Petri Criniti ... De honesta disciplina libri 25. De poëtis Latinis eiusdem libri 5. Poëmatum quoque illius libri 2. Ad hæc præter singulorum capitum sufficientem indicem, adiecimus alterum quoque, ..

발행: 1532년

분량: 664페이지

출처: archive.org

분류: 로마

111쪽

P ET . cR INITI DE HONE .

sumpto veru cum carnibus, usqi in forum illu insequeretur. Fuit autem Eurylochus acerrimo quidem ingenio,custasinodi fere hi sunt, qui atra bile sunt affecti: quod ab Aristotese philosopho at aliis approbatur. Na&Phavorinus a cadomicus: qui Pyrrhoniorum libros composuit, heroica hanc

quando Hercules,Lysander,Aiax,Alcmeon,ac BellerophGeodem uitio laborarunt.Socrate nunc &Platone mittam G. Nam Malachus quidem poeta excellens fuit,sed eo tum ab solliendo carmine praestantior,cu mente penitus foret alienatus, sicuti etiadeBacchis,&Sibyllis ut appellant cres: tuest. Quin et Augustinus copiose affirmat poetas ipsos no proprio, sed alieno ore carmen effundere. Quod a Platone proba/tur in eo libro,cui titulu fecit de furore poetico.Sed em de M

ira bile cu plura scribat Aricin probi. Frigida sinut) stolidos

Mignavos reddit,calida ingeniosos &amanteis,nimia uer attonitos &timidos.Sed haec alibi comodius explicauimus.c A P v T VII. Quo babitu,er forma eget Romana toga dc de alijs vestibus,q acuis, populo ascribatur .rum alia inibi non iniucunda addita.

Cripta sunt a ueteribus permuIta de uestibus, re eorum genere,sicuti a SuetonioTranquillo, Cortuito & alijs,qui diligenter quaesierunt,quibus e ltiam uocibus apud uarios populos signarentur, sicuti Graecorum pallium,Sardorum mastruga,brachae Gallorum, Germanorum rhenones, Romanorutoga, de quibus a me alibi di 'si est. Sed hoc loco notandum mihi uidetur de Ro.toga aliquid, quo habitu, quam ratioe accipieda ait intellisseda sit, cu nuper de re hac quaestio interdoctiores haberet. Ad huoc igitur modu Romani ucste hanc habuerusivel' uti

112쪽

st ,

DI S cIPLINA LIB. II I uti etianum in ueterustatuis& marmoribus con*icimus, quae togatae ob id imagines appellabantur. Erat aute uestisusQ ad talos,unde talares etiam togae a quibusdam dicun/ Tvires lage.

tur.lal seruata est Romae, usip ad aetatem Octaui, Augu/ssi,quoa a Fabio Quintiliano diligeter est obseruatu. Nam

deinde breuiores fuerunt,sic,ut a media crura essent demiosae. Rotundam uerd&apte caesam uolebant,ne enormis, uel indecens uideretur,si qua ex parte, minus iusta, nec eadem fuisset proportio .Sinus etiam faciebat,qui cum altiores cin/ctura extarent,decenter, honesia in partem sinistram du/cerentur. Ita enim desiderat 1: Abius in oratore, quoniam λdeat aptius. Merito autem reprelisnsus est C. Plinius quiratarem togam dixerit a Cicerone gestari solitam, ut ea ua rices uelaret,cum consuetudo tum foret, togas ipsas ad la ios usq; demitti: sicut Graecorum pallium erat. In superiori autem parte,humerum operiri debebat, iugulum ut attin geret potius quam uelaret, ne togae ipsius dignitas,di lati ludo,quae in pessitore visebatur,in angustum deducta peraderetur. Erant 8c manicae in toga usq; ad ipsas pene manu , neq; tamen ad imos digitos, quarum latitudo aequa re docens, magis decorem quam uenustatem praeserebat, ut cubrachium in agendo tollerent, teris togae partibus Optime responderet.Ita enim Romani togam fere habuertit. Nam in Mena Pompeii liberto togam nimis defluentem, atque redundatem, virulento carmine insectatur Horatius, cum sex ulnarum esset,eal amictus Menas, populo stoma chante, per sacram uiam incederet. Nessi enim licebat in urbe,praeterquam libero homini,hac ueste uti siquidem ecaetatis oc hominum in habitu uestium ratio est a senatu, po/ Habitu distinis Puloin Roma.seruata.Na di pueri praetexta toga usi sui, si/ cti Romani. cuti ex his notissimu est quae Uectius Praetext. in Macrob.

canis de praetexta ecbulla aurea copiose disseruit. Virili aut G i toga

113쪽

toga uti a sextodecimo aetatis anno incipiebant,disi quidam temere dissentiunt. Octauius enim Augustus duodecimuυfens annu auiam Liuiam defuncta pro concione laudauit,c quadriennio post ut ait Tranquillus uirilem togam as sumpsit. Viri aut Romani ut est author Gellius primo qui dem sine tunicis, toga sola amicti fuerunt: postea substrictasec breueis tunicas,citra humerum desinenteis,habebant: eπScipio Aphri quo Scipio ille Aphricanus, Pauli filius, cu in Gallum Sul/cήημε. pitiueiset inuectus,cucheridota illum tunica accubuisse,nosne stomacho affirmauit.Et re vera facta est aliquado mutatio in Romana ciuitate de indumentis gerendis:siquide O ctauius Augustus aedilibus demandauit, ne quem ciuem in foro aut circo pateretur consistere, nisi positis lacernis toga tos. Et cum forte pro concione uidisset penulatoru turbam, indignabundus occlamitans: En inquit Rominos rerum dominor,gentem, togdiam. C A P v T VIII. insem hi xo animo Pub.Vergilivi fuerit contra grammistas avim

epaes litteratores, ac eiusde eligans dictumsuper isto anig te: Tris pateat cesilarium non amplius ulnas.

Raditum est a multis, Pub.quidem Vergiliu bonis ingenijs ac eruditis plurimu gratiae Θc fauoris ostendisse,contra autem litteratores ac male do ctos homines, mirum est qua affecto ec infenso animo fuerit:qubd in his maiorem audaciam ac impudenti am, qua maturitatem dc iudiciu uideret. Ex quo proIatis etiauersibus,hoc totum aperte asseruinsicuti Iunius Philargyri us,ec Servius Honoratus referunt. Sed quod in veruculo Uergiliano acciderit ,de caeli spatio, grammaticis conque remibus dignum sane uideri potest adnotatione. In hoc emcarmine ex Bucolico ludicro: Tm

114쪽

Tris parat cielistarium non inplius viras,

eum Cornificius,& alii quidam gramaliel dubitarent,ames, et a poeta perquirrerent,siquid forte remotius subesset, per lepide responsum est a VergiIio, se in ea re grammaticis o mnibus crucem fixisse, in qua assidue distorquerent: quod ipse etiam Pedianus a Vergilio audiuit,quemadmodum Iu

nius idem Philargyrius in Uergiliano commentario refert: cui tamen Pedianus respondisse traditur:Mihi certe nullam crucem : non enim sum id anxie quaesiturus. Quantum uoto doctrinae Uergilianae,ac eius felicissimo ingenio concesserit Pedianus cum ex aliis multis declarari potest,tum quod idem Pedianus librum quoque contra eius obtrectatoreScomposuit, qui Pub. Uergilio di historiae falsitatem ec iurata ex Homero obiiciebantaeum in utroq; non defensionem modo,sed gratiam di laudem singularem merito inuenerit, quemadmodu Eustathius ac Furius Albinus erudite di coinpiose apud Macrobium testantur. c a P v T IX. De bis hominibvi,qui stipsos in puteum iucunt, o quid in c-sa,exemplis de Laurentiatio G alijsadducts.

V*sixum nuper est a uiris prudentioribus, quo

nam fato acciderit,ut hoc ipso anno in parte Galliat quae a nostris Lugdunenss dicitur non pau/ sicae quidem foeminae, seipsas in puteos ,'in umdas coniecerint: ec si nullo ut apparebat corporis morbo uexarentur.In quo nihil certum,aut etiam dignum est MIMtum, praeterl quod hoc totum plerit potestate siderum,aetalli defluxu fieri ai bitrati sunt. Unde furore perciti homines

uiolenta nece occuberent.Nec enidesvnr exempla apud ueteres quibus aperte colligitur,plurimos tali morbo auectos

se intercinisse,quod a ueteribo tame in deoru iram re quavG s ultionem

115쪽

s PE T. CRINITI DEiΗΟNE 'S. itationem resertur. Nam de his qui graui morbo, aut peste lenentur,uulgatius est, quam ut de hoc tradendum sit. CuGallenus quoque ec Hippocrates in medicina praestam reis uinciendos praecipiant aegrotos, sicubi pestilenti, uel grauissima febre infestantur. Quod in his maxime acclacit, qui pestilentia laborant, in celehri illa Atheniensium traditur,in qua permulti se ipsos passim in undas iacebant: quod a poeta Lucretio eleganter explicatur:

nulli praecipites L mphis putealibus alte Infinios partim gelidos, ardentia morbo

membra dabant nudus m iacientcs corpus in undas.

Nem, Testis mihi& Pontanus, uirginem Neeram in Salentinis paucis ante annis sese in puteu derjcisse. Scd hoc nimia indignatione factum constitit,quod ab eo se repudiata uideret, . cui pro coiuge pacta erat. Sed em quod nus accidit in Peὸ Petrus Leont-Leonio mirificu certe uisum est, quado is 5c in philosio με phia uir excellens,ac prudelia prope egregia, in puteu se in Laureti angi Floretino suburbano imersit. Od etia mox Laurentiano forentisμD Florentino coligit,cuius ego academiam aliquado accessi, eius in disciplinae auditor interfui, cu Aristotelis, at Hipγpocratis comentarios magna eruditione exponeret. Sed in obitu hoc Laurentiam,cosensum est a medicis, fuisse illum atra bile sic percitu, ut Hippocratis uinculo necesse fuerit ilγlum alligare. Quaquam es hoc ipso anno sceminae aliquot in Crotoniensi agro idem factitarunt.

c A P v T N. . De populis qui humuηa carae vocantur,o quae IlieronIamus de Scottis gente Britannicascripserit.

Requens mentio est apud ueteres authores depopulis Anthropophagis, qui uidelicet idcirco sunt a Grae is appet tali, quod humana carne u scantur.

116쪽

DIs cIPLINA LIB. I I r. . ues Icantur. Nam apud Scythas inquit PIinius plura genera sunt, quae humanis corporibus uescunt. Et in medio .ppe orbe terram Sicilia Zc Italia, getes fuisse olim huius mostri Cyclopas Sc Lestrigonas dictos costat. Sed idem relatu est etia a Hieronymo de Scottis. Q hi populi ab hoibus esitam dis no abstineret. Quod hercle mirum est, cu ad ipsam Hieronymi aetate id ageret. Sicem refert idem quo loco uarios ipopuloru mores ac ritus 2censet. Quid inut)loquar de catoteris nationibus, cuipse adolescentulus in Gallia uiderim, Scottos,gente Britannica,humanis uesti carnibus Et cum p sylvas porcoru greges, re armentoru0 ecuduiu reperiat, astorii nateis,et meminarii papillas solet abscindere.et hasolas ciborii delitias arbitrari.Idem etia Scotti quasi Plato/nis rempu.sequetes, nulla Ipriam habet coniuge, sed pro libidine inquit more pecudum lasciuiunt. Qiaod a me de Scottis eo libellus est obseruatu, quonia & doctiores quida opinati sui:de his quide populis, nulla Romanis impatoris hus cognitione fuisse,in qua sententia & Hermolaus Bara harus titit. Nostra asit aetate copluris cu Carolo Francorum rege Italia inuaserui, qui sub eius signis militarent sunt emin dirigendis maxime sagittis uiri acres atq; egregii.c A P v T NI, De lapide curulis mirifica obserualla,quod ex eo vestes comtexuntur in ignem posita a mculis emundentur.

E Carystiis columnis atq; marmoribus,coplura ab his tradunt,qui de lapidicinis scripserui:de ibi lo aut genere lapidis qui ad Carystiu celebratur, .lcum alii multi, tum praecipue Straho miranda quaedam describit, cum netilem huc atq; texile esse referat. Quin ex hoc ipso lapide malitia insit Straho egregie coteriator absolui. Quae si forte contraxerint sordeis, & in ignem deserantur,

117쪽

sa P ET CRINITI DE HONE s. deserantur,facile quidem emundari atq; omnis matulas tolli, ae si in lauacro fuerint. Quod ego ob id obseruandum

existimaui ut apertius intelligamus, nihil tam mirum uideri in maiestate naturae, quin illud ipsium magno consensu a dioponeat,etiam si male docti nomines atque antiquitatis imperiti,uel talia impudenter contemnunt, uel inepto risulant mendacia explodunt. CAPUT XII. Iicvi in epistiti M. zj ad Trebatiu expositus de Philamtepuimprudemer quibusda deprauetur ac Also itide exponatur.

Ulti hactenus fuerunt, qui in commentalijs Am geli Politiani, quibus miscellanea titulum fecit, complura uelut absurda, di imperite exposita adnotarui. Nam cuicpinsitum prope est,aliena ma in

eis detrahendo reprehendere, quam sua docendo compro/are. Nos autem eos homines laude dignos, at commenodatione censemus, qui legendo,scribendo,atiu commentata do, permultum uigilarunt etiam si non sunt omnia in bonis disciplinis consecuti.Quod ea ratione dictum uolumus, ut eorum inscitiam, ato ineptam audatiam reprimamus, qui

in hoe Iiterarum certamine uolsellis ut inquit Varro non pladiis pugnant. Sed his missis M. Ciceronis locus expone dus est in epistola ad Trebatium iureconsultum,quo loco de PhiIoctete agitur, cui smilem dicit Trebatium, in locis uariis peragendis. Deinde quod in Britannia inquit non minus quam Philocteten te praebuisti planc non reprehendo. Quibus uerbis Cicero significat Trebatium ipsum pam certo loco consistere, sed peregre uagari,S sipe staculaco plura quaeritare ad exemptu Philoctetis ut ex Graecis quot fabulis colligimus, in quibus Philoctetes inducit post acce Pta iniuria, Per uarias urbeis ac regiones deserti. Sed eiusde Ciceronis

118쪽

DISCIPLINA L IB. III. UCiceronis uerba repetenda sunt, ex epistoIa ad 4Fratrem, ut apertius intelligamus, quam sit hoc loco absurda mentio dePhilotheoro. De repub. inquit nimiu te Iaborare doleo, re meliorem ciue esse, quam Philoctetem, qui accepta iniuria,illa spectacula quaerebat, quae tibi acerba esse uideo. Ex his aut uerbis, nemo est qui non uideatPhiloctete esse legendum, non Philotheorum, quando re ueteres quo* codices huic sentetiae astipulatur. Quod ego cuPolitiano retulissem,

angenue quide Ramice professus est,no fineis modo se haς in i e,sed ipsiam quo possessionem concedere.

mul landis ex aut re Burd sane:de de Agratijs etiam CrLacedaemonibus,qui impune furta committerent.

Omplura passim apud ueteres de furtis Ieguntur,quibus legibus,atin supplici js muletari o porteat.Sed illud ex librisBardesanisde fato apponendu putaui. Apud Bactrianos inquit)populos qui pauca furatur,sputis dehonestari sb/lent, talis ignominia dedecorantur. Apud Atrios item,qui minima furantur, lapidibus obruutur.Quod Zc Pamphilus Eusebius recenset, quo loco de fato contra Caldaeos,& mathematicos disserit. Lacedaemones autem uiri,&acres imprimis, ecsobrii, patrio iure ac legibus, furadi usium permisersit,nein id ipsum ob turpiorem quaestum,aut ad sumptu libidi/ni suppeditandum, uel oppulentiam congerendam,sed pro ipsa ut inquit Gellius discipli na &exercitio rei hellicae quoniam sedulitas illa,& solertia furadi ingenia Θ animos iuuenum acueret, atq; ad insidiarum astus excitaret, di uigilandi tolerantia obfirmaret. Apud Aegyptios item uetustillimos

illos furta omnia fuisse permissa oc impunita traditu est qua

119쪽

ss P P T. CRINITI DE HONES. in re illud M. Catonis ueluti ex delphico seruatu est,in oti. . - ginibus de furtis. Fures ait priuatoru furtoruin neruo atqycopedibus aetate agiit, fures publici in auro ac pulpura.

C A P v T XIIII. Triginta mi id deorus poeta Hesodo celebrati, Cy a N . Varrone ecce Ioues,G quam ridicula foret ueterοῦ de dijs opinio.

Cripsit Aenomaus libra de fallitate oraculom, in quo flagitia ola Apollinis, S uatu decepti sdetexit.Quo aut Ioco refert imperatum H sse ab

Apolline Mithymnensibus, ut ligneu Dionysucaput coleret,XXX.inquit millia deoru in othe terraru haberi idq; ipsum a vate Hesiodo fuisse assertis. Septimius uero Tertullianus in apologetico cotra geliteis, trecetos inquit Ioues, seu mauis lupitros a M. Varrone dinumeratos eosqi sine capitibus introductos. uo circa no inepte dictu uideta quibusda philosophis, iste eos maxime demeteis aliu insanos, a rebus omnibus,& adesse deos putauerint. Et uvria flagitia,quael obscoenissima dictu sunt, pro numinibus coluerint,quod ab Augustino etia & Firmiano, logis uoluminibus. atl magnis couitiis incessit, deridet ato explodiaturatassociosvest inqt Tertullianus peroia deoru nomia uelle decurrere, qui colerent a ueteribus, cu tot,tancy uarid, noui,ueteres, serus,barbari, Graeci, Romani, peregrini, ea Ptiui, adoptiui, propriss,comunes, masculi, sinminae,rustici,

urbani, nauti, militares, enumerentur. c A P U T XV. misint apud Aegγptios sarabaγte sacerdotes, de decorῖ moribM,atis tinprobiginia simulatione ex Augustino, π Nicroo

Ermo habitus est in Marciana bibIiotheca, a Pis co Miradula &Politiano de quibusda hereticis,

eoru* disciplinis,atq; opinionibus.Tum de Huagustini

120쪽

hucini egregia & singulari doctrina,in examinandis refel

ndis,atq; ericledis illorii erroribus,qui Christianoru memteis,ueluti proserpens licdera,facile implicant. Inter alia uero complura quaesitum est,quinam forent Sarabaytaeiacera dotes,quoniam in Augustini epistola mentio de his obiter facta sit.Qua in re,cum nihil responsum fuerit: putaui hoc loco ea subiicienda, quae de his relata sunt, ab eodem Augustino ex Hieronymi ti aditione.Tales sunt inquit) Sarabaytae sacerdotes,ut eorum genus omni affectu, at studio sit deuitand Ipsi deni in Aegypto positi sunt, in foramini lius petrarum habitantes,induti porcorum & boum pello

hus,cineti funibus,paImarum spinas ad calcanea portates, adcingulum ligatas, discalciati, ec sanguine cruentati. Ca uernis exeuntes, ad festum Scenophegiae pergunt Hierosolymam. Et sancta sanctorum intrantes, paupertatem diab stinentia praedicant a se seruari.Tum barbam, spectante po/puto,ibidem acriter pervellunt. Itaq; nummis, tali astu, eccommento adeptis, in stam regionem remeant,& in laetitia cc dapibus epulatur. Hos inquit)Sarabaytas Augustinus, nolite obsecro imitari. quia non heatos illos, sed in magnis supplichs damnatos merito esse praedicamus. Uidentur em pro his ab Augustino Hieronymo accepti,qui cum uul/tum leueritatis uendicent,aiss seueritatem egregiam pras ferant,in recessu scelera omnia re flagitia retinet. Cuiusmo/di homines Sc a PauIo & a caeteris magnopere exagi tantur: si quidem Catones Curios simulat, ut inquit ille uiuiit aute bacchanalia.

Finis terti j Iibri, comentariorum Petri Crinitu

SEARCH

MENU NAVIGATION