장음표시 사용
261쪽
non neutro genere , pronomen istud fisse emoti tum,propter nomen verus Deus,msuum generis, quod illi statimsebi eiebatur exemplum stimile dicit esse Math ε 3 vers 38. bonum semen,hi sunt Filij regni: ct Iob. II.υ. I. Res p. Ita trahendo Histrahendo, ex locis Scripturae sensum,quem volueris, facile excusseris. Socinus disputator quodlibeticus hic est, quod probavit mox damnat et statim parenthesis probabilisci nunc rejecta parenthesi locum disterpit, irius illud verus Deus Patri donat: posterius illud terna vita,Filio. At quid clarius, quam verum Deum vitam aeternam de e demir dicario lim ergo adversarij concessio, Filium hic vitam aeternam dici pugnat pro sei tentia orthodoxa, Filium hic a Ionanne verum Deunt esse dieitam Metiamsi ille non concederet, concedendum tamen magis, hunc verum
Deum esI Jesum Christum, quia ille qui,
rus Deus dicitur, hic etiam vita aeterna dicitur hoc enim revera multo fortius astringit argumentum nostrum e nam etsi vita aeterna
non tantum in Fili, sed .in Patre residet, semper tamen fere vita aeterna in Filio esse dicitur quamvis aequalis necessitas est mdei in Deum Patrem , quae est fidei in Filium, semper tamen fere urgetur fides in Filium, quod tum in Evangelio, tum in Epistolis hujus Apostoli valde est obvium Iohan. I. vers.
alibi passim : sic prioris Epistol. cap. primo
262쪽
versi sermo viMappellatur cap. a vers. 22.23.
quis eri mendax nisi qui negat Iesum eis Chria
'vim iram hic en antichristus qui negat Patren o Filium quisquis negat Filium, nec Patrem habet,qu agnoscit Filium etiam Patrem habet: cap. 3. V. 23. hoc ea igitur ejus mandatum , ut credi. mus nomini Fili e us Iesu Christi cap. q. v. a. ex hoc cognoscite Dei Spiritum quiculis Spiritus profutur Iesem Chriytum ἐν αρκὶ ἐλέλυθοπι ex Deo est: rursum v. 3 ibidem 1 s.cap. F. V I. F.&i1 hoc testimonium Dei esse dicitur, quod τι- ωm aeternam dedit nobis, ct hanc vitam in Filio 1 si rursum v. 12. ω2.Epist .v.' Dico ergo multo magis lis verba/ic est verus DeusAd Filium esse referenda,quia ilic,qui verus Deus dicitur, etiam vita aeterna appellatur at Socinus haec dividere maluit rationes audiamus. Primo putatihunc locum aequipollere loco Ioh. 3. v. 7. Resp. multum differe Ioli. 1 . expressis verbis docetur,vitam sterna acquiri cognitione Dei Patris,ublius veri Dei, mediatoris Iesu Christi. Hic tantum Filius, ierus Deus, vita aeterna dicitur Ad secundum,in quo hic,pro hoc interpretatur,respondeo, totam ista interpretatione distortam, corruptionem textus esse: haeret enim imperfecta haec sententia , per hanc insolentem explicationem. Exempla quae attu- tulit, pro hac depravatione loci non faciunt;
nam in utroque exemplo istaenallage generis est manifesta , subjectum , praedicatum enuntiationis, in utroq; loco est expressum hic verbSocinus enallagen comminiscitur,cujus neminimum quidem in textu vestigium , Mor
263쪽
tionem Apostoli, haerentem mutilam facit e frustra ergo exemplis illis commento color quaesitus fuit. CI P. XIII. Tertiae Classis argum.
De loco Johan. cap. I. vers. I. C. IN principio erat verbum: ct verbum erat apud
Deum: ct Deus eras verbum, omnia per fumpag. 3λῶ DE sunt. Quatuor hoc loco argumenta sunt, secundum numerum enuntiationum. Primum argumentum est in illis verbis, in principio erint, sermo. Duae videntur potissimum esse causae , cur Dei Filius λον . Prima est, quia est aeterna Dei, subsistens sapientia. Altera est, quia Deus per eum nobis revelat voluntatemfiam: secundum priorem λογί ha φυτ γ est, secundum posteriorem σοφουλος secundum priorem relath ad Deum sermo,secundum posteriorem ad nos et hae causae antiquitati istius denominationis sunt praecipuae, si quae aliae interdum afferuntur,secundar iunt, & ex istis tanquam rivuli ex fonte deducuntur. Posteriorem significationem tantum admittit Socinus,non priorem ac propterea putat, nihil ex ista voce com. Hudi posse pro essentia divina Christi. Verum significatio prior ei minimescontemnenda fuit; nam in translatione Chaldaica, quam saepius Iohannes imitatur, qu que magnae semper auctoritatis fuit Iudaeis , verbum Dei passim hoc
264쪽
sensu appellatur Significatio etiam haec , quaia, O dicitur,ratione originis a Patre, ut peterna Patris sapientia, convenit omnino rebus, de quibus in principio hujus capitis agitur : nam qua verbum Dei substantiales, in principio erat apud Deum, Deus mundio rerum omniumfabricator Sed misse voce , de qua curiose non contendo 'argumentum statuimus in praedicato
hujus propositionis vel quod idem est, quod
sermo ille dicitur sui se in principio e verum an tequam hoc argumentum tractemus pressus, hon abs re videtur, nonnulla adversario respondere ad ea,quae de voce λόγου hic disputat. Obijcit vocem λογί , consueta cfrequentissi Ssicin ma, praesertim in sacris litemis , ubi vetus interpres pet sverbum plerumque illam reddidit Igniscatione, sermonem Anificare. Resp. hoc non negari: tum in priori significatione etiam accipitur, aut
Pergit pag. 326. videri omnino , Euangelistam voluisse explicare, cur Christum verbum appellas set, cum postquam expressi se via . istud verbum aliud nihil esse, quam Iesum Chri m pro verbo videbore aperte Iesum Christum reponent statim
v. 8.subjunxit, Deum nemo vidit unquama nigenitus Filius,qui est in sinu Patris,ipse enar ravit. Ad mi in eundem'em pag. 3ar locum
IIoh .v.a cap. 1. P. II cap. a. v. F. ejusdem
Epimia. Deinae citatis .ad Timoth. I v. o. Resp. Locum illum primi cap. v. II. I 8 aut omnino non exponere, cur Filium Dei λόγον nuncupaverit exponere autem, nullo argumen
to fides fiesvel si quis velit expositionem esse, dici
265쪽
dici potest non totaliter, sed partialiter per hoc exponi. Ad locum cap. primi Epist. prioris respondeo, priorem significationem h1c imprinais retinendam esse, quia quod Christus λογοῦ aeternus terni Patris, fundametum est ejus,quod λογον nobis arcana Dei de salute nostra consilia patefaciens, magis est nobis λόγO vitae ex vi sensus prioris,quam posterioris. In tribus locis sequentibus λογύ non appellaturi, ideoq;
ad rem non faciunt; neque ea quae iiiij dicuntur, adferuntur tanquam hujus nominis causae. Nec etiam locus ille Apocal.cap. 9. v. 13. Pro bat,Christum eis nominatum λογον ratione officiiProphetici,aut solum ratione ejus. Meis Ex eo, quod hoc verbum carnem factum esse pag. 3ar legitur,duxit rationem Beliarm pro naturi di- divina ejus verbi hanc eludit Socinus hoc pacto Verbum Graecum, quod Latine redditum fit, factum est, se ἐγέ-n,quod non minus,fuit,quam, factum est igni sicat debuisse locum verti ierbum caro fuit, non autem verbum caro fa- istum est : quemadmodum,inquit, ordo ipse verborum Iohannis postulat qui ab serde diceret, e ' hum carnem esse factum ideR, ut adversari volunt,naturam humanam assumpsisse,posteaquam de ipsi ea dixisset, qua poI Christum hominem natum extiterunt; sed non absurde, possit ista omnia de eo dicta Ῥῖb verbi appellatione , de homine, qui aliquando mortalis fit, e loqui declaravit,dicens istud
merbum suisse carnem. Resp. Etiamsi interpretatio Vocis εγενετο pCrfit admitteretur, sequeretur nihilominus , verbum hoc essentia Deum esse si enim Christus
266쪽
secundum humanitatem tantum Dei verbum esset, nihil operarentur haec verba Iohannis, sed ridicule locutus esset, verbum, hoc est,hominem divinet voluntatis interpretem, suis . hominem et Vocis ἐγένε' natura propria gnificatio est,nasci,oriri; inde Latius fieri hinc per metalepticam significationem , sumitur pro siet quoniam res factae, cum factae, tum sunt. Et
proseri perpetuo fere usurpatur in N. Tostam. quod plus quam sexcentis locis probari possit, de quando significat esse, altera significatio con-
notatur Ionannes certaenunquam, quantum
ego quidem observare potui, ea voce est usus, nisi in significatione propria, aut ita,ut significatio illa excludatur Ostorod. cap. I9. Institui. Germ.section prima,profert nonnulla loca pro
V. 3 . perpera recte explicantur, aut saltem non negandum, sensim ipsius eradictis istis inclusum esse. Nam cum de Iohanne Baptista dici tur, γενετ άvh πο- ιm λ υιἔνο- παρὰ revera factus cst missus, ut sic dicam, ' belgice dicimus esinden morden ita Iohannes baptizans factus est,iaptietando Marc. I. vers. .& sic baptizavit, & baptiZatus fuit ita Rom. II vers. 3 . τι συμβουλο- άυτοῦ ἐγένετο, reddi. posset,quis factus ei a consilio; ello enim Dei consiliarius nemo posset, nisi factus aliquando esset. Ita docus Luc. .v. I p. commodissitud ponitur, per factus Prophcta potens. Unus tantum locus videtur istam significationem,
267쪽
exclun propriari nativa,postulare,qui est Luc. x. v. s. Iohannem dixi nunquam ea voce usum, nisi in significatione propria aut ita ut illa excludatur: italoco ab Ostorodio producta,res manifesta est, non enim dicitur de Iohanne simpliciter ἐγ-το,sed missus fuit. Unus adhuc locus est, de quo dubium moveri posset Iohan. 2O. Vers et . in quo Dominus Thomae dicit Vibis Δας sed & hic significatio propria retineri potest non enim tantiim volebat Dominus,ut Thomas desineret esse incredulus , ut hactenus fuerat; sed ne porro incredulus esse pergeret, sic enim magis ac magis factus fuisset incredulusci accedit quod dicitur άλλι αβ fid Iis autem esse non poterat Thomas, nisi fieret:
si fidelis valet hic fas fidelisci ex hisce efficitur, legendum hic esse,non fit, sed Dctum eLE. Porro cum Iohan hoc loco, simpliciter significare vult rei existentiam , non ortum,verbo substantivo ειμ utitur : sic dicit,3r principio erat embum,erat apud Deum,erat Deus, in ipso vita erat, ct vita erat lux. Cum vero indicare vult ortum rerum productionem, utitur voce γυεΘm. At instat, ordinem verborum postulare, cibum
illud νοσξιι reddi per verbum fit. Quia ab surde diceret Iohan Christum naturam humanam assiumpsisses, posteaquam de eo dixit, quae post Christum hominem natum extit runt hoc post magistrum, discipulus Osto-rodi etiam obijcit sententiae orinodoxae de
incarnatione cap. 18. Institution German.
section. a. etsi aut aliter ille objectionem suam sibimet. ἐ
268쪽
Resp. spe hysteron proteron multa narrari.
IO.V. 16 Marc. I . 3. sic hoc ipso loco V. o. a. dici potest, ordinem hic imperturbatum esse, regressionem fieri ad sermonem illum, qui fuit aliquantum intercisus , per intercurrentCm v. 12. 13 ut clariusi plenius Scri plura nobis explicaret,quomodo in mundo uerit ad os venerit. 3. Quod si adhuc de inversis ordine conquerantur, Mid sentetiae nostriobh-ciant, dicam , turpe esse doctori,cum culparedarguit ipsit mri nam si quam ordinis inversionem expositio orthodoxa inseri, meminisse oportebat, ipsorum inferre. Quid an non Ioh.
dicit o moratus It inter nos . I p tamen V. II. I a. narravit ea quae consecuta sunt ejus inter nos manifestationem, adventum Osto-rodius statuit , Christum carnem esse factum, hoc est inter alia hominem vulgarem , posteaquam Iohannes testatus est, contemptum a suis fuisse vers 1 i. quod est effectum ejus rei, ut ipse ibidem existimat. Et quod si Euangelista, ut eodem loco existimat Ostorodius, docuerit istis verbis , Christum amictionibus obnoxium iuilla , inverso ordine hoc docuit cum post modum historiam vitae 'operum nobis componat. Denique Socinus, vocem illam sup-g 331 interpretatur, cum Baptista praedicare coepit v.6. vero de missione ejus agitur Deseg dc hic inversio ordinis est. Instat amplius Ostorod sectione tertia 6 dem capitis,dicens, quodsi quis commutat verss
269쪽
stum hominem essectum d tractati fisse ut peccatore Victionibus, ct ignominis mortis Elu obnoxiu, ut solus in re pene simili, milibus verbas
Resip. 1 Christum semel carnem esse factu, secundum script non bis,videatur supra in loco ad Philip . a. a. Dico non recte passiones ipsius naturae humanae infirmae Hortalis significationi vocis carnis includi: multo minus illς,quae
naturi humanae conditionem juxta communem ejus sortem non consequunturiovalia sunt
taedi, conspui crucifigi Scriptura esserto carnem Christi 1 passionibus Morte ejus distinxit non enim cum Ostorodio,passionesi mo tem ejus carnem ejus facit sed carnem facit subjectum passionum Rom. 8.V. 3 caro peccati, non est ipsa mors , sed subjectum mortis iam dicitur peccatum in carne condemnasse, hoc spincorpore illo carnis με ol. 1. v. Ia ita Petrusi statur, Christu peccata nostrasersem tulisse,in conpores seper unum, 1 Pet. 2. V. 2 carne mom- fcatus dicitur cap. 3 v. 18: caro subjectum, mortificatio carnis passio subjecti statuitu rursus caro ejus non est passio ejus , sed est passus carne .ap. . v. 1. Evincitur ergo, haec verba Apostoli non confundenda cum ijs , quae de passione&maledicta ejus morte loquuntur; sed ad incarnationem ipsam qua naturam passibilem assumpsit, referenda esse. Hisce sic disiectis , venit jam pressius examinandum argumetum hoc, inprincipio erat sermo. Audi Euangelium, inquit Basilius magnus,se prone inlcc verba. Si erat in principio,quando
270쪽
non eratpnervosari brevis argumentatio quod enim erat jam tum in principio, aeternum est; nam quicquid est, aut aeternum est non principiatum, aut temporalei principiatum. Si verbum aeternum est,in non prius verbii quam
Socinus occurrit, aliam significationem prin Socis.cipij obtrudens principium pro subjecta materia pet 3 ρ varium esse dicens: omnia fucra testimonia, in quibus ista duo verba absitate, ut hic, posita leguntur, id manini docere: E a. 1 a vers. E a. bo. v. st:
cta materia sit Euangelium,nulli dubium esse posse, quin hoc loco, in princis io, Euangeli initiumsigni- cet,acsi scriptum sui sol, in principio Euangeli': per enim in hujusmodi loci ς aliquid subaudiendum esse, id quod vox principi restratur. Res p. Cum Orthodoxi ex istis verbis ista πῆ
argumentum ducunt,pro aeterna Christi Deit te; non argumentari ex istis vocibus, in abstracto consideratis , sed in concreto, hoc est ex eo, quia agitur de principio productionis rerum mnium. Hanc principi significatione,ut evert ret Socinus, ad Euangelium restrinxit,quami cte,de eo jam videbimus. Ait ergo mentem Ioh. Socinos is am tum, cum Baptista praedicare coepit isse pet 33
a Deohuic muneri, voluntatem silam patefaciendi,
destinatum , ct jam reipsa ad id fingulariter electum adeo inquit,vr Ioh Baptista in v tempore patefactionis sis aliquant superio , si dignitare multo instrior essG. Resp. Per istiusmodi interpretamentum novum deteri, tum rorsus ovanescere augustam