장음표시 사용
261쪽
principia intellectu probε complexus fueris. Quid- a diat Judex prudens ' A praecipiti judicio abstinebit, arbi tror, donec in rei penetralia tuto pede sese ingesserit. Illuc
porro certissimum est, oportere semper , ut anteli quaris Pronuntietur, an sacrorum Codicum , ct orthodoxae Theologiae documentis opinio quaepiam con net , sive
repugnet , perspectissimae sint Eccletiasticis Judicibus turis
negaritium tum amrmantium rationes, non solumnus Theologiam respiciunt, sed quatenus etiam ad irrigularem aliquam disti plinam spectant. Qui res necessario exposcit,ut ea saltetra disciplinae pars cognostatur,unde m tionum cognitio pendet. Si, exempli gratia, quaerattu seri fidei doctrinae adversetur Cartesius, cum essentiam CoT-poris Physici statuit in extensione quantitaris, neque sub stantiam ab ipsa quantitate secernit e erunt profecto complures, quibus conciliari non poste videbitur hujusmodi placitum cum Ecclesiae sententia de augustissimo Altaris Sacramento. Hic profectis necem est , ut de ista contro verita iudicaturus Peripateticam Scholam aliquanti a terat, donee substantiae, specierum , atque accidentium Domina ac historiam probi norit ι ad ejus quippe scholas sententiam resipexisse videntur Tridentini Patres de Traia substantiatione loquentes Tum delatam ad Ecclesiasti cum tribunal Cartesii opinionem si serio, si natura cor Poris perstrutetur oportet , rationesque perperet Rdat , quibus ille suam sententiam ingeniose muni
id plurimum interest. Nam, ut alibi diximus, verum
vero adversari nequit Iatque uti cum veritatibus Theolo,
gieis Pthilosophicae, ith cum Philosophicis Theologicae re vera pugnare non possunt Quamobrem tam ex his illae, vam ex illis istae ilicem mutuo aceipiunt, de certa incertisant legem , ut si exempli causa aliquid in Physica certum
sit, inde incerta sacrarum Scripturarum verba sint expli canda, ct contra certis divinorum Librorum sententiis incerta Physicae documenta se conformare debeant. In hac autem controversia statim Meurrit,jam spectare ad fidem, aertissimumque esse debere inter Catholicos. substantiam panis, ct vini in Sacramento Altaris converti in subitam hiam Corporis S sanguinis Christi , permanentibus ta nam ac perdurantibus in Sacramento pristinis speciebus variis ac vini , ita ut externis sensibus nulla illic appareat faeti substantiae mutatio , atque non amplius sit , Meque
sppellari propriὸ possit panisoc vinum, quod ante cons
262쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. Lib. I. 23serationem panis iv vinum propriε fuerat Cum ergo veripsimum, certissimumque hoc fit in fidei Theologia, id quoque in Philosephia verum certumque sit, necesse est de lacia laborabunt Quaecumque verisimiles, ingeniosaeq; rationes a Philosopho excogitentur contra firmissimiana hoc fidei documentum. Propterea se rem non inficiari, serem credere, Cartesiani Catholici ubique aiunt. Modum tantummodo, quo hujusmodi prodigium fiat , ct qu modo pereat, intactis eiebus, panis ac vini substantia, ab Ecclesia minim. fuiste constitutum , a mare se posse arbitrantur sinε iniuria Theologiae. Tum nervis omnibus Contendunt, ut ostendant, nihil dogmati fidei repugnare
naturam, ac essentiam emporum, quam tradunt, vi
que opinionemconciliari posse eum Ecclesiae decretis. intrum isti vera, an somnia nobis narrent, qui iudicare prudenter cupiat, necesse est in primis, ut solicite vestiget, intelligat, Et expendat Carteiianae sententiae rationes, tum perspiciat, an uti rem, ita modum Ecclesia quoque statu rit. Si enim vera oc certa deprehenditur Cartesii de natura corporum opinio, neque modum physicum Sacramenti definivit Ecclesia neque reipsa Aristotelicum placitum cons rare illi animus fuit : jam non est, cur Cartellanari sententiam explodamus; cum praecipvh in ea fuisse sanctus Augustinus videatur, immo tunc non aliud, quam quod Cartesius, sensisse Ecclesiam, excogitare licebit A Cari stariis autem putatur, minimε Tridentinis Patribus fuisse
consilium consecrandae Peripateticae de natura corporum
sententiae ab his enim quaestionibus dirimendis Ecelesia abstinere selet θ de eonsulto ipsos Patres vocabulo speciorum fuisse iris, eum accidentia nominare potuerint, ut
ea voce solum significarent sensationes illas , quae sublata panis ac vini in Sacramento substantia adhuc in sensibus nostris fiunt, ct fieri non negant cum Peripatetici , tum cartesiani. Contendunt insuper, Ecclesiam nequaquam statuisse , qui species in Sacramento sinὲ substantia panis ac vini permaneant. Quibus diligenter ab Ecclesiastico
Judice examinatis tum constare poterit, num absurda ,
num falsa sit, illa Cartesii opinio qualis certὲ erit , ubi
cum certo & vero dogmate Eeclesiae consentire nonposisse dignoscatur, in an potius toleranda sit, sive etiam laudanda.
Hoc emo exemplo patere potest,eas esse interdum quaestiones, quae I mero Theologo prudenter absol vi nequeant , nisi indisciplinas illas excurratur , unde pendentia . P 4 argu-
263쪽
asi DE INGENIOR ,1 MODERATIONE
argumenta quaestionum. Constat etiam, prudentis iudicii.
leges exposcere , ut non accuratε minus in his eontrover-siis investigentur, intelligantur, Lexpendantur accusat rum,quam reorum rationes. Cavere autem prae omnibus Eccle Irasticos Proceres debere, ne quis eorum auctoritate
ει gratia abutatur, profanas nimirum S Philosophicas opiniones ad sacri Juris tribunalia deferens , ct impietatis. postulans, damnationem suadens, ct urgens , quasi de C istianae Fidei magno negotio agatur, cum tamen anticipata aliqua opinio, S. Arutotelis, exei li gratia, amor, ει odium alienae sententiae potius, quam lanae fidei tutela, tantos conatus exciverit. Facilε appareat, quid Iudici M-clesiastico accidere possit, si hujusmodi accusatoribus Religionis causam praeseserentibus facilh credat, ct praecipuδsi ipso et in consilium adhibeat, oc unico eorum filo se in iudicandis controversiis regat. Quod α dieiuna velim, dum de meris Theologicis, imo de quocumque alio neso-tio lis excitatur aximi ponderis res allitur, cum de riciei doctrina, cum de oeinione probanda, live improbanda,&de aliena fama eonhgenda, hominibusque damnandis situr. Jacta alia revocari amplius non potest. Et post a
curatum examen tenebris adhuc obsita manet controve
sia, praestat judicio parcere, quam errandi discrimen subiare. Interdum etiam Ecclesiare in medio relicta, accusato ribtis silentium indicit, donec accuratiori trutina iterum causa pensitetur, prohibεtque ne pendente judicio nota haereseos aut imitetatis impingatur opinionibus exagit . tis. Interdum cientque sententias aliquas, lichi nondum
postremo calculo damnatas,tradi tanquam certas ct veras,
Ecclesiastici Judices prudentiginah vetant. Etsi enim eas falsas de fidei doctrinae oppositas non judicarunt, periculi tamen plenas, ct errori proximas intelIigunt. At de his insequenti Libro fusius nobis agendum eu, ubi investigabimus , quandonam, S ubi, ct quibus liceat, sive non liceat, veritatem prodere, literisque consignare . ct quae sint jura Ecclesiae, ut nos aliquatado ab opinionibus L quas nos putamus veras , scriptis aut ore, praedicandis avertat.
264쪽
Amplum jus Ingeniis in prodenda, ac annuntianda veritate t 'bed ita ut justitia, caritas , o prudentia nunqua. ab isto jure Iadantur. Haretici influa Religionis doctrina annuno frianda, quippe de illius peritate non satis certi , oesne missione legitima Ενangelium praedicantes,justitia desunt. Ummo ac praestanti ingenio viri, quos desidia nunquam invadere , nunquam tum bulenti rerum terrenarum affectus occupare diu possunt, solent,abjectis omnibus curis, se totos ad inquisitionem veritatis conserre , atque in eius contemplatione
tanquam in beatissimis Elysiis consistere , ac sese abdere. Quod minimi mirum ; nam cum humana felicitas, veli s Ethnicis philosophis testibus, sita sit in sapientia, vi . tutibus ue animi , quaenam vera virtus , quaenam vera
265쪽
sapientia homini contingere potest , nisi in sacratissimum aditum veritatis prius fuerit penetratum ' Inter tot autem veritates quibus ii recte utamur, ad benὲ beateque viveridum qiinii manu perducimur,illa certὲ omnium princeps, dc sola propemodum necessaria, veritas Christianae Religionis, unde tot sanctorum dogmatum eruditio fluit. Qui verb hic profecere , vix imperare libi deinde potuerunt , quominus alios quoque homines continud adscisterent in suae felicitatis communionem. Itaque aut in libris aiat in disputationibus,aut etiam in publicis scholis,& rostris, veritates a se compertas, magna contentione animi atque ingenii, vulgarunt,ilIustrarunt,suaserunt Quod alterunt studium si priore etiam longi Iaudabilius , neque tamen
minus utile dixerimus, lueulentissimae rationes facilὲ occurrent , quibus sententia nostra firmetur. Cum itaque versata sit hactenus oratio nostra in iis perseqtiendis, quae spectant ad investigandas ct consequeridas line errore saluberrimas Christianae Fidei, Catholicaeque Ecclesiae veritates restat ut in posterum explicemus , quemadmodum etiam, & quatenus . annuntianda sit atque aliis communicanda hujusinodi eruditio. Et hiu enim, riori secus ac in sit periore navigatione, scopuli, & firtes. ct perieula varia offenduntur , a quibus niti maturὲ optortuneque caveamus,verendum est,ne jactura i at nomiolum existim tionis de nominis sed etiam terrenae quietis,oc coelestis de- inum beatitatis. Illud ergo ex omnium . sapient um consensu exploratum in primis est, uti in quaerenda ac distenda veritate ,
ita & in proferenda atque prodenda , amplissimum jus pa- , tere ingeniis humanis Inter honestissima limiit, utilia, cudelectiuilia bona proximum 1 Deo locum veritas, imo, ut melius dicamus, eumdem cum ipso locum obtinet ; Deus entinuamina, ct ipsa veritas est, cujus particulae variae ae tumerae se in hominum merites infundunt, ct per omnia creata excurrim t.Quamobrem cui contigit Veritatem,
hoc est eximium istud bonum, consequi, nullum dubium est , quin ct liceat, ct laudi lingulari vertendum sit, reliquis etiam partiri tam nobile divinumque patri Nonium. Christiani hominis est alios emcete meliores,ct sapienti
res, cum possit, ct lucem, quam sibi comparavit, communem aliis velle. Neque vero ut in terrenis opibus distribuendis atqueelargiendis univenit , quisquam sit minusquam antea dives, communicata reliquis hominibus veritate. Nihil propterea decrescit privato hominis aerario,
266쪽
Ranimus ditior inde potius evadit , cum ad priora ornamenta accedat liberalitatis laus, ct caritatis fiuinis. Interis, dum vero non licet solum, sed etiam necesse est veritatem annuntiare, & prodere, atque tueri, quod onus Episcopis, et universisPastoribus Catholici gregis incumbit, cum ad populos doctri ira sana informaridos, tum ad errores sub inde nascentes eliminandos Interdum non necessitatε quidem, sed optinio, summeque pio consilio veritas dissemunatur, cum nemph ad populos barbaros atque infideles R. vangelii lumen defertur, 'uod sanctissimum opus per tot. secula una Ecclesia Catholica sibi vindicare di peragere eonsuevit , ad adhuc peragit , Apostolicae fidei non minusquam geli Apostolici haeres.
Verum haec non sunt huius loei, neque ameliorem seris monem postillant aded apertum est, atque homini a natu- fa insitum, honestissimam, sanctissumam , ct eximiis laudi. bus dignam esse veritatis propagationem, S illius praecipvh,quae ad aeternam vitam perducere potest. Satius ergo est statim aggredi limites , quibus constringitur vastumius ingeniorum veritate annuntianda. Quod ut paucis complectamur,illud maluia statuimus,recta esse pon posse hominum opera, nili a justitia vera procedant, ct caritatem christianam ducem, prudentiam vero comitem habe.ant.Ηas ergo virtutes prae oculis habeat necesse est,qiii reis proferre, ali6sque docere velit veritates ad orthodo, kam religionem S eruditionem christianam spectantes. Primum nute justitiae munus est interdicere, ne quis in ne xotio Religionis veritatem evulget ac tradat , quam ipse eerto prius non noverit revera talem esse. Non inquam, homini licet, tanquam vera fidei dogmata proferre inceri opiniones suas, aut certi erroris insimulare atque dam-hare , quae sibi falsa ct damnanda esse prius non constet. Quis enim non intelligat , quantum aD aeqtio ct ratione absorreat, tanquam medicinas propinare, quae venenaesse dubitare ponis ' Et id quidem temerὲ fiat in curandia
humanis corporibus. Quanto autem minus tolerandum est in animarum curatione, clan de hominum aeterna aut salute ut damnatione Uitur, non de temporaria corpo
Him vita Nefas ergo es ct justitiae legibus adversatur, in tanti mali discrimen populos adducere, ct tanquam veri. tales Theologicas venditare, quae foris perniciofissimi edihores esse deprehendantur.
Equidem fateor , non tam facilὲ invenias homines ἰn hanc justitiae partem oculis apertis animoque sui criminisi aut
267쪽
aut periculi conscio incurrentes. At innumeros profecto offendas ex ignorantia, ct caecitate mentis, ct ambitione peccantes.Rari,inquam,sunt,qui dum populum erudiunt, dubitent de veritate suae legis. Se recta certaque tradere constanter arbitrantur, vel dum aperte errant atque deliarant; ipsique omnium pestilentissimi Haeresiarchae non ali ter quantum quidem conjicere iiivat) de sua doctrina plerumque judicabant.Verum neque ipsi Haeresum conditores,neque Haereticorum gregarii idcirco ab eorum numero eximi possunt, qui veritatem &. iustitiam ex temeritate saltem S ccecitate laedunt,dum pro veritate errores incau-th disseminant, ct Christi gregem quanquam nolentes, i ficiunt. Si minus occupati forent opinionibus antici patis , si plus humilitatis ac sinceritatis eis esset , tum intelligere possent, tum fateri fortasse vellent crimen suum atque in Drtunium. Ipsos toties Catholici provocarunt ad rationem reddendam, quare fidem veram ct justitiam non conculcarint, cum ab Ecclesia Catholica discesserunt, de schis. ma adhuc conflent, oc diversas a Catholicis sententias tradant,d: aliqua Catholicorum dogmata erroris ac impietatis accusent. Oblata est ipsis germana ct unica methodus, qlia se rith purgarent, ct in tanto negotio se minimε hallucinari ostenderent. Legitimas causas nondum attulit gens illa,propositi tamen sui tenacissima dc nunquam allaturam esse, certum est nobis. Nam qui a se veritatem stare illi ostendant, cum certam methodum fugiant, ut rem taritam
pro dignitate fidei, de sui salutis necessitate, convenienter assequantur ρ Qui se in suo schismate atque doctrina nullo
crimine, aut errore teneri evidenter ostendant, postquam Traditionis vim , Ecclesiae veraeoc Conciliorum auctori-
tatem, sanctoruinque Patrum coli sensum flocci faciunt, de Ecclesiam ipsam non solum turpissJimis in dogmate erroribus obnoxiam,sed etiam in ipsos errores jam foede prolapsam;& per tot secula Babylonem, de Meretricem egisse, affirmare non dubitanti His fundamentis eversis, quae tamen tantopere a divinis Scripturis commendantur, ct e cogitato admissoque tam horrendo Ecclesiae Catholicae adulterio, k quo tamen abfuturam semper Ecclesiam veram Scripturae ipsae pollicentu quid jam certi superest, ut quis sibi aliisque sine haelatatione persuadeat, se in Christiano dogmate nunquam errasse aut errare, sti inque Ecclesiam legitimam esse Christi syonsam' Videndum igitur, an oculorum meritisque usum iis eripuerit , aut eripiat
ambitio. Expendendum est , virete majores apud illos
268쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. Lib. II. 23
1iuies , an totius Ecclesiae Catholicae judietum sit habiturum, S ad totius antiquitatis consensio sit distanantibus Novatorum consiliis in tanto negotio praeferenda,Fortas. se mentibus tam math affectis certissima statim non appareant quaedam Catholicorum dogmata; sed profecto neque certa Novatorum videbuntur documenta, si accurati
aliquantulum res pensitare,ct cauth judicium ferre velint. Quod si dubia ae incerta sint, in quibus Novatores a Catholicis dissentiunt : quo jure nutantes sententias populo ii venditant , ingentique errandi periculo credulam gemtem exponunt
Altera justitiae lex est ut Evangelii veritas nonnisi ab iis annuntietur, qui aut aperth, aut tacith ab Ecclesia, legitimisque Ecclesiae Pastori biis ad annuntiandum mittantur. Hanc legem Apostolus statuit, ct ratis ipsa confirmat. Em roribus obnoxii sunt singuli homines sub ovina pelle dei, tescere possunt Iupi,ct fallere gregem; Haereticiidentidem 'prodeunt, morbosam doctrinam disseminantes; &innumerae sectae veritatem, di verum Dei cultum longi lateque sonant. Hinc infici corrumpique facilἡ potest ovile Christi non enim indoctae plebis est, sophisnata omnia ac deliramenta ad falsi originem revocare , fibique a tam benε comtis mendaciis cavere. Ipsi acuti ac eruditi homines non raro inter ista fluctuant , ct ducuntur contrariis opinionibus. Ergo poscit; ratio, ut iis tantum liceat erudire populos, qui legitimam docendi auctoritatem ab Ecclesia vera acceperint.Neque itidem populis licet alios audire, ac habere Doctores, quam quos Ecclesia Vera ad id muneris rith elegerit , aut in eo munere versari ipsa apertis oculis patitur. Cum in una Ecclesia Dei veritas Religionis,ct sana doctrina habitet,quicumq:is aEcclesia probante ut salte, cum conscia sit,non improbante,doctorem agit, iure agit, ct jure censendus est ab errore abesse,& vera tradere.Contra ille justi tiam laedit, qui non vocatus, non mimis, non
saItem tacith probatus, sumit sibi honorem , ct docendi
ministebium usurpat. Mirum est,quam anxios eficiat, dc verbis rationibusque
exarmet hic Iocus sinceros veritatis amantes, quorum Non
pauci adhuc sunt inter nostri temporis Novatores. Et ipsi intelligunt hujus legis aequitatem; norunt hac de re Apin stoli praecepta; statueruntdc ipsi, nemini licere sine praevia legitima vocatione, atque missione, Verbi Dei praeconem fieri. Primi autem praeteriis, quemadmodum vocant, Re- formationis Auctores Lutherus Zuinglius, Calvinus, S
269쪽
cinus, ct alii, quo titulo, quaese, quo nomine Christiano. rum orbem docendum sibi sumpsδre,st antiquissimas Cais
tholicae ReIigionis cum sententias tum consuetiidines immutandas, ridendasve susceperet Nulla ipsis extraordis naria, ut a junt, & immediata a Deo vocatio fuit. Si fuisset, sigilis α prodigiis , quae veraces ac vςros Dei Prophetas perpetuo comitanxur, divinitus acceptam docendi aucto, ritatem conlimnassent. Defuit ordinaria vocatio. Non ipsis sacrum docendae plobis munus , dc Scripturas inter, pretandi, ct ritus veteres proscribendi facultapem demansedarant aut Romam Pontifices, aut Episcopi legitimi, auς ConciliaOrthodoxa .lmoLpishoporum omnium,S Ecclesiae totius voce atque consensu id munus iplis interdictum it ac ereptum,eorumque audacia damnata Ipsi praetere sese vel tacentibus Episcopis,iam reos prodiderant; atquadamnarant. Etenim nonnulli ne Sacerdotum idem abbo adscripti fuerant, α tamen sacramenta ministrare sunt auli. Rerum divinarum imperiti quidam fustre; dc tamen scripturas sacras suo marte expli re, eo in studio a fametis Parribus discedere non dubitarunt Dςinde quando, nam Dei Eccletia lubenti animo ferat, st probet ,-auctoritate donet homines qui se ipsam evertant, ct 4lpare conutra Alt. re erigantis; lanismata facianx ' Dubium ergo nubium esse potςst , quin primi isti Haeresum Auctores Iustu.
tiae inflixerim magnum vulnus dum Veritatem, quam deperditam aut vitiatam sibi confingebarit , restipuςre conabantur. Nemo 4utem ex iis justum se putet, qui tam in justos potius duces, quam ipsam Christi Ecelesiam, pertinacissime sequuntur. Nam Quod aiunt, granuntiandae verit iis, refellendi erroris, cnristianom omnibus esse libertatem, eamque ita singulis inesse, ut eripi nobis a nemine possit,u debeat: splendidὶ proferi falluntur. Cur γο ιν αμ μὲι Deus in YGissi, i privim Apostoώs, ae in e Propheιas, ter-ώδ Doctores, in opus ministerii, is ad cation m corporis Grasti '' Cur Hierarchicum ordinem instituiti Non igitur omnium est Sacerdotem Doctorinaque legis agere, sed eoru iri tantummodo,quos Ecclesia publich decernit,aut non in vi ea patitur. Accedit, quod tum certh vim habitura non est hujusmodi libertas, cum annuntianda est veritas incerta , .ubiique sunt errores,quos exagitandos suscipimus; multoque minus, cum nuntianda sunt pro veris falsa, prava Proxectis, occum ab errore longissimh illa absunt, quae judicantur danaranda. Porin sana esse, quae ab Haerexicis in
Ecclasia Catholica repudiantur; corrupta quae ab Haexeticis in
270쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. Lib. II. asseis in suis conventibus ac Libris proponuntur e potior Christianorum pars hucusque contendit.Quare si petas ab eruditis viris,num iure non adimi possit ingeniis hisce iam vaturientibus docendi in Ecclesia libertas: nemo negabit. At inquiant Haeretici: Certi nos sumus, nos nihil tradere,
u1m quod Chatus&Apostoli tradiderunt , nos nihilamnare, nisi quod ChriHi ct Apostolorum doctrinae adversatur,It, porro arbitremum sed quidnam aliud occin runt antiqui Haeresiarchae, eorumQue filii, quos tamen αipsi Novatores,non secus atque Catholici impietatis argu- uiati'Num idcirco iis pestibus grassari liberὶ licuit. v ven no populos assiare,reclamante nequidquamEcclesia Quod si quis ε Novatorum gremio exurgat quod identidem fisri consuevit) ct falsi postulare dominantem Religionem , ah mque invehere una cum aliis doctrinis velit, Evange hi nuntiandi, ac erroris confodiendi jure amplissimo seis tueris nemo inter ipssis Novatores hominem, eiusque a daciam non abhorreat, non damnet, ct ad siIentium compellat. Nemo ab eo audiendo suum non avertat gregem. Nolint ergo suos partes alio a nobis dimetire pede, quam quo suos ipsi filios dimetirentur , in parentem Ecclesiam armatos.Et discantilaesam ab eorum patribus iustitiam, ab unaquaque in posterum quoque laedendam, quoties sine aperto aut tacito Ecclesiae verae consensu, docendi minnus arripiant, sicist nonnisi vera sic recta se praedicare arbia
Caritas quando obstet,ne veritas evulgetur. in leges. An, O quando,o quomodo evulgandi errores Procream Eech flicorum. An aliorum errores, ct vitia, O quando id liceat
UEritatis praeconibus non sela iustitia tu arcipit,ut cautis: simh prius S solicith caveant, ne falsa pro veris vendirent , ne pro recta perversam doctrinam obtrudant. Id etiam caritas ct prudentia armssimε praescribunt vi imperant. Quale enim amoris genus illud est,quo proximum nostrum prosequimur 3 quale prudentiae facinus , cum ipsum vitiosi aut agendi,uit saxdendi documentis iis,