장음표시 사용
91쪽
sententiis expressa: uti late iam onstrauimus in tribus de arbitrio libero voluminibus. Huic nostri temporis soli obstrepunt haeretici, reconditioris, ut olim Gnostici ,3e ignotae antea doctri n* faniam gloriolam aucupantes, cum sitit omnium vanissimi mortales, x insulsissimi: quibus vena nulla salit antiquae,&exquisitae sapientiae: sed totum crror, ac dulcedo nouitat' occupauit. Ab quorum decretis, & damnatis erroribus, par est procul ab esse te , Romanae , de Catholicae communionis homi
IV. in in te autem obsecro, Vincenti, tantopere Ecclesiastici locus ille conturbati Quis autem ab non fatuo, suique compote alius inde sensus exculpi potest, nis i iste; hominibus quandiu in hac vita degunt, integrum
esse, utrum voluerint optare, ac persequi, bonum, aut malam, vitam. aut mortem: ut ad quod libitum erit manum porrigant, hoc est eligant pro nutu voluntatis, ocarbitrio.
Hoc adeb comprehendi, significarique verbis illis Latiterani &Caluin istae in oppugnando libero arbitrio persuasum habent ; ut propterea putent ad raesentis status homines locum illii minime pertinere; sed ad innocet emadhuc Adaiaxum, quo tempore libet O praeditus erat arbitrio , quod sibi, peccando, suisque posteris amisit. Horum tu, Vincenti, vestigiis insistens, post longam agitationem , in ea demum interpretatione conquiescis: nec quam minime cohaereat vides. Sane de homine primo loquitur ibi Sapiens, eiusque arbitrio libero: sed non de solo illo, solo ue, in quo conditus est, incolumi, dc inno, centi statu. Nam de naturali facultate liberae voluntatis . agit; cui pro arbitrio versare se utramuis in partem licet: quae quidem homini primo, quasi stirpi& parcnti omnium , diuinitus insita, ab eo, & per eum propagata transuit in posteros; nec ullo scelere, vel calamitate opprimi , oblitterari que potuit: tam et si sic eius attenuata, de
92쪽
ti Et sucu vs THERIACAE infracta vis est, ut ad bonum capessendum copiosioribus gratiae praesidiis, ac fulturis egeat. V. Huius Mo Di porro loci istius esse sensum, ut
generatim der Aditiali, & manente quolibet in vitae statu libertate hominis intelligi debeat, primum, & quidem
inuictum habet argumentum caussa ipsa sermonis, ac series. Studet ibi Sapiens a peccato committendo deterrere homines; de si quid mali fecerint, admonet, ut ne cata Csam illius de inuidiam in alium transferant, ted sibi imputent ipsi; utpote quos ad peccandum nulla res alia praeter ipsorum voluntatem compulerit. Non enim culpam
in Deum reiicere possunt; nec is auctor, de suasor potest esse peccati: quippe qui impios nec amat, nec iis opus habet: de hominibus potestatem dedit quamcumque ii, partem flectendae voluntatis; de vero cauendi delicti, amplectendaeque virtutis. Cum igitur loci illius haec sen tentiast, quid absurdius, quam ad vitandum peccatum incitare homines eo velle, quod primus illorum parens liberam eius potestatem antequam peccaret habuit, si eam peccando tam sibi, quam posteris amisit Z Nam si recte ratiocinatio ista procedit , poterat eadem ad hoc uti, ut homines ad omnes corporis, animique molestias, famem, sitim , aegritudinem , ac mortem ipsam denique propulsandam hortaretur: tum ad pristina illa , quibus innocens vallatus erat Adamus, capienda, Duendaque commoda : qu bd id olim in potestate primus ille parens habuerit. Quod si dementis est argumentari sic, vide an non contumelios in Deum sint, qui illius verbo parcio,& eandem ratiocinationem, ac sententiam subiiciunt,
dum illis interpretantibus, Ecclesiastici auctor ad illum
liberae voluntatis usum excitat Adami postcros , quem solus ante peccatum Adamus exercere potuit; illi ipsi, quos alloquitur, parentis sui culpa poste desierunt. VI. Ac vel eetera eiusdem loci, quae pertexit Sapiens, Vos erroris admonere poterant. Nam subinde siescribit: c ore hominem vita O mors, bo,um es malum: suo i
93쪽
sriss in 'otentia, videns omnes sine inte, ni ione. Quibus verbis, & sequentibus hic omissis, causam assert, cur pro eo ac vivendo, & utendo arbitrio suo mortales egerint, merita mercede compensandi sint, bona videlicet aut mala; nimirum quod stib sapienti, ac forti, & nihil ignorante iudice Deo, nullum impune malum, nullum sine praemio bonum praeterire possit. Quae ratio pervicaciae ipsi frenos iniicit, ut ad illum pertinere statum sapientis ista praecepta, & monita fateatur; qui eum homine primo communis sit posteris eius omnibus, quos solos ad honestam vitam illis instrui,incitarique nemo dubitat. d. Hoc accedit, quod postrema illa verba Sapiens ex Mose descripsit: qui cum legem Israelitis edidisset ad eam obseruandam iisdem, quibus Ecclesiastici locus ille, rationibus, & hortamentis utitur: Iuxta re, inquit, est D t. i. Armo valde in ore tuo , se in corde tuo, vi facias i u . Quibus '' obseruandae legis potestatem penes illos, & in ipsorum potestate libera eis e demonstrat, Dei adiuta gratia; quae in istis intelligenda semper est, etsi nulla saepe fiat eius expressa mentio. Pergit deinde Moses: Considera, inquit, auo hodie preposuerim in conscctu tuo vitam bonum, see contrario merum o malum, &c. Apparet haec postrema Mosis paene ab Ecclesiastici auctore descripta esse verbatim ; adeoque non ad solum innocentis Adami statum referri debere: de quo nihil Moses ibi cogitabat: sed ad uniuersum pertinere genus hominum, quos ad laudabi- lemvsum ingenitae sibi facultatis suo uterque tempore studebat impellere. VII. PosτRtMb ut vel impudentiae ipsius ora praecludam, testes aduocabo Graecos, Latinosque P tres; qui utroque illo Mosis, & Iesus iracidae testimonio probare conati sunt ι liberum in Adami posteris esse voluntatis arbitrium. quod profecto ridicule facerent, si ad solum innocentiae satum , ut Vincentius, Arma canique ceteri cum haereticis interpretan-
94쪽
tur, amborum effata spectarent. Horum testium primus sit Augustinus, quo ex uno pendere se , tam falso, quam insolenter iactitant. Ille igitur in libro de gratia, S: libero arbitrio, capite secundo, probare volens, non ,fuisse in Adamo antequam pe caret; sed, ess. hodieque liberum in hominibus arbitrium, cum alia complura Scripturae testimonia profert;
tum illud, de quo agimus, Ecclesiastici, aduersus eos, inquit, qui de ipse Do se excusare volunt. Ac postquam verba ipsa descripsit, Ecce aper is me vidimuι , inquit,
expressu n liberum humanae voluntatis arbitrio m. Est autem
illud animaduertendum , Augustinum ex professo librum illum scripsisse, ut erroris genus duplex refelleret:
quod nonnulli ho gratiam Dei Pesndebant, et i negarent liberum homin is arbitrium : aut quando gratia defendebatur, negari ex maiani Bberum a1biirium j Iccirco statim initio libri multis scripturae testimoniis ostendit esse in homine libertim arbitrium i deinde eiusdem auctoritate scripturae, gratiam ad bene agendum suppeditari diuinitus, eamque necessariam esse demonstrat. Quamobrem ut cum de gratia loquitur, & eius necessitatem approbat, non aliam intelligit, quam quae praesciati conuenit humanae naturae statui: sic liberum in homine probans ines se voluntatis arbitrium, non ad alium, quam praesentem eiusdem naturae statum respexit: alioqui stulta tanti viri,& inepta esset altercatio.
VIII. Ius risus Martyr in Apologetico secundo , postquam multa de voluntatis humanae libertate disisseruit , quam 'ρεαν id est liberam electionem, Vel sc fiatem homini conti m ad iurpia vitanda, seMue a delirenda desinit: hanc ipsam indifferentem potestatem iisdem , quibus usus est Petauius, aliique Catholici , scripturae verbis adstruit; maxime illo loco D uteron om ij, ex quo sumptum Ecclesiastici celebrem alterum paujlo ante diximus: Ecce in eo 'ectu mo bonum , o malum. Elige bonum. Sic , Origenes in Epistolatii ad Ro-
95쪽
-ViNCENTO Lx Nis. manos, ambo illa testimonia in unam commista sententiam, ad stendendam liberam in utrumque propensonem voluntatis ascrr. Ecce ui ante faciem tuam vitam es morie aquam. Serapion quoque Thmui- tanus in libro contra Manichaeos, quem egregium vo- h .'cat Hieronymus,cundem locum citat. Ecce posui coram remis m, o moriem: elige quod is . Tum Chirsostomus in V homilia xciv. tomi sexti. Tertullianus etiam libro h pag. - . secundo contra Marcionem, cap re quinto, liberi vim arbitrij in utrumque minimc determinatam probat ex
eo, quod Veteris auctor Testamenti legem Israelitis edi dit, ac deinde proponere se dixerit ante hominem bonommalum, vitam o mortem.
ς Ennodius praeterea Ticinensis, eundem illum, in Lib. r.ep quo hodie versatur Armacanorum natio , errorem exagitans, qui liberum arbitrium in una tantum parte , quae deterior est, valere statuit, Scripturae illud op
xum: ex eoque demonstrat, etiam in eo statu, qui peccatum Adami consecutus cst, eandem reperiri liberi arbitrii potestatem. Sed in infinitum abibit haec nostra disputatio, si petacensere singulos Vlim, qui ut liberi ait, tria , cuiusmodi in Adami posteris existit vina At proprietatem describerent, illo Ecclesiastici loco , & similibus usi sunt, quos Catholici scriptores annis abhinc centum & triginta di is , d,
contra Lutherum. Caluinum, d ceterosque liberi euer- lib. arb.
sores arbitri j adhibere coeperunt : ut Ioannes Cochleus T. 'M
Ioannes Echius, ac ferme omnes ceteri.
96쪽
CAPvT XXI. Colligitur ex superiori distulatione, essentialem libertatem positam esse in indisserenita , siue potestate
viri que. 1. Quod ex variis illius de criptionibus, O vocabulis, quibus Patres liberum arbitrium ex- primunt, Urnditur. 3. Tum ex Scriptura.
IBER. et hominum voluntatis, sue liberi arbitris notio, ut hactenus demonstratum est, in eo consistit, ut ex pluribus sibi ad eligendum obiectis, ac propositis, unum suopte nutu , & arbitrio capessere homo possit, reiectis aliis : quam electionem nominant: Graeci. εσυ. Hanc libertatis desinitionem negat Vin-eentius enitalem esse; sed accidentalem vocat, eam videlicet, quae bifariam diuiditur in libertatem contradicti nis ,& contrarietatur & hac sophistica distinctione eludi abs sese putat omnia Scripturae, ac Patrum testimonia, quae libertatem hominis in eo constituunt, ut facere, aut non facere ; hoc est eligere vel non eligere possis, pro eo ac libitum fuerit. Atqui ridiculum est, tot illos Patres, quos in libro quarto Tomi primi, & in tribus delibero arbitrio libris enumeraui, quorumque sententias de naturalis illius facultatis proprietate, usu,& ossicio, tam disertas, expressa iaque retuli, adeo sui oblitos, & quid agerent, qua ve de re disputarent, ignaros, aut immemores extitisse, Ut eo constanter omisto, in quo libertatis humanae essentia posita est, solam eius accidentem, minimeque necessariam affectionem persequi maluerint. Sed utcumque sese res habet; certe cum delibera voluntate inter nos agimus; in illa, inquam, Catholicae partis cum Lutheranis, Cal-
97쪽
Vrrica NTII LENI s. 3 uinistis,& Arma can si , contentione ac rixa de hominis libertate, nullam aliam intelligimus, quam illam ipsam, quae liberum arbitrium proprie dicitur ; quae auctore S. Thoma , & antiquis omnibus suis agantibus , ipsoque adeo confitente Vincentio, eiusmodi est, qualem tot iuta , quae dixi, Patrum testimonia declarant. II. HAE c est naturalis illa vis voluntatis ac potestas, quam electivum f. Thomas appellat, ut Vincen- a Lib. r.etius agnoscit. Hanc Graeci omnes ς ο ρεσπ Vocant. s . Quam . Clemens Alexandrinus πράξεων vocat, Simm .pax hoc est, principium actionum , quae proprie vocan
tur; quemadmodum oc ς Nemesius. - qui ἀξιν esse at is cdicit ration lem operationem. Ita principium earum actio- eis. num , quae humanae nuncupantur , hoc est liberae , est πυαι σε ris siue voluntas , quatenus vis eo riua dicitur. Hanc ita definiunt, Mea circunscriptione verborum de- η
signant , ac delineant sancti Patres , quae electionem invito uis de duobus ascisceudo, vel respuendo liberam, Mindisserentem significant: cuiusmodi Vocabula haec in- . M. dicant crebro ab illis usurpata, o mξουαος, αἰ κρα ' , αιτ ομιος , eis κινη , , αιθοι ρετος, oc alia pleraque : quae, nobis in unum collecta , explicataque leges c pite Xm E , iii, libri primi de libero arbitrio. Illam praeterea dicunt mus orat p. in utramque parrem librari momentis. Vel para in iis iu-tem, aut virium libratione pendere , ut Basilius loquitur siue, g ut idem alio loco scribit, naturam homini Diiori, i ' ac liberam esse, quod in vicamuis racm propendere possit ad s nasii lib. eligendum bonum , vel malum. Tum h Cyrillus Alexania despis.c. drinus ait , propriis mom ntis , ct uopte nutu in is misit 'si ere liberam , o necessitatis expertem; et i is e labrim bes rei te adtis, sex contrariis innas recipiat. Item Q α ρε id est , mim electivam , & libertatem in virumque fartiri Grais. Iotei fatim dicunt flam, ut Basilius Seleuci enias. Com- gh iii.
98쪽
tib i de lib. III. Qv 1 n quod Deus ipsemet liberum homini,s ui arbitrium compellans, 5 eius propriam vim, naturam riem lib. que duignans eo ipsis, quod utrumque proponere se illi dicit, bonum 3c malum, vitam S mortem: statim pecualiarem illius, qua eiusmodi est, hoc est libera, functio-ς Deutilo. nem exprimit, ita subiiciens, φ Elter ergo υiram Est er- ἔγ- go voluntatis electio, fructus & cilicii titia illius propria. quatenus libera est potes s. At enctio circa ea versatur,. quae contingentia sunt,&non neccssaria, nec uno definita: eaque ex consultatione sequitur ; quae neces statinaturalis propensionis opponitur: ut ex S. Thoma, Gr .cisque Patribus supra notauimus. 'apropter liberta- . tis vera, dc unica ratio, conditioque i ut in erente illa potestate ad utrumuis amplectendum, dc eligendum metienda videtur : qualem humanae , de diuinae sapientiae consulti tam crebris. de manifestis sententiis expressam
99쪽
Cχ p vT XXII. 1. Expenditur Augustini locus ex libro de Correptione, gratia ab Arma nu obiici solitus , in quo de auxilio sine Do non quo agimus , disserat. 2. De Iola perseeueran: iae gratia ibi Augustinum loqui. 3. Qualis ea fuerit Adamo concessa. 4. Cuiusmodisii ea, quae per Christum conceditur.
D v ER s vs illa, quae deliberi arbitrij
natura, ex communi, & catholica sen
tentia hucusque disputaui, multiplex est querela Lenis. ' Sed haec palmaris; a Vinc.tib quod si eiusmodi Lberae voluntatis actio esse debet, ut omnibus ad eligendum necessariis adminiculis positis, elici, aut non elici possit, gratia Christi in sola possibilitate constituta sit: ac tantum posse velle tribuat, non autem actu, & rc ipsa velle. Ex quo famo-flum istud S. Aetu i tibro de Correptione, se gratia, cap. I O. II. I 2. Ur toties alibi / malum intergratiam Baniis, O lapsi hominis dis rimen confund i. Hoc cnim inter utramque gratiam interesse ex Augustino putant Arma cani, quod Adamo data diuinitus gratia hoc tantummodo concedebat , ut posset velle recte agere, ac Dei seruare praeceptum 1 non autem, ut re ipsa vellet, δί quod iussus erat
faceret. Christi autem gratia, non solum tribuit ut possit homo, sed etiam ut velit, ac re ipsa faciat. Ideo priorem gratiam appellari dicunt ab Augustino, auxilium sine quo ηρη fli s vel gratiam possibilitatis , posteriorem ver b, adiu-
H ic ille est locus, in quo valde se iactat Arma cano-
100쪽
yio ritu cuus Tuavi Aerarum natio, quemque omnibus in colloquiis, & in publicis, priuatisque sermonibus, in Oirculis, in conuiuiis, in concionibus, apud doctos, M indoctos , ubicumque se occasio dederit, usurpare solent. Itaque mirandum fuisset, si hanc cantilenam theriacae scriptor praetermitteret.
II. Ego verb aduersus illa , quae de gratia eiusque
cum arbitrio libero eonsensu, nimium libere Libertus Fro domondus ingessit non multis agam; neque factum illius imitabor, qui talia mandare libris est ausus contra Apostolicae sedis interdictum, quo nominatim notatus, Mambustus , pretium nuper abstulit intempestiuae , Mimmodicae libe tis. Hac ergo praetermissa controuersa, & ad arbitrium dilata Romani Pontificis, ut de Augustini loco isto, & utroque gratiae genere, quoad licet, disputem ; hoc imprimis asse uero , nihil in illo loco vidisse, nec auctorem dogmatis, & Patronum Arma canum, nec huius liberium Vincentium.
Augustinum docere illic asserunt quid uniuerse gratia Christi parta meritis, ab ea dister, quae Adamo antequam peccaret, indulta est. Hoc ego contendo esse falsissimum. Non enim de quacumque Christi gratia ibi agit Augustinus: sed de sola perseuerantia, siue perseuerante gratia: quot ex tota illa disputatione facile constat. Nam capite decimo , quo illam utriusque gratiae comparationem auspicatur, ita quaestionis statum exposuit: Hinc exoritur aha quaesio, non uene contemnenda : sic in adiutorio Domini, in cuim manu seni O aos, o sermo es' ri, aggredienda, atque soluenda. aeuaeritur enim a nobis, quantum attinet ad hoc donum Dei, quod eis in bsno perseuerare usque in gnem , quid de ipse primo h/mine te'tiamus, qui certe ne vago υ rio furit ιι e fractus. Itaque quaestionem proponit huiusmodi deci imo in illo eapite , virum Adam
gratiam her euerantem, siue perseuerantia donum acceperit.