장음표시 사용
331쪽
denotari in divinis 'postasibus, aut terum illum unicum Deum a reliquis gentium ij HHin- gui. Quam Erasmi sententiam sic perstringit Drusus. Ego stio, non esse hoc perpetuum, quod facilius, litius probabo , quam vulpes pirum comest. Nullum ergo Socinianae causae praesidium in eo, si detur Christum attributive non dici De- um, cum articulo vim suam retinente : nam perinde est, sive cum articulo, sive sine articulo dicaturri cum Christus subjemud Deus dicatur, cum articulo Act.2O vers.28. Heb. 1 vers. 8 p. Nam Socino majus quid est, subjectivd quam attributive Deum dici. D niq; locus Joh. o, exponitur a Socino de Christo, ac proinde ex ejus sententia, vox cli ibi
praedicati locum obtinet, tamen cum articulo legitur, quae autem contra excipit Socin vi-
deantur in tractatu nostro, de loco illo, ubi ad ejus exceptiones responsum est. Sic ergo se habet examen basis,quam Ocin. hic operi suo sibi praestruendam censuit Sequia tur jam pressius examen locorum singulorum, quq pro stabilimento minoris, Bellarm . sie
Socis hius adduxerunt. pag. 37ρ Primus locus cst Esa. 9.v.6 Excipit Socinus.
i. 33st Nomen Deus ton esse absilute ibi postum,sed cum
ad undio fortis a Rabbinos appellationem istam una cum caeteris, que ibi recensentur, non ad Messam re*τ , de quo alioqui ibi vaticinationem esse concedunt,sed adisium, qui nomen ejus vocabit, nempe ad num illum Deum; in Hurae enim vocabit legitur non vocabitur Deum alicubi alicu-
332쪽
men vocare, simpliciter dici, ut E .δs. v. D. haec se non a rre, quasi Rabbinorum interpretationem probet; sed ut eo magis appareat, non esse certam probationem inde βιmtam. Denique verba illa, ex Hebraeo aliter legi posie fortis heros, vel heros
Resp. Cum sermo est de Deo, abseluth Ine additamento sic vocato, eumque sic nuncupatum esse, Deum illum unum, ageritur non
intelligitur,nihil prorsus esse additum,sed quod
additum tale non sit, ut significationis excellentiam imminuat additum autem hoc loco, non est natum talis Ad secundum dico. r. Noomnes Rabbinos, sed recentiores tantum, odio
Christianet fidei, hoc pulcherrimum de Christo testimonium sic interpretatos a.Rabbi Selomo falsae hujus expositionis author est; qui tamen non omnia illa epitheta ad Deum illum unum refert, sed postrema ad EZechiam regJm, hoc pactori vocavit nomen ejus, scilicet EZechiae, Deus sanctus lenedictusci qui est admirabilis, consiliarius,Deus sortis, pater sempiternus, Principem pacem quae novitia ejus expositio priscis repugnat Rabbi Ioses Galiletus,in expositione super planctum Ierem dicit, parem csse unum de Messiae nominibus nec duo posteriora tantum,quide Ezechia Rabbi Selomo exponit ad Messiam referuntur ibi, sed ieliqua. Discipuli Rabbi Hija, ad Messiam hoc referunt in Dalmud similiter. Nec aliter Chaldaicus paraphrastes hoc loco. . Non erat, quod Socinus fictitiam hodiernorum Rabbinorum glossesam hic obiiceret , cum eam a se non probari dicat,
333쪽
dicat;nec dicendum illi fuit,hanc probationem propterea non esse certant nam sic nihil certi in fidei dogmatibus esset, quia ubiquejam contradicunt Iudaei. Nec adjumenti quicqua liuic
detorsioni ex voce V icra, quod vocabit legendum dicit, non vocabitur quo argumento etiam usus Beliarm ut ostendcret Hebraicam editi nem corruptam esse, turbidum alicubitu re sontem AtFranciscus Iunius reposuit.Hem. grammaticum quasi vero id insilens apud Hebraeos esset verba tertia persona utrovis numero impe naliter accipi. modo activi modo passive ad exi- dentiam reddi oportere,id quod Hebrω, ex idioti - 1imoi rum, est evidens. Gen. I 6. v. I . Mich. a. vers. . Amos vers. a. Hab. 3. v. 1 citat complura exemplaBuxtorsius in Hebraicis versatissimus lib. a. thesauri grammatici pag. 39 - uem Hebraici sermonis idiotismum idem vir octissimus observat, Lucam Euangelistam se
άm in cita alij, vocabitur, interpretantur, Vt Vatablus, vorso interlinearis, nec aliter L, . vocatur nomen ejus Sym vocabitur nomen ejus Theod. invocari nomen ejus.
Locus ille Esse cap. 4s, impertinens est trista enim vocatio non est appellatio nominis,sed vocatio regis Cyri ad liberationis opus a Deinde alia hic structura verboru4 rerum, quam in isto Esse loco. Obijcit postremd,alis ex Hebraeo aliter legere. Respon agnosco aliter posse
reddi, interea quamvis vox Hebraica Et creaturis communicabilis , haec tamen, qua Esai.
hic addiditi congessit, tam sunt excellentia,
334쪽
ut unius Dei optim Max sint propria. De secundo loco Ioli. Zo vers. 29. ait, Socis. dicere, quod deprimo, videlicet, non haberi ibino pag. men Dei absilute positum,sed cum ad uncto meus, hoc efficere, ut additus articulus suam vim non retineat. Resp. Jam responsium 1se argumento praecedenti, in tractatu argumenti Classis 3 quo etiam refert lectorem antagonista. Tertius locus est Act. ao vers. 28 ubi sic Soeis. Socinus, Si nomen,Deus,ad Christum rorretur, Dis feontra id, quod ante diximus, Christus Dei nomine, subjecti locum tenente in . Tentam appellaretur ideoque exictimat ad Granum hoc restrendum non esse. Respond. ista hypothesis commentitia cum sit, parum nomenti etiam habet,
quod eidem superstruitur, hoc vero illud est, nomen, Deus,non ad Chrissitum, sed ad Deum Farrem restrendum esse, Chri 3 snguinem ejus sis guinem dic ea figura sermonis 2 ob eam causem, propter quam dicitur apud Prophetam, eum qui tangit Dei populum , ipsus Dei pupillam oculi tangere, ut si ra ostensium, in Asiolutione, a gumen, secunda Classis , Euangeliniam Iohannem ejusdem Propheta verba, de ipsi Deo Patre dicta, videbunt in quem transfixerunt,ad Christum accommodare. Resp. videantur, quae ibi dicta, in respons nostra ad solutiones istas. Subdit amplius, Clinistisnguinem, Deis ut d n m 'si appellari, praesertim conjideratum , t 'ρ'
fusum pro nobis : Christum es Dei aguum
peccatum mundi tolli , consequenter, snguinem
hujus agni, in hunc finem effusim, ipsim Dei san
335쪽
sanguinem inse si habeat, sed quia illumsingulari
ratiione, sicut G agnum p .m pusilet, atque se rem suam, una cum ipsi agno, pro nostris peccatis
expiandis dat. Resp. 1. A verborum proprietate, sine gravi ratione, non osse recedendum, a qua longissime recedit Socin hac insolenti expositione sua me- modicitur sanguinem suum fundere, nisi fundat eum qui sibi substantialis est, imperator aut princcps non fundit sanguinem proprium; dum militum , aut subditorum sanguis fundiatur. a. Nemo qui proprium sibi bovem mactari curat, dixerit nisi ineptes& ridicule, se, dum si anguinem suum fundit, proprium suum sanguinem fundere: non dicitur sanguis proprius, nisi possidenti substantialis sit nam si lan- .guis rerum possessarum,propterea quod Domini sunt,proprius sanguis Domini esset, MChristus, etiamsi nos sanguine pecudum redemisset, Proprio tame sanguine redemisset,quod falsum
est, ut patet ex Hebr. 9.v. 12 3. Cum sint ἰσόδυ-
ναμ 1οῦντα in sacris, Christu sanguine suo, morte nos redemisse non potest non dura, Historta aestimari expositio haec nisi quis velit simul Deum Patrem morte sua Ecclesiam acquisivisse, quod tamen Filio semper appropriatur,
Tertio obijcit, in Θriaca versione,pro Dei, legi Chri Zi. Resp. in fonte esse vocem θεοῦ Complut editio Regi a. alij totidem legunt τοῦ κυρω iis θεοῦ Syrus ergo interpres, non verbu, sed setisum reddidit,cum Messias hic legit Syrus enim non semper verborum proprietatem sequitur,
336쪽
sequitur, sed sensum quandoque paraphrastice
exprimit e locum illum RomH.Vos τῶν προ
γεγονοτω ν αμ αρτηματων , reddit peccata, quae ab
initio peccavimus sic Rom. 3 v. s. πωύον ηἐπὶ τον, reddidit ad exprimendum sensum, credidit modo in eum. Praesumendum ergo, accedente Gr corum codicum authoritate, Syram transi tionem non verba fontis hoc loco , sed sensum
respexisse ex qua sinuet primari antiquissima
versione N.Testam liquet,hunc sanguine proprium, non Dei Patris,sed Christi essie propriu. Quartus locus est Rom.9. v. s. Ad hunc ita Socinus. Hic locus, ut in octavo superioris classa Vumento diluendo diximus, comodi sime ita accipi potest, a nomen Deus ad Deu Patrem restratur; nisi ea ratio obstet quam nos ibi attulimus qua etiasinos nonparum moreat,alijs 'rtasse non probabitur rdeinde ait, nomen Dei non absolute ibi positum esse. Resp. 1. Non esse nobis laborandum de hac exceptione, quam cum adversarius damnet, ex libidine contradictionis tamen obijcit. Secum
do ad illud de nomine Dei abQlute non posito, jam supra responsum est: plura qui volet,consi1-lat examen octavi loci secundae Classis. Ad quintuiti locum Apocal. . v. 8, non est quod dicam. Locus sextus Joh. p. v. I 6. Obijcit Socinus, in Graeco deesse nomen Dei Complutensem tant m Socedition consentire cum vulgata Latina Sstriacum pagetiam interpretem rehcere Vesiim respondeo, etiamsi varient codices, no sequitur pro peterea, vo cem Dei hic legendam non esse a. Hanc lectioncm germana esse, probatur ex circumstantijs
337쪽
loci in antecedentibus enim actum de Deo Dei Filijs, x Ioli. 3. v.9.xo ita , . II huc immediate consequente , in quo agitur de charitate in proximum, ducto argumento a charitate Dei, quo loco expressa Dei mentio fit. Excipit deinde, etiamsi lectionem hanc recipiamus,non sequi tamen, pronomen, ille ad Dei non restrendum eitumpropter augas, in responsione ad duodecimum argum. superioris classis explicatas; tum qui rin Graeco est pronomen κει, , quod non modLeii,
qui multo ante, verum etiam eum, qui nunquam
antea aperte nominatus fuerit, re=rre segnificare poteu.Resp. Me lectorem remittere ad ea, quae ibi disputata sunt, de pronomine relativo pag. I 6 I, 162. a. Quod dicit de pronimine nullo firmat exemplo, quod huic loco in modo isto loquendissimile, posito pronomen hic ad Deum proximesnominatum referendum non
Minore sic oppugnata, ad majorem reverti- tur, cui tertio opponit locum Iob. I , vers. 36.3Τ istam aucti sicationem , ct in mundum missi nem, ad ChriIuum ut hominempertinere, ct cons quenter Christum ipsum testari, divinitatem suam, quamvis excellentis imam, non naryralemsibi esse, iste gratias a Deo Patre, datam ui . Re p. Dicere quidem, at non probare S in. sanctificationem Hissionem Fili in mundii, causam divinitatis procreatrice esse sunt causae essendi sunt cause cognoscendi,ut loquuntur. Benarminum hic acriter reprehendendum sibi sumit, qui Francisco Davidis, ministris Transylvanis obijcientibus haec verba ex Hilario
338쪽
Iario lib. . de Trinitate, responderat, Chri
stum voluisse dicere, si illi possunt appellari Dij, m
dono Dei participant deitatem, quia firmo Dei ad eos Polus est , , t a Deo pri ipes aliorum constituti , auctoritate ab ipsi accepta, quanto magis ego possum dici vere Deus, lices homo sim, cum Pater me singulari dono sanctificavertit, id est se Otum sanctorum scerit, in ipsa conceptime niendo natura meae humana hypo Zasin Verbisei. Longum esset, inquit Socin , si docere velim, Hilarium, neque hac dicere, neque ita sintire, x Belgarminis ait, legat, quicunque velit, verba ipsius eo loco, quem Bellarminus citavit; ct videbit quam verba eius absint ab eo, quod iste eum dicentemscit. Tantum hoc assirmo, necesse esse , ut ipsimiarius ait, vi omnis in Christi verbis de homine
Verba Hilarij, loco controverse, ad quem respexisse videtur Bellarm. sic habent. Demonstraturus ita hoc quod ipsi ct Pater unu essent,ex nativitatis Uurpatum si natura , in eo primum i eptia ridiculi opprobrij constat, quum in reatu vocaretur,quod si cu homo eget Deu seceret. Cu enim lex hujus nominis appellationem sanctis hominibus decerneres, sermo Dei indi lubita confirmaror hanc imperiti nominis pro sonem : quomodo hic, quem Pater inctificasset, quem in hunc mundum
misisset, blasphemus esset Dei Filium si confitendo,cu cognominatos per legem Deos, indissolubilisDeismo statu et ' jam ergo non ea criminis, quodsi
Deum, cum homo sit, faciat cum eos, qui homines sint, lex Deo dixerit. Et a caeteris hami
nibus non meligios brin nominis est usurpatio
339쪽
ab eo homine quem Pa e fansi carit omnis erimh 7 de homine responsio esse , quia Dei Filius etiam homini filius est non inpudenter usurpari vuletur, quod Deise Finu dixerit,cum praecella caeteros, qui cognominare se non irreligiose Deos possunt, per id quodsncti sicatus in Filium si beato Paulo scien-ria nobis istius sandi cationis intiman e,cum ait,qui ante promisit per Prophetas sim inscripturis sanetis, de Filiosuo, qui rectus est ei desemine David, secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei, in virtute,secundum spiritum vinctifcationis Cesester e blasphemia crimen,quod cum sit homo,Deum e fisciat ε cum hoc nomen plurimis , Deisermo detulerat, sanctificatus ac misius a Patre, nihil aliud se, quam Dei Filiumst pro sus. Non eIZ relictus,ut arbitror, ambigendi Aous, quin de natura nativitatis diestum sit: Ego later uni sumus. Nam cum uis arguissent illam, quod per hoc dictum, homo ipse cum stet, se Deum faceret: responsio ejus confirmat , ora Dei se Fibum, per id, quod ego ct Pater unum sumus ostenderit, primum nomine, einde natura, po trem. nativitate.
Hactenus Hilarius:ex quibus sane omnibus,patet Hilari talanten devera non aliam fuisse,qua recenset Bellarm.Convenientia in sensu est,etsi non in verborum sono.Postquam Socinus Hila-381 rifautoritatem infringere studuit assertionem istam sanctificationisi missionis Filij perini- Onem naturae humanae ad hypostasin Verbi siti, tanquam absonam, lationis fanae judicio repugnantem, variis strophis evertere tentat.
Prima est talis, ad Syllogismi forma redacta. a des res dixersa ab eo qui loquitur se, sancta-
340쪽
feium dicit,non esina Patre Finiscatum a me lum ent res dives ab eo qui loquitur, si nil
catum dicit. Ergo verbum non est a Patre snctis tum .Res. Minor propositio vitio laborat in nifest, falsum est enim, Verbum non esse rem Cam quae loquitur,& se nnctificatam dicit. Secunda. od Ii dxpersem ab eo qui loquitur, non enEsnctificatum a Parire at natura humana diversem quid ei ab eo qui loquitur, quippe quinaturam hanc humanam si habere profiteatur, quae
nulla- in Christo per sisebsistentiam habet; ct ii
circo nec loqui, nec pιicquam aliud persi agere post sit Resp. In minore rursum mendacium apparet, ut cum Socin loquari naturam humanas a
diversum quid esse ab eo qui loquitur constituit enim eum , qui loquiturci singuli hominos
naturam habent humanam non tamen ea natura humana diversum quid est ab habentibus: eadem ratione inanis ludificatio in humana Christi natura nullam in se habet subsistentiam, idcirco nec loqui, nec agere per se potesta nemo negat: at potest Christus homo, Hippositatus 1 Verbo,agere,loqui. Tertio est,is tot fppost Verbi, naturae hi manae,dici non posse, quod ei Verbum nitumserit ratio ejus est,quomodo enim, obsecro, eri potent,ut Verbum vniatur natura humanae ipsus embi am cum natura ista humana conjuncti' Resp. Non est, quod hoc refutet Socinus: nemo enim tam insipidus, qui sentiat,duas hypostaticas uniones esse: aut Versum, ut unitum natura humanae, Verbo unitum esse,per sanctification in missionem in mundum: potuit V totum