장음표시 사용
271쪽
entesa verae fidei ac pietatis semita stolidε avocamusρ D, bitatio ipsa,ne venenum propinemus 1 medicina exhibenda absterrere nos debet. Hostis enim potius, quam amantis est , in aeternae mortis discrimen illos adducere , quos certus non sis te ad aeternae vitae spem erudire posse. verum non hic solum stat caritatis oc prudentismisciplina Etiam. si vera ac certa sint, quae tradere animus est, quaedam tamen sunt,quae silere ac tegere , interdum prudentia, interdum caritas nos lubet.Justitiam fortasse laesuri non sumus
vera narrantes;ae certε caritatem,certε prudentiam quam doque vulnerabimus,quae non omnia vera ac certa,neque
semper, in publicum euerri patiuntur. Quid igitur caritas ct prudentia hic velint, ct quaenam sint earum consilia de Ieses, disserendum restat. Prima lex ista a nobis ponitur: Lὰ Hicendum, aut lendaem
ritatis eris semetur. Id ni fiat, ipsa caritas desiderabitur. Vbdelicet praeponendus est ex institutione charitatis amor Dei,& Fidei,& Ecclesiae caeteris amoribus.Post huc amore
valere eius debet Reipublicae,Regis,&Patriae,quim privatoru dilectio. Primam istam legem ReligioWPhilosophia
sumopere commendant.Ex iis enim virtutibus est caritas, quae ordinem exigunt,oc sine ordine pereunt. Recta autem ratio docet, majorem iis rebus amorem deberi, quibus est majus pretium ac dignitas , dc quibus nos majora debemus.Proinde oblatis duobus, quorum alterutri , prode do,sivε oceultando verum, displicere, ac placere oporteat, nullum esse dubium,quin illi hi inserviendum,quod apud nos amore sit dignus,atque praestantius,praeferendumque sit privato publicum,temporario aeternum, corporeo spiritale bonum.Altera caritatis lex est, prosigandis eminutis,
ct inpra catione uιisis avi necessaria veritatis, is egerere ἶ mo debeι, ι mo eraιisms quantu eri potest retardeturiatque usia iam cureι, quod anare alios, meliore ue e re, non autem
vulnerare pejoresque facere seu LProinde inde nullam carit tis rationem habere dicamur, si una cum erroribus homines persequimur, si eorum mores atque existimationem pessumdare nitimur, si nomen potius nobis, quam proxiamo nostro salutem conquirimus, prodita inhonem illius imbecillitate atque ignominia. Duas itidem leges prudentia nobis ob oculos ponit. Earum prima est: circum' ἡ-
um esse verum era icaturis,neaeum un- bonum ex una par re quamus, gravius ex ea malum incautὸ exciιem . qualia ons
272쪽
IN RELIGIONU NEGOTIO. Llia II. a i
raeo vero, erroribus insectandis ,perpen- emtam esse sempus ecum , Θ perfosem ciam corrigenus, sum coria rigendi, is qualitates W- A centis, um cocendoriam. Npir et iiii
sulcumique licet quemcumque corripere, di omnia prodore,aut, ibique, aut 'uovis tempore.
His legibus politis,atque alph animo infigis,tam dissicile
non erit dgnoscere,qua Quecesse sit,aut expedigi,aut deceat veripatem prodere, x ljrteris consignare,quave ratio ne praestandum id sit, aηt fpsam occultare, atque silentici tegere.Fingamus ergo,Auctoreis gliquem,autEpiscopiam,
aut etiam Prin Atem Ecclesiae Viruna , in doctrina Christircvera falli,ςrroresquc suos aut scriptis,aut voce in vulgusimrgere. Ejus vul radissimulare piaculum fuerit, Nam quamvis ipsius accusatio, ct inde emanans ignominiρ, ac ritate, quam ipsi debemus, cedere videatur, caritatis tamen orti poscit, ut Ecclesiam ct Rempublicam magis amemus;neque committendum yst, ut universitas periclitetur dum unius existimationi servandae studemus. Veribidiem iraque Velare , ac silper tem praedicare, falsaque dogmata quantis poterit viribus impugnare, hic non so- iam unicuique Christiano licebit,sed necesse erit sacris Ee-ςlasiae custodibus. Imo, istis prae timore, negligentia, igri rantia, anx cons iratione tacentibu , privato cuicumque homini id oneris incumbet, ut in lupum exurgat, dormia niosque Pastores suis clamoribus excitet. Ne ipssis quiadem sanctiismos Patres, nobis alioqui summa venerati ne spectandos,habere aliter in hac parte decet. Homines de ipsi fuerut Incauth interdum locuti, pessim sensisse viden-xur. Nonnulla etiana Ecςlesiae decreto nondum stabilit pradidere,quae qui nunc pervic' iter tueretur , H retis inotam nequaquam emiseret. Huiusmodi ergo naevos a
Din s iis de venstrandis capitibus velimus, sed quod Mel
so toti, ae fidei sanctissimae velle melius debeamus, quim singulis ipsis Patribus, iuvat autem, ri: Reipublicae plurimum intexest,nosse quivus in iocis non satis recta tradide-ifinx Maiores nostri, ne quis taritorum nominum au 'oriestate,ubi non debet,fretus, in travi eruam agatur, ipsama; 'Lcclesiae universae fidem inde oppugnet.Est & hoe aliquod sariratis genus in ipsos tincti Gnw3 Patres, atque in alios errantes.Illi,si viverent,Libros suos lubqntissimi emensa ,rent. Cum id amplius ipsi non possint, Ammptamen sibi 4 posteris eam medis inam adhiberi, quae si purgam penitus
273쪽
qualemcumque valeat. Reliqui Vero, dum divunt, erroris monui,sicuti honestatis α veritatis amantes putandi sunt, ita gaudere credendi,quod tum se, tum Lectores Audito resque suos ope nostra ab errore sentiant revocatos. Atquς
haec de erroribus , qui in Fidei Christianae ct Eccletiae in
tholicae perniciem recta contendunt.
Alii sunt errores extra fidei doctrinam , sed tamen riora extra Religionis pomoeria.Eiusmodi sunt singulorum hominum abusus in minimandis Sacramentis , in sacris OG ctinibus conserendis,in venera ione tum Salictorum , sa crarumque Imaginum, tum etiam Reliquiarum, S ua ipso, externo Dei cultu,atque Mysteriis , aliisque similibus rebus, Pastorum prosecto proprium est munus , hanc ab Ecclesia Dei pestem avertere tum Praedicatione, tum scriptis,
atq; decretis. Sed ipsis nihil proticientibus, floriosum seimper fuerit, Deoque gratissimum, si nostras iungamus copisas, sique privatorum etiam telis hujusmodi monstra coriis ficiantur Quod si eo usque malum creverit, ut diutius reis media differre periculonim sit , neque Ecclesiae Praesule giscenti malo, quod eorum munus poscit occurrant: fruri audaciae accusabitur privati hominis consilium , qui hosce petulantes abusus ad Tribunal Ecclesiae deferat, ac
in eos exerat vocem dc calamum. Dummodo veram iste
doctrinam adferat, publicosque errores, dicrirnina non somniata exagitet quod acuratissimὶ prius curandum) nihil in caritatem peccabit, imis secundum ipsam faciet, a que aded nos omnes in hisce casibus gelari gelum domus Dei jubemur,& veritatis ac religionis jura publicε tueri,in quae perversi hujusNodi Christiani suis vitiis conspirasse videntur. Idem dicendum de aliis errorum genere , quo Ecclesiastica Historia deturpari , rudium populorum traditio infici potet t.ConfictaeMartyrum,ct Conte rum, seu vitae seu Reliquiae,seu opera miranda; suppositi Sanctis Patribus S praeclaris Ecclesiae viris Libri ; origines Ecclesiarum re Monasticorum ordinum, aliaeque innumerae ad Episcopos,ad Concilia,ad Ecclesiam pertinentes res gestae,
mendacio infuscato aut levissima tantum popelli nare tione depromptae , ct confidenter ad memoriam posterorum litteris traditae:haec omnia procul dubio veritatis inimica sunt,& Ecclesiae. uti ea confingere,aut adoptare, aut dissimulare turpissimum est, ita revelare palam exsibilare,justissimum,atque honestissimum. De vindicanda ve- te auitur , deliberanda Ecclesia ab hisce inquina mem
tis α fucis non modica ex parte pomiciosis. Quis hic lae. ι iam
274쪽
i sim earitatem clamet 3 Primum locum obtinere debet ve- ntatis,st Ficletiae,&Reipublicae amor. Et quando resti tui tam utilis veritas,aut ab Ecclesia ct populo error eliminari non potest fine alicujus offensione utique praestat,unum aut paucos dolere,' uam multos inanquam ct illi injuria dolebunt, cum bene tum non tant Ecclasiae matri ςons ' Fatur, qvim ipsis. Quod in his tamen casibus homini caritas enixὲ eomsemendat, illud est, ut 'uaritum fi pri potest, parcatur per nis,dum errori ac vitio nova itur Si simul stare queunt Reipublicae utilitas ct necςssaria medicina, ac privatae quistetis atque existimationis eonservatio , ambo utique sunt procuranda. Tum solum sinit cari s , nos privatorum commodiε α honore nocere,cum aliter publica res restitui
sinaricti non potest Cum igitur in doctrina fidei quisquam incaute destrat , neque in vulsus sua commenta cit bergit, sibi tantum canens, hinc ηdhibere decet salutarem Christianae correctionis hesleborum, si legibus Melςsiasticis aliter cautum non sit;hoc est clam, amicὲ ita monendus, atque docendus, ut si animo sit docili. vulnera sira se cognovisse gaudeat, neque erubescat. Sin iste deliria sua perti
maciter tueri pergat, re benevolunta monitorem semel i te ruri He contemnat, ct mutandae sententiae spem nullam inquat: nihil, caritate etiam suadente, tune utilius praestari potest , qu1m si ejus contumacia I uti Christus ipse
mandavit in ad Ecclesiam deferatur. cuius auctoritate tum se in ossicio contineatur ac sanetur rum ab eius amatuliberetur Respub ira, Hujusmodi antem homines non palam errantes, non prroris sui praeeones, cur ego palam' nominatim, aut seriptis aut Voee persequar, ac in triviis ridendos propinem, S e osos omnibus puniendosque faeiam: Clam mecavεre,corripi clam possunt,&cora igi clam
amabunt.Quid punis in errante nomen,st famam, quae e rore adhuc latente , ct emendationem fortassis non refugiente, nullam adhuc poenam commeritae sunt
Illud verbeonstat, licere atque dicere publicis scriptisae tubis in illos ferasi,qui errori coniunxere proterviam, insaniam suam erumpere in publicu sinunt. Non est,qubdego eorum morbum ac nomen occuItare debeam,cum ip-simet evulgare non dubitarint. Pulaicum Ecclesiae hostem publiel oppugnabo publieε,si Vires stippeterit,evertam;upsi non ipsum ab errore revocem , resiquos saltem pugnae spectatores , atqtieadeo Rempublicam ipsam veritatis
actu confirm*m. ed in hoc hominum senere iust do
275쪽
suus quoque caritati locus esse potest. Inter quos Sanctos Patres sunt,qui Haereticos, ct eornm asseclas, atque patronos aculeatis exagitant Libris, multumque etiam Plautiano sale perfricane. Primas inter ipsos Hieronymus tenet. Sunt e. Scriptores qui sibi temperare nesciunt,quin adversus Ecclesiae hostes quicquid ad manum venit, intorqueant. ntumeliisntillis parcunt, quarum etiam non paucae veritatis fundamento carent. Mille vituperiorum Plaustra in ip scongerunt;uno verbo,nihil non movent,quo communem prosternant Religionis verae adversiarium.
Quod est ad nonnullos h Sanctis Patribus , non iis vitio vertimus , qudd acribus interdum pro veritate scriptis pugnaverint.Christianum Zelum ne hic quidem stylus de decet ; hos ignes ipsa bona causa, ac desensio cognitae veritatis,aetro suggerit, non facilὸ san. culpandos, nisi cum ad calumnias concitata oratio dilabitur. Sibi ergo imputent , si tam aspeia accipiantur , quicumque a recta Christid ctrina desecisse minimὲ contenti, positos quoque 1 Deo Iudices, hoc est, Ecclesiam ipsam, non spernere solum, sed etiam dilaniare, atque infamare minimε verentur. Hab ant illi ct hanc suae contumaciae poenam , dc populus eos dem abominari atqui abhorrere ed facilius discat, quo libentius fertur ad legendam in piperatis disputationibus illorum damnationem.Attamen,si nobis optio detur, placidam , quam iracundam in refellendo errore facundiam sequi mallemus. Placuit haec aliis Patribus, ct Augustino praesertim, qui cum aliis nominibus maximὲ sit commen
dandus , hoc ipso in primis apud posteros mctabilem se
fecit,quod certando cum Haereticis,Vel procacissimi Munis quam mansuetudinem suam, atque verborum lenitatem, quamvis lacessitus maledictis, abiecerit. Et creth vix est ut hominem animal omnium ambitiosissimum, conviciis diacerrima reprehensione de sententia atque errore ded eas. Mordacissima oratione exasperatus ille vindictam poetius,quam emendationem cogitabit. Contra gravis simulque mitisconfutatio, animum adverserit ab auscultandaveritare nequaquam aVertens , plus quὲm altera potest , cum S ejus errorem vincere , dc iesiam errantem sanitati restituere possit. inae cura Christiano Scriptore , quam altera , profectis dignior. Nostrum enim esse debet non ignominia onerare , sed ad meliorem frugem, quantum in riobis est, fratrem nostrum convertere , fratrem lucrari. Mirum autem est , quantum S peccantes
ad Poenitentiam , dc errantes ad palinodiam alliciat
276쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO Lib. II. 24ς
gravis illa mansuetudo corripientis , siis refutantis.
Calumnia nunquam adhibenti.Convisiis temperandum. Non
imputandi errores nisi bene perstemi. Placidὸ quantis fieri potesipugnandum ; ct quando secus deceat. In consuis
tandis erroribus ad Religionem minime ste nubis qua' libertas ingeniis. Caritati ac Moderationi ctbicsuus esse debet Iocus. -ndo ritia morum adrersariis Obicereti.
Pored si adhue stat animo tua scripta contra Catholicae
M veritatis α. Ecclesiae inimicos aculeato, irat6que etiam, stylo armare: non impedio scribentem. Sed ira modum habeat , honestatem non obliviscatur oratios pro Ecclesiae Fidei Apologia non inveniant Lectores viriuentissimam satyram. Alioqui non aequitas solum, de caritas, sed ct iustitia ac prudentia illic desiderabitur.Nescio enim,quo po-cto justi ac prudentis nomen retinere possit,quia ita in I, stem irruit, ut se quoque incaut. laedat ; adversarii culpas tam effusὸ persequitur, ut se maledicum fieri minimὶ sentiat; atque ita in aliis reparare vult veritatis iacturam, ut ipse interim ad calumnias de convicia descendens, mod rationem virilam atque christianam in se ipse perdat. DifficiIu est, fateor, ignitis ingeniis pacatὲ hic agere, aeto potissimum sacrae fidei flammas augente. Pugnae ipsius a dor ita ictus omnes temperare non sinit , ut errorem tantummodo alienum ; non& personas aliquando feri mus. Vel cautissimis oc mansuetissimis pugnatoribus iacvila interdum elabuntur, quae animum ferientis occulth fass-Iunt. Verum circumspiciendum est nobis, quid in certamine ad tam facilὲ lubenterque mordendum ingenia nostra stimulet atque impellat. Interdum unus orn stri tantum pulverem excitat. Amamus famam religioli zeli , quem quo plus in censura irascimur, etiamsi exced, mus , eo commodius sitas os nos esse speramus. Quaer,mus Lectorem plurimum, eumque novimus ad Plautinas mensas , ct scommata lubentius confluentem; quare per Satyram nostris libriscuramus, in accedat commendatio.
277쪽
jor. Credinuis etiam in hoc loquendi genere eviderituus apparere bonae causae conscientiam: Vertim hic non raro noster nos falsit assectus; Ecprae omnibus spectanda est veritas, quae certε aberroribus liberarii defendi, suad eri potest, sine tanto felle, tantaque petulainia orationis. Deintiique ab ingeniosε acuto quam maximὲ differt amarus ad que maledicus stylus. Illo sapiens quoque libentissimh uta tur; ab isto temperet. Nam dum rationibus de argumentis dimicetur, iam in tuto est veritatis causa; neque trirerim adversario, quantum in nostra manu est,de notas quaerem di ulla relinquitue justa ratio. Jubet nos ergo caritas, placidε vel in pertinaces Maeretueos agere,ut non tantum illorum errori prosternendo stu. deamus, rud saluti prospiciamus. Quanto autem magis ipsa nos moneat, ne ipsis errores de crimina imputemus , falsa. svh conficta ' Rusmodi hominum insaniam, atque impudentiam, supra modum exaggerare plerumque soles naendax fama,aut adversariorum ira. Proinde aequum est, fit caritatis lege sanci tum , ut in hoc etiam communium holitum genere, eorumque libris nihil vituperemus; nihil fidenter damnemus, quod prius non constet ipsorum sententia assiimari atque probari. Qua in re nullus dubito, quin Catholici quidam ininus cauti,&coeco zelo abrepti, interdum se quoque praebuerint arguendos.Per nonnullos ε primis Lutheri Et Calvini oppugnatoribus non stetit , quominus in longam seriem excresterent istorum erro. res. Supra centum Calvini blasphemias numerabat rivis dentius, Scriptor stylo quoque parum in ipsos Η. ereticos moderato usus Tam multa,ac tam graviter, non delirasse
Calvinum ejusque sectarios, cum ipsi postea palam fecise, tum nostri sensim deprehenderunt, simul ac remissus est primus ilIe eertaminis impetus. Minus inquam Lutherani, SCalviniani, quam videbatur, olim a veritate Catholica aberant; minus etiam nostra tempestate absunt cum ci suis parentibus iam in aliquibus diseesserint nimis apertε impiis falsisve sententiis; discessuri, uti sperandum est, a reliquis etiam, ubi Catholicorum doctrinam , vitiatam a declamatoribus suis, audire desinens,puram vero a Con. ciliis S Catechismis nostris publice probatis haurire in xipient. Et revera istud non dicam familiare est , sed intonsuetudinem ct quamdam 'tia si legem apud ipsos tran-hit , ut Catholicorum doctrina atque Ecclesia in eorum scriptis atque concionibus ita discerpatur,ac deformetiar, ut nativam suam faciem ac puritatem prorsus amittae. Quoti
278쪽
IN RELIGIONIS NEGOTIO. Lib. IL i 'motidiani sui muneris esse quilibet Ministellus putat , in
mores opinionesque nostras qua maledictis, qua declam tionibus invehi; initiis criminibus ac erroribus dogmata nostra oneraret ipsas nosti orum virtutes, ritusque pios, fustis exprimere coloribus; omnia denique diistimula e , 'uae nobis militant,quaeque aut prodere confestim possene
incautam obtrectationem eorum, aut nostrana tueri optimam causam. Sic aliturari populis jam annosus error, de deplorandum schis a.Plebs autem a teneris, ut aiunt, umoguiculis educata atque infercita hujusmodi naeniis S c Iumniosis eo ionibus, nihil vehementius horrnt, quina Catholieorum Fidem de Sacramenta. Quid' quod non a ribus tantum , sed do oculis imperitorum sua spei biculaministrantur. Conclavia & Libri maledicis picturis abum dant,quibus λmniata Babylon lepidissimε, ut sibi persuadent,sta insulsh omninδ,descripta exhibetur,ct innumera Antichristi iam in eorum phantasia nati, sive Monachorum, sive Episcoporum, gesta subsannantur atque detiiμPantur. Hac autem in parte ii praesertim excellere solent, quibus Scrassiorem agrem,ct frigidiorem patriam,& misnus elegans ingenium natura dedit. Equidem ii qui sunt inter Catholicos, quibus adhue huiusmodi genus pugnandi placeat , non solum nullas a me laudes expectent, sed multam potius vituperationem. Viros liberaliter eruditos, nedum Christianos, ista non docent. Et nosti os morieo, potissimum vero monendos reor' alienae communionis Scriptores atque oratores , utpotes epius ct foedius in hujusmodi studio peccantes, ut dum
Religionis veritatem sermone librisve pertractant, atque' tuentur, a conviciis S maledicentia abstineant, ct quaritum fieri potest caritatis consilia auscultent.Prius adversariorum sententiae atque argumenta probi teneantur, ri que a privato quopiam inept6ve scriptore dogmata E eleta Catholicae, aut diversarum Sectarum hauriantur,
sed a publicis fidei professionibus, publicique receptis L,
bris Lono alia sunt in Protestantium ore,ac in Cainolicorum Conciliis bene multa, quae profecth ignorare confutaturis non licet, ac ignorata damnare temeritatis est , ne dicam dementiae. Id non dissilentur, qui inter Protestantes temporibus nostris sinceritate praestant de diligentia , ct perperam culpata fuisse, atque culpari multaCatholicorum sentiunt. Tum adversus benὲ perspectassententias exercendae,si quae sunt,solidae rationes,certis innixae principiis,
ac inde tithiaductae. Quid his , non jam ci cium ,
279쪽
sed sese immiscet impudens Ee vilis contumeliarum
fitque sanitatum familia i Cur calumniis caiith non o Iuia ditiiraditus I' Quid barbarico more ictus vibrantur 3 Est hoc vulnerare atque exasperare , non autem sanareativersarium quod tamen postremum casitas a nobis laniaci pbitularet. Viniat ergo veritas pondere argumentorum non opprimat ira mordaeitate di furore dictorum. , Huic autem suavi caritatis edicto contraire ille dieen agus non est,qui furiosos calumniosos, ct maledicos Scriptores non aliter refellere potest, quam eoru vitiis excusiis,
ct palam eonfossis. Qtrid agat iste censor, quanquam placi qus atque modestus'k xvritatem vindicare vult ab alteiris telis , nbn potest quin malam adversarii fidem mansuetεilii idem accuset, oc 'odat, sed tamen accuset. Adulteratos ab ipso codices, truncatas sententias, dissimulata consulto arstimenta,&consectaria,captiosas ι sophisticas rationes, declamatorias phaleras atque hyperboles, conficta exema alia hujusmodi,satyricus ct immitis non est, qui am uit, ct spectanda ornnibiis praebet; sed ille temerarius, ct indoctus,is: parum pius,& parum mentis compos ut maeexistimationis prodigus , qui talia in veritatis ludibri uni palam est ausus. Hie, ut dici uolet, causa cauta respondet.
Attamen hic etiam habere potest , quo se prudentem
humanum, i viti rum , non hominusn, insectatorenais probet Scriptor.Scilicet,quantum materia finit, non exaga
seret, sed minuat culpas ; ct errata inimici aut nudὲ tan tum describat, atque ita demum describat, iit benevolunt udhue se illius objurgatlarem S coefectorem ostendat. Haec, fateor, facilius suadere aliis, oc in aliis observata lai dare, quam a nobis impetrare possumus; nam ct qui prius animo statuunt,se non secus cum Haeretico atque inimicossere velle, quam cum fratre atque amico, vix fidem sibi praestare posiunt factis. Sed optima nobis proponenda, ut eb si non pervenire datilr , accedere saltem quisque con tendat. Vix enim excogitari potest , quantum conduceree ad i neundam paeem atque concordiam inter tot Ecclesiae
Christianae alit veros aut perduelles filios , tanta opinio num diversitate seiunctos , ade6que miserabili Ichismate laudiu distractos, ii pacifico stylo , placid1i Z disputationi-
bus utrinq; agestetur, oculis in unam veritatem semper intentis. Atq; ad hoc in primis utinam ii sedulA metem con Verrerent, qui rem tant errores ab imo uuidein Scriptore spargos in vulgus,sed alicui-communes.Tum iri uno 3
multi feriuntur mitiusque proptere, dinaicandum,ut non
280쪽
isum tantummodo, sed plures amica confutatione iuer ris, S cIesiae restituas. .
De re bus ad Religionem & Ecclesiam nihilodiantibus interdum lis erit. Multas Physiica suppeditat,multas Juris,
prudentiaac Historia, multas Rethorica, di: Poεtica, atque ipsa etiam Grammatica. In his excogitandis, referendis , atque e colicandis humanum ingenium , atque eruditiosaeph dehciunt. Hinc viris criticis, nunquam non in similes errores intentis, negotium grande , neque minus ΤΡpographis. Si quo am audire volumus, ab omni Librorum ceniura temperandum. Aut enim vera ct recta do .cent et S.in censoris caput recidet censura, si fiat; aut falsa
ct inepta continent ct inani ideirco refelluntur labore, qtiam suapte natura sint casuri , ct ad blattas tine sque damnandi. petitur etiam, quo iure in Auctorem tibi non
injurium, immo tui nescium, censoriam auctoritatem e ercere velis. Sed qui ista petunt ac monent, adhuc ignorare videntur, quam facilὸ error in homines irrepat, atque ab iis adoptetur, quantumque humanae Reipublicae inter- fit, verum ac bonum a falso S malo distinguere atque tuo. H. ut de veritate potissimum loquar,publicum illa de universale bonum est , divino munere adhuc in terris reli-hum. Ita totum est omnium, ut totum sit etiam fingui rum, nullique licet me decipere, atque in errorem trali re , ct cogere ut falsa pro veris, vera pro falsis amplectar. Cum tantum ac tam nobile patrimonium aliqua ex parte quisquam laedit, mendacio indulgens , aut falsa ineauth venditans : res mea laeditur,oc pro bono malum, hoe est, error mihi obstruditur. Meum ergo est mea tueri, militique ab errore cavere, ct contra veritatis inimicum, qualis.
cumque sit dimicare ; quod si palam vetitati bellum inducitur , id quod in Libris falsa ferentibus, ct publiea luee
donatis,usuvenit iam fas mihi est, bonum non iam amplius tantummodo meum, sed publicum, ab injuria publi. eh vindieare, ct a Republica errorem removere, Reipublicae ipsi perniciosum. Quis me jure accuset, immo quis jure non laudet, quod non sinam decipi gentem meam, cleregnare veritatem velim ' At error est in Historia,in Plinsica, in Poetica, in Grammatica, ct in aliis,ut ita dicam,ludicris, aut inanibus studiis , non in gravi Religionis, aue
legum, L morum scientia. Esto. Anne propterea fere diis, neque eliminandus est error Et ista mihi &Reipublicae nocent, quantum possunt; malum quippe est fallitam in magnis, quam in parvis , ct omnium interest,ne in Qta poeti.