장음표시 사용
91쪽
sine discrimine. His ciuibus prout nunc speciatim ciues vocant procuranda tradit ea, quae ciuitatis ipsorum sunt, alijs alia: nobilibus grauiora, ut bellica & eiusmodi alia, quael ad uniuersam ipsam Rempublicam pertinent, reseruata solent. Quo igitur loco sint&uiuant, vel in pagis uel alibi, nihil interest. Non enim simul c uiuere unam facit Rempublicam, vel unius Rei-sGI.pοLωρ. pub-ςiues, Omnis nanq; nobilis est curis,licet non omnis ciuis sit nobilis sed communes habere magistratus & commune πρωτευμα, quo ad vitam perfectam ato optimam, uel una uel separatim, uel longe uel prope habia tent ciues, regi queant & gubernari.
Causiae a quibus e st Nobilitas: Diuitiae: Sc quatenus faciant ad nobilitatem: Honos quid, quorum, quoisituplex: Magistratus:
Munera. IA M quantum fuit in nobis , simplici nullaq3 pompa
verborum fucata rerum expositione quod Philosophicum est) naturam originemi verae nobilitatis planam fecimus. Restat ut caussas exponamus, a quibus illa ortum ducit & conseruatur. Dietiam satis est antea,
Nobilitatem ubiq; honorari atq; in pretio haberi. Et
92쪽
quidem merito, propter praestantiam illam ac dignit tem maiorum, longi temporis progressu confirmatam, quae ueluti in imagine Quadam elucens in posteris,&ipis per se fauorem laudemq; meretur, &in iisdem uinaturae magnam sui relinquit expectationem. Ex omnibus ital illis rebus a quibus dignitas & honos pendet, nasci nobilitas posse ortasse uidebitur. Id ipsum Aristoteles de nobilitate priuata loquens, in Rhetoricis protulit hisce verbis: mj ωαπe JU πολεως, τε προτους γνωρ μει. en dignitas illa: & ideirco paulo pos eosdem vocat εm ἔχανὰς et sequitur caussa a qua dignitas ista sit, ετ πλουτω, - α λω τωτων τιμωμένων. Ab honore igitur splendor: a virtute , diuitus, aliaue quapiam re quae in pretio apud homines sit, ut doctrina, gignitur Honor: ab iisdem nobilitas. Consentiunt sane
dum est. Quid enim diuitiae cum eo, quod toties atque a tot sapientibus inculcatum diximus, & cui fere nitiis tur tota natura nobilitatis Zcosentaneum esse nimirum ex melioribus nasci meliores Θ Reddunt ne diuitiae na-
93쪽
Atque ut paucis dicam, si diuitiae nobilitent, ruant necesse est quaecunq; superius pro nobilitate disputauiamus. Quamobrem Aristoteles alibi, cum de nobilitate loqueretur, solius virtutis meminit praetermissis diuitiis, b εο γενaα γο inquit in tertio Politico γε g - ipsam nempe definiens
Cap. . O lib. s.cap.ro. per caustam suam. Et e alibi, RIN κατα uim τὐ γένου 'm t. MV. 1s. . lino postquam Simonidis sententiam d protulisset,quae a Difragm. δε ηοML fuit, illos cise nobiles qui πλουσί nati fuissent, i paulo post ad si, in istis non esse sitam nobilitatem, de concludit, δῆλοp αs ε ω,δτι ulla κ ευγενsct αὐετιὶ γενU . Iam ergomon tam res ipsa quam Aristotelis inconstantia facere primo aspectu uidetur, ut quidquam hic affirmare dubitemus. Caeterum, si naturam ipsam rei& Aristotelis mentem exquisitius quis ponderare atq3 perpendere uelit, is procul dubio liberari omni dubitatione facile poterit. Omnino diuitiae per se non nobilitant, quemadmodum rationes postremo loco allatae probant. D claranduin es: erso, quomodo faciant ad nobilitatem: sane non alio,quam quo ad Honorem S laudem faciut. Diuitiarum e nomine intelligimus nummos multo S, regionis possessis amplitudinem,m Lib. I. rhet. cap. s. agrorum copiam , suppellect lem copiosam, possessionem p corum, pascuorum & mancipiorum, multitudine, ni gnitudine, & pulchritudine excellentium: si praesertim haec omnia certa suerint, di omni periculo uacua, aliuadeo 't corum usus & proprietas in nostra potestate
94쪽
plane sit. Quanquam si magistram omnium naturam audiamus,s diuitiae in usu potius ipso, quam in posses-r fa 1bid si i Q rerum eiusmodi consistere dicuntur. Porro de Honore plu- tui . Llst ra quidem disputata sunt ab aliis, sed quaedam inconstanter, quod se ad omnium sententias uno eodemqs tempore accommodare volu
rint: Vna &simplex Veritas est: hanc sequi oportet:& huius retinendae gratia uel sua etiam decreta, nedum praeceptorum amicorumqs tollere, Philosophi est. Nos igitur, quia locus id postulat, totam rem, sed immatim, in praesentia proponemus. Et verum honorem es.se, quod est virtutis praemium, libenter concedimus: g τους γαῖ ἀθλορ κ τιμη: praemium inquam,id est, maius illud quod virtuti deferrisg3 4. Eibic. cap. 3. queat: alioquin virtuti undiques. Ethic. cap. 3 . perfectae& absolutae, nullus honor satis dignus tribui potest: γαλ πατρολgg OuK αρ γενοiτο alia Et primo rhet. libro b additur particula ωσσεῖ alteri qRor est o fiατις, quae idem fere potest quod δ λορ. Atq; i alibi dixit idem, Sapientiae nullum esse 'constitu tum praemium, quia nihil ei par esse possit. Illud tamen negamus, in possessioe voluntatum & animorum hominum beneficio virtutis parta, veram honoris rationem esse sitam. Amoris & charitatis istud est, non honoris : &quanquam honori iusto legitimoqssit adiunctum , non tamen est honos. Diuinum autem & excellens bonum vocatur a Platone, primo, respectu externorum bonorum:
95쪽
Tum ideinde quia indicium est virtutis & excellentia , propter quam etiam Deos honoramus: ac ladem quia amorem & charitatem hominum coniunctam habet:
quo quid prorstabilitis PMulto p minus est illa ἐυ posui. quam sic definit Aristoteles, ut sit opinio hominumr In , a bona, de alicuius virtute uel liu iusmodi aliqua re, cuiuS aut omnes homines, aut multi, aut boni, aut taltem prudentiores, appetcntes sint. Honos enim, est huius bona existimationis effectum. In hunc itit modum tota res
habet: praecedit ἐυposiet: sequitur nisi adsit venenum inuidia:) Amor, siue Charitas,id est, ualidus amor: deinde appetitus boni & comodi pro eo Suem amamus,
quod est Beneuolentiar, ex qua inclinatio ad bonum illud& commodum nascitur, id est, Fauor: in maiores autem & potentiores, Obseruantia & Cultus: in Deum Pietas: sequitur Honos: qui est signum istorum omni- .um si adsint omnia,vel intensa & persecta sint, uel in ipsis rudimentis, id est inchoata tantum: Illud certe necessario requiritur,cuius meminit Aristoteles,Bona existimatio. Qui fieri nano potest,ut non uel multum uel parum amemus, atque fauore prosequamur eos, de quiαbus bene existimamus,& de quorum beneficentia optiam am concepimus opinionem λ Hinc ad aliquod eius rei monumentum satuendum inducimur: quod uoc tur praemium,quia ipso quasi afferimus apud omnes te stimonium virtutis in honorato et hunc vero maxima iucunditate afficimus, cum efficimus honoribus nostris,ut se virum probum haberisentiat: ut sit Honos nuhil aliud, quam res indicans opinionem de illius qui honoratur bonitate beneficentiat in animis honoran-Κ tium
96쪽
DFVS RA - tium concepta. Sunt qui non spoliatio, sed risus in definitione Aristotelica legi uelint. At perinde est:& pro certo habendum, anceps alioquin verbum pro εειρο debere accipi: nam cum Aristoteles in enumeratione
partium felicitatis, non PuyοOg sed δόfης meminisset,
in definitione tamen earundem, non δ'ὀζαρ sed Mο ιαμ explicauiti Alibi etiam a honorem & sup ΟΙ αρ ita con- . iungit, ut non alio pacto hic se '- rςς p Π intelliai uelle satis declaret . . V cuni vero sit, non satis acute dixit Scaliger, ribi, hoc Ioco virtutis conditionem in persona significare: verbum enim illud non ad eos qui coluntur, sed ad eos qui colunt est referendum: res ipsa satiS per se loquitur . . Nel acutius ab eodem reprehensus est Ques,qui dixe-xit , Honorem esse virtutis testificationem: quasi statua quamuis muta sit, minus tamen testetur merita quam narratio. Si metaphora displicuit, habuit multa ouar in quovis etiam sapientissimo scriptore reprehenderet:& in se ipso plurima. Falsum est quom, elogia, praedic tiones, assurrectiones, praelationes, fieri ad exemplum, non ad praemium. b Honor quicunq; fuerit, nisi sit fuca-rr, ς tus , indicat bonam existimatio in a nem , & consequenter affert secum testimonium virtutis, eius qui colitur, atq; una co
lentis officium, quod est quasi pretium siue praemium
quoddam, quia debitum. Sed reuertar ad priora. Honoris partes, uel dicto uel lacto comprehenduntur. Facto,ut sacrificia: veteres nant Diuinos honores, iis a quibus beneficia accepissent maxima, concedere,at hostias immolare soliti erant, vi Brasidae Lacedaemonio
s a Tiso lib. ς Amphibolita T. Quintio Fl
97쪽
minio d uniuersa Graecia: deinde, id est honores
quidam certi, quibus cum vivis Plutarch. in e- uua. tum mortui in reueretice signum est enim ἁπο τῖ-as fictea bantur : Item fana, luci, uel agri, quae omnia prisci illi cineribus hominum consecrabant, a quibus amplissima beneficia accepissent: Item praelationes, id est, uel sedendo uel incedendo honestiorem locum cedere, quo honore e seniores fere omnes apud Romanos & Lac daemonios affici solebant: item Dd Vide p. Eibis. cap. t. sepulchra extructa, imagines &statuae positae, victus ex publico, qualis ab Atheniensibus in Prytaneo praebebatur iis qui bene fortiteri Rempublicam gessistent,& qualem sibi erat enim apud Athenienses maximus honos dari Socrates s expetiuit: item caput aperire, assurgere aliis
r ς' r . . cui, deducere, reducere: rem uiata di nerationes, ut oleaster in Veteris Graeciae certaminibus, & coronae, quae Romanis militi-hus fortitudinis caussa dabantur: praeter haec Barbarica quaedam, quae sunt struitutis indicia, qualia nunc etiam immanis Turcarum natio in Rege suo colendo seruattvt abiicere se ad pedes, uel adorare, εἷ laseis si , id est, cum illius quem honorant quasi numinis cuiusdam conspectum ferre se non posse ostendentes , Rel faciem auertunt, uel longe ab illo se proripiunt. Dicto autem honores, sunt, laudationes, tum carmine tum soluta oratione confectae, Hae sunt honoris partes: quae tamen haud sunt omnes eiusdem ponderis: alter chim altero honore est altior, prout etiam gradus beneficetiae sunt
uel magis uel minus ampli,quibus honoris gradus pro-Κ a Portio
98쪽
.76 D rportione respondent: atq; non omnis omni tribuitur. Multis ass gimus, qVibus non erigeremus statuam. Maximi autem eorum qui hominibus concedi debeant , ij fiunt, qui ad honorem Dei propius accedunt. Quaestio tamen est 4e Magistratu, an sit in partibus h noris collocandus o Aristoteles in tertio libro a Politi. corum id affirmauit. Idem ta- F m men libro quarto b Nicomachbsqa orum dixit , oia δαώ-ειαι η πλοῦτ γ - ἀ τψGraioν ω στας quae si uera sint, differet sine dubio Magistratus ab Hon9r, Huc accedit, quod idem in libro rhetorices priore, honoris partes enumerans, magistratum omittit. Facile est responde-xe. Cum magistratus mandamus , non id potis Dum spectamus,ut nostram opinionem de illius dignitate in-Gicemus, cui committimus e sed ur ipsedegum sit e cu, stos atq; administer: ut pro nOsςJ y pqt V ilet- vi pro nostra salutes tot cv- φ laborem periculum i suscipiat Interim tamen ostendimus quo , nos de illo bene ex, sumare t quo nomine iure conquerit potuit a Achilles de Agamemnone 4 L p. μνησονιμι, k- α πηλον ω - ἰοι σιν si ενακριδης, ωσει τιν - - τον ρωανα plis . Sic Magistratus si non simpliciter, saltem aliqua ex pa te dici honos potest. Idem de muneribus affirmari so- Iet: Asserunt commodum,atq; una honorem, 8 τὸ
π us magister monuit ut tam auari nempe propter
99쪽
NOBILITATE. 77 Iucrum & utilitatem, quam ambitiosi propter honorem, munerum sint appetentes. In uniuersum itaque, omnia dona speciem quandam honoris habet: & tunc proprie sunt honores, cum qui accipiti lucrkri noninitelligitur ut .recte dixerit c Aristoteles, fieri non posse, Ru- cadi. 1 . Vt id ςm ς Pepub. questum sis. ciat.& honore afficiatur. Restat, It quarum rerum sit honos, minitti sexplicemus . Id-iipsum ostendit Aristoteles particul illa d ,hq uel ἔu- mi. misi. ων. 1: mi ni e Ne i erum
scitur: It virtutis, & si quid aliud est, quod ueI omnos, vel plurimi, uel boni,vel prudentiores e petere selean . In his autem, procul dubio diuitix quoU continentur: mi' i 'ristotςlestibin primo rhetoricorum, S Qua dii cis, bi tu ibro f Nicottiaclitoistiti
. . . . ' ω- terat iiii xst , SC*te - rum, animaduertenda particu fa
O illa est indefinitione honuxis ah
Arruptele posita,.tu γ κχ: est enim εὐεργεσία Honoris fundamentum : ita ut neo virtus, neq3 aliud quidquam honoretur, nisi ἐυκγεσίας ratione. At non potest
100쪽
N DE v ERAuero bona perinde sunt, ut illius animus qui ea possi- det, nec pauciora incommoda quam utilitates, humanae societati possunt afferre. Sic Aristoteles, postquam honorem Λεῖγε ζας opinione definiuisseta beneficia sic distinxit, ut quaedam sint necessaria, saluti nempe inc lumitatii dandae uel conseruandae , quaedam utilia, &haec uel magna, ut diuitiarum, & alicuius caeterorum bonorum , uue sint animi, siue corporis, siue externa, cuius non sit facilis comparatio, uel parua, quae tamen propter temporis opportunitatem aut loci commodi. tatem magna aestimentur, b πολῶ γχο φια-
tione Deum inprimis honoramus, cui hoc totum. . , L; quod sumus, acceptum reseri si is musi deinde parentes, a quibus geniti, educati, instituti fuimus: tum d praeceptores Philosophiae, quos paretis etiam Ud a. rbet. cap. 3α loco haberi optimus Peripatet, cus e voluit. Ex scientiis autem Pa 8.eth. Nicom. cap. maximas ad nos peruenire uti. litates quis neget ρ Sequuntur Politici, qui uel Respublicas constituerunt, iuste b &prudeter administrarunt, uel easdem legibus suis comminiuerunt. Medicis quot honores debentur, qui corpus nostrum curant, sanitatemq3 uel conseruant, vel restituunt. Postremitin tenent locum ii, qui s ege- ἡ statem nostram subleuant, opissa d. μι ς busque suis nos iuuant. Omnia a gitur haec honorantur, si cum Virtute .coniuncta sint: