장음표시 사용
321쪽
Sic ergo animadvertere in ea, quae ex Irenaeo proferuntur,visum fuit:Post qua ait Socinus e Satis testimoniorum videmur attulisse , adprobandum,quod in cris uteris, nomen Dei abs-lute posivum creatur; ipsis alia uando tribuatur,
Resp. Psalm .Heb so .v. I. non legitur juxta Hebraicam veritatem,Deus eoruin,sed Deus fortis, ut versio interlinearis habet sic Graeci,Aquila, Theodot Sym vertunt hunc locum αυρο olia Psalm 8a vers. i. 6 utrobique scriptum est, Eloim non est autem eadem ratio, si usus sacrarum literarum attendatur vocis
Eloim quae est vocis Deiri non enim haec apud Latinos notat reges,judices, magistratui eos omnes , qui dignitate iotestate aliqua pollent, sed numen religios colendum, cui vox Graeca bali respondet Iohannis cap. Io ma histratus appellantur θεοι nemo autem singuari numero appellatur θεο . Actor . . vers. 3. legitur' Hastis tabernaculum Molochi, sidus Dei vestri Remphanis at ista praedicatio non vera,erat enim idolum Actor. 28 vers. 6 dicebant cum,nempe Paulum esse Deum, at ficta erat praedicatio De homine illo peccati , filio perditionis legitur, quod se opponat Messerat επὶ παν- λεγομενοῦν ο hoc enim eis potest xum Verus Deus , tum numipa fictilia. Est itaque stylus perpetuus sacratum litterarum Novi Testament voce θιk, notare Deum illum
322쪽
unum veritin vivum, quae plus quam millies occurrit. Exod. I s. vers. oci ad verbum aluis ficu tu,inyrtibus Ieho Deut IO.v. IV Ieho Deus vester, Deus Eloim dicitur , non hic abse lute Elbim disti Exod a1. vers. 6. VOX etiam
Eloim est: eadem est ratio loci Exod aa. v. 28: Psalma. 97. Excipit denique, in hac secunda exceptione sua contra majorem dato nomen Dei,absilute po-ήρ stum,nusquam alibi cuiquam, nisi illi ni De tri-PVII . bui. de tamen non sequi,cum Christo tribuitur, necesse esse,ut Christussit ille unus Deus , usio pro sus modo Tantopere enim, inquit, exceduci imhomo omnes alias creaturas, tam ultra, oesuprae, , omnis divinitatis particeps Infictus, ut m nt potuerit illi concedi, ut Dei nomine absilut arpelletur,etiam omnibus is creaturis perpetuo ne satumfusor. Res p. Hanc exceptionem ita formatam, c incidere cum exceptione prima contra majore: firmat hanc suam exceptionem Ocinus auth
xitate loci Philip . a. v. 9. Heb. v. , de quibus alibi visum, lauthoritate humana,eaq; emi na Lactantij,lib. .cap. 1 .nec non Christophori Longobj,hominis Pontificij. Verba Lactantii, quae proser Socin sic ha- 'bent in calce cap. I . i. . quem de verasapientia inscripsit Propterea quia tram fidelis extitit,aκiasbi nihilprοἹus absumsit,ut mandata mitte tis implerer, sardotis perpetui dignitatem,
regii summi honorem, judici potestatem, Dei
Resip. Lactantium illis verbis, Dei nomen a
323쪽
cepit,nequaquam voluisse, novum Deum inductum, numero naturaque,a Deo illo vivo 4em,rerum omnium conditore, separatum 4nitatem enim Dei, ejusque selius cultum,septem suis institutionum libris propugnat nec Vnitatem istam , aut solius Dei cultum, interprotatus est vilibi in sensu Sociniano nec sunt ista consentanea apud Lactantiumri unum esse Deum, tamen esse Deum , qui non sit ille unus, sed contradictoriari sic enim scriptum reliquit, hoc ipso loco, verbis immediate antecedentibus . Hae s2nt via Dei in quibus ambulare eum pracepit haec praecepta , quaseri η'da mandavit, ille vero exhibuit Deo fidem Beuit enim, quod unus Deus sit, eumque silum coli oportere et nec unquam se Deum esse dixit,
qui non fra se fidem , si missus , ut Deos tolleret, sererer, inducero alium, praeteretnum hoc erat, non de no Deo facere praeonium, nec ejus qui serat stasuum proprium negoti gerere cse ab eo , quem illustraturus venerat separare quae verba Lactanti exponenda per oeconomicam demissionem : nam
revera ex Lactanti sententia , Christus ante glorificationem erat Deus , etiamsi dicat hic Christum, postquam fidem suam Deo Patri per omnia probasset, Dei nomen accepissse: nam verba illa , non de ipsa divinitatis collatione , sed ejusdem gloriosa manifestatione , accipienda sunt. Istam enim Lactantqcum Lactantio conciliationem , suggerit no
bis Lactantius ipse cap. 3 ejusdem libri, ubi verba ejus sunt Interim ct Deum
324쪽
fuisse, ex utroque genere permistum, Prophetis vaticinantibus discimus,4 citat horsum testimonia Esa. Ierem. Psalm Thronus tum D iis, c. Sic verbiactantio Deus Christus, antequam homo fieret, ut ibi expresse docet,
cum in terris versaretur nam de Iudaeorum incredulitate verba faciens , ait nec tamentantarum virtutum contemplatione, impelli potuerunt, ut Deum crederent,quem videbant. Haec respondere ad Lactantium productum, visum fuit.
Verba Christophori Longoli, qui Pontificius
fuit, agnoscente Socino, quamquam prςterire osseria, hic apponam tamen, ad ea uno Vero respondebo Illa verti sic sonant referente Socino. Ob d Chrintu summi regis honore, summi judicis potestate, summit ei nomine adornavit ne pe illa animi demi si ' Resp. Propter facta manifestationem sic locutus. Haec ergo de secunda exceptione ad majorem dicta sunto. Post haec autem ad minorem syllogismi, nit, negans Scripturam Christum appellare D um, ijs locis Scriptum, quae complura a Bellar. Nieh. producunturi varijs enim modis ea
eludere conatur. Verum antequam particularem singulorum locorum enervationem aggrediatur, hanc basin operi suo hic praestruendam sibi censuit Sciendum es34 tu ante omnia no-Socis. men, Deus, sua natura esse nomen appellativum , pag 379, idcirco pluribus conveniens e per excellentiam tamen ni illi summo rerum auctori , ct conditori gulariter attribui mim in Testam. Novo cum ydjecti locum absoluti obtinet spe cum articulost, Desine articulo, vel cum obtinet rationem praedica-
325쪽
ri articulum habeat simpliciter, uisne tali δε juncto vel constructione , quae articuli vim in rangat,nunquam nisi i soli, ne Christo quidem in
excepto, tributum inveniatur: nam cubi Chrisus in N. Testament Deus nominaturi, tunc nomen Deus,non si hecti, si radicati locum tenor, ac praterea vel articulo caree, vel quidpiam aliud, praeter articulum ade F quod articuli vim infrin-Prim,statuit Socinus,nomen Dei, nomen P-pellativum esse, in quo sane hallucinatur: nam primo Mindividuo enti per ellentiam tantiim tribuitur vox θεο , cui respondet Latina Deus: quotiescunq; enim Christus, Apostoli Deum appellant, non suggerunt nobis qualitatem aliquam dignitatis, aut potestatis, per gradus distinctos, pluribus communem sed ens aliquod individuum, singularitate essentiae determitinatum Scripturae enim asserunt unum esse
nitatis ocin .pluralitatem excludit, ut suo loco demonstravimus essicitur itaque inde valido argumento, nomen hoc proprium esse; quod enim uni rei, non pluribus convenit, hoc Pr Prium,non appellativum est. Secundo statuit ocem θεοὶ FHefffixi enuntiatam iussibi in Nox Testam. stum exprimere: quae positio Socin fallax est: nam i Act.2O. V. 28:1 Tim.3. V. I 6 Heb. I v. 8. 9. subjective legitur; nec in loco Ioli zo quicquam prohibet,
vocem Deus subjective intelligere. Locum istum ad Timolia in quo praecipua redemptionis nostret mysteria magnificis verbis
326쪽
efferuntur de Christo, negat Ostorod sicund.
pag. Iose de Christo accipiendum esse, sed ad
Patrem referendum esse ait At contra, nullum adferre possunt argumentum Sociniani, pro
pter quod hic locus de Christo accipi non debeat,quinimo de Christo accipi debere,ex Scriptura Deo adjuvante demonstrabo. i. Deus hic in carne manifestatus dicitur , quod de Christo exponendum,quia passim in scripturis, caro de Filio, non de Patre praedicatur Verbum caro fetctum ear mea cibus eL Ioh. 6. v s suin Acti
x Iohan. . vers. a nihil ergo certius, is gis tutum, quam etiam hoc illustre testimonium ad Christum reserae a Deum in carne patefactum esse est Deum incarnatum esse: quia hoc , ut exponit OstorOd non est, bonitatem,potentiam , sapientiam Dei, per Christum Apostolos mortales, varijs calamitatibus obnoxios,patefacta esse imam gloriosa Christi praedicatio, qua Dei bonitas, potentia , a pientia, manifestatassent,ad fragilemChristi naturam,assiictionibus obnoxiam Ostorod. referri non potest,cui terminus gloriosa pr dicationis Christi,initium praecipuli carnis Christi, Instit. Germ.α49.sectr. 3. 3. Iustificatione illa in spiritu Christus sibi tribuit Ioli. 16.v. Io. Quid autC convenientius, quam huic loco luce explicati nis adferre ex loco illo, in quo habemus luculentum Christi testimoniu, de glorificatione,&
327쪽
effundendum, aliquando facienda . . Visus ab angelis, de Christo accipimus, Apostolo Petro
interprete, cui res illae, inquas Gesiderant angeli introspicere, sunt perpessiones Iesu Christi, gloria eas consecuta. s. Gentibus PGedicatis fides habita illi in mundo, ad Christum potius , juxta sacrarum literarum stylum referendum est, qu in ad Deum Patrem ratio est, quia Christus tum in Aetis, tum in Epistolis Apostol. 1. Ποῦ dicatus dicitur: Act. 8. v. y Aet.
XI.V. Philip . I. v. Is Compellimur ergo hie Christum intelligere; quamvis indivulse nexu fides in Deum Christum cohaereant, se mutub ponant tollat, fidei tamen in Christum creberrime salus astringitur, in cum in
z3 I. Ioh. F. V. 12. 13 Denique ινελης , ἐνδόξ, parum dextre interpretatur Ostorod Deum Patrem glorios receptum esse, hoc est cum gloriosa sui exaltatione. r. Nam cogitur, hic uallagem fingere praepositionis εν pro συν aut Nomen gloriar exponere adverbialiter vel sul stantivum transsormare in adjectivum , addita de suo voce exaltationisse praeserenda ergo simplicior planior verboru interpretatio a Duru sine exemplo est, Patrem ἀνάλαμιβανε , Christum verbα αλαμβάνειθαι, in sacris receptisIimum est, iotae plane significationis, in coelo nempe assumi Marc. I 6. veri 9 Act. i.
328쪽
Obijcit cri, contra interpretationem iaOstram Ostorod Christi hoc loco ne verbo quidem mentionem fieri. Ad quod respondeo, nec Patris fieri. a. Axiomata, quae de Deo praedicantur hoc loco satis indicare, de Deo Filio hie sermonem esse. i. . Secundo urget receptionem illam,Christi an sumptionem in coelos esse non posse , quia illa praedicationem fidei inter gentes non consecuta est, sed antecessit ideoque de alia receptione hanc de qua agitur,accipiendam esse. Resp. Objectionem istam, parum stringere non enina
semper res narrantur eo ordine, quo accidunt, quod vidimus ante a Dcus etiam prius praedicatus gentibus , quam qua talis conspectus
ab angelis, Eph. 3.V. IO. . Non tamen incongruum est dicere, ordinem immutatum esse, quam Dicere, in tam ponderos sententijs tautologiam commisisse; nam juxta Ostorod,expositionem, Deum gentibus praedicatum esse dixit Apost ijs verbis, Deus in carne mani satus. Dico deinde, etiamsi verum esset, vocem θεο subjective sumtam , non tribui Christo in N. Testam,sed tamen predicativd inde tamen nul latenus elici posset, no esse Deum illum unum. Assirmat quide Socin vocem, subjecti locu obtinente, excellentiae singularis illam nota esse; at nullo argumento probat, majoris excestentia notam esse, subjectivh Deum dici,quam praedicative, ut sic dicam consequentur in eo, quod Filius attributive tantum Deus, Pater subjecti-vd Deus dicatur, nullum argumentum discriminis inter Patris &Iiiij deitatem praesertim
329쪽
cum, fatente Socino, etiam Pater attributivh Deus dicatur,quod tamen quado fit,non minus
singularis ejus excellentia significatur, quam cum subjecti vh Deus appellatur cum Apostos
dixit nobis nus en Deus, Pater ille, divinitatem de Patre praedicans, excellentiam etiana ejus dem singularem intellexit. Tertiti statuit , vocem Deus , cum prae dicati rationem obtinet , cum articulo , vim suam retinente, Christo non tribui sentit ergo Socinus articulum appositum, excellentiae notam esses; ac pronterea Filium nunquam Deum,apposito articulo,integrarum virium appellatum esse. Resp. De articulo aliquoties actum, quae omnia & singula hic repetere supervacaneum: hic dicemus tamen de eo, in quantum satis videbitur ad rqsens argumcntum. Itaq; articulum,apud Graecos, non semper egregiam quat dam,& summam rem dicere;sed redundare sς- pius. ornatus tantum gratia adhiberi, ut supra annotavi,exemplis jam aliquot, ex probatis Graecae linguae scriptoribus confirma M. Aristophanis Plutus in principio. Proh Jupiter, de Dij, quam dura est provincia, si quis herod spienti servus serviat nam si optima quaeque
servus suaserit , secus autem hero sint visa, μετεχειν νάγκη τρ. Θεράπιν- τῶν κακῶν. Ad hunc Aristophanis locum Henr Steph. notat in appendice thesauri Graecae linguae, non tantum
Atticis, sed, alijs scriptoribus usitatum esse
diceres, εχεπχει τῶν κακων , non minus quam
330쪽
βα λgo. Ita Aristoteles Politicorum A. cap. q. φησὶ γαρ ο Σωκυ-. Complura alia adducit exempla Budaeus , ex eodem Aristotclc, Pt tone laeteris Graecis , in commentarijs suis linguae Graecae Vice versa articulus 1aepius supprimitur, ut probat idem auctor ex he
phrasto,AristotelePlatoneri alijs probatis striptoribus. Et sane scriptores sacros N.Testam. additione , vel omimone articuli , excelle tem , minus excellentem significationem non intendisse , eo evincitur , quod alioqui, de Dco uno Sc summo, vox θεῖα non promi scue legeretur cum vel sine articulo. Promiscud autem legi id confirmat , quod plus quam centies quinquagies , sine articulo ista vox scripta reperiatur , quinim eo ipse
loco quo Sociniani sentiunt Apostolum Paulum docuisse ex professi, Patrem excellenti& singulari ratione esse Deum , articulus ab Apostolo Paulo est omissus e nobis tamen unus Deus , sine articulo dixit : nullum ergo, in addito , vel omista articulo, argumentum discriminis, cum toties verus Munus si Deus, sine articulo legatur,& idola etiam,cum articulo,dicantur Deus PG-ρον τοῦ δεῆ ρεμφά Actor. v. x ita TXX cum articulo Amos. F. V. s. Diabolus cum articulo, licitur Deus hujussiculia. Cor. . V. I : quapropter Ioli Drusius, parte altera annot. in . Test. in cap. I. Ioh.carpit Erasm.qui adi.6.ejusdem c.sic annotavit. Haud scio, an alioquin id perpetuum sit in arcanis literis, cum Deo opponitur articulus aut certam perfnam