장음표시 사용
281쪽
' Ma DICI Naetummodδ valetudinem curat: sed animi quoque incorruptibilis, & cum Martiano dicam aeternia talis diademate coronati imperium, quod nobiscum Dijs commune voluit esse Sallustius, propugnat , & ne corporis servitio cum belluli subi,iatur , sedulo & diligenter vitare docet, Lucret.
lib. III. -- mentem sanari, corpus Pt aegrum.
Et paritersecti Medicina posse ridemus. Hinc scribit Theophrastus,Herbas ad animum,demores multa vim habere; & Galenus Theriacam non esse inessicacem ad animi prudentiam, acrimoniamque : corroborare enim senius, mentem' que vaporibus liberatam subtiliorem reddere. Quare Phoebus, ut testatur Hippocrates , animi &corporis curationem in unum coire arbitrabatur.
Que etiam caussis cur apud &gyptios atque Persas ijdem sacerdotes essent, & medici. Hinc etiam Carneades scripturus adversus Zenonem, ut resert Agellius, vel disputaturus adversus Chrysippum, ut vult Valerius Maximus, superiora corporis elleboro pugnavit,ne quid ex corruptis in Stomacho humoribus constantiam , Vigoremque mentis labefaceret. Hoc est, quod scribit Plato, purgationes & pharmaces medicorum hoc unum intendere, ut purum hominem & corpore & anima reddant. Si Cambysi sacro laboranti morbo, indeque turbato cerebro, fidus adfiiisset medicus, non usque ad fratris,sororis,uxoris,& aliorum domestis
282쪽
EN COMI v Μ. 33mestkorum caedem insanivisset. Si etiam CassariCaligulae, corpores mente valetudinario adhibitus fuisset Medicus, qui cerebrum, ut ipssem aliquando cogitasse scribit Suetonius, purgasset, non immani rabie efferatus ad venenorum & pugionum scrinia saevijsset. O mentis conservatrix Medicina, expultrixque furoris, quid non modo cor pusculum hoc, sed animus, sed vita hominum sine te eme potuisset ς Tu humanum genu, propagas, tu furibundos & infimos ad bonam mentem revo cas,depositos suscipis & restituis . Ad te confugim a te opem petimus,libi nos, VXores, liberos, iamiliam penitus totamque tradimus.Omnes dies,quos bene & ex praeceptis tuis agimus, taliciter nos ad vitae perducunt longinquitatem. Cuius igitur potius opibus utamur, quam tuis φ quae & vitae tranquillitatem nobis largiris, & aegritudinum mala
At Medicina quidem tantum abest, ut perinde, ac de hominum eli vita merita, ubique laudetur, ut a plerisque neglem,a multis etiam vituperetur. Negligunt,qui omnia fato regi,& morbos & sanitatem nato dari statuunt, quibus nihil interest, cui salutem & vitam, docto medico, an agyrtae com mittant. Sed vituperare quisquam Vitae pominem,& hoc parricidio se inquinare audet φ & tam im
pie ingratus esse, Ut eam accuset, quam vereri deberet cui fortasse vel inscius vitam debet ς Mihi certe sepius Libijt mirari tantam nonnullorum C animis
283쪽
34 MEDICI Nae animis ossusam caliginem ut Medicinam velut humano generi inutilem,Medicosque,si Dijs place. exterminandos ex hominum secietate, aut ad Garamantas & Indos relegandos esse contendant. Vt enim vanissimi de Lientiarum vanitate scriptoris Cornelij Agrippae vanitates omittamus: Ferdinandus Nonius Hispanus, &Michael Montanus Gallicus scriptor innumeris argumentis Medicinae usem & necessitatem impugnarunt, quibus vernacula lingua iam diu respondimus. Quod autem a multis obhcitur,Medicinam Ope scopo inenare, & non semper aegros sanitati restituere, concludere, idcirco artem nullam Medi cinam esse, merito absurdum iudica Ciceroni Neque successus semper a medico pendet. Λει δὲ
si,um exhibere promptum adea,quae decent facienda, sedct aegrim, o praesentes, ct externa. Patrocinatur nobis aureo ore ChrysostomΠs, cum I. interpr. in Psalm.v 1. considerandum esse scribit in Medicina quinque adesse debere, medicum,artem aegrotum, morbum, vim medicamentorum , inter quae, in
quit, potest esse pugna, & conflictus, quo essectus
impediatur. Nam 1i cum medico, arte, & medica mentis accedit etiam voluntas egroti,morbin Vin
Citur : si autem cum illis stare in acie desierit, ad infirmitatem seipsum reducit: interdum cum his pugi' at
284쪽
ENCoΜΙVΜ. 3s pugnat natura imbecillis facta, & cum ars haesitaverit, nec exitum invenerit, & vis medicame torum aliquo modo effugerit, quamvis cum morbo & medicamentis stet aeger. Quod si etiam adeo ex Hippocrate) probe quidem curet Medicus, morbi magnitudinesuperetur aeger, haec indici culpa non eri, nec etiam Medicinae. Non enim ut idem alibi,exigenda ab arte, quae non pro tetur. Quorum enim si cultatem, tum per naturae, tum per artium instamenta con sequimur, eorum nos opisces prosteri posumus, horum non item. Si quid igitur homini tam sterit,quod
Medicinae in frumenta superet, id ne sperandum quidem eri ab arte Medica erinci posse. Quare s res indico
non Dccedit pro animi sententia, in morbi vehementium remediorum vires superantem, non in artem lsam culpareycienda esst. Unde optime abdicatus apud Lucianum dicit, non recte accusari artis imbecillit tem, cum malum est insanabile. ' Et eleganter Ovid. Non est in Medi semper relevetur ut aeger, Interdum docta plus valet arte malum. erat ipse sicet sacras Epidaurius herbas, Sanabit nulla vulnera cordis ope. Nam profecto , inquit Iulius Scaliger, ne ipsa Natura quidem verus artifex videretur : quippe suo impedita fine nonnunquam aberrat, veluti Cum aut monstra componit , aut desecta edit corpora. Desinant igitur calumniatores Me dicos lacessere, quod non semper scopum con C a sequantur.
285쪽
36 MEDICI Nae sequantur. Desinant gigantum more cum Deo pugnare , qui Medicos honorari praecepit: &quorum artem ab altissimo creatam, ac a sesen te non contemnendam in secro legant codice. Imo vel a bestijs discant Medicinae necessitatem, quas sola Naturae instinctu sibi ipsis mederi observabunt. Omni siquidem animantium generi, ut ait Cicero, est a natura tributum, Ut te, vitam, corpusque tueatur. Et alibi scribit, omne animal seipsum diligere, & simul ac ortum est, id agere, ut se conservet, quod hic ei primus ad omnem viatam tuendam appetitus a natura detur, se ut conservet, atque ita sit affectum, ut optime secun dum naturam aflectum esse possit. Quare idem alio loco notat, simul atque natum sit animal, ipsiim sibi conciliari & commendari ad ea, quae conservantia sent fili status diligendae , alienari autem ab interitu, i3sque rebus, quae interitum videantur afferre. Hinc Testudines origanum, Mustelae Rutam mandunt, ubi aliquid de serpen te comederunt. Sues Cancros fluviatiles petunt, quorum esti capitis dolori medentur. Felibus Calamintha remedio est, indeque a vernaculo earum nomine Cattaria vulgo apud nos dicta. Auditum est inquit Cicero) Pantheras, quae in
Barbaria venenata, carne caperentur, remedium quoddam habere, quo cum essent usae non morerentur. Draco oculum obtuse videntem Fceniculo compunctum acuit: ut Hirundo herba inde . dicta
286쪽
dim Chelidonio, sive Hirundinaria. Vrsa cum
primum ex antro seo prodit, Aro vescitur agresti . cujus acrimonia aperit intestinum suum concretum, Alioqui nati a cum tentatur,ad Formicarum cavernam se confert, linguamquς suam pinguem,& dulci succo: mollitam exerens eis preponit, dum
haec formicarum fiat plena: quibus aeglusitis juvatur Cervae paullo ante partum perpurgant se quadam herbula,quae Seselis dicitur. Eaedem in Creta insula Dictamnum herbam monstravere extra hendis sagittis,percusse eo telo, pastuque eius herbae et ecto, testibus Plinio, & Semio. Quod tamen Captis, & Capreis tribuunt Aristoteles, Theophrastus, Cicero, Dioscorides, Valerius Maxiamus, Plutarchus, nec non Virgilius XI I. Ψα ubi plantam quoque describit: . Hic Venus indigno nati concili a dolore, Dictamnum genitrix Cretaea carpit ab ida, Puberibus caulem solys, ore comautem Purpureo. non illa feris incognita capris Gramiva, cum tergo polucres besere sagittae. Idem percussi a phalangis,quod est aramei genus, aut aliquo simili, Cancros edendo tibi medentur, ut ex Aristotele refert Plinius. Canes certa qua dam herba inquit Plutarchus, Gramen intellige vellicantem bilem vomitu expurgant. Atrecentiores putant rationem vomitorii & purgantis pharmaci nos edoctos ab animali, quod Caesari Vultur quadrupes appellatur quia illus tantoperQ
287쪽
38 i . MEDI CINaeve rapto expleat cadavere, ut inflatum, ac tympani modo extentum, sene ulterius, quae Vora-Vat, non possit - eoque subeat angustias rupium,
vel alias, atque istic constrictum, & ore evomat, di postica parto emittat, quicquid oneri erat naturae. Sed & volucris in Egypto, quae Ibis appellatur, rostri aduncitate marina aqua per eam partem se perluens, qua reddi ciborum Onera maxime salubre est, Clysterum usum luculenter demonstravit. Quod animadvertisse inquit Plutarchus & imitati dicuntur Abgyptij, & face
dotes eorum, cum se conspergendo lustrant, aqua ad hoc utuntur, e qua Ibis biberit: quod infectam, aut insalubrem nullam haec aquam tangat avis. In eadem aegypto Hippopotamus in qu dam medendi parte etiam magister extitit. Assidua nemque satietate obesus exit in litus, recentes arundinum caeseras speculatus . atque ubi acutissimum videt stirpem, imprimens corpus, Venam quandam in crure vulnerat, atque ita profluvio sanguinis morbidum alias corpus exonerat, plagamque limo obducit, ut praeter Plinium hodie nae navigationes testantur ; quod animal idem suo exemplo docet cum Hippocrate, pleniorem scilicet corporis habitudinem valde periculosam, ac propterea haud cunctanter solvendam esse, unde Venae sectionis comprobatur necessitas. Sed& cibi abstinentia quae Medicis pro remedio e me etiam solet curantur nomaulla animalia. Sic Lupi,
288쪽
ENCOHIVΜ. 39 Lupi, ac Leones cum fastidium carnium voracitate contraXerunt, aliquantum iacentes, &se calefacientes quiescunt. Quod de Tigri etiam re fert Plutarchus, lib. de solertia animalium, qui horum rationem reddit iub finem Quaestionum
Haec cum in Animantibus, quas nullius ratio nis participes agnoscimus, obterventur, ideone isti se mente & ratione donatos putant, ut S. Scriapturae decretis repugnent, & hominibus persu dere velint, Naturam, seu potius Deum, tot re media seustra conssidisse, aut hominem ad imagunem suam conditum, tot morborum tormentIS,
absque ullo solatio aut levamine tradidisse φ Quin etiam vel maximo necessitatis argumento illud sit, quod hodie vix ullr reperiantur in quocunque mundi angulo, qui non medicarum rerum, me dendique aliquam sibi peritiam arrogent QVO- modo enim alioqui omnes ad medendum adeo prompti essent, si non tacito naturae impulsit propter usiam necessitatemque cogerentur de hac re omnes solliciti esse φ Adde quod ab omnis aevi memoria coli, ornari , exerceri metuerit haec disciplina ab hominibus tam animi, quam sortunae bonis praecellentibus, principibus, regibus, imperatoribus, sapiendi magistris. Ac sapientiae quidem professores, quos Philosophos postea appellare maluit Pythagoras, primi exercue re Medicinam, primoque, ut scribit Celsiis, me-
289쪽
dendi scientia sapientiae pars habebatur , ut Scmorborum curatio. , & rerum naturae contemplatio sub ijsdem auctoribus nata sit. Homerum quoque , quem omnis lapientiae fontem predicant, Medicinae studiosem fuisse author est Plutaresius : & alterum Poeta in principem Vi gilium omni studio indulsisse Medicinae, in eius vita Donatus memoriae tradidit. Inter reges, &heroas Medicinae peritos accepimus lasenem τὸν iociny, a medendo appellatum Sisyphum Herculem, Achillem, Hermetem , Zoroastrum, Chironem, Salomonem, Dionysium Siculum, Iosinam Scotum, & imperatores Adrianum, Antoninos, Constantinum 1 v. De Alex- andro Magno refert Plutarchus eum non tantum huius artis, autore Aristotele , studiosum suisse, sod amicis quoque secti se medicinam. Verum hos omnes superavit ille rex post: Alexandrum maximus , uti Ciceroni laudatur , Mithridates, qui omnium ante se genitorum diligentissimus vitae futtili , argumentis , praeterquam fima , intelligitur , ut de eo Plinius. Hunc tanta negotiorum moles , tot regnorum imperium , tot bellorum , quae cum Romanis omnium hostium maxima gessit , sollicit dines , a Medicinae studio avocare non potuerunt Tanti herois res gestae in historijs a paucis forte leguntur : at ob inventio nem antidotorum , eta quibus unum etiam
290쪽
EN COMI VΜ. Iin hodiernum usque diem nomen & famam eius praeseri , omnium mortalium ubivis te rarum Ore celebratur. Hic primus Sanguinem anatum Ponticarum testibus Plinio, &Αgellio miscuit antidotis , quoniam veneno viverent. Idem Mithridation herbam invenit. Eandem nominis immortalitatem, quam regna dare non potuissent , regibus dedere Herbae, veluti Gentio Gentiana , Lysimacho Lysimachia, Artemisiae Mansoli, Cariae regis ori Artemisia, Pharnaci Pharnaceon , Teucro Teucrion, aliae alijs. Vt interim omittam Mercurium, Poeonem, Herculem, Chironem ceu ramum, Achillem. aesculapium, a se iuventis, .& nominatis herbis notos. Quin & barbari reges Medicinam sitis inventis excoluere , ut rex Medorum Sabor , cui multas medicamentorum formas apud Mesuen acce-
.ptas serre debemus , quibus hodie foeticiter utimur Qui & ipse Mesue , cujus libri in omnium manibus versantur , Abdelae regis Damasci filius fuit. Arabum quoque reX EVax de simplicium effectibus ad Neronem scripsit. At universam Medicinam singulari operi quod, nisi morte praeventus fuisset Er- 'penius , multo haberemus correctius tractavit Avicenna Cordubae princeps. Ac veluti artem medicam florentissimis populis , Philostyliis , viris princibus placuisse non ultima