장음표시 사용
91쪽
lari lapide rationis suae aggreditur evertae r
Prima inquit ratio, quam asserunt ad probandum, quod Christus sit genitus ex substantia Dei Patris est, quia eLE Filius Dei vivi; pro-' prium autem virentium L , gignere sibi simile in Resp. Cum Petrus dicita qὸς τὰ θεοῦ μυτ , separat illum ab omnibus alijsfilijs,, procul dubio cum eum talem confitetur , putet intelligendam consessionem istam eo sensu , quo revera passim in scripturis docetur esse Dei FLSbeia lius. Quod autem dicit Socinus vocem vivennam aο . tis, nomini Dei, sive in verbis Petri, sive alibi addi , ad distinguendum Deum verum , vitam in seipso nabentem , ab idolisi falsis Dijs,qui res sunt mortuae, vel certe vitam in scipsis non habentes ostendere hoc Dei Epitheton , in verbis Petri , cujus inualis Dei Christus sit Filius 'non autem qualis Filius,hoc non est prorsus verum nam Joh. 6. vers. yy. Pater non opponitur idolis cum dicit Christus καθω ά άαλ με ὁ ζων rinni subdit ego vivo per Patrem potuit ergo hoc loco illud epitheton viventis in verbis Petri
s. stender qualis ille Filius esset
Secunda ratio est, quia Christus en Filius
Dei genitus , cum a generatione Filium dici certum sit, rationem generationis hic conci-
Filius v piendam propriam statuimus , qua genitum ess nigenitus sentiam suam naturam habet a generante, abstrahendo tamen ab hac incomprehensibili generatione,proprietates varias naturalis gen
92쪽
rasonis. Fundamentum hujus thesios nostrarest quoad priusci nimirum generationem hanc, esse actum , quo generatum essentiam laturam habet a generante, quia maXime nativa vocum significatio retinenda est,ubi non obstat, tio in contrarium Jla nulla talis. Quod ad secundum attinet' varias nempe proprietates
physicae generationis abstrahendas esse, ab hoc altissimo mysterio , cui nihil in natura simile, eo probatur, quia scriptura hoc docet .suadet
feri exempli gratia, in naturali generatione duo concurrunt principia, mas Jς mina,in hac divina generatione Patrem tantum principium
statuimus , quia solusiarer a Filio agnoscitur.& in scripturis praedicatur in naturali generatione gignens genitrum specie non essentia individua unum sunt , in ac hyperphysica
generatione res secus se habet, nam scriptura unam tantum Deitatem praedicat , quam tamen de Patre Filio prςdicat. In natura generans tempore antecedit genitum ' hic gignens&genitum annis pares, nam egressus jus a diebus seculi Mich. s. v. a. scriptura cum a
liorum generationes narrat, exordium temporis satis indicat: at hunc nobis inducit unigeni, tum, nulluin nobis tempus signans , quo gratio illa contigit Physica generatio siti id
pter conservationem specici ut natura in individuis caduca , per continuatam individuorum succestionem , perpetuitatem quandam consequeretur ut non obscui etiam indicatum est a Chi isto Domino,Lucino usi s.
Uaec divina, a quae procedit ex naturali necet sitate,
93쪽
cum cap. 7. institui Ierm ex hac generatione,
quam nos in divinis esse dicimus , infert sequi
Deum mortalem esse quamvis autem tam putida argumentatio vix responsione digna videatur manifesta consequentiae falsitate laboret, libet tamen hic hominem ex proprijs ipserum hypothesibus retundere. Dicit ex g ncratione Fili Dei ex substantia Patris concludi posse Dei mortalitatem aegero ergo Sociniani statuant Filium a Patre genitum Deum, per communicationem ratiosam Deitatis, quia Pater absit dicto bla1phemia mortalis est: iterum statuant Jesum a Deo Patre ex Maria virgine natum , quia sibi a morte metuebat: adoptio est actus legitimus naturam imitans ad liberorum solatium inductus Romanis non tantum sedi Graecis teteribus Judaeis solenne fuit alienos adoptione adsciscere dicant ergoDeum non habere filios adoptivos, quia ς- tertius immutabilis est. Sed ad rem redeo,
dicimus itaque Dei Filium .ine, quia ex Dei substantia genitus est, ratione hujus nigenitum dici, quod apparet ex eo, quod isti unig
niturae modi, quos novos excogitavit Socinus, veritate non consistunt.
Obijcit Socinus primo Dei Filium dici uni- Socis genitum,quia pluribus modis,alys Dei Fili Homnia pag. 2 δ bus antecellit, licet non ineptussit ex eo genitus Lquidem ali inquit ex Deo genitiseni addit alibi etiam insoris literis nigenitum Filium, lae cum dici illum , qui non solus ex Patres ect
genitus , probis exemplum FG qui nigeni
94쪽
ABalami Filius appellatur Gen. aa. v. a. II. Heb. I. v. i . certums quidem est eo ipsi tempore pro quo ita appellatur, non silum ipsiqn cum
extitisse, ex Abralamo genitum, eu etiam Isma sim haec ille. Vult ergo hic Christum unigenitum dici, non quis ius genitus generatione, toto gen re ratione, differente, a generatione aliorum filiorum Dei, hoc est, non hoc dici,quia ex su stantia Dei Patris est genitus, sed generatione pradu excellentiae, a generatione reliquorum filiorum Dei differente, ut Isaac qui generatus generatione Ismaeli communi, dicitur tamen unigenitus,quia Ismaeli antecellebat. Resp. Primo consequentiam negari posse, dat Isaacum vniuenitum dici ratione praecellenti In uni eadem ratione generationi S,
Filium Dei sic quoque nigenitum dici do rationem negationis hanc, apertissimum est Isaa- cum non tantum ex Abrahamo genitum, sed limaelem, alios, at alios etiam genitos ea ge-Beratione ex Deo, qua Filius Dei, hoc est illud quod nos negamus. Accedit, quod ipsi adversvij negant, Filium Dei unigenituiti esse, modo, quo Isaac unigenitus est, cum dicunt ipsum etiam unigenitum dici, quia virtute Dei ex virgine natus est, nam propter hanc causam nominat Socinus Dei Filium naturalem Dei Socis. Filium ac propterea unigenitum, sic Isaac non pag. aufuit unigenitus Patris, nam non solus ex Patre a36. Abrahamo genitus Deinde respondeo negan
d Isaacum unigenitum Abraham appellari filium natu in sonte non est vox nigenitus
95쪽
successione , litudine, leniicha solist adie bam unicum tuum : habet quidem Apostolus ad Hebr.Vocem μονογενῆ , sed cum rospexerit ille, ad loca illa Genes ubi habetur vox,Vnicum, dicimus non strim, proprie redditam istara
vocem,per Vocem μονογμ potest enim esse v-nicus, qui non sit unigenitus , mortuis reliquis. Gen. V. Dices,Ismael non erat mortuus ergo adhuc.
v. ιο stat dissicultas, quam sic dilues Ismael pro filio ιδ non reputabatur, solus Isaac admisius ad haere v.3 o. ditatem, inicus ille , in quo promissiones Abrahamo factae erant complendae , quo manis e sic respexit Apostolus ad Hebr. cum ista descriptione addita qui promissiones acceperat tan-ropere nobis exaggerari voluit admirabilem illam Abraham obedientiam unicum ergo non simpliciter appellavit, sed unicum,cui promis siones factae, de in quo illi semen vocaretur. P stremo respondeo dici posse nigenitum Abrahami Filium quamquam ut jam ostensum est, hoc revera scriptum non reperiatur' quia illi ex Sara erat unigenitus. Non probavit ergo Soci nus,quod prooare intenderat,Isaacum unigeni tum dici: sic nondum patet, Filium unigeni tum dici ratione excellentiis alicujus in generatione cum alijs communi,sive nigenitum dici,
quia alijs cum ips genitis antecellit. s.);, Sucunda evasio socini est , unigenitum dici, a, b L '' r ωrissimus fit , quodprobat ex Salom. b. Proverb. . vers., qui dicit si unigeni suisse co-
ram matre sua quampis non esset solus , ex eadem mali ciDapidivatus ut expres habetur . Paral.I
96쪽
P. 1 Graecam translationem,propterea, tam in duobus locis en quam roverb. habere αἰγα τον, Res p. Primo negari posse consequentiam,vide exemplo superiori dixi. a. ego Salomonem unigenitum dici, iam quod Lyra 3a tablus hic adferunt, illos suisse non Davidis,sed Uriae filios, non videtur textu satis convenire)unicus dicitur, non nigenitus, illa autem multum disserre jam ostensum est. Neque unicus sinpliciter dicitur, sed secundum quid ,quia v-nice dilectus, ut verba textus indicant ita Li. tini dicunt, amat me unices: sic Isaacus Abraham erat unic dilectusci quo respexerunt Graeci , cum transtulerunt vocem Hebraicam Lebi ἁγ meis : Christus absolute semper dicitur unigenitus, nec unquam dicitur hujus
vel illius rei respectu nigenitus , scd semper in
senti absoluto. Subdit Socinus, unici vocem cum ad Filium Sueis restitur dem valere quod vox nigemtus, prater pag. amam istam rationem id docere locum ad Hebr. I. et ubi in Latina versione vox nigenitus est, in Ur a 34ονογενῆς. Resp. Quantum haec valeant, judicet lector ex dictis. Pergit Sociniis,ut fidem nobis faciat, nigenitum idem esse quod dilectum, dicens unici vocem serpatam quan o-que pro dilestione unica, ut Ialm. a. v. o. Platis. At respondeo. T. Hoc ἔδεν teli π esse, nostra controversia non est de unico, sed v-nigenito. a. Dico expositionem istam non esse
ejus loci, scd sigmficare vult David animam ruam selitariam derelictam esse,ac propterea divinae
97쪽
divinae opis indigam. Sic Psalm. s. v. Is respice ad me, gratiam mihi fac,quia solitarius &pauper sum. . Instat amplius a Deo Patre declaratam videri vocem unigeniti per vocem dileciti, cum tam in baptismo, quam in transguratione,ub illum, quam maxime commendare oluit, Filium illumsuum dilectum, eum appellavit, in quo sibi complacui sor: nec quicquam ambus illi trabuit, ex quo concludi potes unigenita appellationem, utpote ad eum commendandum omnium appositi simam, appellatione isti illius dilecti Fili, uisse expressam. Resp. Uterque titulus summopere nobis commendat Filium, sed quia uterque de Filio usurpatus, nullo modo sequitur eandem virtus que significationem esse, quid si Pater vocem unigeniti addidisset, nihil apud praefractos adversarios proficeretur, quibus hoc impossibile Deum habere Filium per generationem propriam inui enim perluasissimum habet rem impossibilem esse, ille non credet eam factam,
quacunque tandem ratione illa enuntietur inscripturis, semper enim alium senium verbis affinget, ut praeconceptum suum de impossibialitate thema mordicus retineat a Dico, a Socino res diversissimas confundi, amari & generati, amantur non tantum geniti,sed, non geniti a nobis frursiim non tantum unigeniti diliguntur a parentibus, sed & plures genitii de-tiir venia vocabulo quomodo ergo anaatum eΩse, diceret unigenitum esse. Nemo mortalium me intellexerit sic loquentem,si per hic dilectus meus,intelligam,unigenitus meus: non est dubium
98쪽
bium quin Filius Dei Patri dilectus, sed propterea haec non sunt confundenda. 3. Si vox nigeniti notat dilectum , tum non habemus inscripturis , claris, proprijs terminis expositum, Filium originem habere a Patre,quὶ Filius est , quatenus enim quis generatur,Filius est,&qua Filius est genitus est ab alio, aut ergo Fili origo a Patre non est exposita nobis,aut istis vocibus nobis exposita est. . Hac inter pretatione nigeniti propria vineta cadit adversarius,si enim notat haec vox unice dilectum Deo, non autem qui blus ex Deo genitus est, jam non est dicendus unigenitus, quia ius a Deo ex virgine natus ana nec Salomon sicinigenitus , nec Isaac quoque secundum adverstarium. s. Si unigenitum csse , valeret dilectum esse,jam dilectionis divinae non objectum diceretur,sed terminus, sic enim de nobis loquitur
scriptura, qui per dilectionem sumus Dei Filij
I. IOh. I. V. 3. at Filius non per dilectionem
Dei Patris Filius, sed paternae dilectionis obje-ehim. 6. Sequeretur inde electos Dei tam,inaci magis esse nigenitos , quam Dei Filium: nam summa Dei cnaritas, non illa qua Filium dii xit, sed qua nos dilexit commendat suam e
ga nos charitatem Deus eo, quod cuni adhuc peccatores cssemus, Christus pro nobis mortuus sit.Rom. .v. 8. Profecto si Deo unice dulectum esse est unigenitum esse, non Dei Filius,sed nos Dei unigeniti,4 cum Deus sic dilexerit mundum ut Filium suum unigenitum dederit, jam maxime mundus erit unigenitus Dei Filius Iob. 3 v. . Cum juxta hanc explica
99쪽
tionem plurimi sint Filiivnigenit , non ita illimitate, absolutes gencraliter loqui debuisset
Scriptura, num aliquem certum definitum intelligens, hoc tamen facit Scriptura, num aliquem certum definitum intelligens,effert
tamen simpliciter Mabselute, sic Deus dilexit mundum ut Filium suum unigenitum dederit,qura sine non faceret si plures essent. Tertia evasio est, Christum unigenitum dici,
Socis quia silus haro constitutus in illa Flo mens
pag. aio liorum Dei vocandum fit, i. 3. v. r . V IFac propterea nigenitus Abraham Filius vocatus. Resp. I. Cum tantum legatur,quod ille uniacus successor futurus, ut patet ex istoria Gnes.& unicus cui promissiones factς,ut explicat scriptor ad Hebr. nihil hoc contra nos, nam de Christo non tantum haec dicuntur, sed, quod unigenitus Dei Filius. a. Et si haec connexa sunt in Filio Dei, sunt tamen res distinctae, siccum Apostolus Isaac του μονογεν, appellavit, aliud quid intellexit, quam cum dixit promisesiones illi fuisse factas, non a promissionibus dicitur genitus, sed a generationes, nam promissisio Dei fuit,generatio parentum : sic etsi in Dei Filio conjuncta sint unigenitumesse, haeredem omnium esse, non sunt tamen unum Midemci filiatio haereditatis fundamentum est non idem cum illa iliatio antecedit , horreditas sequitur 'tota hominum universitas, jura&natura haec distinguunt e scriptum est, quods Fili etiam haereris , Roman. 8 vers. II. 3. Eadem ratione unigenitum esse in posse
alijs conferre jus filiorum Dei, etsi ejusdem sint
100쪽
snt subjecti, differunt tamen inter se, stos
distinctos conceptus habent. Quarta evasio Sociniis, pellationem unigeniti Christo convenisse, quia eo tempore,quo interris mortalis egit, nullus alim homo,adhuc talis Dei
Filius erat, qualem esse oportet eum , qui sis IV. Testam ista appellatis fit dignus. Resp. Juxta
hoc commentum, es t Christus unigenitus Dei Filius esse, post resurrectionem & glorificationem Stoica paradoxa hoc superat, reclamat Scriptura, quae de illa unigenitura,vore praeterita non loquitur, sed videre ad huc durantevi praesentissima, non enim dicitur fuisse, sed esse Filius Dei vitigenitus. a. Si accelesti prorsiis & divina vivendi ratione Christus diceretur Filius Dei unigenitus , jam non fuisset Filius unigenitus cum mitteretur, sed posteaquam missus est, per divinam sanctissimam vivendi rationem , istum titulum sibi paulatim comparasset sed haec alienissima a Scripturis sunt, ergo illud quod comminiscitur Socinus. 3. Qua fronte negat Socinus ante resurr
ctionem Christi fuisse filios,qui ista appellatione sub N. Testam .digni,cum omnes credente
perpetua .Testam. ipsius Fili Dei sententia, ista appellatione digni sint aut ergo nulli fidei cs fuerunt ante resurrectionem Christi, aut falsa Socini assertio, fideles fuisse apparet ex
Hisce missis, venit ad titulum proprq, fide prius data, antequam hanc responsionem concludat, se alias causas allaturum , cur Christus, unigenitus Dei Filius dicatur et nos vero