Laurentii Vallae ... Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Annotationes autem doctorum hominum, quae praeter rem antea resecatae fuerant, iterum suum in locum ... restituimus

발행: 1559년

분량: 682페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

341쪽

sa 4 L A VR. V A L L AEumbitione peccat. Qui uero dilargitur pecuniam suam, aut populo muneribus,Iudas blanditur,aut caeteris aristibus, quae legitimae non fiunt,ad publicos bonores tenadit, ambitum committit. cui similis est,quam hodie simonium uocant,a Simone Mago,nisi quod banc tantum iurebus sacris uolunt esse. Ambitus ab ambio uenit, siue sis,qui non suae uirtuti confidit, non recte graditur , sed per circuitum De quod Romani,qui honores peterent, Angulas circuibunt,prebensentes, rogantest, ut se in sufragi' addiuuarenisue quod qui pro adipiscendis honoribus soliciti sunt,quum rogant,exordio quodam Ionae

glare,π uerborum circuitu utuntur. Haec omnia, quae

ambitus fuci ambitio facere compellit. a qua ambitiost dicuntur non ab ambitu. Nonnunquam Ambitus pro affectu ambitionis accipitur apud Quint siue pro de quad fauoris,er quasi captatione misericordiae utisi i uenis innocent ima iudices, uti uellet ambitu tristissimae calamitatis,poterat allegare uobis amissam oculis cogitationum omnium temeritatem. Ab hoc etiam ambia In prooe. tiosius dicitur ut apud eundem lib.V I. Non sum ambiotiosius in malis, nec lacomarum augere causas uolo,utianums esset rario minuendi.Ouid. lib.I II.de Ponto: i sed tamen hocfacta adiunge prioribus unum, Pro nostris ut sis ambitiose mulis.

Vicus,' Suburbana. CAP. XX.

V Icus pars urbis. Diuila est enim urbs in uicos, quasi in membra minor sicut Suburra,carinae, Exquisie,uici Rome ut opinor erant. Nam regiones circa X X fuerant , hodies tantion tredecim seruant nomina. Vici autem ex olim, cr nunc ultra mi

342쪽

ELEGANT. LIB. IIII te. Extra urbem uero frequentes uilla ac frequentes domus insto vici,Vrbani uici uocantur,si modo suburbaaena non sint. Tunc nanque Suburbana dicuntur, pluraη si qui nu ero: nam singulari significatur praedium in suburbanis ut, suburbanum meum,Cr suburbana mea, si plura fiunt. Quale est in similibus ut,Fui in climano, in Tusculano id est,in fun o meo cumatio, er praedio

meo Tusculano: Erumus in Formiano tuo, cr in Pomae peiano Varronis l.in uilla, tuu er Varronis .caeterum ut ad rem rectumaue bis uicus paganus fere mur K c

ret:nam si haberet muros.castelli nomen acciperet, a castrum descendit, quo signiscatur Iocus muris mi nitus,m ut Seruius ait urbs. In plurali uero notum est appellari locum, in quo milites tentoria fixerunt. Quanquam uarius mos est castrametandi. Veteres Dalebunt istus si, uastos circundare, ex alijs pro natura ioci munitionibus. O pidum, omnis urbs est praeter Romam quae peculiari nomine Vrbs uocari coepta, fecit ut caeterae urbes oppida vocarentur, quia ipsa oppidam ampliuου non est.Vnde dicatur urbs, ex oppidum, tum alii dixere,ium parum attinet de et mologia disputare,qμα

pleraripae fallax est, cr in primis nibi fideli fundamen

to nitaturo friuola.Vicinia autem non tam homines,qui eundem incolant uicum lanificat, qgam qui prope domum iliam bubitant. Vicinitas autem non homines, sed propitiquitatem: proprie pidem uicinorum,abusive Me

ro etiam caeteraru rerum. Nonnunquam continens pro contento: t, Laudanda, uel potius amanda vicinita ,

Commentarium. CAP. NXI.

343쪽

mationum libro Seneca declarat, quum dicit:Sione commentario nunquam dixit ,sed commentilario contentus erat, in quo nudae res ponuntur. Et curero in Bruto: Non est oratio, sed capita rerum, crorationis commentarium paulo plenius. Et Quintii plerunque autem multa agentibus accidit, ut maxime ncaeessurivim utique initia scribant: tera quae domo afferunt, cogitatione complectantur: subitis ex tempore occurrunt: quod scisse M. Τullium μου commentari apparet. Sed feruntur er aliorum quoq;,cr inuenti forte,ut eos dicturus quilue composuerat, ex in libros digesti, Cr causerum,qsaesunt actae a seruio Sulpicio, cuisivi tres orationes extant. Sed bi,de quibus loquo commentari,ita unt exacti,ut ab ipso mihi in memoriam postcritatis uideantur esse compositi Per baee Quintil. uerba colligitur, non modo id quod dicebam, via in plurali hoc nomen esse generis masculini,quum in ληgularisit neutri, de quo mox etiam dicam: uerum etiam commentarios idem esse quod libros quod cicer.con' mat, tum tertio libro de Finibus dicens: Tu ipse paratantum librorum babeus, quos bis tundem requiris commentariosi quosdam inquam Aristotelicos. tum fecundo de Oratore : Tres patris Bruti de iure civili libellos tribus legendos dedit, ex libro t. forte euenit, m. Ac

statim post: Ubisunt hi fundi Brute, quos tibi pater publicis commentari s consignatos reliquit quod ii pubere te iam habere quartum librum composuis , se in balneis locutum cum filio scriptum reliquist

Ecce eandem rem tritas uocabulis cice. declarauit,L-

344쪽

ELEGANT. LIB. III. bellis,Libri commentarijs. Quare ita sentio, omnes comentarios libros esse,sed non continuo libros commenaetarios Nunque ubi res sunt late diffuseq- explicatae non breuius, quum poterant, tractatae, libri tantum furi non commentur . Vnde caesaris commentari , in

quibus ad exequendam bistoriam alijs uidetur subiecisse materiam: qui si fuerint singuli, commenturium, uel

commentarius uel Liber dicitur.Liuilib. X L VIII .

Quaeri iussit ab eo, quem de bis rebus commentarium a patre accepisset. Quum respondisset accepisse se , nihil prius,nec potius usum esse, quam regis ipsius de singi lis responsa accipere, librum poposcerunt. si plures ,

primus, fecundus commentarius non primum , Crseacundum commentarium:ut Hirtius ue Oppius,qui nco cessionem adiecit Gesaris commenta ijs, ait: Proximus,

alter ue commentarius. nunquam commentarium.Ita mi

hi in magnis auctoribus uideor annotasse. Quidam tamen aliter faciunt,utique in alia signiscatione, quae est cui sentis) expositio, π interpretatio auctorum, uir que genere promiscue utentes: ut Au Gellius, Est adeo Probi grammatici commentarius fatis curiose factus. Et iterum:Nontrulli grammatici, qui commentaria in

Vergi composuerunt. Iterum quoque: Noster Scaurus in primo commentario)um, quos in Gorgiam Platonis

composui scriptum reliquit. Boetbius Quod in bis commentari s diligentius expedivimus, qui a nobis in eiusdem ciceron. Topica scripti sunt.Et iterum: Quo autem modo de bis dialecticis locis disputetur, in his commetistari', quos in Aristotelis Τopica i nobis tralislata coli 1 .sp.ri Icripsimus, expeditum est. Quidum etiam talia huius ct coeli ea

345쪽

conu a modi opera commentum uocauerunt, ut Nigidius, Do iiii a tμs, Prisca .atijs nonnulli. Semius commentarium, prima C. com motariori pro homine accipere uidetur,quum in res ferro Pit in V I I.Aeneia. Dicit quidam commentarius, naanzrtales uecta ligendum.Eu in Georg. I.Superfluo molient P. rei v. M rei.

Coenaculum,ct Coenatio. C A P. XXII.

Comac bim locus ad coenandum in loco superi

ri: coenatio Iocus ad coenandumsed in imo poαtius. Iuxen. - Et algentem rapiat cornatio solaim Veruntamen coenaculum non tam pro loco coenandi ,

quum pro parte domus superiore accipitur, quae frequenter bospitibus ad bilitandum Iocari solet, qui totam domum conducere non possunt: cr parte inferiore ,stae in taberna ,siue Ubicina si non babent opus. Cuius rei Lib.de lin Woferrem exempla,nisi abunde' Uarro Asbicere dices

Sua Lati. Vbr coenabant, cactiaculimi uocitabant.Postquam in sua γ' pertore parte coemtare coeperunt superioris domus uniuersa corvacvla dicta postquam ubi coenabo plura fis

eere coeperunt. Erula Erilum ' Dapes. C A P. X XI IL

EPula fiunt cibi ministerio bominuo in nostrum

us: in comparati. Epulum olenniores quaedam epulae, T proprie publicum conuiuium in propatulo uniuersis ciuibus exbibitum, e in dedicationem temopli alicuius iue in bonorem Deorum,uel in magnificentiae ostentationem, me in funere magni alictaeus uirLCui simile est,siod hoc tempore si quum publice passimus pauperes, ut in mortibus propinquorum. Quod idem est pensiquod parentares Emeronimo credimu

346쪽

ELEGANT LIB. IDI. st ' qui ita tertio libro in Hieremiam inquit Mos autem Iugentibus, fere cibos, praeparare conuiuium,quae Graeci uocant,π a nostris uulgo appellantur parentalia, eo quod a parentibus ista celebrantur.D pes uolant esse uel Deorum, uel nostras in sacri' s

Deorum. Sementis,' Messis. CAP. XXIIII.

8Emcntis est satis, ecut sic dicam feminatio. Lia

uius: Campani sementem facere possent. Miror quare cum in alijs locis apud Hieron mum plurimis, tum in Genestos principi3 sementis pro semine positum est. Desiis tum ipsa messio est,tum seges iam matura.cicero de Oratore: Ut scinentem feceris, ita metes.

Seges,ct Fruges. CAP. XXV.

SEgra ςst eorum feminm,ex quibus conficitur mo

uis,nondum demessa. Nonnunquam contentum pro continente Uurpantes, ipsam humum ad accipienista femina subactaresegentem vocamus,ut Uergilius: Illaseges demum uotis resbondet auari Agricol bis quae folei bis frigora sensit. Fruges uero quicquid ex fructu terrae in alimoniam uertimus. Liuius: Eam gentem tradit fama dulcedinesti gum,maxime uini,noua tumen uoluptae captam. Idem: Non arbore frugifer non satis in spem relims.Pliniis titulum dedit de naturis arborum segiferarum.

Malleolus, ct Sarmentum. CAP. XXVI.

MAreolas a Sarmento sic distat,ut pars a toto

Est enim Malleolus ut placet Columellae ninodum mallei rostra babens, aptus plantati ni. Quando autem arefactu sumentu sunt cum masse

347쪽

3so LAVRENT. VALLAECice. pro lis igni reseruata,indiferenter uocantur.Nam cr Annis i ha. lcgimu sameota cornibus boum alligasse, easti iri cita iti codissilit hostes fasseret.Et nonnullis ciuibus Romatis. ni quod domos haberent plenas maneorum,ad Capito. Ithuel urbis incendia raudi fuit.

AR or 4 Frutice ita differt, ut frutex ab berbaL

Est enim Fruere, qui ad iustum mugitudinemarboris non assurgitio statura similis est multis, berbissed non demoritur,neque arescit ut herbasta pr. rennis est. Inter frutices est soboles quoque ista arboarum,Cr plantula.Ab hac Fruticari uerbion, quasi status, a, ii. m 'si Wr ore:Marc . ad Atti vir Excisai est enim arbor, non mulseritque quam fruticetur uides. Nam illa quod sepe legimus fruuicari pilum , transi

tum est.

Acinus Bacca,Ponum, I Nux. CAP. XXVIII.

Acinos inter er Baccas hoc interesse puto, MAcini inter fructus minutiores arborum, sturi cumue densius nascaturi. Baccae uero dispersius, Cr raerius. Inter Acinos enim numerantum grana πια, ' granabeder grana famisci, grana ebuli, grana mali punici,addo etiam morim Cr quicquid bis est simile. t 'ter Baccas uero ructus laurifuctus olivae,corni, lati quam fabam Priacam uocant,mγriclentisti miliums Supra haec autem poma dicuntur, duntaxat quibus sic Ser. In il- scimur. cerasum uero,vel ut Seruio placet cerasium,eri04 Vς g prunio, er messulum,pom non acini, neque baccή hqruituti miliatitur.Glius in numerum istorum non ueniti,

ab radide stris coim, Cr pastio porcorum est. castanea in nucti refcra

348쪽

ELEGANT. LIB. IDI. 331 refertur: unde Verg. castanetis nuces,sicut pinus,cod aliis den olus uel loco avellana, a gdalus, iuglansis siqua msunt bis stinilia, non poma dicuntur,sed nuces.Nonnunα V. eer qua acini, uer baccie indiffereter ponuturi.ut Vergilius, siae. Sanguineis ebuli baccis,minios rubentem. Eclog 2.

Eclog. t o. Iuglan, ct siqua sunt alia. Ouidius tamen in nuce, utantiolauit in commentario quem edidit in hoc opusculum, nuces etiam poma diκit. Poma cadunt mensis noti interdicta secundis Et condit lecta parca colona nuces. Crepitus. Strepitus. Fremitus,ct Stridor.

Coepitusfoditus est uiolentus ex in usu reful

tans. Vnde Increpare Gest cum eruptione vocis,

ex immani sonitu reprehendere.ombala, minpanaca crepitant.Vnde fit crepitaculam.Tube quoque,er cornua, similias crepant, siue crepitant. crepitusqueque peciali uocabulo quid signisce malo me tacente minus notum esse,quim me dicente nimis. Strepitus fit ex corporum tactu, e collisione rerum, er multaarum uocum in unum confusiones modo non sit immois dicus tunc enim dicitur Fremitus,ut ex alto muri sonus fluctuum: in popula murmur,uocatur etiam fremitus: quin cr indignantis, excandescentis,er quasi humaonam uocem prae iracundia immutantis uox,oratios Fremitus dicitur. Stridor est acriori r quasi sibilans corum. Strepitus tamen proprie pedum ambulantium, mari

nuums aliquid petranctantium sonus est. Appellatur etiam fastus er pompa diuitiarum,stast a strepitu coomitantiumue apud M. Fabium, Hic quum me euocasset subito

Stolet , ut

ait Cicer. episto. 22. lib.9.fam 'epi. aiuna crepitus

aeque libe

ros, ac ruis

ctus esse

oportere

Est autem sonitus ille , qui a pedente

fit. Decla. t 3.

349쪽

subito trepidum, totos fortunae suae strepitu circuria stetisset.

OFficium est uirtutis actis,quod Graeci κοῖον

uocant:ue ut Iulius explicem,pro loco, pro tempore,pro rerum dignitate, similibu ..inde itilud est,quod dicitur a multis, In familia bene instituta omnes in oscio funt:id est,omnes agunt, quod debent. E mssisunt legatis obuiam ciues oficis gratia,encircunstabant Senatores caesarem sedentcm in aurea sella officii gratia, i. bonoris gratia, sιcm legatis,caesuri Aeexbibere debemus. Nibit enim tam nos decet quam mcαrenti uel honorem exbibere, uel opem ferre. Quo erum est etiam,ut OJkia significent beneficia lue obstquid. Vnde istud cicer. Odisum sane genus bominum est oscia exprobantium,que meminisse debetis,in quem costata fiunt,non commemorare qui contulit. Et istud Quintiliani:Duxit mesimilis aetas,euicerunt oficis,ccupit fides,amantem odisse non potui.Magistratus quoptoficium dicitur,sive quia honoris causa factus est, siue opis populo strendae,me quia ius suum cuique, cr po cuique debetur,reddat. caeterae autem artes, quae modo bonestaesint, Jam rationem officium uocant: ut εἰ cium grammatici est, officium medici, officium archi

tecti. Histrio, ct Mimus. ' CAP. XX XI

Hi strio q*i personatus in scena tragoedias agit,co

moediasq; voce, Cr corporis gestu. Mimi uel intra,vel extra sicenum gesticulationei qέ duri

350쪽

ELEGANT. LIB. IIII. assdam exercet, imitatur s mores hominum, ac naturas. praesertim obstoene Nam mimorum scriptores, res obas encs,ut amores, tractant. Primum e Thusio quodam homine tractum nomen esse,T. Liuius. ac Vale. Maxiamus auctores sunt. Alterum e Graeco uenit, crip ῆ μωμεοlιM. imi tam homines,quam poemata uocantur.

Adtor,& Autor. C A P. XXXII.

Actorier Aufor ita dii erunt,quod Actor disia

tur orato qui agit causem,quis gestum uultus, cir corporis agit. Vnde tum ipse pronuntiatio, tum oratio quae balatur, tum oratio scripta, Actio est appellata.ldoin comoedus, Cr Tragoedus, id est,bistrio qui agit gestus inscena,s quod huic generis ilimum est,qui agit Atestanus,er Mimus omnis, Actor uocari potest er partes comoediae, Actus dicuntur. Nam comicus Tragicivis poeta ipsi est comoediarum, tragoedia rumq; conditor . Autor autem est ut sie dicam sector. Nam Fuctor in usu non est,nisi in quibusdam e Graeco translatis,Et illud quotidianum, credo in unum deum

patrem omnipotentemfactorem coeli,π terrae: Graece est πικviu, boc est,poetam. At nos poetas, caeterosq operum conditores, Autores uocamus er illam qui fecit aliquod opus, qui egit bellum,egit pacem, alitorem operis, autorem bessi, autorem pacis dicimus,nunquam actorem. Quidum originem eius e Graeco repetunt

f ανω sed a Latino quoque facilius formari potest,nisi quod nullum Latinum in oti a supino deficendens, est

communis generis, ut autor. Num quum est ab augeo

si modo unquam reperitur J Autor, er Auctrix facit, ut Seruio placet in vergilium scribonii. I super Doniti

uerbo luis dio dici tur. Id imitor.

Ser. ini

lud Verg.

SEARCH

MENU NAVIGATION