장음표시 사용
251쪽
Resp. x. Nos illud non solum causam statuere. et Agnitio illa, qua omnis lingua profitetur Dominum esse esum Christum, ad gloriam Dei Patris,causari effectus dignissimus est d missionis Iesu Christi,ut docet Apostol ibidem
v. LI. Hoc ipsum ex adversariisententia evincitur. Si Christus se demisit ut exaltaretur, quomodo ille eum vult exaltatum esse et si sic exaltatus est, ut omnis lingua eum profiteretur, non debet tam ponderosa causa elevari, ad quam exaltatio dirigitur nec negari agnitionem ἀπι-ελεσειοι eue demissionis cum exaltationis οτε μα sit, ad quam exaltationem demisissio refertur. Res enim magis sunt propter finem ultimum, quam propter finem subordina
Tertio obijcit pag. et 39. Nos interpretationemstra, Paulum 'cere contrarium ejus dicentem , quod dicit; id est, Deum nec revera exaltasse Christum, nec dedisie illi sῖmmum illud nomen, propterdiu obedientiam usque ad mortem crucis quippe , cum secundum nostram h in loci interpretationem, Christus ista iam ante morte haberet. Resp. 1.Iam ostensum esse, quomodo hoc verum, vel non
verum sit. a. Argumentor ram exaltatio aut contulit illam Socinianam Dei formam Christode novo, aut non contulit: non contulisse dici
non potest,qui post glorificatione essica fuit in ministerio Apostolorum virtutibus signisci
Sin contulit ergo contulit aliquatenus nomen, uod ante mortem habuit: nam ante mortemuit in sorma Dei, non est rapinam arbitratus, parem esse Deo.
252쪽
A P. XI. ertiae Classis argum. De loco I.Iohan. s. vers 7. ARgumentum ex hoc loco formatum, sic
habet a ui num cum Fatres Spirim Sancto, ille Baeternus Deus. At Ieses ChriIctus est unum cum Patre, Spiritu Sancto. Ergo esFaternus Deus. Argumentationes nonnullas a Bellumino ad hunc locum allatas, quia parum firmet videntur,non attingimus. Socinus primo contra hunc locum excipit, Socis emendatiora Graca exemplaria, antiquiora La pag. 31tina, verba ina non habere, nec etiam Syriacam editionem Contextum ipsum loci per se satis docere, adulterina uti esse Legatur, inquit Erasmus i μου annotationibus in hunc locum, Urum risologorum rapaniensium notation , in quibus inter cate scriptum It antiquum correctorium, quod
cretribuerat M. N. Hunnaeus, annotare, verba ista omnia, praeter extremas illas duas voces, in te
ra, quas sy-dam exemplaria habent, deesse libris Graecisis antiquis Latmis , ac propterea cum locus plane controversia si nihil ex eo colligi pose ad
Resp. Legi hunc locum in exemplaribus Graecis Roberti Stephani ea etiam Complutensis editio habet etsi cum ea varietate,quod legat; το - δεὶ Erasmus non dicit univers liter de omnibus Antiquit correctorium, cujus meminerunt Theologorum Ovaniensim notationes, cum annotet voces illas in terra, ha-
253쪽
beri in quibusdam exemplaribus,indicat reliqua addenda, quae ad sensum supplendum desunt: nec sine ratione id sustinent, qui sentiunt, ante Arij tempora de hoc loco non fuisse litem; nam locus hic contra Arium productus ab auctore disputationis Athenas cum Ario habitae in
Concilio Nicaeno, ab eo non rejectus Cyprianus etia hunc locum producit libro de Unitate Ecclesiis: ubi sectione quinta verba ejus sunt. Et iterum de Patre, Filio, Sp. S.scriptu est Et hi tres unum sunt. Et quisqi, a credit, hanc unitatem, de divinafrmitate venientem, sacrametis celestibus cohaerentem , scindi in Ecclesia posse, ct voluntatum collidentium divortio siparari Hanc unitatem
qui non tenet, Dei legem non tenet, non tenet Patris
iiij fidem,vitam non tener Flutem Socratis, Historiae Ecclesiasticae lib. I, cap. 32, disceptantis de Nestorio, verba sunt. Ignorabat, it hin vetustis exemplaribus Catholica Iohannis
esse scriptum, omnem spiritum qui Iesum seluit,
Deo non esse. Hanc enim sintentiam, ex vel
si exempluribus abstulerunt illi, qui dixinitate , a dissentatiqne hominis siparare voluerunt. Unde veteres interpretes hoc iniim signi carunt, se quosdam, qui epistolam hanc depravare conati sent,
o hominem a Deo siluεrent. Non ergo rejciendus locus propter hanc lectionum varietatem, qui malys occurrit, qui tamen expungendi non unt, ut hunc Arianorum audacia exosum esse, Hieronymus auctor est.
Post disputationem de lectione loci, accedit Socis ad argumenti resutationem, respondet spar ratio ex verbis illis vulgo ducta valera, concludem
254쪽
dum similiter stre, 'iritum,aquam snguinem ,
vipsa eodem in sic commemorauitur,eandem essentia interse habere quod ad testionis varietatem attinet,
qua est in eo,quod . . legitur hi tres unum simi. v in unum ait complutensem editionem trobis ῖς habere eiu OG addens interea cu Erasmo septa ut vocula in,ex diotissimo hebraico,prorsus abundare. Resp. primo ad argumenim, cste comparati onem imparium testes qui testificantur in terra, essentia distingui res ter se apertissima, testes in cetio essentia unum esse,non tantum ex diversa lectionis ratione probatur;verum etiam ex loco hoc cum alijs comparato, iiij fidem illustrato Complutensis editio non potest communi lectioni praejudicare, Particulam in hic abundare, tam facile reijcitur, quam affertur.
A P. XII. Tertiae Classis argum. De loco 1.Iohan verscio. ARgumentum breviter sic habet auis
verus Deus. eterna vita,sDeus ille unus. At ChriLEus est verus Deus aterna vita. Ergo. Contra hoc argumentum nullum non lapidem movet Socinus nullas non latebras quaerit, ad claram itanam sententiam obscura dam ωtaenebras inducendas rebus. Majorem praefracte negat , magno O- limine impugnat , non expugnat locum in meridie lucentem. Praemisso noc antistit
255쪽
cum Filius Dei non sit ater, nec Pater si Filius. Hic, inquit, de hoc si osculneo argumento gloria rurus, ne se habent ad distinctionem pes individua essenti confugere; qua cum pugnet cum
ipsi sensu communi , si Miter allata , sitiusac d sputatione quadam principi petitio, c.
Resp. I. Hς est inanis rhetoricatio e nam argumentum Socini non profertur ex Scripturis, sed ex Κυρ- δόξα a se confictis: hic vero syllogismus noster ex Scriptura formatus est,ω cum ad hunc talios ejus syllogismos respondent Orthodoxi, per distinctionem per nae, Mindividus essentiae, ex Scripturis ipsis respondent: nam hoc ipse versi Pater docetur es Deus Filius, non potest tui Scriptura Joh. Io vers. 3j quapropter necessari deveniendum ad distinctionem per nae Messentire divinae ille adsensum suum communem provocat, nos fidei doctrinam ducem sequi tutius existimamus,yt nihil amplius de hoc lens ejus communi dicamus , quia ea de re alias actum quantum fatis esse debet ijs, qui libenter in verbo Dei acquiestunt. Hoc syllogismo praemista, ad minorem se accingit, ct negat primis hac verba ad Christum esse refrenda; quia in Graeco articulus appositus estia Christus, inquit, etsi est verus Deus , non tamen es ille verm Deus, illa, inquam, silus verus Deus, id est , ille Flu ner ictissma ratione Deus. Verum
respondeo, O argumentum ex articulo it
promptum , imaginarium esse , ut supra d monstratum, Hemonstrabitur, Deo volente, inplius, ubi ad istum locum devemum fuerit. Secundo
256쪽
Secundo non agnoscit Scriptura duos veros Deos sed unum tantiim: qui cum Socin sic distinguit, non Scripturae ductum , sed sensus sui sequitur. Secundo disputat de pronomine relativo, Socis. quod non semper refra id quod propius erit fi d pag. si L e,de quo praecipue agitur quod alioqui loci sensus
pereerteretur, nec propinquitas mayo e cere δε- beat, de quoquam μι pronomine relativo id cen-Fatur diritum, quod illi convenire non potest; praesem tim cum alius, quamvis non ita propinquus , Homo natus ferit, cui id, quod Fbpronomine relativo iu-citur, optime conveniat, ct non tam Gramaticales regulas , quam rationem ipsem attendendam esse. Hoc totum probat quinque exemplorum inductione Primum enZ locus ille Pauli a Thess a veri 9: secundum e t Hebr. F.v. tertium eL 1 Iohan. a. v.28 quartum esse , ohan. . verisa quintum eiu
Resp. Regulas praedictas , in materia subj
pro adversario non concludere e nati cum haec verba de Filio accipiuntur, nec loci sensus pervertitur,nec tribuitur Filio, quod Filio non convenit: ex ratione est,ad Gramaticales regulas attendere, nisii obstet praegnans ratio in contrarium sequendus ergo hic sensus, quem totius sermonis cohaerentia prae se ferte non enim interpretationes longe petitae, quas mill simus non observet,eligendae prae obvio de plano verborum sensu Praestat autem sensum,
sponte quasi e dictis profluentem, amplecti, quam callide excogitatum ijsdem obtrudere. Reserendus non adserendus est sensus Scriptu-
257쪽
rae: quae omnia cum ita fiat, exempla adducta, in ijs rebus dissimilia, in praesenti casu pro SO- Socin cino non concludunt. In loco ad hes1. a. illa pag. 31 . Verba adventus esZex efficacitate Satanae&c evidens est per se referri debere ad impium illum, antecedenti versu ab Apostolo nomia natum adeo ut sine insanitri blasphemia alio referri non possint. In loco ad Heb. Melchisedechus non recensetur, nisi ut demonstretur,
sacerdotalem Christi dignitatem legitimam esse, adeo ut liqc verba sine manifesta torsione, omnibus facilesconspicua, alid referri non posse sint, quam ad Christum. In loco Iohan. a. agitur de spirituali nativitate , qua in Dei Sqcm. Filios geniti sunt fidelesci haec let ad Deumpet ista Patrem referri, qua ille nos in suos filios gignit. De loco quarto dixi, in loco secundo hujus classis. In loco quinto, ubi legitur, iaceia fiducia quam apud eum habemus, Deu Pr xime nominatus fuit: nam dixit Apostolus in fine vers. 13. credatis in nomen Fili Dei,
rum series, ut hic est Socinus , actum de Dei Filio; tamen in ijsdem verbis, multum facit ad rem illam persuadendam , de qua agitur,quod Filius Dei Filiusci insinuat enim eo hoc loco Deum vitam aeternam in illo suo Filio dedisse nobisci ergo hic etiam revera de Dco Patre
Istis omnibus sic positis, statuendum cum exempla sint plan dissimilia, & circumstantiae istorum locorum rerumque subjectarum argumenta ostendant , ea sic interpretanda,
258쪽
ut jam dixi, hi ver secus' verba haxad Jc-
sum Christum proxime nominatum reserenda esse, sermoni sciam implexin plana coluerentia nos eo ducit nec verum est quod
scripsit hoc loco antagonista , de Deo Patre hic praecipue agi. Tertio obijcit titulum veri quod nusquam alibi Isus Christus ille verus Deus esse dicatur, aut cimdpiam auud , quod tantundem valeat, de ipsi aperte a metur ne per se idolis opponatur, sed
Pater, ut Actor. I. vers. M. Actor. 7. v. o. I. Cor. S. vers. . a. Cor. 5.vers. ibo . Thess. i. v. 9:
Iob. 7. . 3. Resp. Act. I . Patrem nec aperte, nec tacite nominari,& quamvis Iesus Christus, cum terminis ita expressis non dicatur verus Deus, nec ita sormaliter idolis opponatur funitamen loca, in quibus Deus absoluid dicitur, vel Deus, Dominus meus , quae tantundemessiciunt, ac si verus Deus appellatus fuisset. Deinde etsi in loco Ioli 1 . Pater dicatur blus
verus Deus expressh, verba tamen eadem,secudum convenientissimam expositionem, ad Filium referuntur jam in solius veri Dei cognitione,& inde profluente culti, vitam aeternam
universa Scriptura sacra collocat. Ex loco ad Cor. fatis evidenter perspicitur, oppositione, ex mente Apostoli, fieri inter idola Dominum illum unum Iesum Christum nam verba ejus sunt vers. 3. 4. s. De si igitur eorum quae idolis immolantur, scimus idolum nihil esse in mundo, ct nullum esse Deum alium nisi unum. Nam etiamsi in qui dicantur di , ct in coelo ct in terra,
bim simu dimκui ct Domini multi nobis tamen
259쪽
unus Deus, Pater ille a quo omnia, ct nos in ipsi, unus Dominus Iesu Christus, per quem onmii nos per psium Hic Apostolus unum Deum MDominum , quem Christiani habebant, idolis,dijs,& dominis multis opponit. Denique Chri stus satis, quod ad rem iplam, idolis opponitur,
dum omnis cultus, idolis ademtus, Deo vivo M vero vindicatur ab Apostolo PauloAct. I . v. 1 F. I 6 cum enim inter res vanas,quae colendinon sunt, Deum vivum creatorem caestri terrae, qui colendus est , non sit medium,in neutrum quoddam sequitur,cum Christus colendus sit, esse Deum illum vivum creatorem caeli M te rae. Sic Thessal. 1.v. 1 o dicuntur fideles spem suam in Filio collocasses: nam dicuntur eum exstetitam e casis,eruentem se a ventura illa ira qu
exspectatio Fiiij, cum servitute Dei vivi &ieri, idolorum derelictioni opponitur. Quod ergo colitur Apostolo aut idolum est, aut Deus vivus, verus. Quod autem Socinus dicit, Christum alibi per se idolis non opponi, hoc elumbe est iam loc loco non est necesse,statuere Apostoli Iohan admonitionem,de cavendis idolis, tantum Filium respexisse cim, tius statuendum,Iohannem, ut Min multis alijs hujus epistolae locis, fidelibus commendare, Iuisse perseverantiam in fide unius ieri Dei. Deinde falsum est,illum per se idolis non προ-
Socin. Quarto obijcit, plane verisimile esse, verba iapa r. 3sa proxime antecedentiari sumus in illo vero, re renda 1se,ad illum eundem verum, cujus eon tiο-nem nobis dedit Fisius Dei veniens, ut qua statim o
260쪽
em equuntur in Filio ejus c. x Hebraeorum idiotisimo, eoque in . Testam. requentissmo,ita accisiantur, ac Iscriptum fisso per Filium ejus. Res p. per antithesin , prorsus probabile esse, ad sequentia illa referenda esse: nam esse in vero illo, in Fili ejus Iesi Christo, aliam expositi
nem,aut relationem ad Deum Patrem non permittit quod facile vidit Socin ideoque ad e-nallagen praepositionis in pro per confugit sed sine rationeri necessitate ulla, quod contemnendae temeritatis est si hoc voluisset Apostolus,non utrobique in his verbis usus esset particula . in sensu dispar neque etiam Erasmus hoc in loco ἐν pro λα scriptum ait.
Quint obijcit, verba illa per parenthesin legio j seo debere. Resp. Socinum hic parenti, sin fingere ex authoritate propria sine ullo exemplo. Tandem evidentia loci convictus,in eam semientiam sescite devenire dicit, ut quando omnino
videatur idem hujm loci sinsῖ esse, qui es diverborum ipsius Christi Ioh. 1 . v. F. non solum ad Pa e trem clausillam istam , hic est verus Deus iit ' aeterna , refrendam esse; sed etiam ad Christum .pta Θῆ quatenus serri potet Eo debe perinde ac=D-hannes dixisset hic habetis verum Deum e viatam detornam Verum quidem Deum, quia ecce
habetis Christi Patrem, qui est solus verus Deus, ut ipsi Christus dixit vitam autem aeternam, quia ecce, simul cum Christi Patre j sim Christi m habetis: ct sic pronomen hic amaem vim habere posse,acsi hoc di tum fuisset, ita ut restratur ad torum ita uodproximepracusit, sculino tamen,