장음표시 사용
591쪽
ELEGANT. LIB. VI. 33s stipendijs, tum,cum tota subnixum Numidia fregimus Iuguriba exauctoratus armis manus, agresti labori subegit. Titus Liuius ab urbe conditu M. XXXV. Voalonum quoque exercitus, qui uiuo Graccho summa fide stipendia fecerat, uelut exauctoratus morte ducis a stagnis disicssit. Et in XXIX. Vbi hoc modo exauctora tum equitem cum gratia Imperatoris viderunt, se quisque excissere,Cr uicurium accipere. Et in LXI l. Vbι is uenisset,omnes milites exare rorati domum dimitterenatur,praeter quinque millia socium bis, quos obtineri circa Ariminum prouinciam utis esset. Idem lib.XXXV. Postero die concione aduocata de rebM i se gestis, cr
de iniuria Tribuni bello alieno se illigantis, ut suae uictoriae fructu festaudere quum deseruisset milites,exauctoratos dimisit.
Iulianum improbat,qui exau istorationem a principe sim pliciter factam, ignominiar notam inurere scripsit, contra Vallam,cum exauis orare sit simpliciter militem missimi facere , quod Titi Livii testimonio uariis locis probatur: Respondeo in ueteri republica haec sententia posset procedere,quo tempore eκ solo commeatu uel ducis licentia mi lites eXauctorabantur,uerum ordinata ab Augusto succesistribu q; militia,a qua non nisi post uiginti stipendia mittebantur,tributa quoque illis sunt militaria in ignia, quorum detrac io infamiam irrogat, quoniam non nisi turpi missione dimissas detrahuntur. In eosdem, de Depectus. CAP. LXI II.
DEperem si Vlpiano credimus dicitur turpiter
actus. Mibi uutem pro simplici potius accipi uidetur i quod in multis sit,ut, demirorideambuis Io,dsumo,demonstro,deoscular,depingo,deposco, cuia O O s tri
592쪽
386 LA VR. V A L LAEto,degusto,demoror,deprecoridemulceo. Quod si quodo reperiatur pro turpiter pactus quod non memini tigisse me)idsit non magis ui praepositionis,qua hoc uerisbum componitur,qmsin vi ipsius uerbi, qsod citra coma positionem nonnunquam turpem pactionem significat. cic.hi Paradoxis: Si quotidie fraudas,dcrip Apostis,procisceris,aufers,eripis Isocios potius, aerarium expilas,
si testamenta amicorum expectas, ac ne expectas P dem,atque ipse supponis:baec utrum abundantis,an egeatis ligna sunt Exemplum uero, quod Dcpectus non βαρ. gη tμrpiter pactussed tantum pactus,apudTeren. ΑΠ' in pho, m. ita me dij bene ament, ut mihi liceat tandiu, quod amo, rui,Iam depescisti morte cupio.Τale est hoc Terentianum,quale est illud vergilij, Aeneid, s. 'Vitamq; uolunt pro Iaude pacisci. Illud quoque apud M.Tullium,fecundo Rhetoricoram: Quidam cum eircunfederetur, neque effugere ullo modo posset, sepectus est cum bostibus,ut aerina, impedimenta relinquerit,milites educeret. Itaque fecit armis, Crimpedimentis amissis, praeter spem milites conseruauit. N oti est accipiendum pro turpiter pactus, ab auctore
esse positum. Quippe qui causam narrat, de qua controuersia est,an iste turpiter pactus sit: non autem factum hominis damnat: π aliquoties factum hoc paulo post
pactionem uocat.Et in libris ad Herennium hanc eanisdem rem gestum itu exponit ut quod erat siui offici ne. que accubet, neque excusiet, sed tantummodo pactum irister Pompilium, er Gallos ita fuisse Mniscet: hanc':
controuersiam ab accusatore,utque ab reo declamandam
593쪽
A L CRI A T. XXVIII. Depe in simpliciter pactum significare ait, ex auctoritate Terentii Phormio: Depacisci mortem cupio,cum tamen Vlpianus in edicto de calumniatoribus depactus dicat,est turpiter pactus. Sed mihi uidetur Suerba Terent. eκ Vlpia.declaratione pos e intelligi, ct etiam Ciceronis ad Heren. libro. ii. Depectus orna host4bus, ut arma relinqueret. Sed ct idem alictor. in V errem actione. v. Scitote biduum L. eibo tectoq; prQbibitum,biduum in foro custodiis detentu, neque ante demissu iri, quam ad conditiones eius depactus est. His accedit, quod huiusmodi praepositio quandoque ini malam partem accipitur ,ut desperatus,demens,dedecet,de, formis,degenCr. In eosdem,de Gemina ct Lapillus. Cap. LXIIII.
Gemmae fiunt perlucidae materiae:quas c ut refert Sabinus ad Uitectium )Ieruius a Lapillis site dia
st inguebat,eo Pol Gemmae egent pcrlucidae materiae, ueluti Smaragdi,cbosoliti, Ametlystc Lapilli contra ris superioribus naturae,ut Abstant, Neventani. Muris garitas autem nec gemmis , nec lapillis contineri fatis constitisse idem Sabinus ait: quia concba apud rubrum mare Cr crescit,er coalescit. Muri bina autem uus in
gemmis non esse cassius scribit. Hoc fusum esse pace bo
i rum quatuor Iurisconsultorum, cum onaves auctores probant quorum titulum Plinius de gemmis non trans lacentibus fecit: Murrbina in gemmainumerat, Cromnes lapides preciosos,praeter Margarita cui Vnio nomen,quod tantum lingva Latina babet θ gemmas apapellat tum ipse ratio. Nam quis non uidet, Lapillus, quod generale nomen est omnium paruorum lapidum,
sed subintellectione preciosivi, idem esse quod Gennixis
594쪽
Ius Nam Gemmas etiam accipimus multorum cubitorum ιnuemrc. quis lituere lapides,non lapillos appellare possumus,ita quum minutae fuerint, Lapillos appellare deis
bemus. Quod si lapides tam grandes translucidi non fuerint, me perlucidi quales sunt impersecti, nunquid
uocabimus eos Lapillos s Quid hoc magis ridiculumsouod si etiam omnis lapis perlucidus gemma est, etiam Parium marmor quod in modum ultra translucidum est gemma erit. Postremξ reperimus eius em coloris lapiades quosdam permistim constare ex perlucidis, ita non perlucidis, s ita permistos natura, ut non possis paratem appellare gemmam,partem lapillum. Curtius libro. WH quum dixisset,Gemmas, margaritass mare Ilioαribus infundit .paulo post de eisiem Indis ait: Lupilli ex auribus pendentes,profecto perlucidi intelligentii sunt. Et iterum lib.X. de rege indo: Pendebant ex auctoriabus insignes candore ac magnitudine lapilli. Margariatam uero,stue Margaritum quis negare Iupilium postequi semper est puIllus lapis s Ego quidem candidos ita
Saty. 2 .li' los lapillos ex Indiae regis auribin pendentes, Margari 3 ες tus interpretor. Horatius,qllum inquit:
Nec magis huic inter mucos,uiridest lapillos: de Margaritis, Smaragdis intelligit. Murgaritdmautem, sicut lapillis forsitan nego,ita gemmis fateor con: T.' λ. t ri:q30d fere omnes concedunt. Seruius tamen gramnetae Cotta maticus,quasi multi aliter sintιant, inquit: Sane multi imo moni separant gemmam a margarita,ut cicero: Nego ullum te B cc - geminum,aut margaritam fuisse, erc. Et gemmas ust. Iuni dici diuersi coloris,margartias uero albas, uel Scrimis, au- mas rutcgrus,margaritas pertusas. Haec Seruit opinia
595쪽
ELEGANT. LIB. VI. sa' ab omnibus,er ab ipse ueritate dissentit.Est enim Mar
garita, qllae in concha nascitur: unde concissium dici. tur,quam uulgo Pertim appellant. Haec etiam uocatur
Unio ut idem Plinius ait quia nunquam nisi distincta reperiatur,esis generis masculini. N amfoeminini illud,
quo nunc quidam pro unanimitate utuntur,nec auctoria tute nititur ne cio enim apud quem reperiatur nec ariste,quum deberet esse masculini potiu3 generis, ut talio, cessio,curgulio.
Lapillum si magnus est,gemmam esse asserit, quo nomine ct margaritam dici posse arbitratur , aduersus Sabini Vlpianiq; sententiam gemmas pellucidae materiae esse existimantium,ut smaragdos, chrysolytos, amethystos, Hon translucentes uero lapillos,utAbsidianos,' Veientanos, at margaritas,nec lapillos nec gemmas esse, sed conchas, seu uniones uerum ut in sententiam Iureconsultorum ego traseam illud me in primis moueat,quod etyinus pro illis est, uidetorenim gemma dicta quasi gemina propter translucentem naturam,deinde videmus a similitudine in uitibus seminas dici,ut Fabius auctor est, ct in Catone Maiore Marcus Cicero. Vnde ostenditur non ideo dici gemmas, quia magnae sint:idem & Plinii auctoritate constat, in annulis gemmas deserri affirmantis: underidactylothecae dictae,quod prosecto maioribus non conuenit .ad haec: quae rationes a Valla adducuntur, sane quam Digidae sunt:Lapillus,inquit,generale nomen est bene sane,sed cum translucet peculiari nomine gemma dicitur. Rursus,gemmas, inquit,accipimus multorum cubitorum inueniri. Accepit forte a Luciano de ueris narrationibus, miraculi certe loco resertur,alveolus trium pedum in triumpho Pompeii eκ
duabus gemmis Subiicit: Quid si non perluceant, quia adhuc incomptas ct imperfectist atqui satis est si natura sita pelluceant, possintq; manu artificis in hunc usum poliri. Addit, hac ratione etiam marmor parium Semina effer, rod: com
596쪽
quia translucidae est naturae: quasi Iureconsultus omnia. translucentia definiat gemmam esse, ct hia nc honorem cita speculis tribuat, qui de lapillis non de marmoribui loquitur. Postremo inquit,reperiuntur, qui partim perluceant, ipartim non perluceant. Respondeo de his nihil a Iureconsulto ductum, ct serte eκ regula iuris qualitas potentior in . his obseruaretur, Addit secum sentire ct Cur:iunt , itemo Horatium,quorum alter, Lapilli, inquit, ex auribus pende- bant candore ct magnitudine insignes:alter, Niveos,inquit uiridesque lapillos. Ipse quid horum uerba sententiae no-istrae obitent non uideo, puto nec ipse Valla satis norat,cunt absque scrupulo ex Iureconsultor si distinistione possint intelligi. illud nou diffiteor, disserentiam hanc inter gemma ct lapillum non semper ab au ctoribus Obseruari, ut cum Catullus dixit: Aut pelluciduli delitiis lapidis: aut Pliniiii cum generaliter sub capite de gominis, omnes lapillos doscripsit. sed Iureconsultus de proprietate loquitur, non deabusu ct translatione. Et haec quidem in Laurentium praeter animi mei sententi an .ut qui minime ligator,aut Oi ια sim, scribenda duxi : quoniam eius exemplo adeo eri euerat quorundant grammaticorum insolentia,ut in suis commentariis ubiq; errorem aliquem Iureconsultis nostris impingerent, nimi. rum quod ipsi non perceperant, errori statim adseri nates. Spero autem cum uiderint, quibus hoc in argumento ipsorum primipilus,Valla tcnebris olla sus est, modestio ereseos,& alieno exemplo cautiores fore: Et haec hactenui.
597쪽
AD IOANNEM TORTE LIium Aretinum,cubicularium Apsoliacum, De reciprocatione Suis Suuε,libessus pluria mim utilis . INGULARIS tuu Ioannes Tortelli, tum erga me benevolentia, turn de meis , quantulaecunque uni, Iιteris opinio, ijsq praecipue quae ad eloquentiam spectant,facit ut quicquid de Ele gantia linguae Latinae, qui primus ad eloquentiam gradus est,adnoto, id omne ad te potimismum scribam cum praefertim nihil eius generis tam exiguum proficiscatur a me,quod non tuo,nescio iudicio dicam,an amori, magnum esse uideatur. N on repudiabis igitur hoc tanquam exiguum, quod de pronomine Suicum eiu4 derivativo adnotaui, uelut appendicem qx Ilionis illius,ubi quae funt bula cum genitivis primae crsecundae personae communia quemadmodum scis disserisuimus. Nam illic, quae trium omnium, hic uero quae univi tantlim propria sunt explicantur, eatenus prorissus, quatenus pertinet ad reciprocationem . Ηui dicet aliquis,perexigua, pexeritus materia, nec fatis scribi digna. Isti ego uitandus est enim in principio maxime contemptus operis affirmo,non talem sibi introisgresso eum visum iri, sed magnum, profundam, sinuoissem, mitems Labyrintho cuidam, etiam si Mino
598쪽
m LAVRENT. VALLAE taurus non inesset: ut uerἡ liceat Vergiliano uersa
dicere s neu . Ille labor ille domu π inextricabilis error.
ubi utinam non pleriquefa eremur,non modo plebej. sed etiam principes in discndo,ac Theseo pares,qui fila
illo Ariadnes aut non utimur,aut abutimur . Neque de nostra tantam memoria, verisin de aliquot iam proxiis
1nu fecula loquor,in quibus uix quispiam uitio hoc non
laborauit,vel utendi isto pronomine,Dum non oportet, uel non utendi,quum oportet. At quam usitato, quam necessario, quantae etiari dignitatis vocabulo s Etenim ut supersedeam de genere hoc toto dicere o quantum grammaticis,dialecticis,philosopbis , utique in Us, quae metapblica vocari quantum theologis,iurisperitu,oratoribus, quantum denique omnibus hermone utentibus conducit rerum,uerborumq; ιnterpretatio, quod prooprium est eloquentiascerte bosicli uis, tusi intera pretamur, tanti faciendum est inter caetera uocabula. quanti Platon inter reliqua numina trium maximorum deorum er unus,π frater tertius.Rides uicissim comparationis taperbolen.Τu uero uel per me licet rideas, Ll. Serm. tecum etiam risurum,quum ut inquit Horatius ridenis I .saty. I. tem dicere uerum Nil vetat.Ridess,inquam, non deriis deas. Nam Cr propius ad ueritatem accedet meas eralatio ridicula, quam tua cum detractione derisio . Nec nihil bella,nec inconcinna, nec inepta fune comparatio
erit.Siquidem quemadmodum tres filij saturni si uetu.
stati eredimus omnia inter se divisere: ut Iupiter coratum, Neptunus maria, Platon inferossortiretur: ita tria pronomina ex inter se g mandata inter crieris uoces prima
599쪽
ELEGANT LIB. VII. s 'sprimaria, tum omnem personarum nremerum compleaectuntur Ego simile Ioui,cuius prima est dignitas : Tu simile Neptuno,cuius secunda Sui Simile Pluton cuius tertia) tum omnia derivativa per totidem castus singula sibi uendicant. Nam quid est,quod non incum,aut Τlium aut Suum dici queas er licet Sui non contineat tertiam omnino personam,tamen illiuε ueluti fons est,perq; ipissum ea totu nuncupatur, ditius nimirum ac Iocupletius utroqge aliorum, quoniam plures uoces possidet tertia persona,quam reliquae. Et hinc quoque Plutoni compuaerundum,qui Dis a diuitiis,er eude causa Graece Pluton appellatur.Et eo quidem magis, quod sicut Platon doeis ctum lucis sentit,eiusqI imperium omne ex alieno penodet orbe,quod binc illuc animae descendunt sine quibus non existeret illius regnunc. ita Sui,er defectum nomio natiui bubet,cr nisi regimen eius aliunde pendeat, neae
quit subsistere,er quod ad rem maxime facit o quemadmodum Platone praeside,bene maleq; factorum iudicia exercentur: sic Di usu dictionis huius, bene males loαquentes praecipue iudicantura. ut qui ex hoc iudicia aba soluti discesserint, ij cptimo iure tanquam ad Elafiunt eant,cumqt Vergiliano Anchisa dicunt: Quit; suos patimur manes:exinde per amplum Nittimur Eldilium Cr pauci Diu arua tersemuri . Quare si pronomen istud tanto Deo comparari potest,
mr eius tractatio perexigua, pers exilis existimetur Libuit iocari Ioannes, dum nostram materiam munus uidelicet in te meum non esse tantopere contemnendam
osteridere Moluimus, Sed id ipse tractatio planum faciet, mes non modo potuisse illam Lubrintho cc inparare,
600쪽
s 94 LAVR. V A L L AEsed fortassis etiam intus Minotaurum,id est, duperdationem habenti. De cum natura.π ustu cum alij veteres grammatici nonnulla, tum Priscianus cui inter caeteis
ros fere tribuitur palma ) permulta praecipit,er baud scio an ulla de re diligentius,ut mirer sic lapsam loquendi consuetudinem defluxisse de uia. Nos huiusmodi erroriris causis ut aberrantes reducamus in uiam) quoad suo cultus feret,dιlgentiu3 tradere conabimur.
In quo distent Sui,ct suus inter nos, ct Graecos. C A P. I.
R I N c l P I O quoniam Priscidisii us pleraque ad Graecam figuram reis uocat , s hoc in primis pronomen de .llw agimus Pindicandum est multu es cum alibi, tum uero hic inter nos Graecosin diηιmilia. Primum apud illos Sui, id esZ,ς, οἴ, Goc σψῖν .ssius, Φων,e ι si,d 4γας, non fra
ne frequenti esse:s suus, id est, io
in minus stequenti esse:apud uos utros equentisina, croum usitat ima. items pro bis duobus apud eosdem aliud pronomen,ids, αυτ αυλ, MVm, usurpara: quod proprie est ipsius,ipsi ipsum,ipso: uti ex utroque compositum αυτῆ, Cyc. Et licet nonnihil differant, tamen crebro ιllud pro hoc poni,ut uix scias quid inter tria intersit. Neque me figit ad signandum disserenatiam illud lirare solere,quum pro hoc ponitur sed neis βιο an omnes id scriptores obseruartui. certe nec omisnes editiones seruatum habent quae babent,uix ubiaque: ubique bubcretit,non tamen in totum linguae Latinae responderct. Praetcrca hoc ipsum compositum