장음표시 사용
71쪽
limes ad te accedent, e tui erunt post te ambuU-bunt, tincti compedibus incedentis te adorabunt teque deprecabuntur. Tantum in te eLE Deus Orabs ινι te nomen Deus vero tui Dem abscondititi, Deus Israel Salbator Tractationi hujus loci non immor bimur. Dico breviter Quamquam pronomen te in istis verbis sit taminini generis,ut& nomen possessivum tui, ac propterea haec ad Ecclesiam de non ad Christum referenda videantur verba nihilominus illa in te est Deus,Deus Israel Salvator de Christo exponenda,quia Christus proprijssima ratione Salvator, aeternae salutis author eidem curvanda genua,quod ut supra rntelleximus, Paulus Christo tribuit, hoc vero simul cum ij quae antecedunt tribuitur ei qui, O, cst nominatus descriptus. Locum Baruchi qui ex libro Apocrypho producitur Pontificij relinquimus.. CAP. V. Secunda Classis argum. De loco Zachar a vers 8. 12.
pittam oculi j v. 13. nam ecce ego manκ- meam agitaturus sum contra illas, ct erunt praeda servissima ita agnoscetis L ovam exercituum, Asse me. v. r. cane rutaressia tionis quia ecce
ventum 2 hahiatum in medio m , dici, /hora
72쪽
hora v. I. 2 adjungentes si gentes muri Iehoxae, die illo erunt mihi populus is habitante in medio
tui me, agnosces Iehoram exercituum mittere me ad te.
Argumentum , quod ex hoc loco colligitur, sic habet. Ille qui missus ent ad gentes,e Za opa exercituum. At Dominm noster sus Gristus ei Zi leni su ad gentes, ergo ille IE Iehova exercι- tuum: Socinus varia obijcit, tum contra propositionem, tum contra assumptionum Syllogismi hujus, inprimis vero contra propositionem. Primo obhcit, etiamsi sententia nostra de tribus Socim persim ,in uno Deo vera esset . quantumvis cer pag. I 87. t quoque essor, istum 2 vocare se, 9 esse Dominam exercituum , qui se dicit missum a Domino
exercituum, illationem tamen nec bonam, nec neces
suriam esse, Christum esse eum Dominum exercituum et ratio negata consequentia ectriuiam It 1 si Sp. S. vel ei iam Fater: nam verba ejus sunt ut nihil Acam, quod ut fpra movi, nulla causa est, cur ater, e ve a Filio, sive a Sp. S. mitti nouis post, s modo omnium trium seniuscuiusque ii rum eadem per omnia ect dignitas potentis atque majestat,ur ipse Trinitari contendunt,haec ille. Resp. Incongruum esse de Sp. S. haec intelligere, ut commonstrant circumstantiς contextus hujus, non pauca alia, quae apud Zachariam leguntur, quae lucem adferunt ijs,qii illic
dicuntur ; nam ille de quo hic est sermo, est ille gae ivir,qui insidebat equo rusta hic vir versu sequon Arte dicitur angelus, nam pro eo quod Zacharias dixit versu, dixit mihi angelus qui allocutus E
73쪽
b.it inter myrtos dixit quo clare exponitur nobis,angelum illum, qui allocutus est Prophetam, este virum illum , qui stabat inter myrtos, sicut et alloqui angeliit sic dicam, tribuitur viro stanti inter myrtos sic vicissim o stare viri inter myrto v. II angelo Iehovitribuitur ille angelu. Ichovae , pro Ecclesia intercedit apud Deum vers. a jam vero non Sp. S. sed solus Christus angelus foederis, ut est apud Mala. . v. I. Hic angelus est ille, qui dicit v. 12.&s
quentibus t nam sic ait Iehova exercituum c.
nam aut intelligitur angelus ille qui Prophe
tam alloquebatur Zach .a. v. . aut angelus ille,
qui ibidem huic angelo obviam processisse dicitur: at non intelligitur angelus ille ergo hic angelus, de quo nos dicimus actiones enim sub metaphorica locutione depraedationis, praeda descriptae, apertissime huic angelo conveniunt: nam ipse supra cap. prim descriptus est,siit, forma viri equo rufo insidentis, &comparati ad bellum istaedandum : est ergo ille angelus Iehovae, Christus nam ille ita habit vici medio suorum, ut essent populus ejus Ah. i. hoc vero de Christo in Novo Testam diserte v. 11. praedicatur illi enim hoc Dominum peculia-
v. b. Alterum membrum , primae objectionis , ad--EI. versus assumptionem , factiost , Patrem etiam m. 1 o. use mitti, posito sintentiam Trinitano esse Grais a. am,de quali dignitate ac majestate trium, comv. 8. sequenter Patrem intelligi posse.
. 13. Resp. Etiamsi Pater mitti posset, non seque a. retur missum esse, potentia enim ad actum
74쪽
non valet consequentiat quinimo nunquam est missus, nunquam ita habitavit in medio pop. li,ut inde agnosceretur ipsum Ichova exercituum esse misitim , quod utrumque assirmamehoc loco, de eo de quo hic agitur. Nego itidem ex sententia orthodoxa cle trinitate sequi, Patrem posse mitti, nam quod Socinus ait Intractatione secundi argum fecundς classis pag. 16 . ut aliquis posset quempiam mitteres, satis esse:ut non sit minor ipse, quemadmodum act- versarijs placet: hoc inquam sine veritate dicitur, praeter hoc enim requirunt originem',sci-nim Thomas Scholasticorum coryphςustri v.
Part. Em quaest. 3. arti. q. misito in sui ratu He,importat procestionem ab alio, sin divinis secunaum originem, unde cum Pater non sit ab
alio, nullo modo convenit ipsi mitti, sed solum Filio, Spiritui .quibus convenit esse ad alio.
Secundo cum Pater non mittatur, nec unquam
missus sit, nec Scriptura doccat, post aequalitate trium,Patrem posse mitti, nec expresSe, nec 'ex consequentiam rogo unde adversarius hocs ciat, cum sana ratio hoc non dictet, sed potius rum qui mittitur ab alto,ab alio este in divinis, uni in rebus creatis ita comparatum sit,utis mitas OPerandi secundum modum cstandi sit, delum natura prius sunt, natura prius Operentur iam itaque naturalis rationis dietamini sit Onvenientissimum hoc , quod statuunt hac re orthodoxi, mox scripturis habeamus atrCm non mitti, profecto non inepte diciari, Patrem non polle mitti, nam etiam, quaec Dei decreto dc voluntate futura sunt, iuri quam,
75쪽
qtram dicuntur, fieri non posse. Sic dicitur
Haec de prima Socini contra assumptionen, nostram objectione, sequitur altera, Alier contra assumptionem objectio est haec de Christo non accipienda, quia pol glorificationem ejus acciderunt,postquam sicut Christus, non potesse dici missus,nisi in persen Apostolorum,s Sp.S i me dicitur esse missus consequenter
potius concludendum esse, istum alterum Dominum
Resp. Non recth dicitur,Christus in persona Apostolorum sic misitis, si ipse tum non erat missus sed tantum mittens Apostolos non dicitur principem in persona legati sui esse missi sum, quia legatum misit nec ferri hoc posset, Patrona esse missum in persen Filij,quia Filium misit itaq; Christus non missus in persona Apostolorum, nisi absolute missus, ab activa enim
missione non potest denominari missus. Quamvis vero Dominus noster Iesus Christus in terris versans, Munere Mediatorio fungens, frequenter catenus dixerit, semissum esse a Patre, vis tamen: authoritas illi hac missione collata, non tantu ad tempus, quo in terris vetiatus est, sed etiam ad tempus exaltationis extenditur:
nam siccundum quod, missio illa dicit ablegati nem quandam,qua Filius,derelicta sederi gloria majestatis suae,venit in hunc mundum,acs tilla postquam ad Patrem profectus est, deserto inundori consedit ad dextram majestatis eius: secundum quod vero insio illa dicit aut com-
76쪽
ehendit in se designationem, vocatione, ad unus mediatorium , post glorificatiori etiam a perduravit. Dico amplius etiam legi in sa- is literis Christum post glorificationem sua na
πα αεκηρυγμένον ira Jesum Christum ultimodus de cap. vobis primu Deus suscit Filium suu Iesum misit, qui benediceret vo-Vnoquoq; se averte te pravitatibus vestris. Nunc de majore propositione, ubi Verba 'ibetis. at sint 'IRum qui dicuF6semissuma id mi di ij. ρῖ
ercituum , ex loci ipsius verbis , non constire, esse' ominum exercituum neque id ne semel quidem,
si epius hἰς sui se dictum Tota autem vis esEt is primis vrrbis Juibus recte explicatis Min- eritis et eritas patebit. Resp. Etiamsi haec verba: namsic ait Iehovaercituum possi gloriam misit me, non videanturnaeshabere sensum dehovam exercituum missem esse,sed potius,hunc,angelum narrare ijs selehova exercituum missum esse est enim con-niatio sermonis,quo narratur quomodo anges angelum allocutus sit, quod apparet ex par- ula causali hi firma manet nihilominus m r,eum qui missus est,eis Jehovam exercituri, in ut sipra probavi, angelus hic,est Christus, in aliquis angelus creatus, quod probatur aptius. I. Angelo huic opus redemptionis&lvationis tribuitur, quod est De Jellovaeoprium , ut hic sumimus suo loco id demon aturi Deo volente misit me contra gentes istas, d ' ce ego agitaturus sium manum meam contra illas. DU 'bijcit Socinus haec de angelo creato intelligi
77쪽
Deo mitti angelos, non ut simplices nuntios aeta lipotestate praesitos ut ista ct magora etiam desi a Psrmare possint quod probat ex Gen. ιδ. 9 Auere' tibus,ex , qua in AEgypto in disertosib Davido
acciderunt cumpopulum numerasset: seba chia contra exercitum Senacherib Verum respondetur,etsi Deus angelorum operii, tum in liberandis suis tum puniendis hostibus usus , per tamen eorum tantum ministerialis fuit, ista,
ro opera praedicare tanquam sua angelis, ac si causa principis operis essent, non legitur a. Opera quq de angelis narrantur, sunt opera singularia, hoc vero opus liberationis, qua illud de typica liberatione accipitur est opus valde universale, multos particulares actus comprehendes, ergo hoc non est angeli creati, nam hoc semper de se Iehova praedicat,proinde negatur, quod Socinus dicit, ista aut majora etiam ang Ios de se affirmare posse.
Secund confirmatur, hunc angelum, non esse angelum creatum, nam vers. I . dicit Eccoveturui habitaturus in medio Dra; quiverba de
eo accipienda,qui dixit silprasi misem esse, nam
quod Socinus ait pag. 192 Iehovam jam induinctum loquentem istis verbis canta itare F Ira rion nulla ratio probat: jam vero angelus CrCatus, non venit aut habitavit in medio Ecclesiae Dei,crgo hic est increatus interea illud etiam hic animadversione dignum, istam Socini expositionem ,haec verba de IehovaeXponentis, firmare majorem nostram ex toto hoc loco desumptam, cum nempe , cujus missi, ad-ycntus
78쪽
' ventus hic promittitur, Iehovam esse. ertio confirmatur major ex . II quia gentes quae ad ungentur Iehou populus ipsius erunt ergo Hlle,qui dicit, erunt mihi populus, non est angelus creatus, nam illi sunt ministratori si liritus,non Domini populi Dei Heb. 1, 13. 1 . subdituris i habitante in medio tui me hic alius esse non po- est, quam qui dixit, erunt mihi populus , addi-
tu , agnosces Iehovam exercituum mittere me ad lydi te Socinus ex v I . Mantecedente Darte V. II .aci hyperbaton facit, dicit angelum nisce verbisy, ad suam iosius per nam redire. Sed hoc ina- ne est, habent enim haec verba evidentem relata tionem ad immediate antecedentia in alioqui ais nihil operantur,si hic tale sit hyperbaton.
CAP. VI. Secundae Classis argum. V De Am Zachar. 3 vers I. Ocus sic habet. Ostendit mihi Sacerdotem
ast Aia maximum stantem coram angelo Iehovae ctaas Satanam stantem ad dexteram eyus, ut adversare-ul turei dixit Iehora Satanae, increpe Iehova te 9 Satan,increpet Iehova te. Argumentum desum is pili,ex hoc loco tale sit cum duo hic nominenturi Iehova quitur Filium e se altemtrum, cum nequeia Sp. . alter ille Iehoxa esse possi,neque creatus ali-K, quis angelus. At duo hia nominantur nomine Ie-
Quaecunque respondet Socinus ad hoc arti gumentum, ea tendunt ad enervandam consciis quentiam
79쪽
quentiam majoris responsio ejus in duobus consistit .Primum est,altem ii imposse esse vi
ritum S. Secundum est,umim tantum ex duobus revera Iehovam esse, alterum angelum creatum . Primum responsum socini consistere non test, nam cum Sp. S. angeli nomine non veniat
in scripturis, Jehova ille, de quo, inter nos Madvertarium,controvertitur , sit a Propheta angelus aliquoties appellatus,vi adversarius, con-htetur pag. 196 necesse est,Filium Dei alterum illum Ichovam esse nec est quod metuamus
hic causae nostrae, a Socino retorquente , argu mentum, a Theodoreto formatum,ex hoc l co,
pro Deitate Filij,quia causa Fiiij, hic magis agi ME, Videbatur quam Sp. S. nam pontifex hic erat me, Ab PQ Hoc ero ita retorquet adve
V sarius seri non posse, ut in ipsa eadem vison eodem temporis momento , qui e in sua propria persina vere, ct in altera repraesintative sive adumνω- te appareat, altera ab altera manive distincta. At respondetur hoc tam facile rehci,quam dferri, quid enim impedit repraesentari in typo, ut futurum, eo modo, quo nondum erat,in interea alio modo praesentem esse. Secundum ejus responsum est, ut dixi, aseserum angelum creatum angelum esse Missa disputatione illa sceptica, quam Socinus hic format nobis de angelis, nunc probans de hoc, nunc de illo angelo,accipienda hςc verba istud
tantum necessum est ostendere, angelum hunc non esse creatum angelum,hoc enim si obtine mus, conlequentia foris expugnata ma-nςt bulas autem, non esse angelum creatum,
80쪽
oris e nomine Iehova creaturis incom-
abili , sed hoc est illud τοκω νον in SesactvCrsarium , de quo ex profesto erit
am, ii quarta clatse argumentorum, ubi, idjuvante, spero me commonitraturum sario , principium nos nonictere,cum ic
A P. VII Secundae Classis argum. De loco Zachari a vers o. Fgitur Zach. 1 a vers 1 undam es domum David De habitatιrd Hierus spiritum gratia. recum iaspicient ad me, confixerunt Syllogismus 'pothetici icia Si ille,de quo dicit Zacharias est undam silper
vim David De habitatores Hierussiem ritum c. ct respicient ad me quem cons e sti, en verus Deus ille Israel, tum Chrsus es3 us ille Devi, utpote de quo haec dicuntur. At ve-Nη- , ergo tur posterius. Respondet primo sicincinus, hoc argumentum revera ad stiperiorem piet. i sempertinere,nisi enim inquit locus Iohannis esse nilalprohiberet, quominus ae metaphorica tan im 'uejamocta confixione haec Dei verba ac ferentur At contra hoc argumentum perti- et ad clas em praesentem, nant totum sumituna l0co prophecae hic enim habemus Deum allidoris transfixum habemus hi descriptam e sonam se θotii rei passam tantum Ilo