καὶ τεκοῖσα τρέφει τε καὶ επιμελεῖται, Ουτε προπεπονθυῖα ουδὲν αγαθον ουτε γιγνῶσκον τὸ βρέφ0ς υ si OTOU ευ πάσχει, ουδὲ σημαίνειν δυνάμενον υτου δεῖται, ἀλλ' αυτ ὶ στοχαρομένη τά τε συμφέροντα καὶ τα κεχαρισμένα Io πειρὰται ἐκπληροῖν, καὶ τρέφει πολυν χρόνον καὶ Ἱμέρας καὶ νυκτὸς υπομένουσα πονεῖν, ουκ εἰδυῖα εἴ τινα τουτων6 χάριν ἀποληψεται. καὶ ουκ αρκεῖ θρέψαι μόνον, ἀλλα καί, επειδὰν δόξωσιν ικανοι εἶναι οι παῖδες μανθάνειν τι, b μεναν αυτοὶ εχωσιν οἱ γονεῖς αγαθὰ προς τον βίον, διδάσκου- 15σιν, li δ' αν υἱωνται ἄλλον ἱκανωτερον εἶναι διδάξαι, πέμπουσι προς τουτον δαπανωντες, καὶ επιμελουντaι πάντα ποιοῖντες οπως οἱ παῖδες αυτοῖς γένωνται ως δυνατον βέλ-7 τιστοι. προς ταυτα ὁ νεανίσκος εἶπεν Ἀλλα τοι εἰ καὶ πάντα ταυτα πεποίηκε και ἄλλα τούτων πολλαπλάσια, ουδεὶς 2oαν δυναιτο αυτης ἀνασχέσθαι την χαλεπότητα. καὶ ὁ

Σωκράτης, Πότερα δέ, ἔφη, οἴει θηρίου αγριότητα δυσφορορωτέραν εἶναι η μητρός; Ἐγὼ μεν οἶμαι, ἔφη, της μητρός, της γε τοιαύτης. 'Mδη πω ποτε οῖν η δακοῆσα κακόν τί σοι εδωκεν η λακτίσασα, οἷα ἡπο θηρίων ηδη πολλοὶ ἔπαθον; a 58 Ἀλλα νη Δία, ἔφη, λέγει li ουκ ἄν τις επὶ τω βίω παντὶ βουλοιτο ἀκοῆσαι. Συ δὲ πόσα, ἔφη ὁ Σωκράτης, οἴει ταυτη δυσάνεκτα καὶ τη φωνη καὶ τοῖς ἔργοις εκ παιδιου

δυσκολαίνων καὶ ημέρας καὶ νυκτος πράγματα παρασχεῖν, πόσα δὲ λυπησαι κάμνων; Ἀλλ' ουδεπωποτε αυτην, ἔφη, 3Q

65쪽

II. ἔφη, χαλεπώτερον εῖναι σοι ἀκούειν Αν αυτη λέγει η τοῖς υποκριτaῖς, οταν εν ταῖς τραγωδὶις ἶλλήλους τα ἔσχατα λέγωσιν; Ἀλλ', οἶμαι, επειδη Ουκ οἱονται των λεγόντων

ουτε τον ἐλέγχοντα ἐλέγχειν Da ζημιώσy ουτε τον ὰπει-ε λουντα ἀπειλεῖν ἴνα κακόν τι ποιησy, ραδίως φέρουσι. Συδ' ευ εἰδὼς oτι α λέγει σοι η μγ ηρ ου μόνον ουδὲν κακὸν νοουσα λέγει, ὰλλα καὶ βουλομένη σοι ἀγαθα εἶνaι οσαουδενὶ ἄλλω, χολεπαίνεις; η νομίζεις κακόνουν την μητέρα σοι εἶναι; Ου δητα, ἔφη ' τουτό γε Ουκ οἴομαι. καὶ ὁ ΙΟΙΟ Σωκρaτης, Ουκουν, ἔφη, συ τaυτην, ευνουν τέ σοι Ουσαν καὶ ἐπιμελομένην ως μάλιστα δύναται κάμνοντος Oπως υγι- άνyς τε καὶ οπως των επιτηδείων μηδενὸς ενδεης ἔσει, καὶ προς τούτοις πολλα τῶς θεοῖς ευχομένην ἀγαθα υπὲρ σου

καὶ ευχὰς ὰποδιδουσαν, χαλεπην εἶναι φης; εγὼ μεν οἶμαι, i5 ει τοιαυτην μη δυνασαι φέρειν μητέρα, τἀγαθά σε ου δυνα - σθαι φέρειν. εἰπε δέ μοι, ἔφη, πότερον aλλον τινὰ οἴει I 1δεῖν θεραπευειν; η παρεσκευασaι μηδενὶ ανθρώπων πειρὰθ σθαι ἀρέσκειν μηδὲ πείθεσθαι μητε στρΛτηγω μητε ἄλλω ἄρχοντις Ναι μὰ Δι' ἔγωγε, ἔφη. Oυκουν, ἔφη ο Σω- 12ao κράτη ς, καὶ τω γείτονι βούλy συ δρέσκειν, Da σοι καὶ πυρῆναύy, οταν τουτου δέy, και ὰγαθου τέ σοι γίγνηται συλληπτωρ καί, αν τι σφαλλόμενος τυχης, ευναῖκῶς ἐγγύθεν βοηθpσοι; 'Ἐγωγε, ἔφη. Tι δεῖ συνοδοιπόρον η συμπλουν, η εἴ τω ἄλλω ἐντυγχάνοις, ουδὲν ἄν σοι διαφέροι φίλον η εχθρὸν 85 γενέσθαι, η καὶ της παρὰ τούτων ευνοίας οἴει δεῖν ἐπιμελεῖ- σθαι; 'Εγωγε, ἔφη. Εἶτα τούτων μεν ἐπιμελεῖσθαι πaρε- Ι3σκεύασαι, την δὲ μητέρα την πάντων μάλιστά σε ψιλουσανουκ οἴει δεῖν θεραπεύειν; ουκ οῖσθ' οτι καὶ η πόλις ἄλλης μεν ἀχαριστίας ουδεμιὰς επιμελειται ουδὲ δικάζει, ὰλλα

C : βούλει σοὶ M. : βουλήση A B Stob. as δε δαὶ B : δαὶ Stob. 25 γίγνεσθαι Stob.

66쪽

II. uπεριορὰ τους ευ πεπονθότας χάριν Ουκ ἀποδόντας, εὰν δέ τις γονεας μη θεραπευy, τουτω δίκην τε ἐπιτίθησι καὶ ἀποδοκιμάρουσα ουκ εα ἄρχειν τουτον, ὼς Ουτε αν τα ιερὰ ευσεβῶς θυόμενα υπὲρ της πόλεως τουτου θυοντος ουτε ἄλλο καλῶς καὶ δικαίως ουδεν αν τουτου πράξαντος; καὶ νη Δία εεάν τις των γονεων τελευτησάντων τους τάφους μη κοσμy, καὶ τουτο εξετάζει η πόλις εν ταῖς των αρχόντων δοκι- 14 μασίαις. συ ουν, ἁ παῖ, ρὰν σωφρονyς, τους μεν θεους παραιτησy συγγνώμονάς σοι εἶναι, εἴ τι παρημέληκας της μητρός, μη σε καὶ ουτοι νομίσαντες ἀχάριστον εἶνaι Ουκ 1o ἐθελησωσιν ευ ποιεῖν, τους δε ανθρώπους φυλάξο μη σε αἰσθόμενοι των γονεων ἀμελοῖντα πάντες ἀτιμάσωσιν, εἶτα

εν ερημια φίλων ἀναφανpς. εἰ γάρ σε υπολάβοιεν προς

τους γονέας ἀχάριστον εἶναι, Ουδεις αν νομίσειεν ευ σε ποιησας χάριν ὰποληψεσθαι. 15

III Xαιρεφῶντα δε ποτε καὶ Xαιρεκράτην, ἀδελφὼ μεν οντε ἀλληλοιν, ἐαυτῶ δε γνωρίμω, αισθόμενος διαφερομένω, ἰδὼν τον Xαιρεκράτην, Εἰπέ μοι, ἔφη, A Xαιρέκρατες, ου δηπου

καὶ συ εἶ των τοιουτων ανθρώπων, οι χρησιμώτερον νομίθουσι χρηματα η αδελφους; και ταῖτα των μεν αφρόνων οντων, eto του δε φρονίμου, καὶ των μεν βοηθειας δεομενων, του δὲ βοηθεῖν δυναμένου, καὶ προς τουτοις των μεν πλειόνων 2 υπαρχόντων, του δὲ ενός. θαυμαστον δὲ καὶ τουτο, εἴ τις τους μὲν aδελφους ζημίαν ηγεῖται, οτι ου καὶ τα τωναδελφῶν κέκτηται, τους δὲ πολίτας ουχ ηγεῖται ζημίαν, οτι asου καὶ τα τῶν πολιτῶν ἔχει, ἀλλ' ενταυθα μὲν δυνανται λογίζεσθαι οτι κρεῖττον συν πολλοῖς οἰκουντα ασφαλῶς τἀρκουντα ἔχειν η μόνον διαιτώμενον τα τῶν πολιτῶν ἐπικινδυνως πάντα κεκτῆσθαι, επὶ δὲ τῶν aδελφῶν το αυτο3 τουτο ἰγνοοῖσι καὶ οἰκέτας μὲν οι δυνάμενοι ὼνοῖνται, Da 3o

67쪽

II. iii συνεργους ἔχωσι, καὶ φίλους κτῶνται, ως βοηθῶν δεόμενοι, των δ' αδελφῶν ἀμελουσιν, ωσπερ εκ πολιτῶν μεν γιγνο - μενους φίλους, ἐξ αδελφῶν δε ου γιγνομένους. καὶ μην 4 προς φιλίαν μέγα μεν υπάρχει το εκ τῶν aυτῶν φυναι,5 μεγα δε το ὁμου τραφῆναι, ἐπεὶ καὶ τοῖς θηρίοις πόθος τις

εγγίγνεται τῶν συντρόφων' προς δε τουτοις καὶ οι ἄλλοι ἄνθρωποι τιμῶσί τε μὰλλον τους συναδελφους ἄντας τῶν avaδελφων καὶ ηττον τουτοις επιτίθενται. καὶ ὁ Ναιρεκράτης 3

εἶπεν Ἀλλ' ει μεν, ἁ Σώκρατες, μη μεγα εἴη το διάφορον,1o ἴσως ἄν δεοι φερειν τον αδελφὸν καὶ μη μικρῶν ἔνεκαφευγειν αγαθὸν γάρ, ἄσπερ καὶ συ λέγεις, αδελφὸς οῦν odivδει ὁπότε μέντοι παντὸς ἐνδέοι καὶ παν το ἐναντιώτατονε , τι ἄν τις ἐπιχειροίη τοῖς ἀδυνάτοις; καὶ ὁ Σωκράτης 6ἔφη ΙΠότερα δε, A Xαιρέκρατες, ουδενὶ δρέσαι δυναται 15 Xαιρεφῶν, ἄσπερ ουδὲ σοί, η ἔστιν οἶς καὶ πάνυ ἀρέσκει; Δια τουτο γάρ τοι, ἔφη, ω Σώκρατες, ἄξιόν ἐστιν ἐμοὶ μισεῖν αυτόν, οτι ἄλλοις μεν ἀρέσκειν δυναται, ἐμοὶ δε οπουὰν παρp πανταχου καὶ ἔργω καὶ λόγω ζημία μὰλλον ηὐφέλειά ἐστιν. Ἀρ' ουν, ἔφη ὁ Σωκράτης, ἄσπερ ιππος τῶ 72Q ἀνεπιστημονι μεν, ἐγχειρουντι δε χρησθαι ζημία ἐστιν, οἴτω καὶ aδελφός, οταν τις αυτῶ μη ἐπιστάμενος ἐγχειρy χρησθαι, ζημία ἐστί; Πῶς δ' ἄν ἐγώ, ἔφη ὁ Xαιρεκράτης, ὰνεπιστημων δε-ν ἀδελφὼ χρησθαι, ἐπιστάμενός γε και ευ λέγειν τον ευ

οε καὶ ἔργω πειρώμενον ἐμὲ ὰνιὰν Ουκ ἄν δυναίμην ουτ ευ λέγειν ουτ ευ ποιεῖν, ἀλλ' ουδὲ πειράσομαι. καὶ ὁ Σωκράτης 9ἔφη Θαυμαστά γε λέγεις, I Xαιρέκρατες, εἰ κυνα μέν, ει σοι ην ἐπὶ προβάτοις ἐπιτηδειος ὼν καὶ τους μὲν ποιμένας ησπάζετο, σοὶ δε προσιόντι ἐχαλέπaινεν, ἀμελησας ἄν 3o του ὀργίζεσθαι ἐπειρῶ ευ ποιησας πραύνειν αυτόν, τον δεαδελφὸν φης μὲν μέγα ὰγαθὸν εἶναι ἄντα προς σε οῖον δει,

68쪽

II. iii

ἐπίστασθαι δε ὁμολογῶν και ευ ποιεῖν καὶ εἶ λέγειν ουκIo επιχειρεις μηχανὰσθαι οπως σοι ως βέλτιστος p. καὶ ὁ Καιρεκράτης, Δέδοικα, ἔφη, A Σώκρατες, μη ουκ ἔχω εγὼ τοσαυτην σοφίαν ἄστε Ναιρεφῶντα ποιησαι προς εμὲ οἰονδει. Και μην ουδέν γε ποικίλον, ἔφη ὁ Σωκράτης, ουδὲ 3καινον δει επ' αυτον, ὼς ἐμοὶ δοκεῖ, μηχανὰσθαι, οἶς δε καὶ συ ἐπίστασαι αυτος οἴομαι av αυτον ἁλόντα περὶ πολλοῖΙΙ ποιεῖσθαί σε. Ουκ αν φθάνοις, ἔφη, λέγων, εἴ τι Ισθησαί με φίλτρον ἐπιστάμενον ο εγὼ εἰδὼς λέληθα ἐμαυτόν. Λέγε

hyὶ μοι, ἔφη, εἴ τινα των γνωρίμων βουλοιο κατεργάσασθaι, IoOπότε θυο ι, καλεῖν σε επι δειπνον, τί αν ποιοίης; Δηλον Ι2 οτι κατάρχοιμ αν του αυτός, οτε θυο ιμι, καλεῖν εκεῖνον. Ειδε βουλοιο των φίλων τινα προτρέψασθαι, οπότε ἀποδημοίης, ἐπιμελεῖσθαι των σῶν, τί αν ποιοίης; Δηλον οτι πρότερος αν ἐγχειροίην ἐπιμελεῖσθαι των ἐκείνου, οπότε ἀποδημοίη. 1513 Ει δε βουλοιο ξένον ποιησαι υποδέχεσθαι σεαυτόν, οπότε ἔλθοις εις την ἐκείνου, τί αν ποιοίης; Δηλον οτι καὶ τουτον

πρότερος υποδεχοίμην αν, ὁπότε ἔλθοι 'Aθήναρε καὶ ει γε βουλοίμην αυτον προθυμεῖσθαι διαπράττειν μοι ἐφ b ηκοιμι,

δηλον οτι και τουτο δέοι αν πρότερον aυτον ἐκείνω ποιεῖν. eto

14 ΓΙάντ ἄρα συγε τα ἐν ἀνθρώποις φίλτρα ἐπιστάμενος πάλαι ἀπεκρυπτου η ὀκνεῖς, ἔφη, ἄρξαι, μη αισχρος φανpς, ἐὰν πρότερος τον αδελφον εῖ ποιης; καὶ μην πλείστου γε δοκεῖ ἀνηρ ἐπαινου ἄξιος εἶναι, ὁ ς αν φθάνy τους μὲν πολεμίους

κακῶς ποιων, τους δε φίλους ευεργετῶν. ει μὲν ουν ἐδόκει a5μοι Xαιρεφῶν ηγεμονικώτερος ειναι σου προς την φιλίαν ταυτην, ἐκεῖνον αν ἐπειρώμην πείθειν πρότερον ἐγχειρεῖν τῶσε φίλον ποιεῖσθαι νυν δέ μοι συ δοκεῖς ηγουμενος μὰλλον λθ ἄν ἐξεργάσασθαι τουτο. και ὁ χαιρεκράτης εἶπεν Aτοπα λέγεις, ω Σώκρατες, καὶ ουδαμῶς προς σου, ἔς γε κελευεις 3Oεμὲ νεώτερον ἄντα καθηγεῖσθaι' καίτοι τουτου γε παρὰ πὰσιν

69쪽

ἀνθρώποις τὰναντία νομίζεται, τον πρεσβυτερον ηγεῖσθαι παντος καὶ λόγου και εργου. Πῶς; εφη ὁ Σωκράτης I6ου γὰρ και ὁδου παραχωρησαι τον νεωτερον πρεσβυτερωσυντυγχάνοντι πανταχοf νομίζεται καὶ καθημενον υπανα-5 στηναι κώ κοίτν μαλακy τιμησαι και λόγω υπεῖξαις ώγαθε, μη οκνει, εφη, ἀλλ' εγχείρει τον ἄνδρα καταπραυνειν, καὶ πάνυ ταχυ σοι υπaκουσεται ουχ ὁρας ὼς φιλότιμος εστι καὶ ελευθεριος; τα μεν γὰρ πονηρὰ ἀνθρώπια ουκ αν ἄλλως μὰλλον ελοις η εἰ δοίης τι, τους δε καλοῖς κἀγαθους ὰνθρώ-IO πους προσφιλῶς χρώμενος μάλιστ αν κατεργάσαιο . και ὁ I7

μηδεν βελτίων γίγνηται; Tι γὰρ αλλο, εφη ὁ Σωκράτης, η

κινδυνεύσεις επιδεῖξαι συ μεν χρηστός τε καὶ φιλάδελφος εἶναι, εκεῖνος δε φαυλός τε καὶ ουκ ἄξιος ευεργεσίας; ἀλλ' Ι5 Ουδεν οἶμαι τουτων εσεσθαι' νομίζω γὰρ αυτόν, επειδὰν αἴσθηταί σε προκαλουμενον ἐαυτὸν εις τον αγῶνα τουτον, πάνυ φιλονικησειν οπως περιγενηταί σου καὶ λόγω καὶ εργωευ ποιων. νυν μεν γὰρ ουτως, εφη, διάκεισθον, ἄσπερ εἰ I 8 τὼ χεῖρε, ας ὁ θεὸς επὶ τω συλλαμβάνειν ἀλληλοιν εποίησεν,2o ὰφεμενω τουτου τράποιντο προς το διακωλυειν ἀλλήλω, η εἰ τὼ πόδε θεία μοίρα πεποιημενω προς το συνεργεῖν ἀλληλοιν, ὰμελησαντε τουτου εμποδίοιεν ἀλληλω. ουκ αν πολλη I9ἀμαθία εἴη και κακοδαιμονία τοῖς επ' ὼφελεία πεποιημενοις

επι βλάβ' χρησθαι; καὶ μην ἀδελφώ γε, ως εμοὶ δοκεῖ, ὁ 23 θεὸς εποίησεν επὶ μείζονι οφελεία ἀλληλοιν η χεῖρε τε καὶ πόδε καὶ ὀφθαλμὼ καὶ τὰλλα οσα ἀδελφὰ εφυσεν ἀνθρώποις. χεῖρες μεν γάρ, εἰ δεοι αυτὰς τὰ πλεον ὀργυιὰς διεχοντα ἄμα

ποιησαι, ουκ αν δυναιντο, πόδες δε ουδ' αν επὶ τὰ ὀργυιὰν διεχοντα ελθοιεν ἄμα, υφθαλμοὶ δε οι δοκοῖντες επὶ πλεῖστον

70쪽

II. iii

εξικνεῖσθαι οὐδ' av των ετι εγγυτερω οντων τα εμπροσθεν

ἄμα καὶ τα οπισθεν ἰδεῖν δυναιντο ἀδελφὼ δε, φίλω τε, καὶ πολυ διεστῶτε πράττετον aμα κώ επ' ὐφελείαὰλληλοιν. IV Hκουσα δε ποτε αυτου καὶ περὶ φίλων διαλεγομενου εξ 5ὼν εμοιγε εδόκει μάλιστ αν τις ώφελεισθαι προς φίλων κτησίν τε καὶ χρείαν. τουτο μεν γαρ δὴ πολλῶν εφη ἀκουειν, ὼς πάντων κτημάτων κράτιστον αν εἴη φίλος σαφης καὶ aγαθός επιμελομενους δε παντὸς μὰλλον ὁρὰν εφη τους 2 πολλους η φίλων κτησεως. καὶ γὰρ οικίας καὶ αγρους καὶ io ανδράποδα καὶ βοσκηματα καὶ σκευη κτωμενους τε επιμελῶς ὁρὰν εφη καὶ τα δετα σωίειν πειρωμενους, φίλον δε, ὁ μεγιστον αγαθὸν εἶναί φασιν, ὁρὰν εφη τους πολλους οἴτε

οπως κτησωνται φροντίζοντας Οἴτε οπως οι ἄντες αυτοῖς 3 σωθωνται. ' ὰλλα καὶ καμνόντων φίλων τε καὶ Οἰκετῶν ὁρὰν i5 τινας εφη τοις μεν οἰκεταις καὶ ιατρους εισάγοντας καὶ ταλλατα προς ἡγίειαν επιμελῶς παρασκευάροντας, τῶν δε φίλων ὀλιγωρουντας, ἀποθανόντων τε ἰμφοτερων επι μεν τοῖς οἰκεταις λχθομενους τε καὶ Oμίαν ηγουμενους, επὶ δε τοῖς φίλοις ουδεν οἰομένους ελαττουσθαι, καὶ των μεν ἄλλων et o κτημάτων ουδεν εῶντας ἀθερὰπευτον οὐδ' ἀνεπίσκεπτον, των 4 δε φίλων επιμελείας δεομενων ἰμελουντας. ετι δε προς τουτοις ὁρὰν εφη τους πολλους των μεν ἄλλων κτημάτων, καὶ πάνυ πολλῶν αυτοῖς οντων, το πληθος εἰδότας, τῶν δεφίλων, ολίγων οντων, ου μόνον το πληθος ἀγνοουντας, ἀλλα a 5 καὶ τοῖς πυνθανομενοις τουτο καταλεγειν εγχειρησαντας, ορς εν τοῖς φίλοις εθεσαν, πάλιν τούτους ἀνατίθεσθαι' τοσουτον 3 αυτοῖς τῶν φίλων φροντι ειν. καίτοι προς ποιον κτημα

τῶν ἄλλων παραβαλλόμενος φίλος ὼγαθὸς ουκ αν πολλῶ κρείττων φανείης ποιος γὰρ ιππος η ποιον ζευγος οἴτω 3Q