장음표시 사용
461쪽
mente sectae Italicae principem Pythagoram adducit mitto complura alia ibidem Deum unum selum dicit pag. 13. Ineptus sanhaustinus, tantori tam erudito labore, ad unius Dei fidem enitens, si tres Deos esse senserit. Cum ergo non tantum Patrem, sed MFilium confiteatur Deum , confitente adversario, nulla alia via salvandiunitatis patet,quam per confessionem distinctionis persenalis. Obhcit Socin ad enervandam Iustini authoritatem, eum in Dialogo cum Tryphone Iustio aperte confiteri ion paucos sua aetate fise qui Chriapi nomen profiterentur, ortamen idem sentirent , quod ipse eum suis de Christi naturais essentiasesetit. Resp. Initio Dialogi cum Tryphone unum Deum confitetur, nec occurrit mihi in lectione Dialogi,illud de quo hic Socinus gloriatur. Irenaeus cap.sexto lib.teriij, Patrem appellat fi m verum Deum ver quem alius Deus non ea re Mi. praeter Dominum nostrum Iesum Christum Dominatione quoque, inquit, Dominaris D. Sancti. Et lib. 3 cap 8. Ita υτ is quidem, qui omniafcerit eum Verbosio, juste dicatur Deus. Dominus o-D , qua autems cta sent, non iam ejusdem o
busi perceptibilia esse, neque juste id vocabulum sumere debere quod en creatoris.
Quartus inter Graecos Ecclesiae doctores Titus Fabius Clemens hic lib. prim eorum qui Cim Τpaedagogus inscribuntur cap. 8 si Euangeli q/ςη- cam Domini vocem adduxero , unum quidenta ἀη νη ipsum dicit. De Tertulliano supra visum pag. Ioa.&qui
plura desiderat Belluminum consulat, qui in Te septi-
462쪽
septima classe ex Patribus complura adducit. Curia Cyprianus libr. de idolorum vanitate , doceto Deos non esse, quos colit vulgus, sectiora. I. Mauri, inquit manis e reges colimi, nec ullo velamento hoc nomen obtexunt inde per gentes provincias singultis varia Deorum religio mutatur, dum non nus ab omnibus Deus contur
ibidem etiam Platonem, Mercurium Tri- smegistum , pro uno Deo citat section. . E-
versis gentiliiij Dijs , concludit principio sectionis. s. Vnus igitur omnium Dominus se Deus: neque enim illa sublimitas potes habere consirtem , cum sila omnem teneat potestatem . Ibidem paulo postri nec nomen Dei quaeras, Deus nomen eIE illi ci illic vocabulis en opus , ubi propri s appellationum insignibus multitudo dirimendaen, Deus qui lus eis, Deus vocabulum totus es E. Ergo unus ese Mox section.6. Deus cum homine miscetur,hic Deus noster hic Christus I E. Ex his satis apparet, omissis alijs, Patres ante Concilium Nicaenum non Tritheitas fuisse, sed unius Dei religiosos cultores impugnatores. Non ergo dogma consubstantialitatis Patres Nicaeni procuderunt, quamvis nomineoμοουσἰ sint usi, ad Arium Elatebris suis protrahendum, res tamen eo nomine significata,
Patribus antini enis fuit agnita. Qui veterum consensus, ut annotavit Calvin lib. primo cap. 13. Institution hinc clare perspicitur,quod neque in Concilio Nic no Arius,ex cujusque probati scriptoris authoritate fucum facere est ausus, Mnemo ex Graecis vel Latinis excusat, se a prioribus dissentire, qui tamen Patres, ut qui
463쪽
propius ab eorum temporibus abfuerunt, non ignari styliri modorum loquendi veterum, nec sententiae mentis illorum , nisi crasta ignorantiae insimulare omnes ingulus, qui per
impudentem temeritatem audeatra Augustinus , in quo sane LMάκmκον omnibus cnituit modis , adeo ut neminem habeamus Graecis, nec ex Latinis,quem hac in parte cum
eo conferre possimus, quo elogio insignit Erasmus Augustin praefatione in opera ipsius Augustini, hic inquam libro primo de Trinitate, telam disputationis exordiens ait. Omnes quos legere potui, qui Ate me scripserunt de Trinimie,
qua est Deus, divinorum librorum, veterum 9 novorum Catholici tractatores, hoc intenderunt sicundum scripturas docere, quod Pater si Filius Spiritus Sanctus , unius ejusdemque sellantiae inseparabili aequalitate, divinam in uent unitatem . Ideoque nono tres Dir, sed unus Deus , quampis Pater Filium genuerit, or ideo Filius non sit, qui Pater est , Filiusque a Patrefit genitus, ct ideo nousit ater, qui Filius est Spiritusque S nec Pater sit, nec Filius , sed tamen atris. Fili Sp. Patri es Filio , etiam ipse coaequalis, ct ad Trinitatis pertinens unitatem : non tamen eandem Trinitatem , atam de virgine Maria, sub Ponti Pilato crucifixam ct sepultam, tertio die re furrexisse , ct in caelum a cendisse . sed tantummodo Filium. Certe in minimis quibusque scri pulis, ut ait Cala in diffo loco , ostenderesset, cur ab illis discedere cogatur, in hoc etiam argumento
siquid ambiguum vel obscurum legerit apud anos, non dissmulat. De et Et
464쪽
Et haec quidem dicta sunto, de sententia Patrum ante Concilium Nicaenum e quod autem movet, te adulteratis, suppositiiij si dubiae fidei scriptis praetereo, cum ex incorruptis Ge manis, probatae fidei scriptis constare positi, & constet de sensi antiquitatis. In fine Hilarium perstringit , tanquam varium & sibi contradictorium , qui tamen Nicaena fidei comstantissimus defensor fuit i facile sibi comsonus erit, si lectori non desit candor ingenuus Certe siquid dixit, aut scripsit Hilarius, quod ad essentiae distinctionem , Trithe imum Patribus , Socino obtrusum, imp ettam,trahi possit, non sensit sic tamen , sed totus fuit in defensione Orthodoxae Nicaenae fidei Cum enim Constantius Augustus , Constantini Maximi Filius, congregaret multa numerosa Episcoporum concilia, iam in Oriente, jam in Occidente,quibus actaConcilij hujus rescinderet, in eas postrem,res Ecclesiae augustias redegit,ut in tribus tantlim Episcopis , asesertio fidei, consistere videtur, inter quos unus Hilarius Pictaviensis in Occidente. Et hisce quidem finem imponimus septima classi. Excipit hanc octava classis, quae continet sibyllarum testimonia sed transeat haec classis,
nos enim non Sibyllis , sed Prophetis, Apostolis magistris gaudemus, cistis fidei Christianae columnis inhaeremus. Ultimam is nam similiter classem,visiones miracula continentem, Pontificij authoribus defendenda relinquimus.
465쪽
De persendo Deitate Spiritus Sancti.
DEcimo illimo capite libri sui, adversus
Bellarminum Michum instituti,paucis etiam Socinus perstringit,in evertere tentat sententiam Orthodoxam de persenari Dei tate Sp. S. cujus defensio a Bellarm.ea fere ratione instituitur, qua disputatio superior : per novem enim classes eam etiam disposuit. Prima ex locis V. T. depromitur. Secundam Novi. Tertia ex parallelis. Quarta ex nominibus. Quinta ex attributis. Sexta ex operibus. Septiuma ex comparatione Spiritus S. ad Christum. Octava ex Patribus Nona ex miraculis.
Prima Socini, ad harum classium epilogismu bei responsio est. Spiritu quidem Sancto tribui, qua, unius Dei fiunt proprie, nimirum, quia virtus atque efficacia Deici inde quod Spiritu Sanctus ἡ-cit,Deum meritissimefacere dici hoc tame non esse sitis ad sententiam adversariorum probandam nisi aperte demonstretur, Spiritum Saη xvi, sive istam mi virtutem, inefficaciam esse persanam ab ipsi Deo, cujus Spiritus es icacia est, distinctam : quod Spiritus .actiones tribuuntur, Ur ea quis personarum sant propria,ex hoc nihil co cludi posse cum albi rebin , qua persinas non usa constat imiliter inseripturis sacris actiones tribuam
tur, ea quae persinarum sunt propria, tu Cor. 13. U. . usque ad 8. ubi perpetuo inquit, de charitate anquam depersona aliqua loquitur, illi in multa tribuens qua repera nonnis in persona. unt.
466쪽
mdsi quis dixerat stis constare, Paulum eo in i
co Agurate loqui, charitatis nomine eum intelligere, qui charitates praeditus, quatenus ea praeditus en Respondebo,ait,cum Sp. S. stipiritus Dei,certum sit alioqui spiritum alicujus personae,non posse esse personam,is ea cujm ei Espiritus distinctam,non
minus constare,cum Sp. Soea tribuuntur, quae persim simul ipsius Dei sunt proprii, nihil abud tessigendum tomine Sp. S.esse, ci am ipsum Deum, spiritu suo,id en, virtute at et Pacias ua agentem,
Resp. In eo verti hoc loco controversiae cardinem, an nimirum Sp. S.Deus sit, personaliter Patre distinctus.Contendit Socin 1 Qu Dei sunt, de Sp.S praedicari, non aliam ob causam, quam quia virtus atq; essicacia Dei. a. Probatio x nes requiri ad probandum Sp. S.sive istam Dei virtutem esse persenam a Deo distinctam , allatas vero ex eo, quod Spiritui per nam propria tribuuntur,inessicaces esse: exibaritate alioqui etiam personam facienda es. Haec duo igitur in hoc responsionis segmento disputanda sunt. Quod ad primum, dico Socin nec Scripturae authoritatem, nec evidentem aliquM ratione adferre res sionis se , quod tame fieri decuit: sensus enim verborum proprius non est desere-dus, nisi cogente cuidente aliqua ratione a Cunulla proprietas,quinaturaliter inDeo residet, Deus appelletur, neq; vlli proprietati ea omnia quae Dei sunt tribuantur, ineptum est dicere, mnia quae Dei sunt,praedicari de Sp.S.quia virtus issicacia Dei. 3. Obstat huic expositioni Socinianae usus communis loquendi: non enim
467쪽
potentiae tribui receptum est, quae persona intelligit,decernit,permittit, facit, cui potentiae sciendi inesta actiones enim sunt suppositorum . . Cum de Sp. S. praedicentur ea omnia, quae de Deo ipso,idque prςdicationibus admodum frequentibus quid sane verae .propriae praedicationis indicium , cum ratio nulla obstet in contrarium sentire profecto cogimur,significationem virtutis 'otentiae nimis angustam esse Sp. S,totumq; id,quod essentia iita Dei continetur,Sp. S. etiam in se complecti.Nam Dei nomina Sp.S. tribuuntur ut quidem haec etiam responsio Socini concedit & nobilissimqvitae Dei proprietates, intellectus voluntas. Intellectus, nam crumis pro undimici Dei et . Corinth. a. vers. ro, neque hoc facit qua vir- tua Dei, potentia enim operandi non dicit facultatem miciligendi, sed haec ab illa, secundum formalem concipiendi modum, distingui- tuc intellectus est intelligere, potentiae est facere t actus intelligendi actus immanens est ;potentiae transiens. p. S. ergo non est tantii divinum quid, aut Deus, ut proprietates Mattributa, sed ut Deus ipse: nam intelligere,praecognoscere, praedicere, facere,non de divina aliqua proprietate, sed de Deo ipso latummodo praedicantur. Voluntas nobilissima vitor facultas,qua illa se extendit,ad faciendum,impediendum, permittendum, habendi tribuitur
I.Pet. . . I . Istiusmodi ctia essentiae proprietates, quae pra:dicari non solent, nisi de rebus
subsistentibus, qualis immensitas, de SP.S .prae Ee dican-
468쪽
dicantur, cum dicitur inhabitare pios Et David dicit, 'o ibo a Sp. tuo locus autem ibi sunt rerum substantialium. Ea quoq; qu7per modum affectuum in Deo
considerantur,Sp. S. insunt: amat justitiam Odit peccatum; nam movet per bonas inspirationes ad bonum 4 peccatis contristatur Bonitas, quae voluntatem ad benefaciendum provocat, non potest non ede ejus , qui dona sua in Ecclesiam copiose es idit, sanctos in summis angustijs, tanquam optimum lenignissimum numen,mirifice consolatur. Nec tantum
bonum, sed & misericordiae plenuisse oportet: nam Christus Salvator noster a Sp. S. conceptus eIE Mat. I v ao:foedus gratia nobiscum injt,Heb.
Io v. P ejusdem annuntiator eis Luc. . v. 18 gratis regenerationis author Ioli 3. v. s. ω dona gratiae effundit in indignoso miseros peccatores . COR 12. . . es mittitsermonem gratis,ab alienatis a vita Dei, per ignorantiam, qua in ipsis per obdurationem cordis ipsorum Actor. 13. Vers. a: propensissima ejus,in auxilium a1flicta Eccle*,voluntas,qui praesens est interpellationesua, in medi snecessitatibus Rom. 8.vers. 26. Ira, quae est affe-inis depulsionis, Spiritus S. quoque est Heb. 3.
Quinin virtutes,quae in Deo ponuntur, nOstro concipiendi modo,tanquam directrices,&moderatrides divinarum actionum affectitum , ut habeant debitam suam rectitudinem Spiritu Sancto asscribuntur patiens donganimis est Num. I .vers. II: Actor.T. V.FIQHeb. 3. . . 8. Verax est,nam Spiritus veritatis
469쪽
Depersoni I deitate Sp. S. 34 r
appellatur Ioh. I . vers. II. Itaque cum quom nia collective sumta Sp. S. sint propria, deitatem Sp. ex ijs, in sensuit de ea jam disceptamus, inferimus. Una quidem proprietas divina nonnunqua de altera praedicatur: ut exemp. grat aeternitas est misericordiae, maliarum proprietatum attributum, omnia tamen de uno non praedicantur. Et profecto, cui haec suffc re non possunt argumenta a nominibus Dei, vita, intellectu, voluntate, affectibus, virtutibus, operibus desumta,ad persuadendam Sp. . d itatem; tum non video,quomodo praefracto alicui persuaderi possit, Deum esse Deum quibus enim, quaeso, rationibus, subjecti alicujus deitas astrui potest, quam illis,quas, nomina,essentia, vita, intellectus,voluntas, opera largiuntur Dista enim sunt, quae hominum univerittas, integrum divinitatis verae conceptum, formare credit. Religiosus etiam cultus Sp. S. debetur cultus autem Deo non debetur tantum qua potens, sed secundum totum sui, et se totum ergo nec etiam Sp. S. tantum, quia, qua virtus Dei Sp. S. vero adorandum .invocanda
esse, probatur e I.Cor. I a. v. o. Nullum enim excellentius fundamqntum religiosae invocationis Deo ab hominibus praestandae, quam plenum jus 4 τοκρατορικη potestas, in bona omnia caelestia, quae Sp. . ab Apostolo Paulo ibi tribuitur. Propter hanc arbitrariam Sp. S. in omnia caelestia potestatem, preces suas ad eum direxit Apostolus Paulusia.Cor.3. v. I3 At Occurrit
Smalc in refutatione Thesium Iacobi Schopp.
470쪽
nec eidem mentiri ve s. n. glorificare eum de bent Christiani 1 Cor. 6.vers. ao gravissima in eum peccantibus poena denuntiata est Mat. 12. V. 3I Heb. IO. v. a. oggerit Sinaic ejusdem refutationis pag. II vera ista, ne contris late Sp.
S. de persona dici posse, neminem sanae mentis assim maturum, praesertim si considere , simul semel plurimu illum dari, vel plurimos illo obsanari. At contra est, quod Deus omnes simul fideles inhabitat, tamen per na est. Transeo ad secundum, in quo demonstrandum, Spiritum Sanct sive istam Dei virtutem, peribitam esse hypostatic a Patre distinctam. At prim quidem ostenditur, Spiritum Sanctum personam esse, ex varijs characteristicis indicij personae, tum in actu primo, tum in
actu secundo Personae in actu primo convcnientia, ex communi universitatis hominum consensu, sunt, existentia, vita ratio, intellectus, voluntas, substantia singularis individua, sub sistens incommunicabiliter hoc autem totum est Spiritu Sancto. Ergo persona est. Secundo personam ossi probatur , cxcij quae per sonae signativa, in genere actus secundi persenae enim propriae sunt actiones omnes, de Spirit Sancto praedicat , ut creandi ,
nimandi, vegetandi Gen. r. vers. a. conservando Psalm io . v.3o cognoscendi, scrutandi I. Cor. a. Vers. Io II volendi primo Cor. I a Verco: loquendi Iohan. 36. vers. I, 2.Pet. I. Vers. a Ietessitandi cum alijs de atio Iohan. is vers. 26:Rom. 8 vers. I 6 I.Iohan. s. vers. 7: te perulandi pro ais, 2 eorum infinitates si blevandi