장음표시 사용
161쪽
non est homo ex mente Iudaeorum : nam ista duo Iudaeis sunt incompatibila, Dei Filium esseri hominem esse ergo Dei Filius non est, nec erit Messias ex mente Iudaeorumci volu runt Iud i Christum lapidare, quod cum homo esset, se Devita, seu Dei Filium secisset ergo haec multum secundum Iudaeos distinguuntur; sive existimarint aliquem esse Dei Filium, sive
Hinc ulterius essicitur Pilium Dei non dixisse, se Dei Filium, ex mente Socini, neque Iudaeos doctrinam de divinitate Christi sic apprehendisse, et Sociniani apprehendunt: nam eae mente Iudςorum liqc valde pugnant: hominem esse, Oci Filium csse at si ex mente Socini hoc esse Filium explicemus, perit hic omnis difficultas e nam ii Dei filium esse idem est quod Christum regem Israelis esse, quam speciem habet obiecti, Tu cum homo sis, ct an hic aliqua abstirditatis species p nulla profecto. Nihil enim convenientius, nec magis necessarium Christo regi, quam hominem esse et cum homo sis, dicis te sanctum sapientem equihic rationi Iudaicidissicultas oboriri potuit; nulla sane. Tu cum homo sis, dicis te ex virgine natum an Iudeti, nisi prorsus deliri, sic o jectare potuissent cui enim mirum esse potest, hominem esse eum,qui ex virgine natus est sic nec hominem ex mortuis restirgere irata immortalitate donari,ullo modo cuiquam momtalium mirum esse potest imo noeno est qui nesciat, hoc prorsus ad illud necessarium esse.
Tertio dico lis distinguenda esse,christum
162쪽
csse, Mei filium esse: nam hoc notarunt Iudaei crimen capite plectendum,quod filium Dei se fecerat Joh. s. v. Pilatum vero eo argumento adegerunt ad sententiam condemi a
toriam, quod se regem fecisset istam confessi onem blasphemam judicitiunt Iudaei, quod se Pei filium profiteretur, hanc inprimis calculo nigro notaverunt,4 prompti siti me , ob istam
confessionis partem, nantini consensu sententiam condemnatoriam in illum tulerunt Luc. 22. v. o. Et si ergo Iudari, nunc hanc, nunc illam confessionis partem , nunc totam Christo Opposuerunt promiscue, non sequitur tamen
haec unum idem esse, nam Christus ut erat utrumquc,sic sevi Dei filium de Christum pro
Haec de prima adverseri responsione ad rationem septimam;sequitur altera. Hanc sic proponit pag. 23 I. Iam quod ad legem attinet, quam Iudaeise habere dicebant, ecundum qua Iesm mori deberet, quia Filium Dei e cerat; non est intelligendum legem istam, ut fortasse adversari sputant, fise eam qua morte plei febantur , qui ad alienos deos adorandos populum hortabantur, quasi h
stu hocscisset, praedicans se Filium Dei,qziascilicet ex ipsa Dei substantia genitum se dixisset, is
hac ratione se Deum fecisset nimis enim longe petitis isset ista accusatio , praesertim cum Chi intus ad unum illum Deum Is vilis omnia referret. Resp. Concedi posse Iud os non respexisse ad legem illam Deut. 13. v. a. quamquam id ex allata a Socino ratione non concludatur. Nam
hi prohibet, Deum alienu, referre divinitate
163쪽
suam ad Deum illum unum Pontificissanctorum cultus, honores ad Deum illuminum referunt Papa Romanus omnem potestatem a Christo in se derivatam dicit. Quid in c. ipsa erat Iudaeorum accusatio , quod ita se Deum diceret, ut se Dei filium,' meum P trem suum agnosceret, tantum abest ergo, ut relatio illa ex opinione Iudaeorum objectum alieni Dei crimen refellere potuisset ut illa ipsa sit causa justissimae accusationis, ut quidem arbitrantur Iudaei: Post hanc legem profert alteram , ad quam respexisse putat Iudaeos , quae scripta extat Sbeiis. Deut 18. V. o Tropheta qui arrogantia depra- pag. 32. V tμέ- ρει ηε loqui in nomine meo , quae ego non
praecepi isti, ut dicerer, aut exiomine alienorum Deorum, interficietur summa eorum quae amplius adfert ut legem hanc appi cet est Chri-1him reum mortis esse Iudaeorum opinione,
quia se falso dicebat Christum esse, quod illi a
Deo mininad praeceptum. Resp. Hanc legem statui etiam posse Levit. a . v I collatio enim legis criminum sententiae Iudaeorum , apertum videtur facere, eos eo respexisse a. Esto respexerint ad legem illam Deut 18. quod non male assirmatur' reutamen Christum pronuntiant ceu legis illius,
non quia se Christum,sed Dei filium dixisset. Tertio est, potuisse Iudaeos sis obactare illam legem; aut non fuisse expressam legem; sed a Patriabus datam ex interpraetatione verborum Mosis ,
164쪽
Resp. Esto, falso jactaverint Iudaei legem illam,& sit lex Patrum, non lex Mosis expressi; manebit tamen hoc, filium Dei esse , chriastum esse , in Christo distinguenda esse,ut dixi. a. Non falso actaverunt Iudari se legem habere,adversus blasphemo Pseudoprophetas c. Erat lex illa expressa & si1 qua lex fuit,constituta specialiter in eum, qui Messam se falso praedicaret: lex tamen illa, secundum quam agunt adversus Christum, quatenus se Dei filium fecit,ab illi lege distinguenda est.
Ex histe sic positis,deducit Socinus hoc consectarium, eos nonsmpliciter ob id, quod talem sequi vocalsor,illum dignum morte censuisse,sed quia isti vocassor. Resp. Per antithesin ex hisce sic positis a nobis,sequitur eos simpliciter, ob id quod se Dei
filium diceret, dignum morte censuisse: non poterat enim,qui homo crat,vi opinabantur Iudaei,sine falsitate,se Dei filium vocare. Mox alterum apponit consectarium Ladversarios vehementer filio ut quidem omnino videntur,existimant, Christum propterea accusatηm ui se a Iudaeis, quodsi Dei Fibin secisu quia id videlices dixisset de se,quod fieri nullo modo poterat,m quidem ipses videbatur. Resp. Hoc non est mirum , ut quis sibi tribuat ea,quae ei competere posse, advel sarius judicat impossibile esseri Iudaei Christum de eo accusabant,quod se Christum diceret, tamen nullo modo fieri posse putabant, ut talis, qualis ille erat, Christus esset, sicut Iudaei ista opinione excaecati sunt manent usque in hodier
165쪽
num diem. Dices, judicant hoc quidem inponsibile esse, ut Iesus noster Messias sit noni men absellite Messiam esses sed neque hoci vum est, ut quis accusetur de eo,quod accusans nullo modo esse posse, persuasissimum habet. Adversarius nobiscum in Pontificij reprehendit dogma transiibstantiationis, quod tamen sic se habere nullo modo posse credit. Quin ta Socine,Christianum orbem de hoc ipso accusas, quod credat Iesum Christum Patri ομούιο esse, quod fieri nullo modo posse, tibi 'a viei sibus tuis videtur. Denique non est certum squod adversarius praesupponit tanquam certurnam etsi credebant, eum qui homo cst, Deum aut Dei filium esse non posse, non sequitur credidisse simpliciter aut ab lute, Deum non habere filium. Posti, pc sequatur nunqnam probaturos, aut ve-q risimile essectu, os adversarios. Los de aliquoi ei pet 33 Frisiis, exsubstantia tis tu Dei generato vel gitasse,nedum persi os fisse, quod tamen necesse esse dicit,si nomen Fili Dei, quod Christum bi arrogasse dicebant, propterea illam accusabant, istam V rationem ex ipsa Dei substantia , apud in s gn casset, propter id, ut putat,quod dixit de articulo illo, qui omnino demonRrat, Iudaeos ipsum Dei Finum, quem se fisciebat Christus , minim rem
Ibibam aut imaginariam esse , exii Zimas, sed is eo aliquando enituro persei Fimum fisse. R esp. Ad quςstionem propositam, pro nobis
concludendam, non requiritur istius probatior
probandum nobis erat, distingui illa,Christum
csseri Dei filium esse, qudetos intellexisse
166쪽
quod Filium Dei diceret se ita ut Deus esset,ac proinde quod naturalis Dei Filius, in sensu or thodoxo: ad istam Iud orum accusationem, non est necesse, os vel cogitasse vel credidisse, esse talem Dei Filium nam sive crediderint sive nocrediderint, ad istam accusationem non facit; ideoque ejus probatio immerit, nobis in hac controversia requirituriratio Propter quam adversarius existimat, sic statuendi esse, nulla est: nam articulus aliquando additus, aliquando. missus, etiam tum, ubi legem urgent Iudaei, quando additur, vim istiusmodi designandi ei non inesse supra demonstratu est , ut inde concludi posset,existimasse Iudaeos,ipsum Dei Filium, rem falsam, aut imaginariam non esse. Concludo itaque contra Socinum: cum Christus se Dei Filium professus sit, in ista consessione,quod ex Dei substantia esset genitus, mortuum esse.
Hactenus tractata minor Syllogosmi, formati ex loco primo classis tertiae, in qua tractatione, tum rerum tractadarum copia dignitas, tum necessitas .materis gravitas prolixiores nos este coegit. Dixi,etsi in enervanda assumptionepotissimu desudet a lucrsarius majoris tamen consequentiam prorsus intactam non relinqui.
Sic enim adversus majorem excipit Posito quod Sociis Christi genitius ex substantia Dei Patris, o ta pag.
mensiquitur , eum esse unum ineundem Deu cum Patre ut enim hocsequitur, necesse est, ut in generatione totam ct eandem numero se antia Patris acceperit. Hoc aut n, cum omnino alia sit pe=sona
Patris, alia Fibj, nullo pactosiora posse supra brexi
167쪽
Resp. De his visum supra in prima objemo
ne contra minorem primi argumenti tertiicias
sis,ut He ijs, quae hic subjungit, de multiplicatione essentiae, ejusdemque partitione Tantum hic nonnihil annotabo ad id , quod movet de partitione essentiae sic enim ait, amatum, Christum ex Dei substantia fisse genitum, portis nem ex Dei Patriss2bstantia derivatam fise , ex
qua Christus constet quemadmodum ex antiquioribus Theologi Christianis, Taintullianus iactantius Mali, si se videntur. Tertullianus religiose fidem Dei unius , in
trinitate personarum coluit,quod ad rem ipsam attinet nec duos Deos credidit, sed unum: nec negavit Patris, Fili essentiam unam Meandem esse. Quia vero Socinus mentionem facit, de portione ex Dei Patris substantia deritivata, videtur respexisse ad locum illum Tertulliani contra Praxeam. Pater enim totasubstantiaeu, Filius vero derivatio totius mortio Tertulliani verba durE quidem senant in auribus hujus aevi, sed ex mente authoris commode fine sunt interpretanda. Nam mens ertulliani non est, sientiam sectilem in partes esse sic enim Filius ex parte Deus esset aut Patri decessisse divinitatis partem, per istam derivationem totius nec voluit eo inducere Tertuli. duos Deos essentia numerica distinctos. Restat ergo,quod sic locutus, ratione persensis originis, 'uia Pater fons .principium personarum. Et propter hanc personalem derivati nem addidit ibi & haec verba, quia Pater m jor me en Mox post haec verba, Pater alius a Filio, dum
168쪽
tam Filio major Liam alius, tu generat,asius qui generatur is ante haec verba satis seipsum ii terpretatii Lita inquit, trinitas per consertos connexos gradus, a Patre decurrens, ct monarcisa
nihil obstrepit, εο ιαμορυια statum protegit hic unitatem Dei,sub voce unici imperi indicavit, ksub oeconomiae statu pluralitatem persen rum. Sic pag. os .edit.Basil quo nonsi quoque unus sit omnia,dum ex uno omnia, persub 1; tuscilice unitatem, ct nihilominus isodiat r.i-ομίου sacramentum, qua umtatem in Trinit
rem disponit. Hoc in Tertulliano perpetuum, quod dictionis duriores dissicultate Mobscuri tate quadam sit involutusci decet ergo haec realia quaedam , commodius quam sonant interpretari. condonare nonnihil vetustati: nam ante hunc apud Latinos, nemo hoc argumentum tractavit; ideoque non tam advocabulorum senos, quam ad rerum sensus, attendere oportet Lactantium hic etiam citat, ac si, iliali bipartitus Deus fuerit: sed nihil facilius, Iam innoxiis labe hqrcsios aspergere Tran-ylvani,qui patrocinium aliquod erroris siti studiose ex Patribus conquisivisse videntur, nihil apud Bellarminum, ubi de Patrum authoritatibus,in hoc argiimento disceptat,ni allor,proserunt ex Lactantio quem tamen caust suae patronum invenit Socinus. Is ergo lib.quari divin. instit qui de vera sapientia inlcribitur
docet, quod Deus creator omnium omnipotentem
genuitflium, ct per eum creavit .mpers sic enim ritulus, argumentum capitis habet, mox in initio cap. Deus igitur machinator, confluuiorq eri rerumt
169쪽
rerum, sicuti insecundo libro diximus , antequam praeclarum hoc opus mundi adoriretur, sinctum, in corruptibilem incomprehensibilim Spiritum genuit quemlium nuncuparunt. Sic cap. septim. ejusdem libri,bis natum docet,aternalιter de Patre temporaliter devirgine, nihil hic aut alibi,ex
quo suspicari possimus, tam crassi philosophatum de Deo Lactantiumci immerito ergo carbone hic notatuS. Antequam autem Socinus, hanc disputationem suam, super hoc loco primo classis tertiae, concludat, visum illi fuit,hoc telum generationis e ipsi Dei substantia in nos talorquere; hoc pacto. Nemo se ipsius filius esse potetit, quares Christus es υnius illius veri Dei Filius , nequitvlis pactoferi, Lipsie Christus triste unus verus Deus sed de hac retorsione minus, quam de ranis palustribus laboratur: nam falsum csh, Christum sui ipsius Filium esse. Nec Christus est Filius unius Dei absolute sumpti sed relati-Ve,nempe Patris; cum omnis filius ejus sit naturae cujus est Pater, ncccste ostin hunc filium Sociis. Deum esse , cum Pater ejus Deus sit. Mi hoc pare o. orgumento gnatium fisse seminui quisquis uit auctor illius epistola,qua se qus nomine,ad Tarsenses inscribitur disputans enim, ut ex ipsius epistoia propositione appina, adversius illos, inter alia, qui dicebant, Christum esse illum Deum, qui est seiper omnia diales ut quidem habet Latina editio, quae ante Graecam, niΡllor, apparuit, ct quia non eLE ipsi ille qui Insuper omnia Deus dflius ipsius. Vertim responderi potest,vocemDei non absolute scisse lumpta sed relative quod si Ignatio
170쪽
tio magistro gaudent Sociniani audiant ipsius adversus sententiam ipserum judicium in Epiastes ad Philadelph. Si quis dicat unum esse Deum, confiteatur Christum Iesum, sed eundem nudum esse hominem putet hujusmod1 serpens est , fraudem errorem praedicans in exitium hominum, α est ejusmodi inops sensu
C A P. II. Tertiae Classis argum. De loco Luc. I. vers 16. 17. EX hoc loco tale argumentum in forma ex fstruitur. Ille qui esse Dominus Deus Israe effiDeus ille at Iesῖ C stus ent Dom. Deus Israe ergo es Deus ille unus Minor probatur di pliciter. . Quia sus Christus est ille , in cujus conspectu praecessit Iohannes a Ursia Iohannes suos Israel ad Christum convertit , er Deum
annunciavit, dicens ecce agnis Dei. Haec summa
argumenti cum suis prosyllogismis. Socinus tripliciter respondet. Prim negando minorem Illogismi principalis,lesium Christum non Sociis esse ilia Dom. Deum Israel, sed Deum Patrem ess Dat . . illum Dominu,ante que praces Iob propter causas seupra a se explicatas. Deinde ait, in hoc ipsi loco,ex quo hoc argumentu ductis e t,stis expressum fuisse,quomodo Iohannos , ante Deum ipsum Patre
pracesserit , ct quid sp velint ista verba ipse
pr cedet ante illia,adme enim versiculi legitur parare Domino plebe perfidia Ecce quid fuerit,praece se Iohanne ante ilia, id esF Deum . qu:de Deis Patrem nempe venisse parati illi populum post-eum,ve potius vi cum verbasinat, nstrudui.