장음표시 사용
311쪽
E contrario ergo nihilist absurdi,Apostolum hoc loco ad Coloss. egisse de creatione prima: etiamsi de eadem in Epistola ad Ephes, non egerit. Haec de illustri loco ad Coloss. CAP. XV. crtiae Classis argum
De loco ad Heb. cap. I. vers a 3 Io. PS quem scula scit tu Domine initio
terram dast is opera manuum tuarum senteaeli quia autem de loco, Io copios actum,
in diluenda responsione adversarij, ad quartum ipsi quintum primae classis argumentum , cum S RI Socino eo lectorem remitto verba illa per quem scito sicuti , in quem sensum accipienda sint, intelligi potast ex verbis Iohan. Gr mundus pereum'olici videantur si placet ea, quae isto loco disputavimus: quo etiam xcij cit lectorem Socinus,duo praeterea adierens,quibus astruere conatur,hisce verbis de Ieterna vita agi. Primum argumentum gligit ex voce. νες, quam putat aeternitatem illam quam speramus, re qua futurum nobis seculum continetur, quodammodo ob oculos poneres idcirco futurum illum mundum evidentius significare. At contrari dico, in hoc petitionem quaesiti esse se a Secundo cum Scripturia beatae immortalitatis seculum intelligit, nomen futuri expessidadiicere solet: sic hic ipse uilior. cap.6. ad Heb. virtute sturi siculi iuxit.
Alierum ejus argumen um est, quod hic se
312쪽
imo est de Dei Filio, ut nobis patefacto c. C incidit haec ratio cum prima illa, ex disputatione crina Erasmo Iohan petita, de cujus valore visun nixamine loci praecedentis. Secundo respondet Socinus ad objectum en Socin tentiae suo de hoc loco , per quem siculascit dig. 1 f. locum ad Heb. 11. . , ubi scriptum extat, rsdem intelliigimius aptata sicula verbo Dei. Excipit ponad ocum istum nihil habere commu- ne Vm eo, de quo disputamus,excepto verbo secula, ct ne La comparati ne multostequentim, verbum i ad,hanc aeternitatem, festurum illud immo, tale siculum , quam veterem mundum fgnificare:
addit non legi hic, facta daptata esse cula, id ei hconcinnata, ct apte compositi accommodata quod
et i meipsa idem esset, cumsa ta esse. quod 'men ipsi a veritate non parum abes t hoc nihilominetu
itis non esse .inquit thac distulatione,ubi de ipsa
phrasi facere secula nominatim agitur. Resp. Decisio controversiae pendet hoc co, ex significatione vocis siculorum , quam authorem ad Hebretos,non alio sensu acceptile, hic aut alibi ostenditur ac propterea etiam eo sensa hoc loco accipienda esse,concluditum. Quod vero contendit Socinus, multo frequentius, verba istud, hanc aeternitatem,quam vetere munda significare, in eo labitur. Discrimen etia illud, inter voce aptandi, faciendi,quoad usum illarii in sacris,ubi de rerum omnia ex Deo emanatione agitur, revera nullum est; let enim Scriptura, nunc hic, nunc illis vocibus uti promiscue ;quae amon ex grammatico rigore loquendi
v0nnihil in concepta sormali disserunt, ut apud
313쪽
aridam: δάδη -ουργῶδεα , dicitur ait tone hoc est factus deinde αρτίων Graecis, non tantam est ait componere concinnare; sed saepe etiam simpliciter significat coagmento,compono, in quo sensu idem est stoli, κα--τί secula καταρ luxata membra repono apud Eginetam hinc καταραγός Galeno est ἡ μεταγωγη μῶν in τῆ - ἀφυσιν, εὐ- , Excipit secundo, ius loci nullam ad hunci strum relationem apparere,cum hic ab illo decem interpositu capitibus, distor; ideoque conjectura pre oportere,cur hacsigniscatio Hloco nostro,aD semia sit. At nulla, inquit, unquam asserentur eum omnes , quae antecedentibus ct consequentibus verbi , ex loci ipsus argumento , ex circumstanti sdenique quibuscunque duci possunt,contrarium piarnesiuadeant. At respond. i. Socinum utat. sua contra Erasmum Iohan de nigeniti Fili Dei existentia, argumentum petere ex Epistola ad
Ephesiost quae profecto majori intervallo distat ab Epistola ad Colos quam locus hic ad
Hebr. primo loco illo cap. I. . Ex phrasium utriusq; loci collatione , elucet convenientia ridentitas rei subjectae in utroque loco. Quod denique dicit, de loci argumento, ci cumstantijs c. Tam facile reijcitur, quam ,
314쪽
Filio loqui sed de exhibito humano generi;&proinde eatenus hic Dei Filio tribui, quatenus nobis talis est. At respondeo, de loco illo copi se actum esse supra pag. 86 87. 88 qud lect rem remitto. a. Etiamsi adversari sententia vc- ra esset, nihilominus argumentatio inde ducta, inconsequens esset. CAP. I. uartae Classis argum.
De Nomine DEUS. TErtia argumentorum classis sic fuit,quarta
sequitur quae argumenta continet,ex, minibus ducta Primum nomen divinum e pDeus Echoc nomine tale formatur argument ina. Is quem Scriptura absilutὸ; numeros ulari, vocat Deum praedicatione vera unus illa Dem. Alfi Christus dicitur Deus. Ergo. Contra hujus argumenti tum majorem, una minorem varia movet Socinus Ungula ordine
Prim contra majorem excipit Christo ho seri,
mini,majestatem,potentiam, imperium divinum, pag.3Z .eae Dei liberalitate communicatara a propterea
nullam re Dei nomen esse posse, quod Christo homini militer tribui non posses proinde inde non esse infrendum, Christum esse ipsiumme Deum .
Hac unica responsione,ait,omnia classis quan tae argumenta dilui posse. Resp. Ne actum agamus,recurrat lector ad ea, quae in nostro exa
315쪽
Hebr. Dizanianas, bara Apud Graecostarios,
aridam: ιο λαο δέ-ὐ κοῶδε , dicitur a Platone,hoc est factusci deinde καταρτίζειν Graecis, non tantam est api componere concinnare; sed saepe etiam simpliciter significat coagmento,compono, in quo sensu idem est πο- ωκα- τι seculi: καταε se luxata membra repo no apud Eginetam hinc κα-ρ Παῖς Galeno est , μεταγωγή γων, ελτῆ, παράφυσω , - , Excipit secundd,iltiusti nullam ad hunc, strum relationem apparere,cuis hie ab illo decem interpositi capitibus, distor; ideoque conjectura ire oportere,cur hacsigniscatio,in loco nostro,agno Ρωda sit. At nulla, inquit, unquam asserentur eum omnes , quae antecedentibus es consequentibus verbis, ex loci ipsus argumento , ex circumstanti sdenique quibuscunque duci possunt,contrarium pia nesuadeant. At respond. i. Socinum disputat se a contra Erasmum Iohan de nigeniti Fili Dei existentia, argumentum petere ex Epistola ad
Ephesios: quae profecto majori intervallo distat ab Epistola ad Colos quam locus hic ad
Hebr. primo loco illo cap. . . Ex phrasium utriusq; loci collationes, elucet convenientia ridentitas rei subjectae in utroque loco. Quod denique dicit, de loci argumento, circumstantijs c. Tam facile reijcitur, quam ad-
316쪽
Filio loqui; sed de exhibito humano generi;&proinde eatenus hic Dei Filio tribui, quatenus nobis talis est. At respondeo, de loco illo copi se actum esse supra pag. 86 87. 88 qud lect
rem remitto. a. Etiamsi adversari sententia vcra esset, nihilominus argumentatio inde ducta, inconsequens esset.
CAP. H. euartae Classis argum. De Nomine DEUS. TErtia argumentorum classis sic fuit,quarta
sequitur: quae argumenta continet,e n minibus ducta Primum nomen divinum IEDeus. Ex hoc nomine tale formatur argumentum Is quem Scriptura absolute,numeros utar vocat Deum praedicatione vera , is eis unus illa Deus. At si Christus dicitur Deus. Ergo. Contra hujus argumenti tum majorem tuta minorem varia movet Socinusci singula ordine
Prim contra majorem excipit Christo ho SVcm. mint,majestatem,potentiam, imperium divinum, pag.37 .eae Dei liberalitate communicataci a proptereanusium re Dei nomen esse posse, quod Christ ho mini militer tribui non possit proinde inde non esse instrendum, Christum esse ipsumme Deum .
Hac unica responsione,ait,omnia classis quar tae argumenta dilui posse. Resp. Ne actum againus,recurrat lector ad ea, quae in nostro examine in praecedentibus sunt disputata. Secuim
317쪽
. Secundb excipit, nomen Dei absilui positum, Ωρς ereatu tribui. non solum illi et ir 'g' Bellarminum id non ausum aven negare: AER 'IZIγὸti m non aliter sentire verum id ex vary lo eis Scriptura confirmare,cta' amplius confirma ra posse deni rue, inquit, dates, nusquam alibi cuia quam nisi illi ni Deo tribui,non siqui idcirco,
Christo tribuitur, necesse esse,ut Christus sit illa
Resp. Falsum esse Bellarminum id non missum aperi negare verba enim ejus sunt Scri-- plura non sile absilute vocare Deum, nis verum Deum docinus id interpretatur, ac si voluisset Bellarm. perrardid fieri: quae Socini exposiatio assingit Bellarmini verbis,mentem alienam; vult enim simpliciter Beliarm non vocari a selute Deum,nisi Dcum illuminum,quod manifestum esse potest consequentia Bellarmini verba inspicienti. Socinus sententiam Irenaei tractans de hoc
argumento,duo eidem tribuit Primo sentire Asnaum, neminem vocari Deum in Scriptum ne aliquo additamento, qui tantum nomines non reveras Deus, sive e e fra Dei dono Secundo Irenaeum sentire, Patrem tantum exse Deum esse. Resp. Adversarium non probare locis ex Irenaeo prolatis, ipsim sensisse, nomen Dei a siautes, ine aliquo additamento sumtum communicari etiam ijs,qui ex dono Dei Dij,&non Deus ille unus. Postquam enim produxit Irenaeus cap.6. lib. tertiitestimonia Psalm so.v. I,4 Psal. 8aN. T.
ijs verbis quae citat Socinus pag.3 s. haec si1b
318쪽
iungit Irenaeus. Nemo igitur alius, quemadmodupraedixi, Deus nominatur aut Dominus appellatur,
nisi qui es3 omnium Deus. Dominus. Quod ad locum illum,qui in fine prooemij lib. quarti,ubi scriptum reliquit Irenaeus , mani aximi, nemine alium Deum appellari a Scripturis nisi Pamtrem omnium illium, eos, qui adoptione hambenta docum illum,initio cap .primi,lib. , ubi scriptum. Cum sit igitur firmum inconstans, ne minem alterum Dei mo Dominum a Spiritu pradicatum, nisi eum qui Dominatur omnium Deus, cum verboso in eos qui adoptionis spiritum accι piunt. Relponderi potest rencum, in hisce locis non asseruiste,nomen Dei eo enuntiandi modo
dici de adoptatis ut de Patre Filio, quibus
Dei nomen definitivei absolute tantum attribui,asserit Irenaeus lib. teri cap.6. Secund asserit Socinus, Patrem tantum ex si Deum esse , Filium verostre adjungi, ac Deum cum ipsi nominari, quia dominium accepit a Pa- ore suo citat horsum ex Irenaeolim loca cap. 6.
lib. tertij, in initio ferme ejusdem libri cap. 1 a paulo post medium. cap. p. post initium,&lib. . cap. I.
Testimoni primi verba sic habent. Neque igitur Dominus , neque Spiritu Sanctus, neque postoli , eum ii non esse Deus , definitive absilute Deum nominassent aliquando nis Usa μrus Deus 'neque dominum appellassent aliquem, ex sua per a , nisi qui dominatur omnium ,
Deum Fatrem Filium ejus, qui Dominium accepit a Patre si omnis conditionis. Hactenus Irenaeus. I. In hisce verbis , non divinita-
319쪽
tem , sed dominium accepisse a Patre Christus dicitur. a. Non asserit Irenaeus, Fili dominium a Patre esse ex gratia adoptionis , distinguit enim cap.primo lib. . prooemio ejusdem,inter Patrem,Filium, adoptatos. Secundi testimoni verba sunt auoniam qui passi es Esub Pontio Pilato hic Dominus en omnium. Rex. Deus iudex, ab eo, qui In omnium Deus, accipiens potestatem. Resp. Haec verba Irenaei loqui de glorificatione Fili Dei,post mortem crucis Filium autem Dei tum demum regem Dominum factum fuisse, Irenaei mens secundum ipsam cor fessionen adversari non fuit non ergo haec verba loquuntur de re, sed de rei patefactione: non dicitur his verbis, nec expresse, nec tacith, divinitatem suam a Patre accipisse Filius. 3 Etiamsi diceretur, non tamen rect concluderetur ex eo Irenaei cum adversario hac in parte consensus.
Terti,testimonisverba,quae citat Socinus,sic
habent. Et ipsi Domino, Patrem tantum Deum σDominum eum, qui olus ejis Deus. Dominator omnium, tradente discipulis sequi nos oportere in
qua sententia confirmanda, ut scribit Socinus pag. 176. quod scilicet Pater Christi tantum sit ille unus Deus,reliquum captis insumit. Ad hoc testimonium respondetur , Irenaeum in sententia illa confirmanda, Patrem Filio non opposuisse, minime vero sed eorum,qui sentiebant,Deumri Patrem Dom. nostri IethChristi, sive Deum N Testam esse alium a Deo legis, Prophetarum. Sic enim perorans scribit,
320쪽
unus igitur 9 idem Deus, qui a Prophetis praedicatus es7,9 ab angelo annuntiatus nec ullo modo Irenaeo propositum fuit ostendere, Patrem tantiit Deum Dominu eum, qui solus est Deus dominator omnium, exesum Filio inici diserte Filium inclusit verbis , quae immediath in ipso cap. exordio antecedunt Verba, quae produxit ocinus. Ostensum igituri cplane, a huc ostendetur mani ius, neminem alterum Dominum vel Deum,neque Frophetas,neque Apostolos , neque Dominum Christum con sum esse ex sua persona, sed praecipue Deum, Dominum rProphetis quidem. Apostolis, Patremis Filium
confitentibus,alterum autem neminem, neci Deum nominantibus , neque Dominum confitentibus:
post quae verba,sequuntur immediate,quae produxit Socinus. Quarti testimoni 1 Socino prolati, verba sunt Apostoli autem secundum eum id enεροΗChristum transgressuros ostendunturpraecepti, Demiurgum Deum, Dominum ci Patrem consi tent 4 quemadmodum ostendimus, si non hic solus
Resp. Manifestum esses, ex ipsa inspectione Cap. I. Iren non excludere Filium a divinitate Patris, sed agere,ut ipse loquitur, adversus eos, qui Demiurgum naturaliter, neque Deum neq; Patrem esse statuebant, dicentes naturaliter,&Deum latrem esse, quem ipsi adinvenerunt: hisce ergo invehitur Irenaeus adversus haeresiarchas,qui alium creatorem a Patre Domini Iesu Christi inducebant, imponens necessitatem, Demiurgum confiteri suum Patrem.