장음표시 사용
171쪽
Nomen enim Domini,ad Christῶ restre non debere, id suadet,quod in Graeco eΗ κυρίωssine articulo. Resp. Primo per antitheta, Jeium Christum esse Dominum Deum Ι1rael propter causas , supra a me propositas, in respontione ad primam dissicultatem,quam adversarius supra movebat, contra majorem syllogismi ex loco Malach. n-sulatur locus decimus primiclassis et Respondeo Iohannem quidem Deo Patri vias pariisse, sed nego Filium excludendum. Nam vias Deo Patri paravit, eo quod & quia Christo paravit, ut ostensium supra in tractatione Malachiae ἡ propterea expresse angelus ad Christum respexit male verti contrarium probat adversarius,eneo, quod in Graeco, vox κυού sine articulo: ad quod cum non sit responsum in examinea ci Malach. non parum praesidi, adversarius cauta suae esse putat, in hac vocula addita vel omissa,nos hoc loco respondemus. Dixit ibi adversarius, in Ν.Τ.voce λυο , Socis sine articulo , substantive accepta,ram admoda pag. si Christum significari, in Lucae Euangelio numquam , quamvis in eo frequenter Cnristus solo του κυρίου nomine appelletur sed fer semper Deum, nempe,quia in V.Test.Grqca translati ne,nomen κυ γ, sine ullo articulo, tanquam si proprium nomenisset, ad Iehovam, proprium Dei nomen,exprime dum, feresusurpatu fuerat. Resp. Sine articulo legitur substantive acco.
Pt vo κυργ a. v. o. priusquam veniat dies ille Domini,magnus aliastris, &rix quicunque invocaverit nomen Domini Act. F. v. I9. gelas Domini Act. 8.v.28 angelm autem Domi-
172쪽
ri sequutus en Philippo,v. 3 p. Spiritus Domini rapuit Philippum raetor 11 v. 16 recordatus sum
vero illius uides Domini, quum diceret Oam es qui dem bapti ruit aqua in a I. ut autem manus Domini cum eis : Act. I a. v. I. ecce an Velus Dommimspervenit, rursum . Ia minc veroscio Do
ces sese pervertere vias Domini rectas: MOm. I. vers. . sine articulo Rom. O. V. 9. a. 3. Rom. 9 vers. 6. ter sine articulo Rom. I 6.
Sed quid diutius his immoror fallit haec avi versariiregula, plane erronea hetc ejus obser-yatio est, voce κυει fine articulo substantivi accepti , raro admodum Christum 1ignificari: Bamj am commonstratum est .multo copiosius demonstrari posset, si ulla ejus rei utilitas aut necessitas es et Non ergo intendit Sp. S. additione vel omissione istius articuli, hoc diserimon inter Deum Patrem & Dominum n strum Jesum Christum,nam quod ad Deum Patren attinet, admodum promiscue vox illa ιυ- ω tum cum articulo, tum sine articulo legi- Rr passim per totum N Test quod adeo ob-
173쪽
vlum requens est, ut neminem, modo cum aliqua animadversione contextum Gr cui legat, latere possit minimFergo cogitandu est, Apostolos, cum de Deo Patre Pulveretur, articumlum omitterent, ideo omisisse, quia ille per v cem expressus,sine articulo exprimedus fuit; nam si initio non careret, articulti addidis se. Haec vocula Socino semper in acie,propia ad Omne obsequium, per potentiam obedientiale, ut loquuntur in Scholis, sin quosvis tonos flexilis In superior argumento haec vox erat designativa, singularitatis cujus da nota necessario hic ver non Patris illa,sed Filij. In loco ad
Cor. IO neque tentem; του, - , additus erat
ab Apostolo, ne quis de ipso latiim Christo Iesu eum loqui suspicaretur is cnim Christi simplici
nomine, sine ullo articulo,tanquam si proprium ejus nomen esset, pissime significatur. Vana prorsus observatio,vesco loco dictum; na promiscue legit tir, nunc cum nunc sine articulo Hactenus de minore syllogismi principalis. Prosyllogi sariis primus, quo firmatur minor, in forma sic habet. Ille, in cujus conspectu pra cessit Ioli est Do m. Deus Israel. At Iesus Christus est ille , in cujus conspostu praecessit Iohan.
Ergo Hanc majoris negatione proponit adver- Socis farius,cum sic scribit. Deinde dicimus,pronomen p g. a ' ejus relativum, hebraico more,potuisse poni pro antecedente ut scilicet non rest latur ad Deum Israelis,proxime nominatum d Christum ipsem,quaris aurea non nominatu, igniscet: hunc hebraica tingua
174쪽
v. a. L similiter ut hic , quamvis Deus, Deus quidem Pater nominatus antea filis, βεμ uturtamen illa verba, scimus quoniam cum apparuerit,fmilci ei erimus,quoniam videbimus eum cuti est. certum eu enim verbum 'paruerit, ct consequenterpronomina ei ct eum, ad Christum reprenda 1 se,non autem ad Deum Patrem. Resp. Quando relativum refert antecedens, quod non praecessit. pro eo ponitur, tum facile intelligi potest ex loci circumstantijs, natura rei, de qua agitur , quodnam illud ant
cedens sit hic cro,ad istiusmodi antecedentis Eclipsin confugere , praeter rationem est: nam nec loci circumstantia id suadet, nec in rci subjectae materia ullum pro hac opinione argumetum. Deinde in loco Ioh.Christus fuit nominatus,nam V. 28. cap. praeced. dixit Ioh nun igi- ωfilioli manete in eo da cum patefastus ferichabeamus fiduciam, neque pudefamus coram eo, in ipsius adventu. a. Hic de patefactione agitur,ex
qua intelligitur, de Christo haec intelligendarat in loco Luc.agitur de re,quae tam Filisquam patris,inio quae non Patris, nisi qua Fiiij, quet Filio a Malach. ach. Ioh.Baptista tribuitur. Secundo hic multus est in eo,ut probet hisce
vocibus angeli, προελευmma mo vim sanctimoniam baptistae, non autem fultionem prae- Daratoriam viarum Domini significatam esse.
Sed hic illi figendus gradus non fuit: nam vis inq--
argumenti, ut eo probetur, Christum esse Dominum Deum illum Israel, non est in eo,quod δε= RIq. praecessio ista notat functionem praeparatoriam
Iohannis , sed in praecessionis actu, quicquid K tandem
175쪽
tandem ille praecessionis actus sit. Nodus ergo argumenti ista responsione non tangitur nam neutram partem syllogismi ullo modo concutit. Quamquam erso hoc totum, tanquam προ--δο- praeterire posthmus, tamen non in consultum videtur oste adere,Socinu interpretati nem attulisse horum verborum minime veram.
Ait Socinus pag. et p. 1 υοωἈνώmo viso si sconsideretur, qua nunquam aliud significat, qu-, ut dictum ent,coram spe in con 'ectu,non modo arpositi, sed necessaria videbitur interpretatio si non plane ista quam atrunmm, alte ei non absimos per qua videlices,non praecessio ulla ante Deum Israelis
ygm sicetur is sed progresso aliqua in ejus conspectu.
Resp. Nec vox λύ ον, vlla ratione probat hanc opinionem, nec altera illa. Non prior οπλωπιον : nam malachias Euangelistae M Zacharias, imb Christus ipse, istam vocem rei terunt adiunctionem pr paratoriam Iohannis. Quin ipse adversarius hanc interpretationerum agnovit appositam, cum de loco Malach. ageret. Nec altera illa vox pro hac opinione militat, nam resέαο progrediori, procedo,
quidem Grςcis est, sed cum jungitur hisce ver
bis,coram me, coram mannon evidenter conn
taliHcessionem, vel saltem con notareistest integritatem vitae nusquam notat,ut phrasis illa ambulare in congyectu Dei. Deinde dato vocem illam,ex nativά sua vi, praecessionem non dicere, aut functionem praeparatoriam , evidens tamen
est, hoc ea voce angelum hic significatum v luisse. Quid tergiversatur in redarao Malach. habet, praeparabit viam antefaciem meam: Mat.
176쪽
& Marc.habent: Ecce ego mitto nuntium antes ciem meam , qui praeparabit viam tuam coram te et
Iohannes ut nuntius praecessit , praecessit ergor quomodo nuntius ante faciema Exponit Salvator, pr parando viam , nec aliter Zacharias, albis ante 'ciem Domi , ut pares vias eius: Iohannes ipse optimus verborum angeli interpres I. Iohan. I. 6. 7 8. hic dicitur, ymedet, ut paret Domino populum in tructum. Sunt ergo omnino haec verba exponenda de
praecursoria functione Johannis, quamquam simul verum sit, isti praecursoriae functioni inclusam fuisse sanctimoniam Baptistae. Instat, de praecessione Baptistae haec verba nGexponenda, quia de ea non agitur Mai. . v.F.
σα quem angelum estexisse constat. Resp. incoloco quidem haec verba expressesnon legi, virtute tame contineri in ijs, quς ibi expressa sunt. a. Respondere possum in istis suis verbis, praece Mutidit in eo pectu e m,angelu non respexisse ad huc j locum Malach, sed ad locum Malach. 3. v. I: da praecedendo prςparavit, praeparando praecessit Baptista Hunc locum etiam Socinus de manu nobis excussurus,respondet, sed ita,ut secum ipse pugnet; nec quicquam adserat, quod vim aliquam novam habeat. Socis. Verba ejus sunt. CV porros. v. i. Malach piet si pus eo angelum respexisse velit, etiam 2pra taciti quodammodo concesserimus, ibi agi de praeces-
me quadam, tamen iac aperte monemus, verba an
te faciem meam, idem signis e posse, quod 'ectu meo, quemadmodum ipsa sonant, apud
177쪽
tio, est Graeco vox ἔμι προδεεν, quae rectissime coram xe in conlpctu verti pote E. Resp. Ita secum decerte Socin qui supra de prscessione exposuit Euangelistas Iachariam, una cum Malach cum de hoc loco ageret; nunc Vero monet,alium esse sensum horum verborum sed straminea esse,quiadfert,ostensum spero. Quod subjungit denique Zacharitiam cum diceret Iohannem praeiturum ante faciem Domini, tantum ad Malach locum allusisse , similem sententiam tantum attulisse, praeter& contra Omnem rationem dicit, naim
aperte Vacharias Euangelistae tangelus Christus ipse ad locum Malach respexerunt,& verum prophetiae sensum nobis expotueriit. Prosyllogismus alter sic habet. Ille, ad quem Johannes filios Israel convertit, ille est Dominus Deus ipserum: at Christus est ille,ad quem Iohannes filios Israel convertit. Erm.sbeiis Hujus prosyllogismi Socinus minore negat. . Adeo non convertisse ait, ut ne quidem potuerat; ' convertitur enim inquit quis ad eum, cui antea merito aliqua ratione adhaerebat, ct postea ab ipsi,sine justa causa alienus bctus est, aut saltem, cui adhaerendum esse, tam aliqua ratione aperte ac publice confirmatumst. Atqui Israelira, quos adfrugem
revocavit Iohan nunquam bristo prius ulla ratione adhaeserant, nec Christo adhaerendum esse, aperte ac publice ante Iohan. p dicationem, ulla ratione confirmatum fuerat quare ne illos ad Christum convertere potuit:sed tantum cut 'cit,eos ad illum mittere, utque in Esem crederent, monere Ad D
178쪽
m igitur, nomautem ad Christum , converteb. te
homines Iohannes, Paulo post pormientiam proprie ad Deum, quatenus a Christo distinguitur, re in docent verba illa Pauli. Adri 2O.V. TI. Resp. Probari non posse, omnes qui erant a Iohanne convertendi, aliquando revera Deo adli sisse, imo multo verius est, eos maximam partem, semper fuisse alienatos a vita Dei,quod ipsum non obscur indicatum est, cum scopus Iohannis fuerit, cor Patrum ad filios,& filiorum ad Patres convertere latrum ergo integritas, in iiiij non fuerat. Prior ergo'ς conditio, nonecellario ad conversionem requiritur, at propterea, ctiamsi Christo haec conditio deesset, nihilominus vero dici posset, Israelitas a Iohanne ad Christum convertendos a Dico Verum non esse, Israelitas cros antea non adhaesis e Christo; aut antea non fuisse confirmatum, aliqua ratione ci adhaerendum esses nam spes fides in illum venturum praescripta fuit: luctus enim V. Testam doctrina concluditur a Malachia, recordarione legis Moss ct ecce ego missumssium vobis hum Prophetam . . Dato aperte ac publice confirmatum non utile, ante Iohannis praedicationem, Christo adhqrendum esse ' nego inde sequi Iohannem Iudaeos ad Christum conVertere non potuisse. Ratio negationis est
quiaIohannes hoc ipsum ac perti publice confirmare potuit,ei adhaerendum esse,& hoc facto adhortari ut adhaererent; quinimo ipsa dhorta tio, facta a viro, qui Dei Spiritus ductu in fallibili ducebatur, indicabat justas esse causas, cur osset adhaerendu Christo. Denique sit Iohan ad fidem
179쪽
fidem adducere potuit in eum,in quem credendu esse, juxta adversariiHypotheses,nli constabat, propter aperta ac publicam confirmatione, ante Iohannis praedicationem factam; etiam co- vertere potuit ad Christu, etsi hoc antea aperte ac publice confirmatum non fuit.Iohannis auigiuisse ad fidem adducere, docet Paulus Act I9. vers. . Iohanne bapti sui baptismo resipiscentiae, dicens populo ut in eum, qui veniebat post ipsum, crederent , hoc es in Christum Iesum quod
.hoc loco agnoscit adversarius, cum ait, monuisse eos, ut in ipsum crederent. Iam vero hortari ad fidem est ministerialiter ad fidem adducere,, sic etiam ad Dominum Christum convertit: nam via illa, quae erat paranda D mino, in poenitentia consistebat,& haec Domini via, quia Dominus ad illos accessurus per hanc viam,vi capaces salutis, remissionis e Catorum. Dices , conversio quidem homines praeparabat ad Christum debit excipiendum, Crat tamen conversio non ad Christum , sed ad
Deum. At contra contendo Iohannem conve
sonem postulasse etiam nomine Clitivi, ipsi, ut Domino Salvatori judici debitam: nam po nas pertinacibus a Christo judice impendentes
denuntiabat,ut habetur Luc. 3. v. II. remis sionem peccatorum in melius conversis in e
Idem Christo monstrabat. Accedit, quod cum rebellio Iudaeorum duplex fuerit, una adversus legem, altera adversus pactum promissionis a
Iohannes autem venerit ad convertendum re
belles, ad prudentiam justorum, merit: in illa
conversione, conversio ab utraque rebellionis Parte
180쪽
parte comprehenditur. In loco Act. ao v.ar, ubi Paulus testificatur, Iudaeis atque gentilibus poenitentiam in Deum , fidem in Dominum nostrum Iesum Chri tum istam S in mentem non intendit Apostolus sic loquens. Nam fides n Dominum Jesum, est e iam fides in Deum. a Poenitentia Iud orum ira Deum erat etiam poenitentia in Christum ut Mediatorem , qui in V. Foedere illis erat promissus, quia ud si hunc Dominum glorietcrucifixerant, poenitentia illis in Domini tam .pus erat, quam quod maxime, ut apparet eNAct.2. V. 37. 38 Act. 3. V. 19. Q. F. V. 3O. 31. 3 Et quamvis hac in parte inter Iudaeos & gentiles discrimen siit,quod ad poenitentiae mandatum, quia hi verbum promissionis non halnierunt, nihilominus tamen haec non tantum voluntas Dei, sed christi erat, ut converterCntura peccatis suis. Nec prieccptu poenitenti non tantum Dei erat, sed claristi: nam ille juxta adversariorum hypotheses divinum in perium, ac potestatem absolutam in omnes in caelori terra existentes erat consecutuS ergo&ille secundum legislatoriam potestate su am, legem non tantum fidei, sed Sc poenitentis tulit. Dixit enim Apostolis suis,ut docerent gentes errare omnia, qua mandaverat ipsis, insito ine resipiscentiam ac remissionem pridicarajus