장음표시 사용
371쪽
nos ad aeternam salutem promovet: interea ra
mens mulierum est, Christum Dei sapientiam, in nobis servandis, per mortem crucis esse quia subsistens Dei sapientia,& Dei Filius est.
Postremo sc argumentatur antagonista Si Christus non esε sapientia Dei essentiais,accidentali igitur. E. At Christus non est pientia Dei e se simiasis. Ergo Resp. Ad minorem Christus non est sapientia Dci essentialis, secundum, lationem originis cosideratus:est sapientia Dei essentialis, consideratus absolute Vel, est qua Deus,non qua Filius, absoluth, non relate cor ceptus. Vitiosum est ergo hoc adversariid lemma, quia datur tertium Christus enim qua Socia. Filius,est sapientia hypostatim. Mox alterum pag. aa dilemma oppo it Christus spientia Dei genita, aut in ipsi Deo, aut extra Deum Uin ipse Deo, quomodo non erit spientia Dei essentialis At resp. per datam jam distinctionem,hanc etiam bis ir-
catam ejus rationem confractam esse e neque sic respondentes, ut putat adversarius, principium petimus, pro concesso sumentes, in uno
Deo esse plures persenasci nam inter genitum generantem, agnoscenda distinctio person lis hoc autem Ioco, sapientia a Deo genitias seritur. Secunta neque in eo, ut similiter ob8- est, principium petimus , quod, posta per narum pluralitate, nam tamen ex istis personis,
simplici Dei nomine significari posse arbitramur nam hoc ipse loco , cum sapientia genita
dicitur , persenae tamen gignenti hoc nomen appropriatur: ad Hebr. I. Vers.' tum Pater,
tum Filius, simplici Dei nomine insigniuntur. Tertici
372쪽
Tertib obhcit, petitionem principi esse, quod asseratur, cum Faulus ChriΩΗm Dei spientia appetat, istam unam per ina ibi Dei nomine significatam esset in ChristiGPatrem. Res p. de hoc
loco me non contendere. Hunc locum examinavimus in argument.
primi tertie classis tractatu,& ab adversariorum enugijs, quantum quidem per Uei gratiam potuimus, vindicavimus. Itaque impraesentiarum
tantum id attingam, quod in objectionibuς, ibi ' allatis,non fuit discussum. Obijcit ergo Socin. , vitiosam esse consequentiam, quae formatur e -- , δε hoc loco, pro aeterii Fili generatione quia ii
quit, ipsus rationis vi conclud tur, non silum de vera nativitate utrobique agi, sed etiam de eadem nativitate posteriora enim verba,cum utrobique fieidem ora uium, id est ab eodem stnte derivatum, Je, ut Grajmatici Hebra loquuntur, ab eadem radice ductum,adpriora omnino re fruntur quare verba ista,qua in latino codice leguntur, a diebus aeternitatis, significant ab aeterno,seu ab omni ternitate; siquitur,nuivitatem Christi in oppido Bethlehem, ab omni aternitate, quod nimis quam se umo absurdum est non autem quandam aliaveram Christinativitatem,prater eam qua in oppido Tethlehem fit, ab omni aeternitate fuisse. Resp. I. De vera nativitate utrobique agi, ostensum arbitror dicto loco. Σ. Negatur, de eadem nativitate utrobique agi in priore ' steriore parte versus aut posteriora referri ad priora,vt ibidem cum ipsis ratio qua id probat Socin revera nulla est, quia utrobiq; idem vocabulum,na ea quet adi j ciuntur, satis ostendiunt, s On
373쪽
non unum iunde utrobid egressum esse, sed unum temporalemclternit alterum 3. Secundu priorem egressurus dicitur, qui egressiis secundum nativitatem temporalem, ut Scriba, Sacerdotes magis orientis hoc vaticinium reetEsunt interpretati secundu posteriorem,zri s uti ejus a diebus seculi esse dicuntur. Ergo nic alia generatio intelligitur, quae non potest esse alia, quam aeterna quod aut per istam phrasin, stirpis Messiae antiquitatem intelligere non liceat, spero me supra,vbi de hoc loco actu,ostendisse. Locus De loco priore, ut monet adversarius , satis Ioh. V actu supra De loco ex epistola probato a Wiei ho videamus. Hic ergo ita Nichus, referenter. Iob. r. Socino Christum vocari Herbum vita, ct vitam v. t. a. s. a terna , qua esset apud Patrem, man stata rnota. Unde concludit, Christum sui se apud Pa- Socis trem, antequamse in came humana mani arer, pag esse ab terno, cum sit vita aterna , ut etiam
scriptum eis ad sinem ejusdem Epi Zol hic sit me.
Contra haec adversarius prim ob cit, is umsisti, cum ait Christum in initio Epist prima
Iohan. vocara vitam aeterna,qua erat apud Patre,
min e ipsummet Chrinum perse vita trinam appellari Resp. Agnoscendu esse, nomine vitae v. a. ide venire, quod antecedente versu, nomine ejus, quod erat a principio. nomine λόγου , ἰωῆς:venit hoc vero est Christus,idem autem virobiq; intelligi evincitur ex identitate eorum, quae de vita, sermone vitae seu de eo, quod erat, principio, recensentur qualia sunt,uid rei audiretannuntiare. Deinde patefactio vitae,
374쪽
de qua vers secundo, argumento vers primi subjungitur,tanquam ratio,ex tra id consecutum, quod Apostoli viderint, audiverint, χ-culis suis spectarint, quod erat a principio, manibus suis contrectarunt. Ad secundum dico, in fine Epistol. Christum per se vitam aete nam appellari, quia verus Deus appallatur, qui per se est aeterna vita. Secundo obijcit concedens Christum appellari vitam aternam pateffitione eius,non nativitatem, si Euangeli annuntiationem esse, hoc ipsim verbii pates ciendi, sive mani enandi, satis aperte docere,
ante id tempus apud Deu fulse, hoc est ipsi si Deo
notum, ne ipsi quidem Iohan. Baptis aliquando,otum fuisse huic expositioni non obse quod angelis,pa toribus, magis, Simeoni, Anna c. notus fe-Fit Deum hic non opponi cultibu singulari homini,
sed hominibus generatim, id est populo ipsim Dei,
mulidaute minus angelis Deinde ait, istos homines singulares habuisse quandam generalem Christi notitiam,quatenus illum agnoverant,datra Deos tore, regem populisti non vero novisie, quase Dei verboset, idest,nesciebat eum voluntatem Dei,non ante pateficta, annuntiatum,de aeterna vita danda ijs,qui non quide Mosica, di us Christipracepta' t.His,quod ad rei substa .
tia attinet,adversarisobjectio comprehenditur. Resp. i. Sensum istam non necessario colligi ex verbo patefactionis, res enim sine annuntiatione, ,erbum vitae sine doctrina etiam
institutione, patefieri potest; φάνης, sol Graecis ditur, quod quotidie novus apparet; nec Christus docendo tantum, sed .perando, maninam
375쪽
f stam scit gloriam siuam Ioh. Σ.v.2. Nec Chri sti oblatio , annuntiatio ejus per Euangelium est, se sui .men immolationem paresectum esse in
summatione seculorum , scriptum reliquit ad Hebr. Apost cap. 9 vers. a s Rursum , secundo
adventu absque peccato conspiciendum dicit us, qui exspectant ipsium ad Mistem ex quo patet, aequipollere post conspiciis patefieri: M ut hic habemusia ramo ita rursum ad Col. 3. v. . ubi Apostolus, de ultimo adventu Fili Dei
disserit, habetur ι- ωθῆ. Non ergo verbum patefaciendi, istum Socini sensum requirit. Quis autem istius patefactionis sensus sit,si ducem Apostolum sequamur, quem prae manibus habemus, per Dei gratiam videbimus illam nempe esse, in carne manifestationem,quia hujus manifestationis consequens est, quod visibilis palpabilis fuerit Consonat illud Euangeli Ioh. i. vere. 1 . Alterum secundae hujus objectionis membrum est, Christum soli Deo, ut is qui muneri isti destinatus esset,suisse
notum contra hanc autem depravationem textus,militant rationes superius factae contra adversari j glossam, in verba illa. In principio erat Verbum, ubi di imus ea , quae nil sussicere posIunt. Et quid si ex proprijs adversariorum Hypothesiibus hic agam adversus ipsos dicam in credibile esse, inculcare Apostolum, riuidem repetitis sententijs; quod nemo ignorare poterat vel ulli ex ijs, qui Christi nomen profitebantur dubium esse cui enim ignotum hoc esse poterat, Christum Deo, non populo fuisse
notum, antequam annuntiaretur Ol ectuna etiana
376쪽
etiam a me fuit,expositioni Socini, Euang.lah. p. r. illud ipsum quod a Wieho hic prosertur. Huic objectioni quae opposuit Socinus, sic diluo. Si ideo apud Deum fuisse Sermo nihilo Socis. minus dicitur, quia paucis notus, tum etiam pia - 7- quamdiu in terris ageret,apud Deum fuit, paucissimis enim semper notus fuit: quod si a cis patefactus, apud Deum tamen fuisse dicendus est, immerito Iohannes patefactionem sibi& Apostolis factam,qui numero paucissimi ,exustentiae Sermonis apud Patrem, opposuit. Denique, quod si Verbum apud Patre fuisso tamdiu non patefactum esse censendum est. quamdiu non fuit agnitum,qua tale, hoc ea sub expressa, formali illa ratione Verbi aeteria vit dandiijs,qui non quidem Mosaica,seclipsius Christi praecepta servassent, tum adversarijsjudicibus vita apud Patrem fuit; gonec Christus Sp. Sanct in Apostolos effunderetri videatur Socin argum . . classis tertiae pag. Is Verba ejus sunt Apostolos non cognopisse, qualis Christu esset, O quale regn- ui, nisi postquam D
Samst acceperum Smalcium audiamus: is sic libro de divinitate Iesu Christi cap. ao de abrogatione legis caeremonialis judicialis,scribit. Quod enim,ad caeremonias attinet, quemadmodum Deus noluit, Iesem Christum aperte aliquid, quod in legeprcceptum erat tollere, quamdiu in terris egit, munus Propheticum Objt, nescilicet justam eum repudiandi causim habere viderentur, seris alioquin restactari Iuda risi tamen aliquid hujusmodi in Christi verbis reperitur, illud tunc temporis,cum in terris degera tarecte dictum fit, ut
377쪽
nemo omnium illud animadverterit , imo volui
Dem esum esse legifubjectum , ipsi etiam Dominu Iesius, quandocunque accusebatur , quod ali quid legi secere contrarium,nunquam legitur istam suam libertatem jactasse, vel eandestndi se per rationes attulit abdissimas quibu si approbavit iihil contra legem Dei'cere, sic etiam τι- cissim noluit Deus , Iesum Christum novum p puli dii in Regem,sicundum vetere leges eundem gubernareri sed ut noram etiam legem populosas novo tradereae,destinavit Nemo ergo,dum in terris ageret Christus,novit eum ene Dei Verbum, eo nempe sense, de quo hic controvertitur, O revera, Christus non fuit Dei Verbum dum interris versaretur, nihil enim aperth contra praecepta Mosaica dixit , si tamen aliquid hujus modi in Christi verbis invenitur,illud tunc temporis, cum in terris degeret, ita tecth dictum fuit, ut nemo omnium illud animadverterit: quem obscurum propositionis modum non cre- Qiderim adversarijs patefactionem esses vide tur Socin contra Wieh.pag.2FI.
Tertio obhcit contra illud Christum esse ab
aterno, cum sit vita terna. Illam argumentati nem nulla persi habere vires contendit L tam tum ex accideὴte quatenus videlicet accedit, ut is
quisns ea, est prima causa vita aetern sit nemus, simul Christus , hoc si u ita aterna esse ac dici intelligitur, quod scilice ipse sit 'ns, ct prima camfaterna vita id quod tamenΡlsum LE. Resp. Quamvis Dei a parte ante aeternitas, qua talis, non habet necenariam cohaerentiam
cum vita aeternao parte post Quia posito per
378쪽
impossibile,quod Deus non aeternus a parte ante,vitam tamen a parte post aeternam conferre
possit, positis alijs ad hoc requisitis ista tamen
argumentatio Meh. Christus est ab aeterno, cum sit aeterna vita, na est. Nam etiamsi materialis inter terminos illos respectus est, firma tamen illatio,quia vitae aeternae collatio opus donum Dei proprium,qui aeternus est. Quamvis ergo Christus vita aeterna sit secundum ae Socin. ternitatem a tarte post, christus ex eoster pag. arnus asseritur a priori, non est tamen fallacia commissa in argumentatione, nam valet illatio e vi materiae est aeterna vita 1 parte post , ergo aeternus a priori etiamsi in vestra Theologia Fauste necessarium non crediderim, ut qui vitam confert aeternam, vel a propriori aeternus sit: nam Christus, qua rex coelestis illam conseret, tabolita morte,hoc prorsus secundum
vos esse desinet: nihil ergo impediret, quod ad hoc , Christi populum vivere in perpetuum, Christum amplius non esse , secundum vestras haereses. Quintus locus est. Antequam Abraham se Locus -,Eosem. Hic pretiosissimum thesaurum a pa IohI.truo suo Lςlio Socino inventum, Faustus agna v. tus supercilios satis gloriatur e quinetiam, ingeni sui, quem hic protulere,scetum, adeo
admirantur tanta cum pompa circumducunt, ut tanquam solem , Dei munere in obscuro loco exorientem, adorent; qui profecto obscurus ipsis visus , quia animum gesserunt 1 veritate , .plana loci sententia alienuni. antum hic non iactant, si mo-
379쪽
do non jactant , apparitiones & revelationes Domini. Sic enim Socin. contra Erasin.Ioh. pag. 6 . Nulla enim Scriptura interpretatio, quae acutior, aut verior, quave magis dirinum quid se
piat,st ab ipsi Deo patefactam fisse,pra se rac.
Ego quidem certe non leves conjecturas habeo, Erum qu primis aetate nostra eam in lucem protulit. hic autem is uit, quiprimu quossintentiam de Christi Origine,quam ego constanter de do hac aetate Onovavit precibus multis ab ipsi Chrs illam impetrasse. Hoc pro o affirmare ausim, cum Deus illi viro per multa, si sprorsis tunc temporis incognita patescerit,vix quidquam inter alia omnia esse,quod interpretatione hac divinius videri queat. Carboneι pro Thesuris, ut dici solet. Idem in defens animadversionum in assertiones Colleg. Posse
niensis edit.an. 1618. cap.9.pag. 266. Virum Llum,aliquando in hunc locum commentotem,cum
verum Urum sinsiim si nondum assecutum essenor,tandems s ripsisse. Si Christui prasin Oft,ridicula ista omnia dissolveruim nos quadam nube opinionis humana mage vexat. Et credo hujus loci explicationem aliquam facillimam esse , qua mihi nondum appareat, 62s nos erudiat usi ree. Ita sane novae hujus interpretationis, de qua sibi tanto cum applausu placent,non alii rigo, quam aversus a fide Christiani orbis , plana loci sententia animus non mirum igitur missam deceptioni essicaciam,qua iusto Dei j dicio deludantur ij , qui veritati non credid runt a.Τhess. 2.v. I a. Sed ad rem. Syllogismus itaque ex loco , pro aeternitate Christi extructus,sic habet. uiponi in ab Abra-
380쪽
Abrahamo, secula, homo natus fit, ct essentiam
creatam,praeter humanam, non habuit,ante Abrahamum tamen fit, ille non tantum homo, sedct Deus. At verum prius ergo posterius Majorem sic modificatam non negaturi, ni fallor,adversarij versatur ergo in minore cardo negoth, qua minore asseritur, Christum fuisse ante Abrahamum quam minorem in Evangelist textu esse, magno molimine negant adversarij, imo pertendunt, hoc nullo modo ferri posse,&haec verba non de Abrahamo in sensu praeteriti, sed necessari in sensu futuri interpretanda Sqς esse. pag. q. Disquirendum ergo,Primb,an lex Grammatica vetet, haec verba per praeteritum reddi, ut hactenus ob omnibus interpretibus translata fuerunt an verb omnino debeant per futurum reddi. Secundo, an quoad rem materiam subjectam , verti omnino debeant per praeteritum, verti nec possint, nec debeant per futurum. Quod si evicero, per legem Grammaticam licere,hqc verba reddere in pretierito: quod ad rem autem materiam subjectam , verti sic debere contra,verti per futurii non posse,quod ad rem materiam subjectam,vicerit sane sub clypeo veritatis , communis, recepta ser
Quod ad prius,translationem , quam nos i gitimam contendimus, volunt adversari viti sam esse, & nullo modo tolerabilem, idque duplici nomine. Primo, quia verbum antecedens, dico, &consequens,sum a quo cum alterutro dictio