장음표시 사용
81쪽
non est V altera Novi Testam ut supra sed utraque hujus syllogismi, quo ad substantiam,
in Propheta continetur , quamvis enim istius transfixionis, quae narratur a Propheta, lucri- . lentam expositionem habeamus, in verbis J hannis, pia nihilominus Dei Immanuelis nostri transfixio tradita fuit in V. Testam ut complura alia,quibus tamen, lara intelligentiae lux immissa, per Euangeli revelationem. Hac responsione praemissa,quae litem de ordine movet, VC-nit ad ipsum Syllogismum ut argumentati nem factam labefactet. Ac prim quidem majorem aggreditur, Ne gando ejus consequentiam : contendit lini rum antagonista, confixione Christi Deum con fixum dici, non quia Christus essentia Devi, seu propter 'sticam conjunctionem C amorem Dei vult ergo Deum non inseconfixumsed in ab , qui conjunctus illio quem amabat,cujus confixionem Dam reputaret: huic explicationi probans tria fert loca similia , ubi ni tribuitur, quod alteri competit proprie ob ejusmodi conjunctionem: reputationem, v I qui vos tangit,tangitpupistam oculi mei Zara. a. cap. a. v. a. II. Saule Saules
quispersequeris me, ct ego sum Iesus a trenus quem tu perseque v. s. III Esurivis
dedistis mihi, rursiis,surivi, ct non dedistis mihi
Verum respondetur. 1. Apertissimum di- scrimen esse inter hoc, de quo hic controvertitur, exempla allata, nam in exemplis allatis, vel amorem tenerrimum,vel mysticam conjunctionem istiu denominationis causam esse, ne-IRO tam
82쪽
mo tam caecus,quin videat, aut essentiae unitatem inde concluseries adeo haec elara,vt nullam aliam interpretationem ferre possint, talem vero aut amorem aut conjunctionem hic praedicationis istius causam esse, nullus aut hic, aut
alibi in scriptura apex est qui indicet. Sicut e raperta ratio dictat illa allata sic accipienda, etiam haec verba propri accipienda sensus enim verborum proprius retinendus ibi impropriae acceptionis ratio non est evidens. S cund in exemplis allatis distinctὰ aut nominantur, aut satis aperte indicantur distinctae persenae, quarum uni haec proprili tribuuntur, alteri nempe Deo christo improprie. Nam in primo, populus Judaicus, Deus expressidnominantur. In secundo Dominus didelis ejus. In tertio fratres Domitari Dominus; hic
verbunus tantum transfixus narratur. Tertio
quandocunque affictiones eorum, qui Deo carissimi , Deus sibi tribuit&suas reputat, tum semper fit eorum mentio,at hoc loco id non fit, ergo Adversiari explicatio novi insolem est, imo mutilumis imperfectum relinquit sensum, nam fingit Deum dicere serransfixum esse,citra quod declaret in quo transfixus sit, aut se transfixione assici, nulla facta mentione propter quam illud fiat, aut cujus illa sit. Quarto
contortam esse hanc interpretationem, pr terquam quod simplex & planus verbortim sensus satis ostendit, evincitur Apostoli Johannis authoritate, qui duobus in locis,mentione de hac transfixione facta, neutro inlaco, hoc transfigi interpretatus est, alterius transfixionem suam
83쪽
reputare aut assici; sed in sensu exponit proprio de Christo qui in passione fila transfixus est. Facessat isitur haec portentosa interprCtatio Socini vel ipsis Judaeorum magistris cognita , qui de Messia interficiendo dictum hoc
exposierunt,ut testatur Petrus Galatinus lib. . cap.a de arcanis Catholicae veritatis. Postremo illam divinorum oraculoriam interpretationem
stolidam csse necesse est,qua admissa monstra ac portenta opinionum ac dogmatuni invehuntur ut Socini verbis utar). Talis autem haec Socini, quod sic ostenditur: si Pater transfixus,quia Fi-
liiis trai fixus , jam non est quod explodam, si
quis dixerit Patrem passiim,mortuum nec Portentosum erit in Christiana fide credere in Dein Patrom sub Pontio Pilato passiim. Dicam Chri stum non crucifixum in persona sua, sed alterius crucifixione hortem suam reputasse. Sic tota scriptura,in B otiu enigma transformari posset. Contra minorem obijcit Primo negando haec de Deo dici Hua re era Zacharias. I. ratio ess, quia etsbes voci Z lis,ad medunt irreptilia, quod ex Iohan.
erbis satis constet, ipsim tempore voculas illas, in istolsco non usse lectas , aut certe quod a Iohan. Deus iste ad Christum accommodatus fuerit, secusedum eam lectionem qua illas non haberes,cur enim, in misellioquin ea plane omisisset
Rcsp. Ut supra responsum est adsimilem e ceptionem adversari super locum Malachiae. Quod dicit sectindo aliti a Rhane ocum istumaceommodatum fuse, ecundum eam sectionem,quae Dino habere octi enim alioquin eas plane o-
mutilethrevera nihil est.Nam prun pugnat in hisce
84쪽
hisce verbis secum ipse adversarius: nam si Io hannes usus lection quae illas no haberet,ut ad
Christum accomodaret, non est cur denuo quaena cur eas omiserit, eo enim vult significatum, voculas illas non esse probatae lectionis,aut nihil operantur. Dico secundo nam tantum lectionem revera esse probam cst ergo illa lectio in . corrupta, quae illas voculas habet, aut illa qua
illas non habet cum ergo sine errore dici non potest, Johannem Apostolum aut man fide aut ign0rantia peccasse , in producendo hoc testimonio, dicendum cst eum locum accommodas se secundum cetionem incorruptam, sive ut re-Vera apud Prophetam extitit , etsi locum ad verbum non reddidit. Secundo probat has voculas in textum i
rei sise, quia statim jubjungitur, plangenta
si v reum,m in planctus uper unigenitum: ex qui Soci inquit verbis apparet, non de eoipsi, qui loqui pu-ψq3tur, ed de alio supra verba fert,ctsic redundare il- tu ad me,quod ibi legitur. Res . Fallit adversarius fallacii non causta Ut causae: non enim mutatio personarum infir Mens in sacris,meminisse etiam debebat Socin scriptum a se,in responsione ad argum .ex Zach. 2.V. 8 pag. 9a haud raro apud Prophetas I
hovam de seipse in tertia persona loqui ibidemque pag. sequenti ad locum istum Hierem.
cap. a . in qua umilis enallage reperitur, qualem Zachariseria esse dicimus et verba lumvers. i. dequente fit verbum hoc ad merem. Vehora edicendo, se edixit Iehora mihi. Viden'
opheta , qui uitertia persona de se locutus,
85쪽
mox in prima persona loquitur. Talis enallage
Personarum occurrit Esa. I.v. 29. nam pudehent propter lucos quos desiderastis Usch in tertia persena pudenent,pro lschu in secunda persena pudenetic item Malach. a. v. II. Vbi scriptum reperitur in uxorem adolescentiq
etuae ne perfide agat fluod pro libet d perfide
agas. Talis enallage pei sonarum occurrit Esa.
alibi sic Luc. i.v. a. dicit Elisabeta benedicta tu , de matre Domini in secunda personaci mox perenallagen in tertia persona vers sequente, de hoc mihi, mater Domini veniat ad me. Talis enallage ibidem denuo occurrit v. -- sequente,ita ad Rom. . vers. dicitur vos estis mortificati in secunda persona, mox in prima IV καρπιφορησωριεν τῶ θεῶ Talis enallage occurrit I. Cor. Io.v. 6. in prima per na,ne concupiscamus res malas, mox vers.sequente cum mutatione personi, ne igitur idololatrae estote& rursum ne scortemur neque tentemus neque
Tertia negationis ratio est, locum hunc a daeis corruptum esse admodum versimile esse, quia erat praedicti in signis de Iesu Naac reno lavis confixo sicut inquit similem locum corruperumta a .v. i . ita ut quamvis vera lectionis , etiam in quibusdam hebraicis codicibus , testimonia appareatnt amen vulgo apud eos profoderunt mamni meas ct pedes meos legatur sicut Leo man meas pedes meos. Cfu lectionis ineptitudos
militer ut hie ejus 'statem prodit. ι Temeraria minis naec opinio est , o
86쪽
stat codicum consensus, qui non est stiperio cum Psilm za propterea exemplum hoc impertinens est. Secundo probationes non desunt, locum illum Psalmi aliter legendum esse, Masera magna notat scribendum carau, Vitium ergo atrae authoritas hic indicat. Deinde etiamsi illa lectio probetur caari, interpretatio tamen illa Judaeorum nullo modos renda sicut leo , obstat enim mas orae parvae authoritas quinotat, duo caari cum kameis esse in duplici significatione , semel hoc loco iterum Esa. 38. v. 13 ubi extra controversiam significat leonem , unde sequitur in Psalmo accipiendam illam vocem in alia significatione, quς alia esse non potest , quam foderunt, ut graeci &chaldaeus paraphrastes sunt interpretati, quocunque ergo modo scribatur in fonte,evincitur Masorae authoritate de perfossione pedum manuum liqc accipienda. Locum quidem com fidenter affirmat adversarius a Judaeis corruptum es te, Quod si verum est voluntaria Judqorum culpa factum es mirari subit tanta religione Masoram hujus loci ab ipsis traditam conservatam, qua loci integritas restitui possit&corruptio detegi. Addo postremo loco v-tramque Vocem aut textualem aut marginalem esse in Biblijs caru autem textuale esse
portere,ratio grammaticae etiam evincit, quia
ui hoc loco servile non est, qui kameis habet ante literam gutturale cui sub scribitur caleph pathach , cur deberet habere palach, omitto quod scriptio illa sicut leo orationem truncat.
Nihil ergo id eo quod ad hunc Psalmi locum
87쪽
attulit Socinus virium , ad probandum,locum Zachariae corruptum esse. Hactenus de prima objectione adversius minorem,sequitur altera,quae sicut praecedens negavit,haec de Deo dici, sic lim negat confixi nem illam de Deo accipiendam. Verba ejus sunt in appendicu libri, Etiamshebraica ledito,quam hode habem is, omnino in commpta esse statuatur,pose tamen ex hebrae verti ita, Vt nulla in eo , quemadmodi m nec in loco apud Iohan. cap. q. Dei Israelis con menrios L, hoc nimirum adto es aspicunt ad me cum illa
qΠem confixerunt, quam testionem probat authoritate Marci Marim Canonici regalamis.
Resp. Primo istam lectionem , assixicllipsin hic fingere, sine causa et obstat huic lectioni
maxime nativa & communis vocis Eth significatio est enim articulus accusandi casus com Izuniter, personam notans patientem bat lectio haec voculae istius lectionem activam facit. 3. Obstat communis omnium authoritas , qui de Messiae passione hunc locum exposuerunt mnes. . Obstat denique authoritas Euangelistae Apostoli omni exceptione major, quem P Iob. 1ρ paret locum illum ita non legisse : nam verbam. 3 us sunt: οζονται δες ο δ:εκένkσα : quae adie Apoc. i. bum nant, aspicient ad quem transfixerunt, g/. non ergo legit Apostolus Johannes, cum coaspicient. Sic in Apoc videbit eu omnis oculus, etiam qui eum transfixerunt utroq; loco Apostolus Ioh. eum, qui transfixus est, objectu aspeetiis iacit, non aspicientem mus duo toto coelo disteruiit. Est ergo manifesta detorsio.
88쪽
Secunda classis argumentorum sic fuit pervenimus jam ad tertiam argumentorum clas sena,quae ex vari j locis .Tei tam sumuntur.
De loco Mast. I 6. vers 17. V Erba loci sunt, ορζι ς λῆος του μου τοῦ
ζων o . Cum nos Jeiam Christum Dei Filium dicimus, intelligimus a Patre genitum in communicationem ejusdem essentiς divinς, quam Pater a seipso vel sine origine habet,hanc unam tam causam esse dicimus, cur Dei Filius dicitur , proprius, naturalis, nigenitus c. Socinus vero negat praestacte hanc
causam , 'esum Christum Dei Filium dicit,
ratione naturae humanae,quia miraculose SP.S. opera conceptus latus est, catenus csse uniugenitum, naturalem Dei Filium a Ratione unctionis seu similitudinis cum Deo, in sanctit te,sapientia,immortalitatori inprimis coelestidi suprema potestate, quia ea ex Dei dono habet,hanc potiorem causam esse putat, cur nigenitus Dei Filius dicatur. Breviter tota ratione filiationis Filh Dei generatim considerata in duobus ponit. I. in miraculosa nativitate . in oscio, donis,sive in eo,quod Christus ille. Huc omnia recidunt aut ad liqc referuntur quodammodo, quae prolixae operose admodum
89쪽
verbs ostendes o , Fili Deiope fretus, cujus
causam hic ago,fictilia esse quς adfert, in cerebro humano nata,non ex scripturifontibus d prompta evicero Dei Filium csse, quia a Patre genitus per sientiae ejusdem communicati
nem, hoc autem confido me facturum non humanet rationis praesidijs innixum sed principsis
altioribus Scripturae sacrae facessere enim debet in rebus fidei humana ratiocinatio,quae se attollit adversus cognitionem Dei.
Syllogismus sic habet. Si Christus en genitus
ex Patris ubstantia , L ille unus 2 idem Deus cum Patre at Christus sic en genitus , ergo ectvntis 2 idem ille Deus cum Patre. Ad hunc Syllogismum bifariam respondet adversarius,pria socin m negando assumptionem, deinde etiam, pag. ρ I. and majoris consequentiam. Minoris negationem in universa sua disputatione firmat tripliciter. Primo probando Iem generationem esisse , ta τῶν θυνῶτων, fecundo refutando prosyllogismos varios, quibus orthodoxi istam propositionem stabiliunt: tertio aperiendo veriores modos, ut ille quidem existimat praetumidd, secundum quos Jesus Christus dicatur genitus a Patre. Prima ejus prolatio, qua suadere conatur negationem
factam,est, impossibile esse, Christum sic esse en tum quia si sic genitus esset, necesse e se essentiam
k ivinam,autpartibilem, aut multiplicabilem, aut eandem numero pluribus persionis communicabilem:
at nullum horum es3 possibile ut de duobus primis modis Intentur adversur, postremum implicat. Reip. Essentiam nec partibilem in partes,
90쪽
nec multiplicabilem esse confitemur interim hoc addo si sibi constet in sua sententia Socinus, mirum non immerit,videri posse, quomodo ille sentiat essentiam non multiplicabilem,
per veram realem productionem, cum proprietates Dei praestantissimae, per quas vita Dei se actuat, sint multiplicabiles semultiplicatae, ut habet adversari sententia de Filio Dei non
enim magis essentia constituit Deitatis conceptum, quam vita nobilissim Dei propriet tes, imo illa Schae excellentius , quam essentia, prout illa distinguuntur nostro concipiendi modo,per formales conceptus Secundo cum adaversarius ait implicare essentiam unam num m in pluribus personis esse, non probat nil, petitione principij nudam tamen assirmationem suam , fundamentum certiuimum ac fir- minimum causae suae facio; sed bene sic habet, quod hoc fundamentum ex scripturis non a struat, sed ex ratione petat, quam non oportet esse Dominum,sed pedissequam scripturet, non ratio fidei norma, sed fides rationis,quam propterea sancti Patres, non male appellarunt rationem rationis. Profecto satis ex hic alijs Socinii asseclarum locis apparet, tum hoc,
tum Trinitatis dogma alia fidei mysteria, primitu rejecta ab ipsis, quia ab eorum religioso assensu, naturalis eorum rario abhorruit inde scripturas sacras , per novas violentas ractorias interpretationes, ad suam commenta P per pravam rationem concepta, quadrare coegerunt. Sed ad rem. Hoc