장음표시 사용
301쪽
causae, παντα γαρ τα ίιτι άρχαὶ, ut docet iis stoteles .cap. lib. . Metaphysic. 2. Inconsequens est liqc argumentatio,1 loco Apocalypsis, ad locum hunc ad Colossensis quis enim, si vel Icviter textum verborum Apostoli introspex rit, falsam non deprehendet sententiam illam, menti Apostoli plane contrariam, initium generationis creationis rerum omnium a Christo fuisse factum Post haec accedit ad argumenta, quibus Bellarin tentat persuadere ut ipse loquitur ii cesse esse, ut hic locis de prima creatione accipiatur. Primo obhcit Belluminus Transylv
norum expositioni, unanimem omnium intem
pretum consensum sutio Procopio in Genesin scribente excepto in hoc loco, de prima creatione intelligendo: hunc Procopium ait Bellarm. meliorem Rhetorem quam Tneologum, i- pistolam hanc non interpretari, sed obiter, cum scriberet in Genesin allegasse ad suum propositum unam sententiam ex hac Epistola,non respicientem ad pracedentiari sequentia.. Hanc objectionem sibi suisque obijci ridiculum existimat Socinus, cum ipse cum suis ingenue profiteatur, sententiam suam de natura essentia Christi,adversari omnibusScripturet interpretibus, quorum scripta ad nos pervenerui. In quo liceat amplam de nimiam Socini liber litatem mirari, qui alibi scripsit, si cum Fiem Socis fasim esse , scriptore ante Concilium Nicaemum ,
pag. 77. qui hodie extant, non minus, imo magis ruma,
quam si sententia repugnare. Quin etiam Patres illos quod adsententiam illam δε no illo Deo, quod vidium
302쪽
videlicet is nullus aliussit, prater es Chrini Patrem, profis cum ipsisΡcere. Quod ad Procopii
authoritatem attinet, ejus in reipsa dissensum, in Paulini loci interpretatione consensum hoc pondus addere authoritati existimat. Ve-rdm respondetur, authoritatem unius interpretis parum faciendam, qui ex non satis attenta inspectione loci, attulit sententiam ad O alienam , ideoque in reipsa dissentires interpretatione ἄκυρολογως prolatii, consentire,hoc lane non pondus authoritati addit, sed eandem non parum elevat. Deinde Procopius in initio int grum locu pro prima creatione adduxit. Et potest etiam responderi,alteram hanc loci ad Col. explicatione,cum ex aliorum opinione attulisse. Verba enim ejus sunt, citant etiam testimoniai eo-mm,qui dicunt omniaper ipsum condita sent in ca- ct in terra, id est rempti in integia restituta. Secundo sentit Bellum verba illa, per eum
condita ormiis,impertinenter adduci,si de creatione nova sumantur posito quod antecedentia, pi mogenitus omnis creaturae,de vetere intelligantur, ut oportet fieri. At haec negat ocinus,qui
antecedentia de creatura nova, hqc verba, per eum codita stat omnia,de creatione nova accipit. Post haec totius loci paraphrasin adfert, contra Bellarni ad totius fand loci corruptionem: quomodo haec creatio iacificatio ad angelos pertineat,explicat: de qua re tota jam videndii. Sententia ergo Socini, de hoc toto loco pag. 3 3. 36ψ, proposita, huc recidit Creationem hanc, vel universalem reformationem, duas habere partes praecipuas unam esse, dominium
303쪽
Christi super angelos, Ecclesiam universam
in terris militantem alteram esse earundem rerum inter se conjunctionem, atque erga Deum inter se reconciliationem δε concordiam. Eodem modo hunc locum exposuit, in disputatione, de unigeniti Fili Dei existentia, contra Erasmum Iohan .pag. II ovi vero Socini interpretationem, duram, alienam, distortam esse , hisce ostendo rationibus . . Insbiens est in acris, creati Iacm novam , per Dominium Christi super angelos, icclesiam universam exponere senus quam enim , ubi extra controversiam de creatione nova agitur , ista Christi super res nes dominatio indicatur creatione nova. a. Iuxta stylum loquendi, in sacris usurpatum , Pa cificatio per sanguinem crucis Domini nostri
IesivChristi , non est nova creatio, nec in t tum, nec ex partes etsi beneficium sit indivulso nixu cum ipsa pacificatione cohςrens. 3 CrCatio illa nova, talem mutationem singularem rebus peream creatis infert, ut illa in angelos non cadat peccati enim vetustatem cla minium supponit , in eo qui creatur quam peccati vetustatem dominium, in electos angelos, qui nunquam peccaverunt, non cadere, res est extra controversiam posita novitas enim illa , quae per creationem novam in ducitur , vetustati opponitur inhaerenti pravitati ac propterea dicimur, conditi in Chri 'o Idu ad bona opera. Eph .a vers. Io Et deposito vetere illo homines jubemur induere novum
hominem, qui sicunt Deum conditus , injs-
304쪽
stitia ct sanctitate veritatis Col. 3. Vers. 9. o. Nova illa croatio est necessaria ad vitam aeternam consequendam, Gal. 6. vers. 6. Angelis electis ad hoc non est necessaria. Novam creaturam statuit Apostolus Paulus eum , qui est in Christo. a.Cor. s. vers. 1 at qui in Christo est, per fidem ripiritum Christo adunatur, quod non est angelorum. Multum ergos allitur Socinus pag. 36s cum scribit, ange
o ipsis per Christum refrmatos dici posse hoc It
creatos citra illaru considerationem, quod peccaverint, veteres per peccatum beti fuerint. . Ab- sirdum oportet haberi expositionem illam ;ex qua sequitur , coelum, terram, creaturas prorsus omnes , qui nitiam diabolosin impios creaturas novas este , seu illa omnia nova creatione per Christum creata esse: at hoc sequitur ex Socinian expositione. Ergo Verba malcij sunt lib. de divinitate Iesu Christi cap. 16. de regno Christi super angelos. Tam late patet regnium Christri quam late patent omnes caeli, ct omnis terra, ct nihil esse omnium, in omnibus critis, in omni terra , culus potestatem 2 quidem ab latam a que pes tam , non habeat Iesi s Christus Rursum cap. 19. de regno Christi in te ra. Hoc autem Christi regnum, quod in mund re in terra habet, extenditur tam in ipsis homines , quam in omnia alia, quaesunt extra hominem , a Deo creata in hoc mundes adeoque in
sim mare, o in omnia , qua in eo sunt. Idem rursiis in sine cap. a1, in quo agit de reliquis divinis regni Christi in terra flectis, Christo ait ita se ecta omnia , ut quandocnnqu velit
305쪽
jui convertere ita Socin etiam pag. Lys. contra
Wieh. qui etiam in disputatione sua contra Erasinu Iohan.pag. Lyr, agnoscit,posse quoq; diabolos ad priorem illam renovationis partem pertinere Absurdessane, Tummopere a doctrina Apostoloru abhorrens, dicere diabolos a
Christo renovatos, crearura novas esse fa, ctas. Huic comento stupendam valde interpretationem assingit novam illa creationem inter,
pretans imminutionem potestiis diabolorum, per Christu factam .Egregia ver interpretatio, perinde se habens, ac si dixero, em bovem,album esse nigrum. Nam primἰ per creationem, qualiscunque tandem illa sit,rebus creatis confertur aliquid. Secundo si imminutio potentiae diaboli nova ejusdem creatio diceda erit,sequetur perditionem laeternum ejus exitium, vam ejusdem creationem consummata esse: abolitionem creationem esse, hoc est album esse
nigrum. ertio quod si sic liceat, quidlibet ex
quolibet facere; facile etiam erit,alteram refo mationis partem, hoc est pacificationem per
sanguinem crucis absit dicto blasphemia ad
diabolos referre. s. Si Christus thronos Q minationes condidit, quia distribuit disposuit omnia, ita ut jam ad ipsum respiciant ac referatur, Socin pag.16 . aut quia angeloru dignitates mutavit,ut Smalc pag. 98. libri de divinit Iesu Christi,sequitur, cu ista novet formarin coelestem Hierarchiam introductio,pristinam non sustulerit, oppositum etiam ejus, quod hic
scripsit Apostolus, verissimu esse:per Christum
306쪽
28 rnempe non esse condita invisibilia, thronos,dominationei nec ea per eum, aut ejus respectu, csse condita nec verum erit eum ante omnia, omnia per eum consisteres hoc autem vel ex
ipse textus inspectione redarguitur in quo satis diserte dicitur, ipses thronos dominati ne per ipsum esse, consistere,. - - ἐλαυτ mira ηκε usus Apostolus voce,qu Latinis est,
agmento, sormo e Lucianus in Prometheo
in Timaeo ei voce usus, de creatione mundi loquens. Novos ver thronos institutos esse in coelesti illa hierarchia, sic jam veteres i
vos esse thronos, novorum Christum authoremesis, non veterum illoc nihil praeter satis aud cem Socinianorum assertionem continet , nulla Scriptura sacrae authoritate muniri potest. 6. Reconciliatio cum Deo, non competit angelis,de qua tamen agit Apostolus v.ao frustra in contrarium nitente Socino cap. 8. lib. primi de Servatore.
Scribit Socinus in fine responsionis suae, ad hoc XIV. argumentum, se multo plura scribere potuisse pro sententiisuet confirmatione,in hoc Paulino testimonio interpretando, illa verbi ctorem petere posse addit, ex disputatione adversus Andream Volanum adversus Erasmun Iohan. ubi fusissime de interpretatione hujus locia se actum est Libet ergo nonnihil ea hoc loco discutere, 'uantum satis videbutur,refellendo expendere.
Primo itaque disputatione contra Erasmum Iohannisi disputationis contra Volanum mihi S non
307쪽
non datur jam copia pag 16 . ex eo probare contendit, in hoc loco ad Colos de creatione nova agi, 'ia Christus imago Dei invis ita dic tur, id non obscure indicare , de homine illo IonDei Filio verba erit, ultimis temporibus locutus essescribitur. Item pag. 168 quod Paulus ibidem mentionem faciat guinis dilecti Fili Dei, hoc siniit' controversa mille demonstrare Uum de eo,ut homine; verbasacere. Resp. . IDeeo,quomodo Christiis imago Dei, visum ad pag. Socin. 213 a16 in examine loci ad Heb. 1 & loci Ioh. 1 . a. Dico etiamsi quam maxime verum esset,Christum non prius imaginem Dei invisibilis fuisse, quam homo fuit ad
argumentationem tamen,quam in prς senti materia inde nectit Socinus, dissolvendam, susscit
ostendere,. ex eo non sequi, te Christo non praedicari aliquid , quod diu ante contigit, quam Christus homo famis est. Sic etsi Christus, qua homo, redeiaaptor noster per sanguinem
suum, non sicitur ex eo , non agi de creatione
prima,quae facta est longissimo tempore, ant quam homo ille fuerit. Argumentationem istam adversari manifcsta inconsequentia laborare sic demonstro Christus homo creavit, ergo qua homos non sequitur: si Christus h m creavit , non tamen qua homo, nihil impedit creaste antequam homo esset Christus
qui est caput corporis Ecclesiae, nos reconciliavit per sanguinem situm , tamen e S cini sententii , Christus prius reconciliavit nos, quam caput Ecclesiae factus Christus in terris versans .mortalitati obnoxius , vitam
308쪽
tam promittit credentibus aeternam , neque t
men qua mortalis dabit, sed qua immortalis: si autem Christus, mortalis cita terris versans, recte dicitur credentibus daturus aeternam vitam, per resurrectionem ex mortuis ultimo die, quamvis longillimum temporis spatium interveniet, inter Christi mortalitatem , laeternae vitae donationem , ab ipso aliquando per resu rectionem ex mortuis faciendam .pari ratione, prima creatio Christo homini recte tribuitur, quamvis facta longissimo tempore antequam homo fieret. Zacharias in suo cantico ait Tu vero puerule Propheta altisIimi vocaberis , non
tamen Iohannes qua puerulu S, aut cum pueru lus, prophetavit.
Secundum ejus argumentum ejusdem disput pag. I 68. propontum, sic habet. Si Pauli mens fiser, Chriyto primam creationem tribuere, lys sane loquendi modis se esses, quibus .in ea commemoranda, tum ali omnes scri scriptores uti silent um ipsi alibi est se , ipsiusque cesto terra
creationis diserte meminisset Et hoc nonfacit Apostolus Ergo Verum occurritur, sic locutum Α-postolum,ut loqui solet de creatione prima scriptores sacri: non enim viri sancti semper solent eminisse caeliri terrae, vide Marc. I O .v. 6. VOX creationis legitur, sine ullo addito,& tamen deprima creatione agitur Apoc . . V. LI. leSitur tu creasti omnia, ct per voluntatem tuam seni creatasent Act. 17.v.2ψ. Paulus non fecit mentionem caeli terrae sed dixit, Deus illa,qui ἐ-cit mundum lamia qua in eo si sane etiamsi Apostolus Paulus hic locutus , juxta
309쪽
Gramaticam legem Socini, nihil tamen apud eum proficeretur; sed facila hoc per reformationem coeliri terrae,aut mundi futuri,& seculi immortalis creationem eluderet. Tertio ibidem probare conatur, non de prima,sed de nova creatione haec accipienda, quia sub θi,qua sunt in Glo, substantia intelligentes tam tum comprehenduntur. At nec sic obtinet. Talia
enim sunt subjecta, qualia a suis praedicatis csse
permittuntur creatio rerum omnium est, reconciliatio hominum t quapropter objectum reconciliationis, non est commensuratum objecto creationis; nec angeli rationem formalem objecti reconciliationis ingrediuntur. Quart argumentatur ex collatione loci ad
Soctv Colos . cum 1j quae leguntur cap. primo J contra E cundo ad Ephesiosci quamvis inquit,hoc idem ar- fm que .gumentum plenissime tracter de excellentitissim a pag. ήρ. Deo dilecti, deque maximis operibus , per ipsum a Deosnctis tamen ne verbum quidem diserte scribit de creatione illa niversali, per ipsum s.cta, nisdemum cap. . ubi satis persticuum IZ,eum loqui, de refrmatione cultu sere ionis unipers pernum Christum factZa , qua potissimum aggregatio
gentium omnium, ad Dei populi Remp. continetur; de qua jam antea locutus fuerat bea in i s verbis, qua proprii loco nostro respondent, sunt cap. 1 v. o. adfinem capitis,quibus addi debent ea, quascripta sent a v. io .c insta cap. .v. 13.Uquoad v. t ivbi tamen aliquid dicitur,quod in ipsico nostra expressum non es sed exprimitur in haρ eadem epistola ad G cap.a. v. x . in istis,i Iuam,
verbis nulla fit vena menti Ompestis aicujus
310쪽
ereationis, ct prasertim quod inrisbilia illa Boni,
dominationes , oc per Christum creata ferint. Sed pro eo,quod e t in loco nostro , per eum condita omnia ibi eIE . Lo. cap. primi, instaurare, mpo tius, Ammatim comprehendere omnia in Christo, demve per Chri m quodi e legitur,Thronos,domina pu iro.
tumo dic per ipsum , in ipsum creatos esse, Usium an te omne esse. Omnes in ipsi constare ibi fimpliciter scriptum esZ, ipsium constitutum fuisse supra omnem principatum, potestatem. virtu
Resp. Istud argumentum ex collatione etiatum,non est magni aestimanduinci nititur enim ea suppositione, ac si statuendum sit, non aliud argumenti genus , hoc loco ad Coloss. tractatum , quam istis ad Ephes capitibus, quia non pauci utriusq; Epistolae loci inter se respondente quae ratio pro veritateri certitudine istius suppositionis non concludit e quod vel ipse adversarius agnovit ex parte, cum infra ait cap. a. v. 13 usque adi i . aliquid dici, quod in ipso loco nostro expressum non est: neque etiam ad Colos cap. a. v. Irad exprimitur, ut ad Ephes. cap. .V. I s. expressum fuit. Accedit quod iiiij sverbis,quae proprie loco nostro respondere sentit Socinus,leguntur non pauca, de quibus nulla mentio fit,nec in hoc ad Colos .loco, quod tamen fieri deberet, si quicquam valet ratiocinatio haec Socini ex collatione locorum ducta nec in tota Epistola: nam v I . primi capitis, agitii de praedestinatione Ephesorum ad salutem v rs. 16. de ejusdem salutis per arrhabonem