장음표시 사용
401쪽
attinet, codem tendunt antea aliquoties o stendimus,vocem solus in isto similibus locis, ita accipiendam esse, ut alios excludat simpliciter. Pergit adversarius. Iam ad probandum,quod Christo potentia, seu omnipotentia tribuatur, nihil in medium producunt, nisi testimonia illa Apoci&Ioh. I. V. 19 in lectorem refert ad ea, quae de hisce locis Histeptata sunt, ad quae ne actum agam,lector etiam a me reijcitur.Videatur locus nonus classis primae ciertius tertiae classis.
C A P. IV. Quintae Classis argum. De attributo omniscientiae. O Mniscientia Christi ea est,qua omnia in
xima minima, cujuscunque tandem enti- pM -- ρ tatis,& conditionis sint, abditissima arcana cordium scrutatur Citatur locus Rom. 16. vers. a . Socinus hic nihil adfert, nisi sapientiam communicari creaturis, Christo communi a- tam esse Verum hoc alibi est discussum. Itaque transeat. C A P. V. Quintae Classiis argum. De alnibuto bonitatis. Socin. argumentum, de bonitate petitum,
ris i . LAponit Socinias aliud es rem de qua gitur,
402쪽
prors estentialem, 2 omnibus numeris absiliuit mmam,atque integram n seipsi abere, aliud vero eam quasitate, licet inseparabili, praeditam esse , ejusque , quantumpta abundanter , Ibitum ui se part Resp.Hic eadem controversia,de communiis cabilitate , de voce solus, disceptanda venit, illam intactam, ut dixi inpr sentiarum relinquo, interea duo hic moneo L. Causam nullam esse , cur Deo omnibus numeris absolutissimam , atque integram bonitatem tribuat, Christo vero minorem. a. Quod bonitatem , qualitatem 1 Christo inseparabilem statuat, in eo parum sui memorem, merito vider posse, cum
nulla illi virtus aut obedientia, sitne arbitrio libero, in utramque partem flexili bel, si eo non obstante, quod bonitas , qualitas inseparabilis a Christo , Christus tamen virtutes
suas, cum laude maxima exercuit Deo Patri obedivit, tum viderit Socinus cum reliquis liberi arbitri pavonis , de multis argumentis , quibus tanquam firmissimis demonstrationibus utuntur , pro libertate in differenti e ad utramque. Quid enim frequentius auditur , quam hac sublata,praemijs,poenis virtutii vitio non esse locum haec enim certe alia similia ciscacissime dissolvi poterunt, perist ina, inseparabilis bonitatis confessionem, ab advertario factam, qui langelos, eam conditionem habere credit, ut non possint peccare,
pr lect Theolog cap Q. quos tamen& Deo obedire , se suaque ad voluntatis divinae no main cotaponere certissimum est, per quam sa-
403쪽
ne similiter consessionem , grcgia Min victa suppeditantur arma, ad nervos retundenda pleraque argumenta, quae libertatis nimi propugnatores,sententia de electione immutabili,
efficaci gratia, perseverantia obijciunt. CAP. VI. Quintae Classis argum. De attributo agorandae testatis. A Dorandam majestatem,cultum religio-
nem, non esse interea filiae creaturis com
municantur , semper sensit, adhuc sentit Ecclesia Christiana quia aute illa omnia in Christo conspicua tint, inde etiam invicta suppeditantur arma, ad demonstrandam Christi deitatem, cum Paciis deitate identificare,ut loquun
Hoc vero argumentum , quod quartarii coimstituit classem eorum quae pro aeterna deitate
christi adferri solent, sic habet in forma syllo- gisticii a ui en resiligiose adorandus incolendus, ei Deus ille mu Christiti es3 religiose adorandus incolendus.Ergo Christus eLE Deus ille unus. eiis Respondet adversarius, distinguendo, inter pag. .3. Ilium relatum ad alium,i non relatum illum Christi esse, ut qui Deos ubordinatus erit, si totus ab
eo pendet hunc Dei mus esse,ct in eo terminario conquiescere. De priore relegios adorationis modo, M orem acceptum esse verum , minorem vero tum s semesseri de posteriore modo adorationis , acce
404쪽
distinctionis vanitas commonstrata fuerit, tebit inde, responsionem illam revera nullam
Vanam vero victitiam hanc distinctionem esse, probavir. 1. Eo sensu, quo unus Deus ex toto corde diligendus, eo sensu unus Deus Ddorandus patet ex Deut. 6. Vers. A. 13. At
Deus, ut singularis Mindividuae flentiae ratione unus, ex toto corde d:ligendus est, id est ut indivisus in se, divisus ab omni ali, Ergo etiam qua talis adorandus Deum autem singularis Mindividuae essentiae ratione virum esse, demonstratum est pag. 23. alibi, unitas ergo illa, quam Socinus fingit consurgere ex duorum relatione mutua, imaginaria est, falle- ab illa unitatis ratione, quae in sacris nobis
inculcatur. 2.Eo sensu etiam, in uno Deo confidendum, ergo inus Deus, qua licinus,adOrandus&invocandus confirmatur, quia non aliud est adorationis,quam fidei objectu Rom. TO.V. I . In uno autem Deo, individuale viaitate uno confidendum elle supra demonstratum est ex Ierem. 17. v. s. Necesse ergo, aut
duplicem unius essentiae divinae cultum dari; aut distinctionem hanc fictitiam csse. 3. Si Deus ille unus,religiosam adorationem sibi scrvat, tum non dantur duae distinctae adorationis species: At verum prius Es. et .v. 8 vide hac de re in examine decimi argum tertiae classis,ubi de hoc loco. . Si Christus est adorandus ea adoratione, qua Deus Israelis,tum una tantum adorationis ratio; at sic adorandus Christus,ut ostensum in collatione Psalm 9 . v. 7. Meb. I
405쪽
vers. s. s.Si solus Deus Israel est adorandus, ta Christus, aut est Deus ille aut non est adorandus cosequentia satis firmatur,per veram definitionem,qtra, quid sit esse, unum & solum Deudeclaratur. At solus Deus Israel est adorandus Mat. .v. Io certissimum enim est, dictionem, soli verbo servies adjunctam tantlim, ad verba tamen adorabis, pariter pertinere, ut agnostit Socin pag. ys. Ergo Christus, aut est Deus ille unus , aut non est adorandus. Cum itaque Christus adorandus sit, non alia ratione ad randus Per consequens , non duae adorandae deitates subordinatae sunt: sic duae adorati
ni species sed una individua deitas est, una adoratio. Histe sic positis, progredimur ad examen
testimoniorum qu protulerunt Bellarm. Meh. ad probandum cultum, adorationem, unius illius Dei, Christo competere. Prim affert Nich. visionem illam Esa. s. uncto eo, quod scribitur Ioli. 12. At cum hoc testimonium antea sit excussum, non est, quod de eo, hic iterum dicamus itaque eo, cum adversario, lectorem remitto. Secundo adferuntur verba illa: ct adorent eum omnes angeli quae satis etiam, antea ventilatassent. Hic falli adversario jactat Socin. , Sorin quod existimantinc agi de adoratione sit illi ni pag. 33 Deo debita, quia illa ibi, idololatria, opponitur nainquit cap. primo, huju respons OLFendimus, Paulum . Cor. y Christi, ut unius Domini, per quem
omnia adorationem idololatria opponere, nec tamen adorationem inam, illam esse, qua illi ni si
406쪽
De eL debita , ea enim, ut ex eodem loco Pauli constat, hoc omnino habet,ut is, cui tribuitur, cons derctur, ut Pater ille, ex quo omnia.
Verba ejus , ad objectunt Ethnicismi crimen, de Deorum multitudine pag. 26. ar, inter alia haec sunt. Verum tamen mirum est ie k, in religione Christiana, pro re abominabili habere, os essentia distinctos, ct si quemquam praeter nῆidum Deum, divino cultu assicere cum potius hoc e Christiana religionis proprium, divina oracula
passim testentur Nam quid istud est,apud Paulum
I. Cor. δ. v. b Nobis unus est Deus,Pater ille,ex
quo omnia, tos in illum: inus Dominus Iesu Christus, per quem omnia,& nos propter illum, quam non Flum illum unum Deum nostru, sed aliam etiam quandam perlonam, nobis divina ratione colendam esse, id est Iesum Christum ' agiatur enim ibi, de divinitate colesida, ct ijs gentium diis idolis, quae ab illis celebantur, opponitnrprimum ille nus Deus, deinde etiam Christus ut υ-ntis noster Dominus , disserentia hac inter eos, expresse constituta , quod se, ut is ex quo omnia, id est prima cause nostra inicitatis vero, ut ij, per quem omnia, id In ejusdem no Era Uicitatis
cause secunda, quae etiam sciens instrumentalis appellaripoteIE, colendus a nobis sit ut inimim, dum duo colendi, proponuntur, ad unum tamen ex illis, triusque cultum,re irendum se intelligatur, tanquam ad ultimum ipsius cultus scopum, in quo tan dem conquiesca
Resip. Agi praedicto loco Psalmi,de adoratione unius illius Dei, certum est, quia illa Dei adoratio idolorum adorationi & cultui oppo-
407쪽
nitur, nam idolum alia ratione non fit idolum, nisi quia illi divinitas unius illius Dei, cultus Madoratio, quacunque ratione tribuitur. Religiosam adorationem deferre ali rei, quam Deo illi viai, citra idololatri crimen, impossibile, quod adversarij agnoscunt, de tempore
V. T. adeo ut nullum dari medium potuerit, licitae religiosae adoratiouis, inter unius Dei adorationem, idololatricum cultum nec hac in parte, in Christiana religione, immutatio faeta, nec nobis alia ratione unus Deus , quam Patribus Testam . Tum vero si non obstante, quod unus Deus est, duo tamen di sunt, nihil prohiberet, in confessione unius Dei, multitudinem deorum defendere,per subordinationem rclationem Socinianam unitoiuina uocautem essentia distinctos in Christiana religione non coli, ex eo ipso loco Pauli Apostoli probatur: quia Christianos Apostolus in illo loco Ethnicis opponit, Mab ijsdem distinguit, quod illis dij Domini multi, nobis ver Christianis
unus Deus Dominusci in quo loco, non hoc vult Apostolus, Deos Dominos Ethnicorum,
subjecto distinctos fuisse nam Di erant Domini Domini erant Dij led tantum Deo sive
Dominos ipsorum multos fuisse. Cui ethnicae multitudini, unum Deum mominum Christianorum opponit, quae ratio oppositionis perit in sententia Socini, qui sentit Christianae religionis proprium csse, duos habere Deos
Dominos, qui numerus excedit unitatem,quam
Paulus Ethnicae multitudini opponit: neque vero, quia Patri deitas, Filio Dominium tribu-
408쪽
itur, ullo modo sequitur, duas deitatis rationes subordinatas hic nobis concipienda , Quos distinctos cultus gradus, quia ex Patre omnia, per Dominum Christum omnia nam ut hic ex Patres, ita talibi per Patrem omnia esse dicuntur Rom. LI. v. 3I: Paulum vero eo loquendi modo, hanc Samosatenicam sententiam expressisse, idonea,quam nunquam adferent,probatione indiget. Nec potest Socin ex hoc loco evincere, alium, praeter unius Dei cultum, idolatriae opponi aut coli quempiam posse religio cultu, qui nec Deus ille unus, nec idolum sit neque unquam Socinianismus solida responsione objectum Ethnicismi, de Deorum
multitudine crimen, diluere poterit. Tertio productus fuit locus Malach. 3. V. I. Venio in templum situm Dominius, qui autem intemplum seum, ut Dominus venit, ille majestatem Sociv. habes adorandam : consequenter Deus ille unus pag. I.
Ad hunc lo in Faustus bifariam excipit. I. Hebraeam vocem Hecbal, non templum se regiam proprie gnificare, vel basilicam hanc autem peculiari Prificatione significare locum,ubi rex is, qui dominatur acpraeest,ius dicit in hunc Uῖm
accipiendam vocem hanc apud Malach. bi videlicet si mentio Dominatoris, qui exspectatur nempe ut veniat,ad jus dicendum, ct in populo,cui dominatinus est, omnia componenda.
Resp. Disputationem illam, de vocis Hebraicae significatione stricta,hic supervacaneam esses sufficit enim ad vim argumenti, Ocem istam significare, id, quo colendus religiose
409쪽
Dominus quod verum est, sive de templomatoriali, sive de mystico, quod est Dei populus Ecclesia, locus iste intelliga r nec etiam vox ista, magis ex natura sua, terrenorum regum regiam notat, quam majestatis divinae, regiam sedem Nam v I .Reg. 21. Vors. I. Dan. I. veri. , notat palatium regis terreni itas an etiam notat divinae Majestatis palatium Psalm.14 vers. Psalm 18 vers. 7 Psalm. 27. Veis . . Im cum vox haec originem trahat aradice Iacol, potuit, Deo sane maxime propries.)i ompetit, cum ille in regia sua potentissime reatis . s. gRς dominetur. Secundo excipiti antea, ' distinctione cultus duplicis, ut supra de quo
non est quod candem cramben reponam e quae hic in Pontificio retorquet, Pontificij relinquimus ij enim se ex luto idololatriae, quamvis varia turpitudini suae operimenta quaesiveriant, evoluere nunquam possunt. Socis. Quarto obijcitur, invocatione absentis cul-I tum esse, apud Socinianos ipsius Dei proprium. At hoc axioma a Socino non agnos itur, sed tanquam adulterinum repudiatur.
Socis Quintum est , Prophetas fere omnes prae- pag. 8 dixisse, omnem idololatriam desitura post ad- ventum Messiet falsum autem hoc esse, si Christus non sit verus Deus,eo cultu dignus,qui stali illi ni Deo debetur. At hoc ut parum solidu' transeat, non cnim, quicquid tandem statuatur, de sensu earum praedictionum,ex ij sequitur, nullam jam idololatriam in orbe vigere, cum hoc ipsum, quod vigeat, sit apertissimum.
Parat post betc responso em ad locum illunt,
410쪽
quo vehementer premitur Deut. s. vers. 13. At frustra soli obtenduntur nebulae acrior erumpit, nequicquam obtenditur umbra. Respondet autem primo, quod ad Teipr ceptum attinet, nihil contra illud a Deoferi, ticet
jubeat Christum hominem, seu Christum, quamvis
prorsiis res creata' cultu divino assici;neque enim, cum inud praceptum datum eLE, Christus extabat, nedum divina potestate ais imperio esse praeditu : quod imperium ac potestas omnino per se,etiam Deo tacente cultu divino assci debet, quemadmodum colligitur exierbis ipsus Christi Ioh. F. V. 22.&23: Philip . a. V. 9. IO. Hoc vero sic distatuitur. 1 Pr cepisi illud notantum datum,antequa extaret Christus;sed ita datu,Vt aeternum immutabile sit; na alioqui si post adventu Christi non esset obligatorium, sed abrogatum, Christus sand Satanam, sui ador tionem ab ipso petentem, non eiscaciter eo ictu repulisset. Scriptu est enim, Dominu Deum tuu adorabis 2 illi sitiservies, lex enim,cujus ja cessat obligatio,pro no scripta est habenda. a. Quod si divinu imperium, potestas,quaChristus ali quando fuit,r ditus,cessare faciant mandatum illud vetus, de uno Deo momino adorando, deberet censeri abrogatum mandatum illud, quia Christus erat jam divino imperio: potestate ornatus, cum a Satana ad adorationem illam sollicitaretum proinde assertione falsa Christus Satanam retudisset, si jam alius, praeter V num illum Deum mominum, adorandus erat, quod vel cogitare nefas est. O lorod disp. contra radeli. pag. 11 . alijs utitur effugij Primo