장음표시 사용
471쪽
appropriantur, propterea ista omnia, per figu- ram netoricam, quae prosepopaei incitur de charitate dici potuerunt, non ver de SP. S. nam p. qua virtus & potentia operandi, non agit ista omnia a Spiritum S istam ad Deum habere relationem,quoad divinas actiones,qua habet charitas ad hominem charitate informa tum, quoad virtuosas actiones, praedicationes phrases frequentissimae in Scripturis,de acti- onibus Sp. . nullam hic nobis insinuantes im- proprietatem , quae manifeste apparet, in istis praedicatis charitatis , nullo modo permittant. 3 Etsi charitati, tribuuntur actiones personales, per figuram rhetoricam, aut tropum meto- nymiae, non tamen omnia quae personaru sunt, de Sp. . probant Orthodoxi, omnia praedicari. At instat adversarius,Spiritum alicujus per-
μη, non posse esse persinam ab ea, cuius es t Spiri-
tu dininctam. Verum hoc inconsequens est in divinis, neque ea est convenientiae ratio, inter
Deum & Spiritum ejus, in negotio divinorum
operum, quae est inter charitatem, & hominem charitate praeditum; nam charitas,& homo cli ritate praeditus, non proponuntur ut princi
pia distincta, ut Deus Ip. S. ab Apostolo. I. Cor. I 2.v. . c. Ad quem locum, quid Socin excipiat videamus.
Cum non omnia inquit, qua agit atque operatur itu per D. S. agas atque operetur, propterea in secise. eadem etiam actiones operatione, sed proprie ' - pQ Τρ quendo ipsi Deu tantum fit, qui agit atque operatur, Sp. S. ab ipsi Deo di tingui, praelertim, cum psi Sp. S. per quem Dem agi atque operatur, dia
472쪽
ver ossi confiderari possit. Similitudine ad Deum
istu . Cor. 12. accommodata temur, ut Chusim
resisti tota res queat. Si aliquis vir princeps dixti ac locuples, qui plurima dona inter eos, qui ejus imperio ubiiciunter,aliqua peculiari in re sibi obedientes, histribuat,eaque varia ac multiplicia, vesci, se,supellet tilem, equos,curr s,arma c. poteritF-ni, qui merito diceres, diversa hic diveryis donari, sed tamen unam eandemque esse bberalitatem, qua unicuique, pro arbitratu sis largiatur , unum eundemque esse virum principem , qui horum omnium
donorum authoot etiam si nec liberabia ista perfna aliqua, nec proprie loquendi, ipsa liberali ea quicquam agat, vir ipse princeps tantum, liberalitate istasia qua propterea singulariter notari h c ac nominari potuit, quia aliud quoddam genus est hoc liberalitatis, ab ea, qua idem vir primceps verbigratia,pauperibus 9 egenis subvenit: -- ut aliud quoddam genus Sp. S. est,per quem D us, Christo credente , sibique hac in re obediente variis donis afficit, ab eo, per quem exempsi causa se cognitionem humano gen e largitur, undest, ut ejus, in loco isto apud Paulumsingularis memtio fat, ct ab ipso De distin Ia, quamvis rere a persona aliqua nonsit. Resp. 1 Falsum. csse illud adversari praesuppositum, Deum non omnia quae agit, per Sp. agere de quo mox amplius a Falliciam non causa, causa, committit adversarius: non enim hoc distinctae recensionis causa esse potest. Nam amabo te, cur sapientiae bonitatis, justitiς, misericordiς, amoris, irae, caeterarum rerum, quae Deo competunt, non fit ea ratione
473쪽
ratione menti, Et cum manifeste hic agatur de operibus quae non agit Deus, nisi per SpiritumSanistum, iste Socini epilogismus nullus est. 3. Etsi Spiritus Sanctus vario considerari possi sit, secundum varios egres ius donari operandi modum, Sp. tamen Sanctus in Deo non est
multiplex, nec varius, sed unus, neque ut multiplex, sed ut unus ab Apostolo consideratur:& si hoc distincti recensionis causi esset,Spiritum S a Spirito Sancto, non vero Spirit. Sanctum a Deo tantum distinguere debuisset Apostolus,&fic pro Trinitate substitueda hic quaternitas: vi enim Sp. S. distinguitur a Deo,quia Deus, non quicquid agit Sp. S. agit, eadem etia ratione Sp. S. distinguendus, quia Deus,non omne, quoa agit, per Sp. S. agit, quo credentes varijs donis assici Quae haec loquendi ratio,
dicer,eDeus haecessicit, operatur , Spiritus haec donat, ubi tantum unus est : Cum dico
hic hoc faciebat, ille,duos intelligo, aut verba nihil operantur; quis dicat ego ibi ivi,4 pedes naei, hoc sane est ματαιολογειν Scriptura sane, eo excepto,quod expressi personae voce hic non utatur, aliter loqui non potuisset sposito quod hoc docere Deus voluerit ad significandam personalitatem Sp. S. nugatoria ergo haec detorsio. s. Ratiocinium illud suum, de principe&liberalitate ejus, nullius probati authoris exemplo probat, quod si hoc fieret, apertissimum essilet, principem liberalitatem eius non pro poni, ut principia distincta, nec si hoc fieret,nemori ex eo intelligeret, id fieri, ut una liberalitas principis ab altera distingueretur.
474쪽
Jam de praesupposito adversarij agendum.
Deum, non omnia, qua alit, per Spiritum Sanctu agere. De hoc vero, ita scriptum reliquit, quod ad rei substantiam attinet. Non quamlibet ei virtutem D. Sax tum epe , se eam tantum quare aliam modosnctificantum quamlibor Dei vi tutem, nomine Spiritiu Dei appellari, Sancit
per antithesin Spiritus Sancti Spiritum Dei malum, nonnunquam in Acris ui 1 Reg. S.v.ro .ctrst .v. st Spiritum S. contra interdum Spiritu Dei bonum vocari, H alm 1 a .v. ι o. a. dr.'. v. Do Spiritum Dei malum, nihil esse, nisi vim oessicaciam divinam,qua homines torquentur, ,
reprobum sensim dantur, aut alia ratione a lun- Soe, rum: sic Spiritus Dei nomine, ait, quamlibet Dei pae. νι virtutemfgnificari posse svirtutem, qua re aliquomodo sanct cantur, longe abse praestare , mea maximo propciam e ct insequentissimo usu sepissime in Acris commemorar , ut Dei Spiritim, t pliciter etiam Spiritus nomines, Spiritus Sam tussigniscetur, O prosopop.ria ac metonymi sint admodum sequentci nudam causam esse , cur Sp. S. persona censeri debeat magis quam alij Dei Diaritus, qui omne, similiter virtus sunt Dei, virtutem alicujus personam se ab eo distinctam, nemo impossibile se non videt. Resp. Dupliciter de rebus loquimur, aut prout sunt in se,aut prout a nobis concipiuntur. res vel inter se sunt, verbin realiter, vel modaliter distinetis vel tantum in intellectu coniscipientis cum fundamento in rc Tria enim distinctionum genera traduntMetaphysici .Prima dicitur
475쪽
dicitur.realis. Secunda modalis. Tertia rationis Distinctio realis consistit in hoc, quod
una res non sit alteraci distinctio modalis est
inter rem modum rei, qui modus etsi liquid reale est neque enim ab intellectu con- rictus est tamen quia fragilis admodum entitatis est, non vocatur res, sed rei modus, ut est sessio respectu sedentis, ni respectu rerum nitartim. Distinctio rationis roncst illa, quae intercedit inter entia rationis, sed est ea, qua ente reali aliquo distincti conceptus formantur', sive est rerum prout substant nostris conceptibus , - ab eis denominationem ali- quam accipiunt. qc autem distinctio rursum duplex est una est, quae non fundatur in re concepta, dicitur rationis ratiocinantis,quia oritur ex sola operatione intellectus: alia quae habet fundamentum in re vocari solet ra- tionis ratiocinatae, nonnullis appellatur virtualis 'hoc modo unum attributum 'in Deo distinguimus ab alio, ut justitiam a mi sericordia, unum dicimus non esse aliud mens enim nostra per inadaequato conceptos lartitur, quod in se est indivirum , de virtuali ter multa continet e sic liceret in luce solis, quamvis itas sit omnino eadem distinguere
virtutem calefaciendi, exsiccandi, ratefaciendi rat hoc pacto Spiritus Dei, Spiritus
Sanctus, in lacris non distinguuntur , neque quaedam Dei virtus magis est Spiritus San- stus, quam quaelibet Dei virtus, Epiritus Dei & Spiritus , non dicunt distincta in Deo, Ff nostris
476쪽
nostris conceptibus, nam quae sic distinguuntur, de se mutuo non praedicantur in abstracto: nam non dicimus iram amorem esse, rectitudinem esse sapientiam; at rectissim dixerim, Spiritum sanctum esse Spiritum Dei, E comverso e non est ergo Spiritus Dei, qui non sit Spiritus Sanctus, vel Spiritus Sancti. Etsi vero Spiritus Sanctus, Sanctus dicatur inter alia, quia per eum res aliquo modo sanctificantur nam causa istius denominationis reetissime etiam statuitur, quia in se Sanctus est
non tamen tantum eae actiones, quibus sanctificat Spiritus Sanctus ad eum ut principiata, ad principium suu in proximum, formale res runtur, vertim etiam eae, in quibus nulla istius knctificationis ratio; vice versa actiones sanctificantes ad Spiritum Dei, tanquam principium suum reseruntur hinc etiam adversarius, hoc imo fieri, ut Spiritus Dei, aut simpliciter etiam Spiritus nomines, Spiritus Sanctus fgnificetur, imo vocabulum Spiritus rarissime occurrit cum Epitheto Sanctus, frequentissime autem sine hoc Epitheto tamen froquentissime agitur de Spiritu Dei, ut principio sanctificationis e neque tantii quae sunt Spiritus Sancti, promiscue tribuuntur Spiritui Dei, ut cum adversario loquamur, inimetiam , ea quae sunt Spiritus Dex tribuuntur vicissim Spiritu Sancto, hoc est actiones opora non sanctificantia. Actor. . vers. asti Vaticinium de hostibus Ecclesiae, Regis Iesia Christi ad Spiritum Sanctum refertur, ista ta
477쪽
me praedictis , non erat actio sanctificans, dona miraculorum, dona Spiritu Sancti, na tamen illa per se sanctificant Mariti. 8. vers
na Conceptio Fili Dei a Spiritu Sancto est,
ea tamen Filius non fuit sanctificatus ex sententia adversarij, cui sanctitas Justitia in infantem non cadit. Permutagatur itaque haec
in sacris , nec antithesis illa Spiritus Sanctisquem David appellavit boni m) QSpiritus
Dei mali probat intentum adversarij neque enim sine aperta blasphemia, in Deum dici potest, duos in Deo Spiritus esse, quorum alter bonus altor malus sit aut si ratione effectuum hoc intelligit adversarius , ut cum gratioso ductu adest suis, ut in vijs Dei eos ambulare faciat, Spiritus Sanctus dicatur aut Spiritus malus, quando impios justo adicio deserit, Satanae regendos tradit , tum ista antithesis pro hac distinctione non facit nam illa, tum non opponit Spiritum Spiritui, ut sunt in Deo, sed contrarios tantum effectus unius .ejus dem Spiritus, quorum alter gratiet, alter seves ritatis justae , ut Deus miseretur, indurat. Rom.' vers. I 8. At ita sane etiam Spiritus Sanctus, Esa. 16. verLIO Act. 28. V.as. Sed de hoc praesupposito adversarissatis, pergamus ad reliqua. Hic primo cornuto argumento, impetit persenalitem Spiritus Sancti Argumentum tale Soeest Spiritu Sandius, ut est persina quo ni modo accU- aut in potiore Fnsu acceptuι non priore, Ff a ramo
478쪽
nam se dona in Zia ct divina eo notari , in tacta est usitatissimum , non potesteriore , nam se in Deo ipsi naturaliter est. Atqui,inquit, si Spiritu Sanctus in ipsi Deo est naturalitar, Deus amtem ipse, in quo est , persina visit necesse est .s
quitur Spiritum Sannium non esse persionam , aliter enim una persiona in alia naturaliter es re id que in reciproce , cum Deus vicissim in Spiritu Sancto, eo modo, quo in ipsi Spiritu Sanctis nullo pacto dici possit est si rutaem Spiritus Sanctus in Deo, quatenus Deus est Dei autem non est Spiritu Sanstus eo sensis, quo Spiriti/S -ctus Dei esse hoc loco dicitur verum unam pernam in alia naturaliter es , praesertim haud reci. proce, nulla ratione feri pote t.
Resp. 1. Etsi dona caelestia in sacris saepe significentur , nomine Spiritus Sancti, nihil prohibet, simul cum ipsi Spiritum Sanctum intelligere , nec ullibi ipsa dona caelestia Spiritus
Sanctus vocantur, ut non simul commodissime ipse Spiritus Sanctus intelligatur, itaque nego Spiritum Sanctum non quocunque modo acceptum, personam esse. a. Secundd mirari subit, Socinum hic asserere, Spiritum Sanetiam in Deo naturaliter esse; nam lib. r. de Servatore cap. I. acriter contendit, justitiam ut mi sericordiae oppsitam, tantum esse effemim voluntatis divinae, eam autem in Deo non residere, nec qualitatem, seu proprietatem aliquam esse, quiajustitia, quae in Deo verbis sidet, inualitas sive proprietas ejus est, in omni Dei opere reperiatur, quo ejus ratiocina
479쪽
ti , hanc sibi hypothesin substratam habet; proprietates Det naturales in omni Dei opere reperiri; alioqui invalida, nullaci dicendum ergo Socino, Spiritum Sanctum non natur liter in Deo residere, sed esse e stum liberum voluntatis divinae. . Dicitur non probatur, non posse dici Deum eo modo sensu, in Spiritu Sancto esse, quo Spiritus Sanctus est in
Hactenus Socinus in eo fuit, ut ostenderet
Spiritum Sanctum non esse personam, figu- ratas esse de eo locutiones, per metonymiam βρς 'quidem, cum nomine Spiritu Sancto, ipse De-pet q=3'us, cujus est Spiritus, significatur per proso popaejam, quando Spiritu Sancto Dei actio tribuitur. Addit, fin hac virtu cacia Dei
confideram ct accipitnr, ut res, in quibus agit ,
ab ipsa assiciuntur , trique isti Rura similiter aptismo est locin quandoquidem commodissi-
m per mero miam is , qui a Spiritu Sancto ab ruo modo affectus, quidpiam agit, quatenus id agit, Spiritus Sancitus , si Spiritus Dei metonymice dici potest, xfritum apud Paulum, cum ait T. Corint. a. vers. Io Spiritum subaudi, Dei omnia sc tari, etiam pro senda Dei ubi Spiritum Dei nomine, sine dubio intellexit, homi nem Spirius Dei praeditum quatenus videllam
ab ipsi Spiritu asscitur : simili metonymia vidimus antea istum esse Um, cum de charitate loque- retino.Corint. 13. tam per prosipv jam, Spiritu Sancto titionem tribui, qua ipsius Spiritus ope ab homissat, adeo sprocliνo, vin
480쪽
eo, ipsum esse eundem Deum cum Patre, cum huic rei ut scilice , plures personae eandem,nmero essentiam habeant, pruter contradictionis implicationem, tota natura reclama, visi pra alibi est indicatum , ex altera parte nihil vetet .
quominu Deus cum re creata , ea, qua alioqui i-
tu Dei propriasunt, communicare dunatus ferit. H cenim nihil, cui tota natura reclames, ni hil inquam quod contradictionem implicet, inpontes. Vbi id tameis singulariter, non sine causa animadvertendum en nusquam n fallor, in sanctis literis Spiritu Sancto diserte tribui, quod quidquam euer, sed Dei Spiritu,seu per Dei Spiritum, alicubi 'rtasse creatas res dici, tanquam videlicor instrumento, seu per instrumentum. Nam locus Iob.33 versu , ab adversari, citatuι, nona avit, sed fecit habet. Adde quod non ubicunqse, De Spiritus nominatur , ibi Spiritus Sanctus est
intelligendus, ut ex j constare potest, qua sera disputavimus.
Resp. 1. Non ad naturam, sed ad Scripturam in altissimis fidei mysterijs , provocandum esse a Dogma de pluralitateri Trinitate
persenarum, naturalibus principiis contradiactorium esseri toti naturae reclamare,clamatur, non probatur hoc pacto . . Deum cum recreata ita sua communicare, ut sit alius praeter eum Deus, hoc adversis frontibus Script ris sacris repugnat, contradictionem implicat,unum esse Deum itures. . Spiritus Dei inepte satis instrumentalis causa appellatur, F contra