장음표시 사용
211쪽
naturalis, scit ea quae Dei, naturaliter necessarid, non habet hoc ex gratia a Dco, tamen habet ab alio. Non arturdum ergo Filium seipso non operari, omnia ei a Patre dari, omnia ad Patrem referre,, tamen non habere hoc ex gratia, sed naturaliter necessario. Alterum, quod contra majoris prosyllogisimum movet, est dato de scientia hic agi, tum Liam cum essentia non esse idem, nec, quia scientia com Patien, eo ipsi etiam essentiam communieatam esse. Haec altera contra minoris prosyllogismum objectio duabus constat partibus. Prior est, dato de scientia hic agi, tum illam cum essentia non esse idem Ratio est haec , quia exfinsitione nostra essentiam Sp. S. accepit ab te
nn hoc vero loco agitur de re nondum accepta , sed quam erat accepturus. Resp. p. . non dici accepturum eo ensu, ac si jam nodum accepisset: sed hoc dici ratione revelationis annuntiationis faciendae,quae nondum erat facta. Sic autem rectae me responderi, monstro ex eo,quod vers. 13. Dominus noster, de scientia ut communica non ut communicata Sp. S. I quitur, quitamen in Sp. S. est aeterna: nam ille non didicit in tempore, quod non scivit ab aeterno, neci pit in tempore, cum Apostolisper universum orbem pridicandum 11et Euangelium , profunditates Dei, quas Apostolis revelaret, scrutari fuit quidem illa Euangelij Sapientia in mysterio occulta, ut testatur Apostolus Paulus. I.Cor.2. vers. 7 nunquam tamen Sp. S. in mysterio occulta nam ut arcana'
minum alijs, non Spiritui hominis, qui est in
212쪽
eo, occulta sunt, ita de Dei arcanis statuendum est, in quo etiam Apostolum adstipulat
Posterior secundiobjectionis pars est A scientsa communicata, argumentum non valere ad ef entiam communicatam post etiam quod verum
esset, scientiam in Deo idem esse, quod essentiam; quia hac scientia communicati, scientia essentialis non est,ne eo potuit. Resp. Hanc scientiam Sp. S. nec aliam esse, nec aliam csse potuisse, quam scientiam Dei essentialem. Nam Sp. S. est in Deo, nec scientiam productam habet, nam aliis: qui duplex in Deo scientia esset, essentialis Myroducta: at non est in Deo scientia producti; ergo scientia Sp. S. est essentialis, istina eadem Dei & Spiritus ejus scientia .Essentialem scientia communicari non posse, falsium esse ex
hoc ipse loco evincitur. Nam Sp. . scientia es sentialis Dei scientia est, & communicata, nos et si non loquitur, ed quaecunque audit quod autem communicatum est, certum est communicari potuisse.
C A P. VII. ertiae Classis argum. De loco Iohan. ao vers. 28. II le sic habet. Respondit autem Thomis, di Socis.
xit ei Domine mi Deus mi Argumentum ex pag. hoc loco GD s. ut hic appellatur Deus es Domi-ηπι, est Deus ille unus Christi hic appellatur Denso Dominus: ergo est Deus iste unus Majorem
probat Bellarae 4 cum ipso Uictus; tum quia
213쪽
in Graeco articulus qui significat illum Deum verum Dium etiam,quia nomas cumesset Iudaeus, non noverat alium Deum, praeter illum, de quo scriptum est Deut.6. v. . Audi Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus eLE. Majorem probationes ejus impetit Socin. Ac primo ad probationem illam ex articulo, ait articulum non habere hoc loco vim cujusdam si gularis Dei declarandi, propter additum nomini. λος pronomen μι. Quando enim,inquit,ejusmo- ά pronomina nominibus adduntur,nec cum substantivo verbo nomina esseruntur , tunc silet articulus, nominibus praepositus , non habere vim fiam consuetam , nec aliam singularitatem ejus rei, quam
nomen, cui raponitur, Discat, prater illam, quae ex ipsi addito pronomine colligitur ut exempli causa Mat. . vers.' quis est ex vobis homo, quem si petierit Fibus ejus panem, numquid lapidem porriget ei' certe non intelligit aliquem singularem,seu unicum Filium, si quemlibet filium. Resp. Quamvis in articulo , vel addito veIomista, non tantum sit nomenti; quia tamen adversarius nihil non per chemicam industriam elidit ex ista vocula, non immerito illi articulus hoc loco obij ci potuit: nam regulam illam, quam de articulo hic procudit,& varijs cautelis restringit no aliam ob causam restringit,quam ut vim articuli, qua saepius in nos pugnat, ictum, ab articulo sibi illatum, elidere possit. At si haec ejus observatio pro regula 4 rideberet, necesse 1let complura exempla occurrere , in quibus ex oculari inspectione cxtus,
hoc possit esse manifestum. Nam alioqui ex
214쪽
particulari exemplo non debet fieri regula concmunis. Locus ergo praesens intelligendus potius, secundum communem articuli hujus v- sum, quam secundum hoc exemplum partic lare Mai. . vers. 19. Deinde etsi hic nomen substantivum non sit expressum Iesus Christus tamen intelligitur dicam ergo exemplumat. 7.dissimile esse. Verum his missis , aio argumentationem ex eo procedere, quod Thomas eum Dominum Deum suum vocat ista enim appellandi ratio, Deo in Script propria nam isti duo tituli ita conjuncti, nunqua iusquam in saccis creaturitribuuntur: ita unum illum Desi bis discribit Christus. Mat. . v. 7.1o. Quando quis quD-que in Scripturis Dem absiluti Deusῖum vocat, tum per intelligitur Deus ille verusis agemus. Nec minus detulit Christo hac sita confessione Thomas, quod eum Deum suum professus est;
quam quidem illi detulisset, si simpliciter, Mnon sic relatives, eum Deum appellasset, tamenim relative quam ab lute in verbo suosm- ponitur cimo excellentiam divinam inam majestatem nunquam gloriose magis contem-l landam nobis offert, quam per istiusmodi reativas denominationes. Ita Ionas, Iebova Deum caelorum revereor, qui scit mare aridam. Ego Iehova Deus tuus, qui te eduxi ex 'pto. Et Iehova Deus Patrum vestrorum, Deus Abrahami, Deus Ibaaci, Deus Iacobi, misit me ad os,
hoc nomen meum inseculum. hoc memoriale meum in Ommmutate . Secundo
215쪽
. Secundo aliam disputationem de articulo movet sciendum e eum os accipi, cflampet δ' ' merbiu vocandi erivet redinta re, G simul e μlagen hic si posse nominativi, pro vocativola sed jam responsum, sine articulo vim argumenti saluari posse, sive casus vocativus sit,sivei minativus, hoc ad vim argumenti indifferens
Inde venit ad probationem ex fide Τhomς, qui cum Iudams, non novit alium Deum,pr terilluminum in lege propositum. Ad hoc excipit, Thomam, cum illa verba prorret, nonjam Iudaeum religione , sed Chris tiarium sese ac propterea Chriuum hominem sevum Deum agnovisse,ia est' bi, uno illo Deo, divina potestatis plenum,regem datum, a quo aeterna lui ibi exspectanda strati quemque divino cultu assicere deberet. Resp. Ista solutio Socini est arundinea Nam primo deitas illa Socini ens imaginarium est. a. Ipsa verba repugnant, quae non inveniuntur v-surpata, nisi de Deo illo uno. rhomas hoc tempore'qndum intelligebat hoc mysterium regiae, divinae potestatis Christi in mortem Vitam aeternam, propter quam colendus esset,
si verum est, quod Socinus supra scripsit pag.
a s: nam ibi hoc non cognovit1e ait, nisi post quam Sp. . acceperunt, resuscitatori glorificato Christo: hoc ergo non intellexit tum Tli mas, qui necdum cum dies ascensionis Domuni instaret, intellexit cum caeteris Apostolis qua Ie regnum Christi foret, ut probat locus Aetii. v.6 adeo ut mirari hic cogar Socinu, quod tam
perspicacem Apostolo Thomae tribuerit, idque
216쪽
TERTIAE CLASSIS . eo magis, quia ri Christus jam resuscitatus
erat, corpus tamen immortale non habebat, ex adversariorum hypothesi nec apparebant in eo regni caelestis, immortalis regis indicia ante glorificationem, quae illi contigit per ascensionem in caelOS. CAP. VIII. Tertiae Classisaraum.
De loco ad Rom. 9. V. s. ARgumentum hujus loci sic habet.
est Deu seuper omnia,insicula benedictus,est in ille summus Deus Israe at Christus Deus
Primo contra assumptionem excipit, binde contra majorem antequam verti directh ad assumptionem respondeat vult prius videri, ex liberali concessione hic agere, dum largitur vocem Deus in ausi mrbis V dibere Erasmus in annotationibm uis dicit, voculam Deus strie detextu non esse, quia Cyprianus lib. a. contra Iuctios p. 6, ct Hilarius in Psta laa non habent. Ad quod respondetur, in duobus manuscriptis codicibus Iacobi Pameli legi vocem Demaqui testatur etiam in suis in Cyprianum annotationibus, in codicibus, quibus usi sitiat Manu tius Morelitis, sic legi. ilarius locum non citat integrum ζ nam omittit etiam secundum carnem, qui tamen lib. . I de Trinitate citat hunc locum, cum voce Deus nulla ergo illa
217쪽
Excipit itaque eo posito ut ad rem veniam
nullam uis causiam, cur Erasmi intempretatio refciatur, qui post illa verba, quod ad carnem attinet, interpungit. verba sequentia absilute ad Deum restri; unam ipse excipit causim, propter quam ista interpunctio probanda non it,ea esu, quod, cum simplex nomen benedictus idemsignisecat, quod, b nedictus sit, semper ere silet anteponi ei, ad quem refrtur, perraro autem postponi. Resp. alias etiam esse causas, propter quas ista interpretatio ει interpunctio probanda non sit. Nam primbtemeraria est, quia nulla codicum, aut probatae alicujus lectionis authoritate nititur; non enim sine ratione interpunctiones immutandae, iniurius in Patre Socinus hoc loco, dum ait eam secutos te stionem,quq maxime ipsorum sententiae favere videbatur. a. Nullam habet verisimilitudinem Apostolum hoc epiphonemate se ad Deum Patrem convertisse,cum non de Patre sed de Christo sermo sit. Deinde ad majorem accedit, 'rim,excipit. Ex ipso Dei nomine illi tributo, id concludi non
posse. Ad quod respondeo, posie concludi, quicquid contra adversarius nam nomen Dei ab lute probatum est proprium unius illius Dei. Ut suo loco demonstrabitur. Secundo excipit,eti non de deitate per natura Sci'. sta ea qua per gratiam : vocem omnia non ita pror- p ζψ I. 2s niverse accipiendam : Paulum restringere,
I. Cor. 1 F.vers. 7. cum autem dicat omnia tu
jecta ei sunt, sine dubio intelligere praeter eum, qui subjecit ei omnia lenique vocem Graecam , qua reddita est, omnia non minus reddi pose omnρου,
218쪽
simpliciter probata, ad homines tantum re in sileat. Resp. De deitate ex gratia plusculis in locis esse actum neque extatu in locis illis,quq
Heb. a. v. 8, ubi de gloriosa exaltationeri dominatione Iesu Christi agitur, dicitur Christo deitas donata: quem Iohannes dixit in principio his Deum, Thomas agnovit Deum, ant quam sic exaltatus esset nec ullibi, cum Deus nominatur Christus, gratia Dei Patris praedicatur, qu illi donavit esse Deum. Vocem omnia universesaccipiendam esse, vel ex hoc loco Pauli patet, qui nullas res excipit, sed tantummo do Deum ipsum. Nam Patris imperium est absolutum supra omnia, non tamen sibi imperat , Quod si regerant , esse absolute supra omnia, pr ter seipsum,Filium etiam Patri subjectum dicam longe aliam esse subjectionis illius rationem, qua Apostolus dixit, Filium Patri subij ciendum, in consummatione seculi, de illius subjectionis, qua omnia alia Filio subjecta: iiij enim subjectionem per traditione iregni interpretatur Apostolus , reliquorum subjectionem per abolitionem. Accedit,quod res omnes jam dicantur Filio subjectae , etiamsi nunc nondum videamus ei omnia subjecta esse , ut loquitur Apostolus Heb. 2. vers. 8:at Filius non dicitur Patri subjectus , sed quia
regnum traditurus , in consummatione seculi, Patri demum subij ciendus. I. Cor II. V. 28. Postremo vocem πάνlin sine causa ad homines restringit nec juvat ista restrictio adversarium quicquam quiChristum confitetur, non tantiim
219쪽
supra personas hominum, sed & supra res omnes esse. Locus ille ad Corinthios sic non restringit, sed ab ijs omnibus,quae subjecta Filio, solum Deum latrum cum excludit. Catechism Racou Cap. de persona Christi, obij-cit, ex Patribus esse, homini esse, ac proinde eum non esse natura deura . At hoc revera nihil est, cum sit id ipsum , de quo disputatur.
Icit Apostolus , Euangelium sum non esse sicundum hominem, neque si ab homine accepisse aut didicisie, sedper revelationem Isu Christi,
Gal. 1 v. I a. i. I. Paulus Aponiolus non ab hominibus, neque per hominem, si per sum Christum ac Deum Patrem aut est homo is ad alios hominos comparatus, negatur esse homo, cum non sit essentia angelica, necesse It visit Deus ille unus re fierum prius ergo posterius. Socinus varia contra majorem obijcit Pri- Sciv oppositionem non et immediatam non qui, pag eum qui non en purus homo, nec angelus nec pura creatura, eo Deum creatorem esse qui contendant Christum pliciter non esie creaturam, negent a
men e Deum creatorem , ex quorum numero ait
omnes esse, qui Tritheita vocanturis novi Ariani Risp. Judigna ςc responsio. Quid an quia negare aliquid, quia ali negant, qui tuo u dicio male negant Si Tritheita aut novus Ari anus est, sic resp5deat Socinus,& ii eoru probat sententia, non est,quodqgre ferat cum suis Arianismi
220쪽
anisini titulum. Est itaque hqc prima ejus excepti nugatoria plane, Trithcitis iovis Arianis, a quibus unice distingui cupit,relinqueda. Secundo est, Chrintum opponi aliis hominibus,m sicundum essentiam divinam; si secundu excel SqQη-hnica communicatam ex gratia Deo reflexisse Pau pulum, cum mentionem fecit resurrectionis ChriLF a
mortuis , quia resurreIlione saepius apud acros scriptore significatur quicquid res uinretitionem est confise
m esse posse, ut reου aliqua appellationes generis
non comprehendatur anquam si ejus generis nou et,commemoretur, ut Psalm 1 ,ubi Saul dinti
guttur ab omnibus inimicis Davidis; cu tamen ipsi vel mmus Davidis inimicus esset is Petrus apud Marcum Cap. 16. v. , distinguitur a discipulis cincti cum tamen es ipsi, ct quidem eximius Chrint Discipulus esset nimirum utrobique propter gularitatem istam . Rei p. Si Christus hic negaretur esse homo, propter dignitatem quam per glorificationem consecutus, non meminisset Apostolus resurrectionis ex mortuis, quae hominis ita est propria, ut mortis vitae ipsius hominis in ea mentio fiat. a. Ob eminentia & dignitatem,in scripturis aliquis non negatur esse homo;sed potius viri principes qui virtute, sapientia , authoritate caeteris antecessunt,sibi potissimum nomen hominis vendicant, ut Psalm.aa ubi David se, eat opprobrium Adam: sic se , quia vehementer