장음표시 사용
381쪽
γω , necessario dependet praesentis
temporis sunt ambo, per consequens,secundum ipsam Grammaticam, verbum istud similiter esse praesentis temporisci hanc rationem pluribus exponit ocin cap. 9. defens animad in assertion.Colleg. Possean pag. 273. Totam at tem hujus rationis vim ita complexus malc. in resp. sua ad scriptum Herm. Ravensi' de loco Ioh. 8.V s8. Vocem Graecam, γω PR,aori in temporis est ieci oristorum porro naturam eam esse, sinu cationem seam a verbii, quibuscum conjunguntur,mutuentur m ut, si cum praterito tempore Iungantur,p teritum, si cum p sente,prasens quod in futurum respiciat, signiscent auoniam verio, hoc in loco,vox orsa cum verbis temporis praesentis iuncta est quaesent λέγω ct w hinc vi Grammaticae concluditur,eam etiam signi scationem praesentis , quod insuturum respiciat,habere. Haec Smalcius pag. . tractatus nominati Postmodum magis adhuc restringit hanc regulam Grammaticam,aonis junctos cum verbis praesentis temporis,per praeteritum verti non possc pag. 1 . Socin .dicta defensionis,pag. 273. si verbuillud 'm eis deaorastis infinitivi ferit praeteriti temporis, tum 2 ipse orsica vox prateritum te-pus significabit, quamquam hoc non apperpetuum:' vero praesintis, aut sturri uturum tempus omninosigniscabit c est prasin insitur respiciens,m ibidem pag. ar .hoc autem intelligit de ijs vocibus,unde sensus vocis aoristicae dependet. Resp., Adversarios nulla authoritate probatorumGr cae linguae authorum, probare quae
dicunt, quod sane injuria postulamus, cum
382쪽
receptae translationis authorcs mr Ece nove rint, quorum tamen nemo indic vit istam versionem contra Graecae linguae usum esse: imo nequide, qui latinas editiones ad Graecam veritatem recognoverunt , de hoc vitio Grammaticali quicquam monuerunt nec ullus in ulla lingua interpres est , qui hic lapsum Grammaticum observaverit, ut Socin agnoscit pag. 2 6a defension dictae,ubi verba ejus sunt. V
rum fatemur nos ultro, atque concedimus nusian in ulla lingua extare interpretationem, quae nobis
Di eat. Quod 1 ergo omnes boni Homeri dormitarunt, id sane adversariorum erat invictis argumentis ostendere, non suas assertiones pro- lege Grammatica venditares, nisi forte sine populi suffragio , dictaturam in literas exerceant. a. Asferunt praedictae regulae Grammaticales,aoristos infinitivi, si cum proe sente conjungatam tur,significare praesens, quod in futurum respi
hic fieri, significationem praesentis non habet in futurum respicientis, res enim postibilis dicitur a potentia adesse, quae illi adest cita Graecae licitur δὲ νος ψό- fallacissimus,u-νοὶ φαγω voracissimus hic veraecisi verbiura nullum praesens est , potentia tamen Quirtute continetur in istic Math. 3. verss. II. simile exemplum Denique Isocrates in Panegyrico, verbum praesentis temporis , unxi Lao-risto infinitivi, in significatione prς teriti. O mis τήνοριη' πόiησιν χέω λοιβῶν δοξαν,ο et καλῶς
383쪽
ἀυτου- ησαι την τε vet hoc est. Atque etiam
Homeri poesi propterea in majore pretio esse
arbitror,oudd eos, qui barbaros ODpugnarunt, praeclaris laudibus extulit nostrosque majores artem ejus proptcrea honoratam esse voluisse. Fallit ergo haec regula.
Altera ratio,qua contra receptam translati
nem pugnant adversarij,est ex ea sequi si ci AChristi erbis ascribendum esse. Socinus contra Erasm.Ioh pag. 6 . Smalci contra Ravensperg. pag. Q ad istius evitationem,opus esse putant, Vt γενεάm, non ,fieret,Vmatur. scd fiat. Urget Smalcius ibidem; sile quidem te resutura dici in praesentis verba ego sum, venumero tantundem valere,quod ego futurm sum. At per vocem c-go sum,significari templi praeteritum, prorsus insilens, proinde etiam explicatio, qua hac insilentia utitur epudianda omnino e F. Resp. Minime versi esse, ex recepta transatione soloecismu consequi, de re futura no tantum in praesenti dicitur, sed etiam de praeterita Pamphila in Adelphis virgo dicitur , quae tamen non erat virgo, sed fuerat. Et ror
conjunx, una cum gente tot annos bella gero , poeta de Iunone dixi imbiero hoc adeo non est inselens , ut tritum sit maxime , cum res quae fuit adhuc durat. Nec Graecis est inselens pra senti pro praeterito uti λδασκειν δετο ε φη, docuisse e dixit Pater meus adhuc operatur, ego operor Iohan. s. vers 17s ubi veroa praesentis temporis vim praeteriti includunt. Nec etiam , t Smescius mal existimat,
prorsus in lens est , verba illa, ego sium, signifi
384쪽
care tempus praeteritum acali. I .V.9. tantum
temporis vobiscum sem,uirri praeteriti habet e dem plane modo de Apostolis cap. s. v. I. ct vos testabimini, quia a principio mecum estis et Heb. I 3 v. 8. Ieses Christus,heri, hodie ct insicu, la,idem ubi subauditur verbum substantivum est, ton tantum , praesentis, futuri, sed &praeterit significationem habet. Proinde cum verbum substantivum sim vim praeteriti includat, nihil etiam viiij in recepta translatione. Η c de primo quaesito dicta sunto.Sequitur, ut de altero dispiciamus. Ad hoc ver,itari in Socis.
si 'd se qui desinsi Christi verborum quaerat, pag.3 ρ
quamvis nihil me cogat eum exponere, tamen dico primum, verba illa,antequam Abraham i, pendere a verbo dico,quod praecedit,non autem a verbosum quo quitur perinde ac scriptum fuisset,d
eo vobis mi equa Abraham sat quod Cosem particula enim, quod Fbaudiri debe omnino: Atqui non vulgo st,ante verba ista, antequam Abraham c. Sed postea βbaudiri debrema verba ista, ego sum, ni Fer Actsignificant, ut etia ante alia hi diximus: Ego sum Christus & servator vester, quemadmodum apparer sepra in eode*mone Chriasticum Iudaei v. a..2.a est 13.v. rq .ejusdem Euangelista, infirmone quem ide Christus cum diaso usi seis habuit. Deinde dico, Christum quia Iudae voluerant eum capere in verbis, quo dixissust vidisse Abrahamum, quod tamen nullo modo dixerat,non minus merito , quam acutieis eleganter,
detorsisse nome Abraham ab homine ipso,cui a Deo id ferat impostum, ad rem quam ipsi m nomen Hviscat, propter sua homo ille ita nominatus se
385쪽
rat Signiscat autem patrem multitudinis,seu mu tarum gentium. Imi postremo concludo, Christum verbis istis voluisse graviter monere Iuctios illos , ut crederent si esse Christum, servatorem ipsirum , antequam illud existere , quod praedictum ferati, Abraham videlices stre patrem multarum gelium, id est, adgente quos praedicationem spatefaciti nem verbi 2 voluntatis divina perventuram, Oniustosfidele ex ipsis extituros Rom... vers 1 6.r rantequam igitur hoc existat,s se Abraham, id Iuquod nomen istud sinat,revera fat, mosis Christus uisos, ut inse credant,alioquiscincet eos a Dei, gno exclusem iri. Resp. r. Adversariorum versionem non esse admittendam, quia sensum vertUrum Christi
quem ipsa Christi verba plandin rotunde prael ferunt,evertit, e contra, sensum obscurum,
insolentem ex hisce verbis eruit. Etsi ergo verba illa , quoad structuram Grammaticam, sic verti possint , ut Sociniani vertunt hoc tamen loco planus rotundus sensus, qui per novam istam versionem cor uit, sic verti non permittit. Quamvis crgo Socin . sectatores cjus partibus suis satisfecisse se putant, novam hanc suam versionem adferendo non tamen argumentum nostrum ex hoc loco est distatutum : nam,ut dixi, sensus planus e borum , qui lucet , quam quod in meridie, ostendit novam eorum versionem nec posse,
nec debere admitti, in qua re ad candidi iij
lectoris conscientiam provoco. a. Haec nova
versio ad ellipsin confugere cogitur , supplere verba Christi , per verba, lux mundi,
386쪽
servator mundi, idque sine ulla ratione; imbcontra apparentem rationem exempla,ex quibus pro Iuppletione hujus loci colligit adversarius , non stringunt, nam ibi lippitanda esse ratio dictat. textum introspexisse, adversarium
refutasse est hic vero praeteric contra rationem tale supplementum quaeritur : nam hoc loco, non, quid sit Christus, quaeritur,sed ejus cxistentiae duratio, controvertitur. Faciat hic lector,quod in interprete laudat Smalcius pag. . scripti praedicti,omni fide careat,textum introspiciat Euangelistae, sine ulla ullius interpretis ope, ex ipso textu Evangelistae, planum illi fiet, haec verbaChristi clausulam esse colloquij,cujus initivi origo .s r. nisi ergo quis obscura planis praeferre velit, facile veritate deprehendet, Christi responsione de existentia esse. 3. Acies acutae hujus interpretationis,de fieri Abrahamiratione spiritualis paternitatis , eo retunditur, quod usus loquendi obstat,qui artium magisterest: homine enim fieri, nemo aliter,quam de ortu nativitate ejus intellexerit;necvllibi in s cris Abrahamus futurus Abraham dicitur,quia imple det illi promissiones de multiplicatione seminis: aut jam Abrahamum esse faetsi,quia gen, te vocatae. Quinimi ubi istius argumeti sedes est,nunquam ab Apostolo Paulo ista paternitas, nomine Abrahami significata fuit, sed distincte semper a nomineAbrahami illi attribuitur,quavis interea promissionem ista de multiplicatione seminis,mutati nominis causim csse, usque Clymon nemo nesciat. Haec glossa Christum ουδον σαος A rem respondente facit, ad Iudaeoru
387쪽
objectamentum, quinquaginta annos nondum ha bsis Abrahamum vidisti Opponit Socin Iu-Los merba illa Christi,de Abraham v I b. per ca-Sqci' lumisiam detorsisse, ut calumnia,inquit, Chrstum p g. 3 assentiri non decuit id quod pro icto scisso si ita respondisser, ut adversari opinantur, imo decuit, ut
Iudaeos se in verbis captantes,occasione,ex uno verbo
responsionem,secundum versionem illam nova, ad rem de qua agebatur, nullo modo quadrare, certo certius esse Iudaeos vero per calumniam detorsisse verba Christi, hoc ex eorum responsione non patet. Nam etsi Christus dixerat, se
visum ab Abrahamo, Iudeti Christo obij ciant, tanquam absurde affirmatum ab ipso, se Abra hamum vidisse, κολουθον tamen est, eos verba Christi per calumniam illusisse. Quid enim impedit dicere,Iudetos,ex sensu suo locutos,existimasse, si res ipsa δε non verba Christi tantum attendantur,Christum Abrahamum vidisse cuipse affirmaret,Abrahamum se vidis . cum e go ista culumnia nullo modo appareat, valeat ista longe petiti obscurissima interpretatio. Hoec de hoc loco , prolixius instituto sermone dicere,non in consultum visim fuit.' Sextus locus eorum,quos Bellar.&WiCh.ad- ρθ-'I. duxerunt pro aeternitate Christi,est Iob. II.V. s. V I Glorifica metu Pater apud remoti um ea gloria,
si quam habui apud te priusquam es se mundus. pu 3ψ Ad hunc locu ait Socin.se respondisse, in diluendo argumento nono primiclassis: responso autem ejus ad hunc locum est. Christum loqui de loriasibi a Patre destinata,non aute,quam jam ra
388쪽
re se haberet, praesertim ut aeternuis unus ille Deus probat autem ex vers.a , in quo dicitur, ut
conspiciant gloriam illam meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante acta mundi fundamenta . . Ex versis a in quo ait gloriam sibi datam, a se datam Apostolis. 3. Augustini authoritate in hunc locum . De Christo homine hie verba feri, qui nullam claritatem habuit ante conditum mundum nisi in praedestinatione. Resp. x. Verbum nabendi,si de realiri actuali possessione sumatur, in significatione proprij, usitatissima sumi illa veri, expositio, denuda destinatione exponens, verbi1 habendi sit-mit insignificatione impropria, ratai.2.Christus hic verba facit de gloria quam etiam pos sedit ab aeterno&realiter, ei destinata fuit quoad exertionem in humana naturii, secundumoduini rationem ejus, & plenam ejus patefactionem , per exaltationem post ignominiam crucis. Haec expositio est analoga alijs Script. locis illustribus, quae hactenus discussimus gitur enim de gloria,quet Christo destinari non potuit, nisi habuisset deitatis gloriam ab aeterno cultus enim adoratio, quae haec gloria comprehendit, aut importat, nec objectum,nec fundamentum, priter deitatem ab aeterno existentem habent nullum, ut ostensum aliquoties, postmodum amplius demonstrabitur. Ex hisce positis patet selutio, ad primam, secudam. quartam rationem, quod si quis ad Quartam rationem,amplius quid desiderat, n-1ulat si placet,pag. 193 . 19 .No pugnant ergo, Christum habere gloriam, ut unum laeternum 1 cum
389쪽
cum Patrem Deum, iam habere destinatione. Nee ex eo magis sequitur, Christum discipulis suis dedisse charitatem illam unius aeterni Dei, quam ex adversari sententia, de destinatii tantum Christo gloria , in Apostolos adorandae divinitatis gloriam tansfusam csIeci quia gloria Christo destinata, talis est, ex adversariorum suppositione Frustra etiam Augustini authoritate in nos pugnat cum Augustinus in loco citato nobiscum faciat, quoad sententiam de hoc loco: nam cum multis verbis egisset Augustin. de praedestinatione gloriet,naturet humanet Christi, etiam de illa qua Christi, ut unius cieterni Dei egit. praedestinatione Christi, secundum eam , quoad manifestationem gloriosam, per cons cutam in tempore exaltationem. Cum enim ad hanc rem locum Pauli ad Rom. I. V. .
produxisset alui praedestinatu est Filius ei in
virtute c. in eum sic scripsit. Secundum hanc ergo praedestinationem etiam clarificatus est , antequam mundin esses: ut esse claritas ejus, ex resurrectione mortuorum, apud Patrem, adcuym dexteram et Augustinus ergo geminam, ut sic dicam, Christi praedestinationem statuit; nam etsi antecedentibus verbis Augustinus videatur tantum agnoscere, praedestinationem Christi,
qua homo est, tamen postea se quasi corrigens, Christum recte dici praedestinatum dixit, qua
Lo s. 7 De utroque hoc loco copiosesin superioribus Πcb-Z. v actum, quo cum Socino lectorem remitto L 3 8 cus ad Hebr. 13. etiam a nonnullis adfertur pror Iob. V. aeternitate Christi mper accommodationema'. quandam,
390쪽
quandam, aeternitas Christi secundum existentiam, non male istis verbis, triplicis temporis significatione, indicari potest eum tamen locum, salvo meliori judicio, non urgebo. CAP. II. Quintae Classis argum.
De attributo imm itatis. HActemus quidem, idque prolixius, dispi
tatum est de attributo aeternitatis, excipit hanc disputationis partem, secundum quod est immensitas,ad quam probandam, post testimonium ex Apocrypho Baruchi, proiertur Ola. 3. Vers. 13. Nemo enim ascendit in crium, nisi qui descendit de crio, sibi hominis, qui est in crio. Obhcit Socin verba Graeca pollereddi qui Socin. erat in caelo, itai nihil olidi esse in tota argum tμti pag. s. one ista Res participia praesentis teporis apud Gr cos vim praeterit imperfecti habere, ac propterea natura hujus vocis significationem printeriti admittere, concedo rcceptissima tame ac maxime obvia significatio hujus vocis, praesentis teporis est,ac propterea, pro sensu praesentis temporis praesumendia est,donec contrarisi probetur non enim hic verbii adjunctu est, ex quo
colligi possit significatio pr terit imperseeti:
participia aute ista, a verbis temporis praesentis ducta,per se,& ex natura sita,praesens significat prς teritu autem iuturum, juncta verbis praeteriti aut futuri temporis et Accedit, quod cusingulae sententiae suum pondus habeant hic,sic