장음표시 사용
441쪽
agendi alteri concedere, cinterea non esie, cuni quis agit , per potentiam concessam sibi: serrum calefacereis urere potest, per poten tiam calefaciendi sibi ab igne impressam, etsi jam ignis non sit. Sicuti ergo, non agit quis, eis quod, potentiam agendi, concedit alteri,ita ille nihilominus agit, qui per potentiam derivatam ab alio agit Dices hoc sensu,non posse dici,Deusolum facere miracula, itaque necessario,vt,erificentur haec verba, ad alium sensum confugiendum esse: nam Apostolio Prophetae, quos constat apud omnes, non fuisse Deum illum Israelis,etiam miracula fecerunt. Verum hoc ne-
go,miracula fuisse producta potentia creata, subjectivesin Apostolis Prophetis residente. Si enim Apostoli Irophetae , per veram
Propriani efficientiam,opera illa,naturam tran-1cendentia,attigerunt, necesse est praeconcipi in illis,uirtutem divinam, ad effectus istos divinos eliciendos,suffcientem , per modum qualitatis aut fluxae aut permanentis. Talis autem divina virtus in Apostolis non fuit: quod probatur testimonio Apostoli Petri Act. 3 v. Ia Viri Israelita,quid miramini de hac re aut quid intentos oculos in nos habet is,qua propria potestate, aut pietate effecerimus,ut hic ambuler. Hoc tantundem valet ac si dixisset Apostolus, miraculum non esse factum, per potentiam sibi inhaerentem , sive quae in ipse esset, sed per potentiam ipsus Icla Christi, quam ibi Apostolus nomen Iesu Christi appellat v. 16 Apostoli itaque miracula fecisse
leguntur,aut Christus per eorum manus, virtutes edidisse legitur, quia Dei& Iesu Christi
442쪽
virtus, semper praesciatissima fuit ipsis, ad praebetidum testimonium divinitatis, tum d strinas tum functionis, vocationis ipserum , per omnis generis signa,prodigia, variasque virtu- tes A p.S .distributiones Heb. 2.v. . Hanc ergo veram arbitror differentiam, inter Christiri Apostolorum miracula. Differentia , quam statuit Socinus, sustineri
non potest. Quid fiat illud est, pot6hrtem δε- tam ct concessam, in Christo resedisse in Apostobi non resedisse : si enim Apostoli verae propoemiracula illa patrarunt necesse est sane proe- concipi in illis, supernaturalis virtutis existentiam,ad opera illa patranda requisita , vel quod idem est illius potentis residentiam Vult deinde otestatem ubim, Christi arbitrio permissam perpetuo, Apostolis vero ad arbitrium dantis, conceDLAt non pugnant ista duo,potest enim meo arbitrio,perpetuo permissum esse quod ad datis a bitrium est concessum. Quod si Socino,addai tis arbitrium concessam esse istam potestatem, est,usum istius potestatis, non esse arbitri ejus, cui data est,sed qui dedit,tu in hoc, inter Christum apostolos non est discrimenci Christus enim ad Patris sui arbitriumri nutum , omnia sua composuit. Tertium differentiomembrum
est quod Christi si potestas , proprias Ita si ionprecar si sed Domini titulo ab eo posses Iis non fuse propriam sedprecario 2 non Domin, titulo,ab νι fise possessam. Sed neq; in hoc vera
discriminis ratio,recte a Socinoi positionibus sententiae sitae constituitur omnem enim Christi in coelori hesteria potestatem precariam esse
443쪽
contendit, hoc est sacerdotale regnum : intempellationem enim Christi sacerdotalem, aliud nihil indicare vult,quam Christum ex Dei dono regem esse,hoc ipse cap. pag. 4 1. alibi passim Precarium latinis est, quod precibus petenti utendum conceditur,tamdiu,quamdiu, is, qui concessit,patitur. Sic Seneca dixit,hominem
precari stiritus esse Alexander apud Curtium, mori prae tat, quam precario imperatorem esse . Precarium imperium latinis est , quo tamdiu obtinetur,quamdiu qui concessere permittunt animam precariam Tacitus dixit, quid ergo hic discriminis inter Christum apostolos,eo modo quo in Apostolis precaria etiam in Christo secudum Socinum. Similiter titulo Dominii proprietari possidere, non distinguit in sententia Socini inter Christum Malios ista potestate prς-ditos, est enim quis ejus rei Dominus, quaei no illi data est donatione enim ex jure gentili, rerum dominia acquiruntur,4 quod ad alique pertinet ut Filium, haereditarique jure possidet, ejus sane Dominus est: ita Alciatus, dominium in iste appellat filiorum vivis parentibus , unde βι haude dicuntur,inquamsibi ipsis succedanti. De hoc jure dominij filiorum Dei, non minus copiose quam graviter Apost Paulus disseruit
ad Gal. cap. . a v. I .ad 8. Inter ista autem bona ad fideles . t Dei filios & haeredes spectantia, retulit Apostolus virtutes quas Deus effecerat in ipsis Gal. 3 vers. s. 6. . ait enim, Deum tib-
ministrasse Spiritumi essecisse virtute in ipsis, Me per auditum percepta lex fide autem illis obtigisse astruit , ad exemplum patris Abn
444쪽
hami,qui fide fuit justificatus , quod haeredum
es filiorum est,eos vero ea etiam ratione, Abrahae, sive Dei filios esIe constitutos, haeredes bonorum coelestium factos, quae bona expressit Apostolus in antecedentibus nomine Spiritus
virtutis in illis effectarum. Itaque neque in hoc, inter Christum inpostolos verum rcale discrimen posuit Socin Est quidem non obstante dominio communi, de quo Socinus agit,ex ejus etiam sententia,dominium aliquod Christo proprium ieculiare quod est dominium imperij majestatis; verum ejus domini consideratio,accidentaria est hoc loco, iraescinditur 1 consideratione dominij, de quo inpraesentiarum agitur.
Soeis. Notas porro, discriminis sepositi, inter par. -ερ Christum apostolos, esse ait. 1. 'ruod Chri
stus cum imperio , ct authoritate illa fisciebat, . a. s' od abys potestatem communicabat Dciendi miracula. 3. Quod in ipsius nomine ali miracula faciebant quamvis vero satis esse possint, quae hactenus contra adversarium allata sunt,ad haec tamen etiam amplius dissolvenda, nonnihil adferam. Dico ergo, ad primum audii per imperium authoritatem intelligatur Christi re-:num dominium , ratione cujus omnes subliti ministri tum verum est Christi imperiu& authoritatem esse propriam, ibi tale ii perium est, ibi etiam miraculorum faciendorum potestatem esse propriam : minimestamen inde sequituristosito, veram esse sententiam S
cini,de concessu Apostolis & Prophetis potestate eos istius potestatis non fuisse Dominos, in
445쪽
sensi in quo de hoc dominio disputatur, quia hoc regio imperio .dominatione caruerunt, Christi majestatem, ut subditiis ministri sui principis , observare debuerunt. Adsicu dum dico, Apostolos ea ratione, communicasse alijs, potestatem faciendi miracula qua ipsi
miracula fecerunt , propter hoc enim Simon magus offerebat pecunias , dicens date etiam mihi istam potentatem Act. 8 vers. I9 Mac. I 6. Vers. II. I 8 promittitur credituris Apostolorum
prςdicationi, quod daemonia ejecturi quod aegrotis
tur etiam , qui potestatem communicandi non habet,ei potestatem faciendorum miraculorum non esse propriam Ad tertium dico, Christum miracula sua in nomine Patris fecisse, ut Apostoli in nomine Christi fecerunt, ex sentcnritSocini: nam cum jam Christus potestatem imiracula faciendi adeptus esset, ut hoc loco de Apostolis loquitur Socin , miracula si in nomine Patris sui faciebat Ioli. io .vers. as Opera quae ego 'cio, in nomine Patris mei ut ergo Apostoli, in nomine Christi, sic Christus in nomine
Et haec sussiciant, de hoc quinto opere, resiqua quae hic Socinus adfert pag. 7 47r, par ticulari examine no indigent, quia nihil occurrit in ijs,quod quantum quidem ad praesententquςstionem attinet, non satis discussum sit. De potestate, quam Christi e gratia esse, hic iteruingeminat, non est necessum hic iursum dice re, commentitiam istam opinionem, de si cerdotio
446쪽
cerdotio Christi , quod contra authoritatem Script cum regno Christi confundit, alterius loci est refellere, pr sertim cum dignitas argi menti prolixiorem tractationem postulet. Antequam vero finem huic capiti imponat Scis adversarius generalem movet objectionem,ad- IV. ya versus omnia, pro sententia orthodoxa de Filio Dei argumenta,ea autem est haec Nu ruam in sacris literis diserte scriptum se hoc ipsum quod adversiri de Christo tradunt atque contendunt: cum tamen si id verum Ger opus uisset, ut de eo disertissima in illis non paucatenimonia extarent, tum ob rei alioqui impossibilitatem , ut sis loquar ct in edibilitatem, tum Nemo quia ut adversi ij si volunt, id nos acfirmiter credere ad salutenta consequendam, σοι prorsus nece rium tot argumentorum congeries in ejusmodi re, crede mihi pie lector , signum potius est mani um rei fusci sacris literis non consignata, quam ut 0us vlla Idem Aere possit plu multo, quam innumerabialia Uta omnia ad humsdemsciendam, tantos di conquisti congesta, virium ac roboris haberet, vel unus locus inscriptura, ubi diserte aes pliciter scriptum essa, Christo crium tereamque creatam fuisse quem nondum invenire adversarij potuerunt, licet, tanquam si eum inpenissent, merine aliquando exultent. Reli'. Pro certissima veritate etiam habendum esse, quod totidem verbis cliteris , non legitur in sacris, ut invicto argumento, evincitur, ex disputatione Salvatoris nostri, adversu,
bis illis Mosaicis Ea se Deus Abralami. c.
447쪽
erat enim hoc verum tamen ibi aut alibi, in Mose non diserte seriptum Mosi enim per re
rum externarum umbras, Iudaeos ad rerii aeterin
narum cognitionem, spem deducere propositum fuit. Et si disertissima testimonia Socinosint illa tantlim, in quibus ijsdem per omnia phrasibus ierbis, sententia de aliquo religionis capite sit expressa, fateri cogitur, se nec attulisse nec adferre posse ullum testimonium, in quo diserte scriptum sit,quod de Christo tradit atque contendit, ideoque non est etiamsi cundum ejus judiciu quod ipsi fides habeatur. Quo pacto vero argumentorum congeries signum est manifestum potius rei in sacris literis non consignatae, quam ut eius ullam fide facere possit Quid an Deus Israel, non est Deus, quia argumetorum exercitus cogi possit ex sacris ad hoc probandum An dubitabimus Iesum esse Christii Dei Filiu, quia ed omnia in Evangelium suu congessit Iohan. An dubitabimus vita
aeternam credentibus ceriti paratam,quia toties promissa,quia tot pro ea argumeta Mox postulabat Socinus no pauca disertissima testimonia, nunc mutata sententia tostimonioru multitudo,
sitspectet ei fidei est unu jam prae multis exoptat, ubi diserte scriptum esset, a Christo caelum terramq; creata fuisse, quis and plura uno allata sunt, ubi revera illud criptum sit; quid si etiam ex formula Socini illud scriptum esset, nihil facilius esset quam illud ipsum eludere,ea aut simili ratione, qua Leclara alia testimonia in hoc alijs Theologiae capitibus eludere solent adversarii
448쪽
C A P. I. Septima Classis argum. continet authoritates Patrum Docti timo
SExta argumentorii classis sic fuit. Septima sequitur, quae cotinet authoritates, Patrum, Doctorum,Conciliorum. Ad hoc pontificiu argumenti genus, responsoSocini copendu causa 'cis in pauciora contracta,sic fere habet Totius orbis piet, I consensum,nihilposi adversium iriquod divinis oraculis aperte est consignatu sua sintentia de no illo Deo, PatreDomini nostri Iesu Christi, Iesu Christo ex gratia Dei Patris Deo, Dei Filio, no ante nativitatem ex virgine,aperte inscris consignatam esse orbis niversi con sim quantumvis perpetuu, eo minus valere adversus divina testimonia, etiamsi Dcis non adeo aperta fient, cum id, in quo con sus inepet, Is confisssit, ipsi etiam rationi ac si ui communi , evia denter repugnat, hoc de quo hic agitur tale esse, multa patefierisupra rationem ct humanum cartum, nihil tamen contra rationem ipsumque si umcommunem. Inde contra Fonti icios agit specimrim, qui divinas paresectiones, nonscripto verbo etiam contineri volunt, in eo eos errare,ut in dogmate de authoritate etiam Ecclesiae. Haec contra argumenti hujus ab authoritatibus petiti, majorem rocedunt. Habet enim argumentum in forma, o pacto. Quod Patres, Doctores, c. docuerant, mini concensu, hoc est infide verum. At Patres docuerunt nanimi consensi Christum es
Resp. Reformatos, non dubitare quin satis superque sit , ad solidam causae sita probati
449쪽
nem, conscientiae coram Deo πληροφορων, validis duculentis, ex Dei verbo petitis de monstrationibus, munire sua,nec Patrum antiquorum authoritati, tantii deferunt, ut extra erroris aleam, eos esse positos credant; ideoque non eos, sed solas Scripturas sacras causae f- dei suae, firmamentum ponunt ideoque majore istam, non satis firmam este, facile agnoscent, nec authoritatem humanam , quantamcunque veritati ex scripturis demonstratae, praejudicare
posse Socini dogma de Fili,divinitate Scripturis aperi consignatum esse, cum nudeshic asI
ratur, nuda negatione repellere cotenti crimus. Ait deinde eo minus valere conosum illum, ariversus divina testimonia, Liamsi non adeo aperta
essent, cum consi us ille, ipsi etiam rationi ac si uicommisi evidenter repugnet. At respondeo fidei principium non rationem, sed Scripturam esse. nec magistra fidei ratio sed discipula Arma enim militiae nostrae non carnalia sunt, sed divinitus valida, ad subversionem munitionum, tiocinationes evertendo,omnemque sublimit
tem, quae sese extollit, adversus cognitionem Dei, & in captivitatem redigendo, omnem cogitationem,ad obediendum Christo. Tum verci mysteria fidei non rationi sena , sed corruptae repugnant: non potest enim ex dictamine naturalis & fame rationis esse falsum,quod secunda
supernaturalem rationem est verum. Cum enim
sana ratiori prima principia, per naturalem discursum nota , qua talia non sunt ex alacente vitio peccati necesse est illa, quae exsan ratione de communibus notionibus educuntur, esse Dd a Vera,
450쪽
vera, ac proinde contradictoria, non possunt esse ijs, quae habemus ex supernaturali revelatione. Verum enimvero contradictoriuna esse impossibile est, cum necesse sit, propositionum contradictoriarum alteram esse veram, alteram esse falsam. Etsi vero non negat sana ratio, quod credit fides , cogitur tamen quandoque elevata, illustrata per gratiam P. S., ignorantiam suam profiteri, in ij quae fidei, certus enim firmusque assensus potest esse , sine evidenti apprehensione intellectus, hoc est,' test credere homo certitudine fidei,quocum tamen veritatem ratio evidenti dara appreher sone intellectus no assequitura ut enim oculus noctuς,adlumem solis se habet,ita mens nostra ad divina illa. Quod si Socinus omnino Velit, nihil esse in rebus fidei, quod verbo Dei revelatum,intellectus clarari evidenti apprehensione non assequatur, tum hoc non parum a e ritate aberrat Nam non assequitur intellectus Socinianus evidenter, rationem immensitaris
essentiae divinae sine quantitate, quq tamen sine quantitate magna est, cum sit impartibilis adstipulate Socin pag.2o6. lib. contra ieh. Haec de majore. Post haec ad minorem venit Sorinus, neganSantiquitatem, unanimi cosensu ire in hanc sen- Socin tentiam de Filio Dei. Summa responsionis ejus pag. Usi ad minorem haec est. Non modo non tot Chri
fiant orbis consensum, si ne ejus quidem,qua Cis si rerera Ecclesia ferit, perpetui plane ἡψη - , velpro adversariorumsintentia, vel adversisse biri etiamsi, quotquot extantscriptores,vel aric si cum ν