장음표시 사용
331쪽
LAURENT. VALLAE ingenteis abruperit actu3 minuε miror, r,Actus Apostolorum magis, quam Acta dicamus. Idem tamen fune Actus, Cr Actiones.
Natalia, Natalis,Natalitius. C A P. X.
NA tali significant idem quod Natale qui est dies
naiaditias , utrunque conuersum in substanatiuum ab adiectivo, hic cr baee Natalis. hoc Decla. ν nataleria Natalis borae templis,apud Quinti in Gladiatore. Natales uero magis conditionem sanguinis, fumita ut Generosi natales obscuri natalis ut idem Quint. in eadem declamatione: ius interiectio mari non fortunam quisquam nosse, non natales,non patrem poterat.
Epist. ao. Plinius ad usum Nonnunquam candidatus aut nae Bb- - ω competitoris, aut annos, aut etiam mores arguebat
Hic pro ignobilitate accipitur,illic pro nobilitate.
, Praecepta, ct Praeceptiones pro eisdem accipi Instituta,' Institutiones differre. C A P. XI.
PRσπρω, π Praeceptiones indiferenter utimur pro disciplina.Instituta,ω Institutiones perdiseferentium. Instιtuta enim sunt mores consilio, erratione sumpti. Nam Mores bonos, er malos dicimus: er In morem id est,similitudinem In morem leonis Ina. h. a. a. morem fit Qui,puri paludis, inquit Verg. Instituis tum autem bonus mos u Faciam meo Mituto. Licet Institutum nonnunquam significet, inceptum, propositum ab ristituto,quod est incipio. Instituta uero ut instituerum dicere)boni mores fiunt con ilio, cr ratione sumpti Lib. . .ea. QVissi Nam is qua qssam triennium,nutricibus dederit, a. tumen ab illis quoqlle iam formandam, quam optimis inditutis mentem institium iudicat.cur autem ad lito
332쪽
E LEGANT. LIB. IIII. D suas non pertineat aetas,quae ad mores iam pertinet Earidem rem appellans instituta, er mores. Apud Valeri Nax.titulus est,ia institutis antiquisquasi de moribus antiquis. Institutiones, fiunt praeceptiones, quibus Miatuuntur docentur homines ut libri ab eodem Quint. ac Lactantio, multisq- alijs auctoribus inscripti de inastitutione oratoriasue ab alio nomine,atque materia.
Advocatus, ct Patronus C A P. XI I
. Duocatuου, ω' Patronus su diiberunt,quod illud generalius est nomen,quam hoc ,ut non tantum segnificet eum,qui ulterius causam agit. Siquidem quicunque adest alteri in cause officij gratia, Advocatus appellatur,etiam si nihil dicat,neq;, agat sed qui tamen paratu3 sit defendere. Vt Terent.in Eun.Τu abi,arepostium obstra intus,ego dum binc transcurro ad forum. Volo ego adesse hic aduocatos nobis in turba hae.Et Cic.cum in alijs multis locis, tum pro cecinna: Qui ad possidendum praedium contulit se cum aduocatis, quorsi praesidio ab aduersaris iniuria tutus esse qui cr i e ueinnit eu aduocata fuissed armatis ad arcendum cecina nam a praedio. Patronus autem proprie est,qui agit causa sed accusati,non accusantis. Quint. Quum accusatori satis sit plerunque uerum esse id,quod obiecerit,patroanus neget,defendat,tranferat,C .Et paulo poj: Accusator praemediata pleraque domo affer patronus etiam inopinatis frequenter occurrit. Accusator dat testem,patronus ex eo refellit. Ex quo colligitur, Accusatorem nunquam patronum esse.Verum quoniam non omnis lis circa accusationem,o defensionem criminum versatur, ut in mutuis, depositis,lacuto, ex conducto,similibu s,
333쪽
xas 'LA v. VAL LAE in ea re tam actoriquam defensor solet appellari pareanus. Quippe quum literque non alterius oppugnandri sed iis defendendae partis gratia dicat ut idem Nec inrmerito qui leninquanquam in dicendo mediocres,bac tarimen altercanes praestantia meruerunt nomen patronorirum. Patronus etiam dicitur respectu liberti. Et nescio an hie ab Ho,an iste ab hoc nominatus sit, utrunque tarimen. a patre venit, Uterque enim mile quiddam patris habet: r ut dominas manumidione ferui liberat eum misera conditione,ita aduocatus hominem obnoxium potestati iudicium,er pericula litis,opera sua libera mapter quod cliente uocamus ipsium litigatorem,cuius catusam agimuη: eum qui sectator est sub tutela asterius, Cr penefamulus,quales fiunt liberti in patronos.Et Pari trocinarctam uerbo,quam facto imbecilliorem protegerci quo fit Psrocinium.
F Acies magis ad corpu3: Vultus magis ad animumi refertur, atque uoluntatem, unde descendit.Nam
Volo supinum habent Uustum: inde dicimus irato, r moesto uultu potius quam facie: er contra, lata,eut longa facie,non uestu: . quo compositum est super scies, non fune discrepans a suo simplicitu Facies mari Vis fuciis terrae,quasi superficies: facies hominis,quasi primum illit quod intuemur in bomine.Est tamen aliquando ubi utroque uti liceat:ut, Foedata facie, πD dato uultu: scissa facie, scisso uultu: conversifacie in conuerso vultuquae exempla sunt plurima.
334쪽
series ab Ordine in significatione differt.Nam Or
do est digestio, suo loco cuiusque rei collocatio, ueluti in acie sit,ubi pedites,ubi dia equitum, ubi beniter ammati, ubi sagittari, ubi fundibulari , ubi caeteri ex utilitate rei distribuunturris in argumentatione,libi ponenda sunt firmi fima argumenta,ubi infirmiora,ubi mediocria.Vnde in ciuitatibus, Romae praesertim, diuessunz. ordo constularis,prctorius, fensorius,equeviseris,adeo ut ordo quoq; pro ipsis hominibus accipiatur illius conditionis. cic. In hoc ordine, pro in senatu, tpro equitibus Romanis frequenti me dixit. Idem quodaloco ait: Qui apud omnes ordines esset gratiosus:id est, apud ommu ordinu homines. Series,est rerum quaedam continuata progresso: ut, Inseris orationis: id est,in continuato contextu. Quin. Quod non nis in contextu orationis, eries contingit .Verg.-Ductaeq; ab origine gentis Fortia bacta patrum feries logissima rerum. Statius: Longa retro serier.
DEms est ilia ut sic dixerim bonorificetia ex be
ue gebis rebus:unde decora militiae, laudes,hoonores, bonestamenta militi in bello comparata: cuius contrarium est dedecus proprie ignominia να-dam, aut ignominiae genus, cr infumis turpitudo: unde Dedecoro.cicunquit de quodam: Magistratum ipsum Ddecorabat.id est,tum cubat,s contumelia,atque usso. minia asseciebat.Transfertur etiam ad animum: quippo vectos pro honesto, Dedecus pro inhonesto accipitur: Mi idem, laetur de ,atque imi est .QUs. Satιs do
335쪽
sia LAVR. VALLAE decoris,atque flagitij castra ceperunt. Decor est quast
pulchritudo quaedam ex decentia rerum, personarumqin locis temporibus,siue in agedo me in laquedo.Transfertur quoque ad uirtutes: appillaturq; Decorum, non tam ipsum bonestum, quam quod hominibus,m com m ni opinioni bonestum uidetur,cT pulchrum, T probabile. de uerbum Decoro media longa.Nam decoro mea dia breui i decus uenit.
. 'Ocus,er Ludus quid significent, tum ex cicerone de Oratore, tum ex Quint.de Ridiculis colligi poαλ test ut sit locus in uerbo, Ludus infacto. Sed utrunα Satyr.r. De tamen patitur exceptionem.Ut Iuvenalis Quoties De Arte uoluit fortuna iocurι.videlicet non de uerbo intellexit, sed de facto.Ouidius. Hos ignava iocos tribuit natura puellis: , , Materia Iudunt uberiore uiri. mille fac esse iocos,furpe est nescire puellam Ludere Iudendo saepe paratur amor. Iocos pro ludo er ipse posuit. Ioca quoque pro locos nony, ,'' nunquam legimus. ice.ad Atticum lib.X IIII. Itaque Seem. ioca tua plena facetiarum. E' diuerso Iudus pro locus.
Praeterea,ne sie,ut qui iocularia ridens
Percurram,quanquam ridentem dicere uerum.
Quid uetat ut pueris olim dant crustula blandi Doctores,clementa uelint ut discere prima: Sed tamen amoto quaeramus stria Iudo. Lib. a. ele Hinc rudere pro locarifrequenter inuenitur.cicero deca princi. nam.Deo.QVum Acro deos tubit agere,nihil curare cos
336쪽
ELEGANT. LIB. IIII. s 29 firmi nembrisus humanis esse praeditos, aut eorum membrorum nullum usum habere.Iudere videtur. Plinin Epi. .lti ad Valerianum Quum alii diuinum me, alij rapinis 3 meis, mea auaritiae occursum per ludum acceptum diactitant. Plin. idem ad Fabiani Iustum Ludere me putass stris peto.Ludere dixit pro locari, se non ioco age py 're,sedferio.Quae duo contraria esse Quint. auctor est, inquiens: Iocum uerb accipimus.quod est contrarium sic . .. ,rio. Idem in eodem Ioco inquit: Ludere nunquam ueliamus. uod non tam pro eo,quod est iocari, puto dixisse, quam pro eo,quod est sicurriliter,σ leuiter Ioqui,uel deludere alterum, me eludere. Num composita a ludo ad verbum quoque, Cr orationem pertinent, non modo adactionem ut cicero: Sed uos ab icto irritimisi, Cr ipsi Ie qu,st. uicissim illum eludetis. Ludere etiam dicitur uersibus lib. 4.
scriberesd non nist in opusculis fere, qualia sunt epio
Drammata: er haec opuscula dicuntur Lusius: er boc ita sentire summos auctores annotaui. Astudere est, quum aliud dicimus, cr ad aliud sententiam latenter refert. m M. ut Uerg. Actias Iliacis celebramin littora ludis. Dum enim narrat Iudos Aeneae,alludit ad Augusti uia Aen.3.ctoria qua contra Antonium in his Iocis potitus est. Ludus item differt a Iustusue lusione. Ludus enim tum
tum periculum,tum spem sibi propositum habet: Lusius
nihil praeter merum uoluptat Atque qui pila,qui trocho,qui tesseris,qui etiam quocunquegenere talorum deIectationis gratia lusit, Iustum potius,quam Iudum excrcent.cis Ex multis lusionibus nobis fenibus talos reae In Cato. ιitiq;η Cr tesseras.De uoluptate uidelicetsenili lacuis φδ ε'
trus est, non despc lucriscuiusli causa plerique Iudiit,
337쪽
sao LAVR. V A LL AE 'Ludum talarium dicimus, non luson: er Ludum asse qui etiam lege probibetur. Quidam ex bunc Iusium uois eant:ut Sueton ib. IIII. Aene ex lus quidem aleae conis pendium Jernens.Dicimus etiam Ludum, sibolam idisum ubi cr periculum, o spes est, Cr certe laboriat uapulatio,ut, Dion 'stus Orannus regno eiectus, factus est. Iudi magister. Et, camillus ludi magistrum discipulos hostibus prodentem,eisdem pueris caedendum in urbem inque praebuit. Est igitur LudM literarius tum aliarum quarundum artium, tum schola grammaticae,quum Triauialem scientiam dicimus,quod in triui', CT compitis docetur.Hoc ideo admonui,quod quidam imperiti Triuia I scientium appellant Grammaticam, Rhetoricam, Dialecticam: Quadriviales alias quatuor liberalium aratium. Ludus igitur sicut dicebamuso est aliarum quoque artium, sicut Musice, ut apud Tereia. de fidicina, quae quotidie disicebat in ludo. De grammaticae schola ut mea fert opinio magis, quam rhetoricae intelligit Cice. de Oratore,quum inquit: Hoc in Iulo non praecipitur. faciles enim causae ad pueros deferuntur. Et statim posti Haec est in Iudo causarum fere formula. Nam ut inquit Quintilian. Rhetores uas partes omiserunt,σ Gramamatici alienus occupauerunt.Siquidem Grammatici Lurities, etoricam etiam docent,quod indicant ipsius quoisque cicer.uerba,quam pueros, non iuuenes nominat. est
σ Ludus armorum, qui idem ut sentio) Gladiutorius dicitur, ubi distunt gladiatores: ut apud Quinti Quod me diu piratae in carcere retentum, quia diuitem illius promistrum patrem,in latum uendiderunt, tanquam decepti.Et ceruin et inter debita noxae mancipia contenet. I fia
338쪽
ELEGANT. LIB. II I L saepti nul bro gladiator,ut nouissime perderem calamiae talis meae innocentiam, discebam quotidiesceIM.Ludos tamen gladiatorios frequentius, quam Iudum dicimus, quoties unum, plura ue paria gladiatorum ad spectacuissim pugnatura producuntur. Quae res, munus gladiatori rum appestatur, quia populo tanquam munus doratur: Cr qui donat, Muncrarius: Cr qui familiavi gladiatoria habe gladiatoress domi in disciplina. ut dixi in Iura exercet,ac postea uendit, Lanista. Vocantur aute Ludi gladiatori sicut radi Apollinares, Ludi circenis Ies, Ludi seculares. Nam spectacula publica utique in honorem Deorum,Ludos antiqui uocabant: ut non uia furdum sit solatinitatem in natali die functorum, praeaesertim cum apparatu isto, pompa, ludos uocari. Nam quo alio nomine uocemin istam spectacudi exhibitionem. qualis fit in multa italiae ciuitatores, Cr cui audio ) iunustis alijs prouinciis s Me de ludo, er de ludis hacteaenus. De Lustu quoque aliquod afferatur exemplum Quintil.Nec me ostenderit Iulus in pueris est oe hoc signi alacritatis.Et iterum paulo post. Sunt etiam nonnulli acuendis puerorum ingeni non inutiles Iustus.
Libertas, ct Licentia. C A P. N U II.
Libertas in loquedo accipitur in boolim, quum quis non timide quod seruile est sed rugenue, tib
re, hoc est ut liberum hominem dccet, loquitur: Licentia uero in malum, quando hac obertate abutiis tutasque ad temeritatem,π procacitat a de Cumistit.Quae in alijs libertaου est, inquit, tu alijs Istentiatio. catur. In agendo quoque Diu modo: sit, Libere fecit,
libere egistia est, digna libero homine cis sepe de libeta redia
339쪽
- si et L A V R. VALLAE . re dictA,ac factis loquitur: er de licentia cladioru que Decla. ID ritur. Quintil. Porro qui confessum defendit non absola In He W- tioncm cIeris potitsed licentiam.Terentius: - ' -Deteriores omnes sumus licentia.
Est autem huius nominis significatio, impunita quaedam facultas agendi quicquid uctis, defacto loquor, nam de
uerbo iam dixi,quod dubitationem non habet. Ideo hoc dico,quod uidetur uocari posse in dubium de facto . si, quidem Sallustius in Iugurtbino ita ait. Romam liguaetosire iubet, agendarum rerum, Cr quocunque modo eomponendi licentium illis permittit. Quod nescio an in malum accipi debeat, quasi ex male, π cum damno, a que dedecore regis positiit componere. Male est Quina ς - ' M. existimas hanc legatis peccandi dari licentiam, ut quaecunque scelera in eo ospicio commisierint, cum bis omnibus bac una lege decidunts An etiam in bonum, ut
solent dicere iuri consulti:Data est inibi licentia eundi, redeundiq-:qualiter etiam plerique ecclesiast. scriptorulocuti sunt.
Indulgentia,& Venia. C AP. XVIII.
IN Rigentium uulgo nunc accipiunt pro venia mi, Inadu cutit Deus tibi tribuat uel, Deus tibi indulgeat: quod quis neget dici non Latine in I iidulgere enim est concedere, scut sic dicam obsequenter, delicates tribuere. cuius rei admoneri certe debuerunt trito illo uersu,nescio cuius sed certe inter auctores minutos Laistini mi, cr quo mille annis nemo carmen scripsit esearis ci .di gotias: Indulgere gulae noli, quae uentris amica est . si hi . Nunquid in gulam nequaqxum misericordes iubemur efse ante, quam peccauiis anne committemgs, ut ista co
340쪽
eet Quintil. nostis ita educatio, quam indulgentiam Lib. xa vocamus, neruos omnes π mentis,s corporis frangit. 3'Non ergo indulgentia, pro uenia accipienda est. Est enim Venia remisio culpae .ut idem,Peccaui,vcniam peinto:π errare hominis est, π ignoscere patris. Melius qui e contrario uenian pro indulgentia accipiunt. Vt
Verg. 1.Aeneid. Orantes ueniam, templum clamore petebant.
Es cic.pro Archia Dabitis inibi hunc ueniam id est,inis dulgebitis, concedeti j inibi hoc, si forte peccauero.
Nam apud hunc uix unquam indulgentia reperit r.Τeriren. Da veniam. P. sine hoc te exorem, Ilaec duo,pro ine Ii lutroque posuit, id est, D uenian π sine, ut hoc, etiam sce. si improbum si abs te impetrem. E cum uenia tua dixe Dro hoc est,si quid erro, tamen cum pace tua, ut istiloquuntur cum licentia tua dixero Frequenter Iegimus Facio tibi potestatem eundi, redeundi: quem in modum mallem ego dicere, quam Do tibi licentiam. Porro Dare potestatem est plus,pim Facere potestatem. Est enim Dare potestatem, rem ulterius arbitrio commitin itere. Ex hoc Veniam dare,admoneor, ut dicam de Poenitere, quod nonnunquam pro puderesue taedere accipiatur: lit Liuius lib. i. Nec me eorum ρntentiae esse poenitet.cis. de Sene.Num igitur si ad centesimum uixisset annumbenectutis eum suae poenitereis Vergil. Nec te poeniteat calamo triuisse labellum. Quod pi Delos . a. exporrimi pro,parum videatur,inibi non probantur. A Ambitio, ' Ambitus. C A P. XIX. IIbitio in animo est, Ambitus in actu. Nam qui praetcr modum cupit aut honores, aut laudem, X a ambia