Laurentii Vallae ... Elegantiarum Latinae linguae libri sex. Eiusdem De reciprocatione sui, & suus, libellus. Annotationes autem doctorum hominum, quae praeter rem antea resecatae fuerant, iterum suum in locum ... restituimus

발행: 1559년

분량: 682페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

sa. Aene. nati artem ita ait:Qineritur, autor utrum per scian de Ructor oriatur.Sed sciendaen est quod ast nascitur. Namue ek. est augeo,non nos seducat, quod inde ueniat. hor. reliq. Aliud enim est Augere,aliud Autorem esse. Ego uero a Semo non omnino dissentio,quum huius uocis non via deatur inibi origo esse, nec augeo, nec ριύfαRB π inu. auditum est, signiscationis illius bis er haec autor esse. Nam nunquam alιud quantum ego sentio b significat, quam duo:Vnum quod dixi: alterum,quod est huic amilcbominen in quo est uis,potestas,π dignita3. Vnis Liu.lib. t. de Auitor itus dicta est,ut apud Liuium dicituri Decreo ab urb. uerunt enim,ut quum popuIus regem iussisset d sic ra. tum esset, β patres autores fierent. hoc est, autoris rem ut aiunt suam, ex decretum interponerent,ratum haberentiatque ratificarent,sive comprobarent. Et aliabhMaiores nostri nullam ne priuatam quidem rem ago refoeminus sine autore uoluerunt: in manu esse pare rem ratrum,uirorumq-. Et Autores plipilli uocantur, in quorum administratione infirma aetas, resch elus

sunt, Ideoq; regum pupillos sub autoribus suisse legi

mus.Vnde Paulus Iurisconsultus: Etiamsi non interrogatus tutor, autor fui, vadet autoritas eius, qmmst probare dici id quod agitur. Hoc est enim autorem dic ri. Et Pompon. Et si pluribus datis tutoribu3, unius a toritas sufficiat, tametsi tutor autoretur. Quare Απς tores sententia alicuius consilij uocantur hi, quo G sententiam, consiliunis secuti sumus. Et duces militum,

Signo dato suo impressas tabellas misit, cr uero plo I: νς μζlut a toruam sibi proditorem ratus estia est, ς

352쪽

ELEGANT. LIB. IIII. systigatum, subiectum. Et MeriMax .IIII. Autora tofoci officio.SuetoniLIII.De legendo,uel auctoran In Tibe. do milite, ac legionum, cr auxiliorum discretione. E' ς P.

quo sit, Autoramentum, vel quasi obligatio, nexuss, uel quasi stipendium quoddam, er quasi pretium cuius dum militiae,ac pugnae,actionisqI:ut Quintil.Nec discirem satiesub illo praesertim autoramento, baisisset missioncm,sed noluit gladiator uiuere. Sueton. Munus glais in Tibςridiatorium dedit, rudiari sq, quibusdam reuocatis autoo o L Irumcnto centenum millium. cicero:Est enim in illis ipsa merces audicramentum fervitutis.Seneca lib.V I I. epist. Nullum sine autoramento malum est. Auaritia pecuatiG promittit, laxuria uarias uoluptates,. bicio purpuram, Cr pia sium, cr ex hoc potentiam,Cr quicquid p tentia potest mercede te uitia solicitant. Denique Auistor nihil habere comune cum augeo, neq; cum αυiocta

Auctio probat, quae uenditio qMedam est in publico, dueelebri Ioco. Et hinc Actionar publice, er fere sub bais sta uendere,non ea quae ad esum spectant,sed ea quae ad supellectilem, atque ad alios usus,nec fere nisi quae penes alium in usu fuerunt.Difert igitur Auctus ab ba stu,quia diuersam originem fortita sunt. Auctus enim

est incrementum, ab augeo descendens, ut Haustus. ab hauris,

Pupillus,& Orphanus. CAP. XXXIII

P isthi est,qui caret quidem patre ed tantisper

dum est in aetate cui adbibetur tutor. Orphanus,

qui caret patre,praesidios paterno,er qtii Ammopere desiderat illius opem, qua sine eo male habeat Gra m tarico nomin est, οπμni a saeritas i sitarum Tria

353쪽

Triclinium,S Conclaue. C A P. X XXII Ir

' Rriclinium a tribus toris, mensis'ue appellatura

est. Ibi enim comedebant,praecipue in conuiuium accepti,quum res ipsa postularet tres toros,mea IMue extruiQui autem huic ministerio praeerat,Architriclinium uocant. Quintilianus quidem Triclinium uo Quies. Ii. cur,quod cicero conclaue.Nam de eodem conuiuij loco, RI. G.2. ubi Simonides artem memoria traditur inuenisse stelait: Vix eo limen egresso,triclinium istud supra conmci uas corruit.Hic φ:Hoc interim spatio, conclaue i iii, Q μ' tibi epularetur Scopu,concidissessi st igitur Triclinium, coclaue discubitorium. Na conclaue generalius est quod est etiam pars quaedam in penatibus remotior, in qua uel uiri colloqui,uel mulieres confabulari solent: Aulo autem, quod Graecum est, nostri semper transferunt atrium. Nam Aulum pro on,Pluntriuetustistimas discendum relinquamus.

Penus,& Commeatus. C A P. X X X v.

PEm ea omnia contineri dicuntur, quae ad uictura pertinent, sed priuatum: si modo domi repositas

reconditu fiunt. Num Iocum ubi ista reponuntur, Varrone teste, Penarium appellamus. Quae uero ad uis in publicum spectant sicut alio loco diximus o commeatus vocantur ed ex paucioribus constat,ut fumos diligentiores pro re priuata, quam pro publicassiere nihil aliud continet commeatus,quam annonam,σ qnc quid annonae uicem tabere potest. unquam ut iterun' dixi)priuatorum etiam commeatxs est nec annona totum frumentari cicerone dicente lib.iIA Divinatio-

354쪽

rem annonam in macello curiorem fore. Nescis tamen an Macellum non tantum pro loco, ubι caro uenditur,

decipiatu ed ubi Cr annona.

Cervix, Iugulus,' Collum. CAP. XXXVI.

CS x est posterior colli pars,unde origo est om

nibus neru8. Iugulus anterior, unde uox, baliatusq; procedit. Collum omnes partes insolid complectitur. Et quoniam nerui, qui corpus erector, rigidumq; faciunt, in ceruice fiunt collocuti, dicimur Hominem durae ceruicis, quasi indomabilem more ferocium boum uel quod qui ceruice erecta, er rigida est, contumaciam quandam, Cy rigorem mentis prae se fert, tutiquum nemini caput inclinare uelit, tuli nomine uocatur, quasi duri capitis duraes meritis. eruices etiam dirimus pro ceruice: imo singulari numero Iacminem anate Hortensium dixi se, Quintilianus est autor. Similiter quoniam in iugulo mortifera statim plaga est prae Misteris membris, eadem aue pars corpora uuIneri ob iois xi ad quam mucro inter ipse arma facile subit,a ueteribus dicentur, Petere iugulum, Fertre ιugulum: pro eo quod est,petere in mortem riserre mortem. Quint Iniae turins forensium certaminum pugnam,iam in schola uictoriam ectet, Cr iugulum petere, Cr ferire uitalia, aut tueri sciat.Cicero in Verrinis: Sua conlisione inducatur,ac iugulatur necesse est.

s Inus est intra pector , brachio m s complexum t

355쪽

Aeneid. I. Aeneid r. De Amici Aeneid. I .s 33 LAVR. VALLAE curua , tr quasi bruch s mare amplectentia, sinus v eamus. Gremium est inter complexum femorum, semistium uer quo in complexu mulieres concipere solent. Et per translationem Gremium terrae appellamus, quum semensuscipit, conceptunis retinet, quasi uiuentem Deis tum postea paritura.Quare quum Iactantur infantes,ad sinum admouentur: pueri uero iam facti, a sedentibus matribus,utique quum illis blandiuntur,ad gremium acaeripi solent. Vt Uergil. de cupidine sub imagine pueri Asian .

Haeret, interdum gremio fouet inficia Dido. Quinetiam matres,nutricesue quum super genua colloacant infantem, aut extremis uestibus repositum, crad uterum usque sublatum gestant, in gremio magis, quam in sinu, tenere aut gestare dicuntur. Vt idem de

eodem.

-Et forum gremio dea tollit in altos Idalis lucos.

Socius, Comes,& Sodalis. CAP. XXXVI

Ocius socio dicitur, comes comiti raro dicitur. Na que focius est par,Comes uero minoriquippe qui se, quitur, er ducem bube ut cicero, Nec se comitem illius furoris, inquit,std ducem praebuit. Et alιbi: Neque enim princeps tunc ad fututem esse potuissem,si esse ali comites noluissent. I deos duces in bello quoties milites alloquuntur,conciliandae beneuolentiae gratia, non fere appellunt comites,sed socios,commanicantes quodammodo ipsorum dignitatem cum illis ut ediuerso quum eosdecommilitones uocant, communicantes, eorum conditiorinem, ac fortem cum ipsis. Neque enim dux commilito est militum , sed milites inter se commilitones: ut up d. Versia

356쪽

Vergilium, Aeneas comites suos consolans ait:

O's ij. Et auctor ipse sua persona loquens de Acbae innide inquit: comes infelicis VI Ui. Et iterum:

-Vno graditur comitatus Acbate.

Neq; recte dixeris de Vl φ,σ Aenea,bune esse comite

Achatae, illum Acbaemetudis. Idem tamen ait: Arma, deosq: parat comites. Et iterum: Sacra, oscp tibi commendat Troia penates: Hos cape fatorum comites. Nunquid dij erant comites Τroianorum,atque Aeneae,an duces certe dis manares comites erant, confessione tum Aeneae, tum ipsorum quoque deorum.Nam lib.I.Aeneas ait:- Raptos qui

ex hoste penates. classe uebo mecum. Et in tertio dij aiunt: Nos te, Dardania incens tuas arma fecuti: Nos tumidum sub te permensi clusibus aequor. sub te,id est,te duce: te fecuti sumus :id est, tui comiates fuimus.Idem quoque de Graecis dicendum est, er de

eorum deis. Idem etiam de Sibiti, π de Aenea, quanae quam modo bis,modo illa dux erat, alit comes: tamen quissequebatur Aeneae uoluntatem sibila, er quasi ministrambe prebebat, comes erat. Quia uero ducebat praemonstrans iter, Cr declarans ea quae ignorabat,

dux eadem dicitur: tametsi aliquando Comilcm pro Horio dicimus ut cicer. in Rhetor. de illo uiatore,qui quilante lucem furrexisset, comitem, inquit,suum inclavi xit sicinec saepius: quum de eod in antea trixisset, In itinere quidem proficiscentem ad mercatum quclidam, fecum aliquantum nummorum ferentem est comitaα tui. id est, ivsecurus. Quare peccauit tam Priscianus T a ad

Aeneid.I. Aeneid. I.

Aeneid. I. Aencid. De Inuet. lib. 2.

357쪽

De clar. Orat.

34o LAVR. V A L L AEud lulianumscribens: Tibi ergo hoc opus deuoueo omanis eloquentiae praeful,ut quantumcunque mihi deus ananuerit , fusiccpti Iaboris gloria e comite,quasi sole quodam, silucidius crescat. Quid magis abfurdum, quam que die us tuum solem, eundem appellare comitem tuum, hoc

ipso quod sol est Tum ille c parco nomini sacrosancti uti

rio qui dixit, Ebrietas est comes libidinis,σ intemperatiae: Superbia comes est odi'Diuitiae sunt comites superbiae. Num potiuε dicendum erat, Libido Cr intemperariatia comes est ebrietatis. Sequitur enim libido, er intemperantia:ebrietaου antecedit. Odium comes superbiae est: superbia, comes diuitiarum . Cicero: Est gloria comes uιrtutH. Gloria enim sequitur bonestatem, sicut umbra corpuε. In eodem opere nuper a quodam persccto uiro illud, iracundiam laudant,eotem fortitudinis esse dicunt: emendatum sic erat:comitem fortiturinis, ut sciremus uerum esse,quod ait Quint. Dum librariorum institianuinsectari uoluntsuum confitentur. Idem Cicero alio loisco Eloquentia pacis est comes,ockssocia Siquidem paricem sequitur dicendi cupiditas. Quid ergo si haec comes ests i sta dux erit: dicemusν Pax est dux eloquentiae,CrEbrietas est duae libidinis, cr intemperantiae. Non est hic sermo quidem usitatussed potivi per alta uerba,quorum tria nunc in mentem ueniant:magister,magist uer

pater, mater,er materies, muteria ver ut,ebrietaό maingistra est libιdinis, ex intemperantiae: superbia est mater odi' diuitiae uni materia superbiae quibus tribu/fere indifferenter uti possumus . In personis mero magis conuenit dux, aut in his rebus, quae personis sunt simia

is: qualis est fortuna, qua deusngitur. cicero non se

358쪽

ELEGANT. LIB. II M. 34 et mel dixit, Fortunam non ducem ed comitem fuisse quia

busdam imperatoribus. Et praeterea ut eo redeam, ut de egressus fumo alia differentia inter comitem, Cr μὰ elum: quod comes est,qui ut cunque sequitur alterius ductum: Socius plerunque in nGociis , ferijsq; rebus, Crfortunae arbitrio subiectis ut Caesiar in commentarijs, itaque Androsthenes praetor Thessaliae, qreum se victoriae Pompeij comitem esse malici, quam socium Caesaris, in . rebus adversis omnem ex agris multitudinem seruorum ac liberorum in oppidum cocgit. Verum huiusmodi diueferentia aptior est inter socium, sodalem. Est enim proprie Sodalis in rebuue lauioribus, ac saepe voluptuois sis. Quintil. Quo tundem patereris ammo si delicatus adol cens , praesertimsplendidis opibus, vel ex aetate mores, uel ex fortuna traxissem, Cr lcmpestiua conuiaula, Cy peruigiles iocos aduocata sodalium turba soluistus, atque affluens agerem. M. Tuli. Sodalitates aultra me quaestore constitutaesunt, facris Idaeis magnae Maae tris acceptis. E puluiar igitur cum fodalibus omnino modice . Idem alibi: Ego Plancium Laterensem π ipsum gratiosum esse dico, cir habuisse in petitione multos citispidos siui, gratiosos: quos tu si fodales uocas, officioissam amicitiam nomine inquinas criminoo. cassis autem,

Sodales, inquit sunt,qui em dem furit coilli ,quos Graeaci crin αἱτους π ἐταρους vocant. A' quo non Iane discordat apud M. Tud. Antonitin,qui Norbanum quaestorem, suum appetiat sodalem. Comis est benignus homo, eri facilis,qui alijs non grauate instruit.

Potura, ct Spectaculum, C A P. XXXIX. Epist.

lib. O.

Epi. iam. In Cato.

Pro Plan

cio.

359쪽

Georg. 1Verg. ii opuscuis

iis Cicer. 7. Verr.

34t LAVR. VALLAE PQnim omnis pectaculum est, sed non contra.Pompa quidem in prosperis est, er in aduersis, quaeis est in triumpho, r in funere, quasi quidam solenonis apparatus,er ostentatio. cicero: Sed iam e Pompa in ueram aciem descendamus. Vergil. -Iam nunc si

Ienneis ducere pompas Ad delubra iuuat. Quintilianus: Quid enim si respondere iubeas orbitatem, cur in exeaqui' totos egerat census,quid sibi uelit ille funebrium Iongus ordo pomparum Spectaculum uero, nunc illud est, quod spectatura. ut, N octe pluit tota, redeunt spectacula mane. Nunc ipse 1pectatio ut,O' 'cctaculum miserum, atque acerbum. Nunc locus unde spectatur:u Sedebas in θω culis er,despectaculis excitatus est.

Senecta, ct Senectus: Iuuenta, ct Iuvenistus. C A P. XL.

SE victa est senilis artas. Iuventu autem iuuenilis, cr ut quibusdam place dea ipse melioris aetatis, πιuuentutis. At senectus idem est quod senectu.Iuuenotus vero etiam requentia iuuenum,non solum aetas. Scinnium quoque pro senectute accipitur.

Continentia,' Abstinentia. C A P. XLI. W

Continentia ab Abstinentia ita differt,quod Abis

cinentia iustitia est. Continentia uero illa, quae inter uirtutes quarta numeratur,quae eadem dicitur Temperantia, Cr Modestia. Est enim haec, quum a uoluptatibus nos continemus. Abstinentia, quum abastinemus ab alienis, nulli uim inferentes, nihil cuipiam eripientes. D. Si in una voluptate continuerit,in alia se

effuderit. Rursus: QVod beneficium est, quod te abstiis

360쪽

ELEGANT. LIB. III. 343nueris a nefario scelere.Nonnunquam tamen indiferenter,ut Id Valerium Maximum titulus est De Abstianentia, cr continentia: ubi exempla illarum uirtutum promiscua sunt. Vt tamen sentio continentiae dare poteris nomen Abstinentiae,potiuκ quam ediuerso.Illud enim Decialius uidetur,boc generalius: quemadmodum teminperantia putatur sub iustitia esse,uel ab ea non posse se. parari: illa uero sine bac frequenter est. Quare rem

continentia uocatur abstinentia. Pecus,pecudis, ct Pecus pecoris. CAP. X LII.

Ecus pecudi π Pecua pecoris, prope nibit dictis rutar. Significatur enim boc nomine animal, quod sub imperio bominum ex pabula terrae pascitur rvt Bos qret taurum, vaccamq: comprehendit, praeter suum proprium significatum Equus, ciba M ue, qui asinariam potius operam exercet. Asinin, non autem onager, Nec Lalisio. Mulus, qui propris' generatus est ex Astno, Eqxa. Nam Hinnulus dicitur,qui patre Equo,matre Asina genitus est,quem quidam Burdonem nominant. camelus quoque: nam non tantum pascitur sub magistro, uersem in quibusdam locis inter armenta. Et eius significatio no modo ad marem aminams pertinet, ut passer, aquila sed cum genere foeminino nonnunquam iungi inuenitur: ut camelos foetus: quale est

bos. ut apud Vergil. ille mens errare boues,ut cernis. - Quod ideo minus miram est, quod L m etiam epud Eclog. Varronem, Ennium, Fabium pictorem in genere

foeminino reperitur,fic ut bis Lupus Lupam quoque gnificet. Huic simile est Bubalus. Ceteri ipsi cuin . mcli, Cr caetera quae enumeraui, Armenta faciunt icet

T 4 quidam

SEARCH

MENU NAVIGATION