장음표시 사용
351쪽
in easintentia , quod Deus hocsirmone ad Mosin, io tantym aeternitatem; iam itidicare voluerit,
fimul quoque indicare, populo se praesentem ore
Secundus locus est Exod. 6. v. et sic loquitur Deus. Apparueram quidem Abraham , Isaaco, Iacobo, nomine Dei fortis omnipotentis, at nomine meo Iehoua,non cognitus se illis. Rcsp. 1. In hoc loco non dicitur, aut veritatem Dei in genere,aut solam Dei veritatem, iri
implendis promissis, Patribus factis, causam esse istius nominis, aut dis quo hoc firma consequentia colligi posset sed vult significare Dominus, se singulari, mirabilii divinissimo illo opere liberationis,populi sui ab AEgyptiaca servitute in terram promissam intrCductione, excellentissime commonstraturum se Iehovam csse hoc cst Deum aeternum , immutabilem, ens illud liminum irimum, sua i etiam promissa maxima tandem existere facientem : non hic agitur de veritate Dei,in servandis promissis in genere .sed in specie, de veritate Dei, in praestanda promissione Patribus facta, de posses 1ione tertae Canaan Sensis ergo non est,Deum nullo modo antea Patribus fuiste cognitum sub nomine Iehova sed non sic fuisse cognitum, ut nunc cognoscebatur : nam aliquatenus etiam Patribus praestiterat, quod ipsis pollicitus erat,
Gen. 2I .v. T. Dices,ssit ita, interea firmum tamen manet, Deum non ratione aerernae estentiae , Omnipotentiae, aut quia fons essendi, Ichovam es sed tantiim,quia consistens, ut sic dicam,in promissionibus: nam robur potentia, velit
352쪽
ali se scientia in vi nominis Iehovae non comprehenditur, ut per textum hunc clar est e pressum iam Patribus, sub nomine fortis Omnipotentis, non veri, stib nomine Iehova fuit agnitus. Ad hanc dissicultatem respondeo. r. Me negara, nomine Iehovae indicari veritatem
tantum a Dico non opponi hic inter se,ucrit tem , Omnipotentiam. tempora utriusque: nam omnipotentiam non exercuit Deus sine veritate,Patrum temporibus, nec fidem,sine omnipotentia, posteris servavit. Quid erg'fit hoc locos comparatio instituitur inter patetactionem Dei Patribus factam, eam,quae nunc facienda nepotibus ipsorum quae quia multo illustrior,comparath dicit Dominus; se nomine suo Iehova Patribus non fuisse cognitum. Haec de prima Socini animadversione. Ait
ra est. Si Deus Iehova est, quia est fons essendi, sequi Filium non esse Iehovam , quia non est a se,sed ab alio Resp. Est a se,quia Dcus habet
enim essentiam divinam improdrii' am,etsi,qua Filius,originem habeat a Patre. Accedit deinde ad loca,quae Bellarmin. attulit, ut ostenderet rem significatam , nomine Ie pag. D . hovae Christo competere. Ea sunt Apocal. T. V. q. II IOhan. 13. v. 19. Resp. Quod ad locum Apocal. I. vers. I. silpra visum fuisse,alterum Bellarm.relinquo.
Tertia Bellar probatio minoris syllogismi,facti ex nomineIehovae , est, quod nomen Iehova redditum est a LXX interpretibus κυζοι -δε ab Hieronymo Dominus, quod Christus,passim
353쪽
. Excipit Socinus: Nomen κυο fra semper, eum Iehoxae loco ponitur sine articulo esse,ut alibi apet' 'i' si monitum quo commodius nomen propriμm ror' reposse : neque enim silere appellativa nomina in Graeca lingua cum sis ecti locum tenent, efferri sine articulo. Et Christus inquit, cum, iis bubjective cos dixerim appellatur resemper articulus pra- ponitur nomini im quapropter hoc argumentum β i retorquendum putavit. Cum nomen κυοι , quando Iehoxam significat 're semper me articulo Uaturi quando vero Christum stresemper cum-nrricu&stis constare posse, Christum non esse Iehο-vam,2 quod κυοιο nominetur, minime propterea Iehoram nominari
Resp. 1. Ad hoc responsum satis, in secundo argumento tertiae allis a Non potest non infirma haec retorsio Socini, ipso Socino i dice, judicari, qui supra reprobabat argumen- tum a nomine Dei, pro divinitate Christi quia arbitrabatur Berilarmin statuere, sine exceptione perpetuum non esse, nomine Dei non vocari,nisi Deum verum nam verba ejus sunt pag. 3 3. Atqui non satis est,perraro fieri, vel δε-bitari,an unquamsat inde argumentari quis ve- .lit, Christum, qui absilute Deus, in Scriptura
Postrem,obijcit angelos nomine Iehora appeti Socin uto , cum Iehoris personam aliqua in re si sinent, i g. 394. qui tamen Christo multo instriores. Vertim negatur, angelum creatum appellari Iehovam
354쪽
CAP. III. Quartae Classis argum. Deno ne,Altistimus. ARgumentum sic habet . i in Scripturis
vocatin altissimus, est Deus ille nus: PAL J. v. i. At Christus sic vocatur Luc. I. v.76 Philip 2.v. LRom.9.V. F. TU'. Negat minorem Socinus, de ad singula loca spaucula adfert,quae breviter transcurram; quia quae hic attinguntur, satis fuse in antecedentibus disputata sunt. Locus Luc. I. V. 76 mami natus, quantum ad rem praesentem satis esse
potest, in argumento apud nos io .classis psimet, ct secundo tertiae. De loco ad Philip ωRom. satis etiam in superioribus est visum in potest ex ijs facilesiarmari responsio ad ea,quihic adferuntur,cum nihil contineant novi. CAP. IV. Quartae Classis argum.
Hoc argumentum transeat,prqstat enim viiijs,quae magis stringunt, alvo meliori j dicio neque enim expresse legitur, Christum
De Nomine,Deut oris,sisen gloriae.
Qiorum nomen est, Deus gloriae, seu rex gloriae. Qui est Dominus gloria seu rex gloriae nLunm ille verus Deuι Uraelis; nam de Deo illo uno dicitur: Dem gloria apparuit Parri nostro Abrahae Act. . v. a. Quod omnes intelligunt de Deo Israel. At Christus en Dominus: rex gloria,teste Paulo 1.Cor.a. v.3. Psal. .v.9. yr
355쪽
Ad prius propositionis membrum, in quo dicitur qui est Dominus gloriar, est Deus ille v-nus,excipit hoc pacto. Aliud, inquit, ese Deu gloriae, aliud Dominus gloriae ora ertim cum certums vocem gloriae , in utraque ista appetatione, ex Hebraico idiomate, idem valere,quod gloriosus. Nam Deum. Dominum omnino diserre , licet aliquando pro eodem accipi videantur , doce mam ne Paulus , qui non semel diserte inter Deum Dominum idque cum Domini nomine ipsit chriastum intelligerer de eadem re loquens, dem
rei ratione, singuit,rienape Z.COr. 8. V. s. cap.
Res p. r. Etsi Deus gloriae. Dominus gloriae, in formali conceptu , ut loquuntur,differunt; iubjecto tamen hςc duo non distinguntur, nam qui Deus gloriae est Dominus gloriae est, viceversari illa autem duo , praesertim propter Hebraicum idiotis nium vocis gloriae, distingui debere, sine ratione assirmatur. a. Etiamu Apostolus Paulus aliquoties Patrem nomine Dei,Iesum Christum, nomine Domini indigetat; non tamen Patrem,sine dominio Detu; aut Iesum Christum , sine divinitate csIe Dom)num censuit, aut Christo Domino Patris divinitatem non competere, eo indicavit nec dominium Filij redissentia distinguitur a divinitate Patris.Christianismus enim unum Deum Dominum habet, gentilitiae idolorum multitudine oppositum,ut ostensum in Ia.argumen-
Primo contr, assumptionem excipit, nonnisi aliata Patrum quorundam authoritate , probari, hunc
356쪽
hunc Pselmum de ChrisZo accipi debere. Resp. Cum hic Psalmus diserte Propheticam vatici- Nationem contineat, de glorioso Dei adventu regno, quo passim selent viri saneti indicare Dei redemptoris nostri Iesu Christi salutare regnum, omnino Psalmi hujus argumentum de
Christo exponere consentaneum est, cum nullae rationes afferri possint in contrarium. Secundo excipit, non probari ab advesrijs, Socin. quod nomeninud Rex gloria, illius unius Depno pag. Oai
mensit. Res p. probationem hujus rei ex Psalmo apertam esse; nam major propositio est ipsa Psalmi assertio, vers. 8, quis est rex gloriad Ieho-va robust smus, ct potentissimus I ova potentii Psimus bellator Minor etiam in hoc Psalmo est, cum Psalmus sit didascalicus , de Christo rege dc ejusdem regno. Altera exceptio contra majorem est haec non refrri ad Christum tanquam ad eum,quis ille ipse Iehora, de quo ibi nominatim agitur, sed tanquaad eum in cuius perfna,licet diversa essentia ab ipso Iehora, id impletum ferit, quod de Iehova ibi pradictit fit propter eas carias,qua supra, in respou sone ad aliquot argumenta prima secuda tisis, attulimus. Resp. de istius exceptionis valore judicium fiat ex ijs, quq ibidem disceptata sunt. CAP. VI. Quartae Classi argum.
Rgumentum ab hoc nomine formatum,
sic habet. uis Rex regum. Dominus
357쪽
de iontium, est Deu in nim, ut probatur exprima ad Timot.6. vers. 1 s. At Christus est Maeregum s Dominus dominantium. Ergo. Hoc argumentum desumitur ex verbis Pauli I.Tim. 6. v. ij:ubi verba Pauli sic habet: due temporibus stas ostender ille beatus , silus prin- rapi, Rex ille regum. Dominus dominorum . Socinus prim qu dam objcit contra illa verba, sili potens, ct ipsam vocem, silus, cum
tantum locus ille revera ad praesens argumenta pertineat, quatenus Deus ille unus, inco Rex regum Dominus dominantium asseritur: r spondebimus tamen ad ea etiam, quae extra scopum adfert.
Objectio itaque prima est. Vocem, silus, Os Pauli testimonio, non jungi, nisi nomini, potens;
quia in Graeco nomen, Rex regum,habet Vticulum, quiprohibes, quo minus vox solus, cum eo ungi
posset. Resp. hoc tam facile reijci quam fieret:
quia nulla ratione probatur. Mat. I 6.v. Hs, Filius Dei cum articulo dicitur, & tamen rela tur hoc ad antccedens illud,tu es: sieri hoc loco v. II πα ovet cum articulo legitur & tamen vox, Deus, quae antecessit,cum eo jungitur. Secunda cum vox ista man ste jungatur no mini,potens, siqui inde, se adversariorum ratiocinatio bona esset, de ubi vere dici pose, quod unuse quisque illo si ille solus verus Deus , invenitur enim, inq/fit, istud nomen , o να- midias tribu-SOcin tum Resp. primb,ut dixi, haec ad rem non fa- pag. O . cere a. Potentiam κά clo es selius Dei esse..., j. Quod autem ad argumentum ipsum, O n mine Rex, gum DominM dominantium, excipit
358쪽
negando majorem,adjuncto etiam nomine, solus. Summa exceptionis est, Deum illum,unum,
plum,Regem regum esse, quia asielsi est Filiun
quia Patris dono, ut apud Daniel cap.7. v. 3. Deinde,Deum illum unum, cum articulo dici Regem regum. Dominum dominantium, apud Paulum, de Christosine articulo legi Apocal. II. v. I . A cal. 19. V Iis . Resb. de hujus exceptionis momento ludicium faciendum ex ijs, quae in antecedentibus dicta, disceptata sunt aliquoties nam lensu, solus Deus ille unus ex regum tominus dominantium est,quo lus est Deus Articulatus hic rursum Socinus qui nihil non, tum appositione, tu omissione articuli molitur; sed quam frustra, pissimh jam commonstratum quare nihil est cur hic rursum ad articulum objectum respondeamus. CAP. VII. Quartae Classis argum.
De aliqvit alijs Dei nominitas. SEptimum unius Dei illius nomen proprium
est Unus Dominus,Vt patet exDeut.6. - - 4mi Audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus πηο ει - .st. At de Fili hoc dicitur. 1.Cor. - Veri 6- .mi j Hic adversarius sic obhcit, cum Trans Dan hoc nomen unius Dei Patris propriodicunt, intestigunt s. iunctum cum nomine Deus , ut testimonia sti in. dunt, qua ad id probandu asserunt ostendimmautem Dra, aliud se Deum, aliud Domianum mira ei confidentia bella insi
359쪽
qui non tantum eo testimonis utitur, quod nihil adjemficit,sid inde illudβmi , ubi expresie , novi fluminter Deum ct Dominum distinguitur, sed etiam ipsirum Traniolpanorum dictum aperte com
Resp. Sit ita, nam in idem recidit,sive dicas, unus Deus, sive, unus Dominus etsi cnim in Deo, dominium Mocitas , modo significandi sermali differunt a parte tamen rei idem sunt; nec Deus,qua Deus, excellentior est,quam qua Dominus neque majore Bellarm. hic usus cor fidentia, quam decuit, quod usus testimonio, in quo verbis conceptis habetur id, quod hic in quaestione, Christum nempe esse num Domi num in Socinus hic contra titulum unius Dei,
non unius Domini argumentatur , cum tamen
contra titulum unius Domini hic agere debuisset. Sed dato, etiam hic controversam esse, an Christus dicaturinus Deus: id nihilominus, per bonam consequentiam, ex loco hoc ad Corinth concluditur, nam, ut ex Patris deitate
recitd evincitur ejusdem dominium cita ex dominio Fili deitas ejusdem , quod Socin sectatores ejus non dissilentur, qui potissimam Fili divinitatem in coelesti ejus dominio col- D tibis Ad hoc sic Socinus. Prosimn locum. Iob , Dὸὰ Ἀ-v-βρ Hic est verus Deus , ut probent, Chris, ' nomen veri id est veri Dei imbui sed nos Icta δε-
han verba de Deo atre accipienda esse,antea δε- cuimus, alioquifatemur omnes, Chriun meri- Soe, nomine Veri Dei apper posse. Reso vi-
pag. O . deatur hac de re, in examine loci Ioh Deinde
360쪽
Scriptura unum verum Deum praedicant numerus dualis hic Socini figmentum Ethnicum
Hoc nomen, solus Deus mominus , extat Dis Epistol. Iudae v. . ubi haec ita Complut μο- ὸ clθεον, καὶ δε ποτην , τον κυριον μῶν quae leois Dbo, non parum confirmat, hoc totum ad Christum 1 bis reserendum esses sic saepe legitur Deus later,in tamen una, non duae personiintelliguntur, Ut Rom. Is V.6 2.Cor. II. V.3O Eph. I. v. 3 Eph. . V. 6 COl. I. v. 3. Propterea nulla in hac interpretatione inconcinnitas, aut se
monis absurditas, prius appellare Iesum Christum, selum herum Deum, postea Domini nostri, tamquam diversa appellatione eum iii- signire; nam similis ratio loquendi in locis jam allatis extat. At ob8cit adversarius,plus esse,esse
lum herum Deum quam Dominum no trum; totum hoc in illo aperte contineri. Resp. primo, si detur hoc plus esse , nihil hinc extrui poterir. Secundo merito negari, plus csse, erum esse, quam dominum esse, nam dominium particulare in Ecclesiam , non est minus illustre dominio universali in res omnes. Tertio posterius continetur in priore velit in suo toto, si prius de dominio universali , posterius de particulari accipiatur, vel posterius prioris exegeticum,aut ejus synonymum solent enim plura in eandem significationem quandoque conferri, ad evidentiorem majorem rei demonstrationcma ejus rei exemptu habemus in loco ad Timoth. r. cap. 6 vers 1 s; nam hoc, quod Rex regum, satis