장음표시 사용
131쪽
augustae urbis ad aequilibriis factam rettulerint. Sed em pii
ramus non aliter hoc accipiendii, quam ut ipsam dicamus Romam ad aequale regula,ec quasi vis.μιλῶ, in quadrasam speciem construetam,quod oc Sex.Pompeius ex Verrio te statur,ratione loci ac moeniu habita. Unde Plutarchus etiauir in perquirendis Romanis antiquitatibus diligens, i .o uocat. Nam& in caeteris quocpaedificiis, dicimu Saliquid ad aequilibrium copositum, quod aequa ratione ab Glutum re undecunq; pei sectum appareat: tametsi hac uocem, quae est aequilibrium, ex tabulis decemviralibus, sebmus profectam, quo loco lex talionis cotineretur: quando Sex.Cecilius poenam talionis ad aequilibrium factam exposuit,hoc est, di ., habita iniuriarum ratione, ut ipsam uidelicet talionem quasi adamus ina,& libella aequi/parent atq; expendant. Haec em uerba sunt legis. Si membrum rupit meum,e pacto talio esto. Quod re Gellius uir Romanus ex Phavorini philosophi disputatione recesiuit. Sed ec M. Cicero Latino uerbo exponens aequili Britatem appellat,in libro de natura deoru, cum de atomis
illis Democritis agit. Confugis inquit) ad aequilibritate, licenim si placet appellemus:tametsi scia in uula satis quidem codicibus aequabilitate perperam scriptu. Noliri uero iureconsulti ut id etiam referatur inter urbem,re Romam differentiam haud ineIegatem ponunt, ut urbem uidelicet Iocum duntaxat intra moenia intelligamus: Ro/mam uero di ipsa etiam suburbia,quae 3 iuxta urbem circuulsantur. Eol id asserui, ut intelligi facilius possit, quae aut Nomae, aut in urbe iure legationis comprehendant,nc quid in Erciscuda familia disicriminis aut fraudis nasceretur. De
Roma autem quadrata,eiusq; ratione, comodius egimus:
ne illud QTnnii carmen minus a nostris intelIigatur:
Et siis tum cur ut Romae regnare quadratae cum
132쪽
DIs cIPLINA LIB. IIII. 3 ἐτι cum primo haec saxo apposita foret, in specie quadratam constituto,ut Pompeius ec Dionysius tellantur. Quod ocnoster Ber. Oricellarius in suis commentariis de urbe Ro/ma diligenter exequi iac A P v T N. V De P γthagorica philosiphta,ac de Iani stonte quadruplici, ac de Manasse rege, sjIlutua cum Acie quintuplici. Vide ueterum theologia comentarios scripse/run pleracp uolunt de diis, eorumcii simulacris . allegorice intelligi.Sicuti Θc Pythagorici philoη in sophi qui arcana illa caelestis disciplinae, ac rerumysteria quodam quasi Uelamento obduxerunt,ne temere prophanum uulgus ad ea accederer quod apud nos macro hius & Fabius Planciades demonstrant,ut Graecos muta mus' qui multo copiosius hanc partem absoluerunt. Sed ID bitu mihi ea referre,de Ιa no,eiusq; simulacro, quae ex BasDsanis commetariis Uectius Piaetextatus recenset, qui eum ait appellatu fuisse bifroque,quonia θc stupet u Sc inserit ianitor habeat .Quod in fastis etiam Ouidianis patet.Sed qua druplici facie eunde finxemtin quadriforme ut ait Bassus Iam quadrkuocarunsiquod uniuersia climata sua maiestate complexus stimis. est, ct in quatuor orbeis parteis consipici sicuti hoc ipsum Iani simulacrudemonstrat,ex quo Saliari carmine ut deorucleus celebrat. Augustinus cum de Romanoru dijs disserit: Ianum inquit ipsum bifronte, di quadrifronte etia, tan*geminu secerunt. Et quonia plurimi dii selecti erubescedaperpetrando amiserant fronte,quanto iste innocetior esset, tanto frontosior apparet. anasses quoiu reXHebraeorum, cum statuam sibi poneret, quincuplici facie ornata uoluit,
quo maior in eo prudentia.& maiestate ut puto signaret,
133쪽
PET CRINITI DE BONES. quod Eusebius Pamphilus ex Nanethi analibus tradit.Nacum is prophetam Elatam interfecisset,statuam sibi posuit, quinq; facies habentem,quod in sacra etia historia legitur.
c APUT XI. momodo accipiendum βι apud Varronem limbus XII signorum, crunde crium G mundus dicantur imias versus additi ex Varronis Menippeis,quam venofimi.
Uide cado & mundo scripserat,copsose quidem
oponunt, qua Origine,quo motu, quibusqi par tibus censeri debeat: utPlato&Aristot. M.quoiuCicero,inllibro de uniuerstate,que magna ex parione in Latinu sermonem transtulit,ahunce hoc tota diu eruit.Qtiae res cu saepe numero se ad considerandum osserat,putaui tore non ind ignu,s M. Varronis uersiculos ieserrem, quos in Menippeis satyris seu Cynicis, no minori elcgatia,quam do strina inseruit,cum caelum ipsum,ignemqῖ,α mundum pro eodem habendum tradat. Sic enim in Dolio satyra, ut Probus etiariterius testatur inVergilii comentario:
nundus inquit domus est maxima omnium,mam quing, altitonae fragmine zonae cingunt:
Per quam limbus pictu bis sex sanis
Stellimicantibus, tus in obliquo aethere Iuna Bigas acceptat posthumi cui Septim foetet.
Uo catur a caelatura caelum: Graece ab ornatu Latine a uritia mundus. In histinabu scribit per orbem cu duodecim et limicantibus signis deferri. Vocat aut limbum hoc Ioco P erentius Varro, circulum illo,siue partem, quae Graece diacus dicitur:qua uoce &Plinius utitur.Quin apud eunde Varronem Coissinius inquit,capellarum dentes,inimici sationis, quas etia astrologi ita recepei ut in caelum, ut extra lim Dum xu.signoru excl userint.Quod autem a caelatura cael um . diab
134쪽
& ab ornatu . ,- , Gratia dicatur, cu multi reserunt,tum C. Plinius,qui hunc ipssim Varronis locum,ut alia multa secutus.ad hunc modum scribit Quem .c μὲν Graeci nomine ornamenti appellarunt,eu ct nos a perfecta absolutata eIezantia,munda, caesumiu, haud dubie caelati argumeto diximus ut interpretatur m .inrro. Adiuuat ec rerum ordo,descripto circulo, qui sgnifer uocaturin xu.animalium eiugies,ct per illas solis cursu congruens tot taculis ratio. C A P v T π I I. De quibusa legibus,CI eoru praemio,qui talicis mulis interemissent,in
libris Arijst. σq- Hrmianus contra Ennium, Icicerone protulerit.
nue Gimicando,ex hostibus aliquot occidissent:sia M'd DRyli nis populis, Persis,Thracesibusore aliis. Sed ea libitu est in praesens annotare, quae ipse Aristoteles in Politicis prosequitur,de his scilicet ciuitatibus ac nationibus, quae siuas leges, at* instituta,ad militarem discipID
nam augendam, confirmandam statuerunt, sic, ut ex crimore hostium ac caldihus maior animi uirtus atq; dignitas ha
nes besalios,eOmplura sunt instituta. Sed em lex aliquado apud Macedones fuit, qua cautu eos homines capistro cin nullum hostem interemissent. Apud Scythas aute ocillud decretum caelathi tantis incelchri conuiuio citculatam patera accepturies lent, qui ex hostibus aliquot occidissentilberi autem gens admodum bellicosa tot erigere obeliscos circa sepulchrum consueuerunt, quot ex numero homun callent.bed arthaginienses pro expeditionum numero, in quibus meruit en anuloru ornatui etinebant Quo factu est,ut complures,tu maxime insignes sint habiti, qui animo
135쪽
4 PET cR INITI DE HONE . acres,ato seroces,muItos in praeliis,cum magna strage ob truncata ni. Apud nostros aut Romanos Scipio ille riphucanus magnopere apud poetamEnnium gloriat,quod per έanguinem hostium ec caues,uiam sibi ad canum aperuit: quod ipse quidem Coelius Firmianus, uelut impium ac scelestum facinus uehementer exagitat, Ennium* oc Cicero/nem,ea in re uanitatis ec impudentiae arguit,cu in hunc mo/dum de se idem Scipio apud Ennium loquatur: Si As eaedendo caelestiastandere cuiquam, Nibi oli caeli niaxim porta patet. O quantis in tenebris Aphricane inquit Firmianus uersatus es,uel potius,o poeta,qui per caedes di sanguine, patere in caclum ascensum putaueris. Cui uanitati 5c Cicero asseritit. Eit uerb inquit Aphricane, nam ec Herculi eade ista uia patuit.
c a P v T XIII. Petronis Arbitri carmen appositum in quo ciconiam pictatis cultricem er gracilipedem dixit, tam inibi de alitis eiusdem pietate non indigna relatio.
Egebamus nuper Veneths ego di Ioannes Ue netus, Petronii Arbitri Satyricon opus contra declamatores, in quo cum alia multa nos ma, gnopere affecerur,tum illud praecipue carme,iri quo de pauone G ciconia ludcs, illu habylonico aureo amicium,S ciconia pietaticultrice, gracilipcde, choralistria,S exul hyeme appellauit.&d asscribemus eiusde uersus, eoo libentius id agendu est, quod in uulgatis fere codicibus, no pauca deprauata,ato interlisa diligens lector comperiet. Tuo pasto inquit clausius pauo nascitur.
Plumato amictus aureo babylonico.
136쪽
Pleusiciatrix gracilipes, e rasistriae inuis exul Dem titulus tepidi temporis: Nequitis nidum in cacabo Irtit meo.
Nem desunt apud ueteres, qui resei at,ipsam quide ciconiae cicthli stati imaginem exculpi olim solitam super sceptris regum, quo pia regis M. eorum pietas,ato iustitia indicaretur. Illud enim uetus ..n piri uinat is peruulgatum est,de ingenio at* pietate ciconiae erga parenteis,quod etiam diuus Ambrosins cofirmat. Qui Romanorum inquit) usu alitem hane pietatis nomine
honestatam. c A P v T XIIII. De Iegatione Gallorum ad regem Alexandrum Me de illorum congrua,ta' opportuna responsione,contra ambitiosam regis insolentium.
Uanta celebritate nominis,aim magnitudine in , perauit Alexander, Philippi filius,uniuerra anuquitas memorat, quando nemini par felicitas,&animus in obeundis bellicis rebus,ato superan dispericulis contigerit.Quo factum est,ut plerae* nationes ato populi,muneribus summis atQ honoribus,illum decorare,aim augustiorem reddere conarentur. Sed quae de Gallorum legatis scripta sunt ab authore Strabone, uisum mihi est,ut hoc loco adnotarem,ad hanc enim prop. sententiam
de Gallis, Alexander inquit ille Macedo Philippi filius,
in ea nobili expeditione,quam contra popqlum Thracen sem suscepit, cum Triballorum praeterea gentem inuasio . . set, Gethasipis accessit,eorum4 urbem in suam potestaγtem redegit. Itaq; paulo mox a Syrmo Triballorum rege, , alijs permultis munera capiens, ad suos remeauit. Sed interim ad Alexandrum mittuntur, amicitiae eius conse quendae nomine Gallorum legati, qui eam regionem Prope Adriam incolebant . Eos uero Alexander pro re
137쪽
τε PE T. CRINITI DE HONES.gis dignitate cum comiter,atq3 amice accepisset, in celebri ut sit couiuio legatos vigauit, quid illud praecipue foret, quod illi praeceteris extim eicerent sputauit enim de seipi Galaris resto responsuros) Qua in re Galli ut homines sunt ingenio timsio ad Alo. pliciatq; barbaro) Nil aliud responderuirt)o rex,quam ne caelum supra nos corruat In quo delusa est insolescentis re/gis ambitio,& importuna interrogatio,
e A P V T V. Poeta Vergili1 uersus appositi de Numa rege, quod canus in adole cretia fuerit,er quod Strabo id ipsum de αTranquino rege rettulerit.
Ub. Vergilii uersus sunt in libro aeneidos sexto.Qnis procul ille autem ramis insignis oliue Sacra strens s nosco crincis incanas menta Regis, Romnis primus quilegibus urbem Funaabit wuribus parius, π pa pere terra
Nisus in imperium. Quo loco de Pompilio Numa intelligendu est,quonia sic ipse author Uergibus uidet sensist citiam Honoratus Seruius canu fuisse N umam a prima aeta/te asserit, eoq; nomine dictu a poeta Uergi. Incanus menta. quod equide no recolo me uno legisse apud alium quenlex ueteribus. Strabo aute author grauissimus, ec in priscis monumetis diliges,Tarquinis resti t fuisse a pueritia canoscente. Urbes inquit xii. conditae sunt a rege Tarquino,in quo tam egregia floruit sapietia, ut ab ineunte pueritia ca/tari in lauru-num fuisse referat. Neq; aut me latet periphrasticos posse aene .cipi canos in homine, pro senili prudelia, di in iuuene canis canities in iuαciem pro sepientia. Sed utcun* sit, minime hoc praetereun/κene . dum existimavi, quod in hac re obseruatum est a Strabone de regeTarquino , cu praesertim Verg. ide Numae tribuerit. - Finis quarti libri commentariorum
138쪽
Gimus nuper ego θc Laurentianus cu Io. Pico mirandula, qui ut homo in optimis quibusl disciplinis maxime occupatus, coplura docte di copiose rettulit, de prin/cipiis ac uarietate scientiarum,tum de multiplici ph lo phiae cognitione oc authoimipud diuersos populos atq' regiones .Sed inter alia mulHebraeis, Graecis,ac Romanis quatum equide memo ria possum repetere, in hune modum disseruit. In Hebraeo/rum inquit philosophia omnia sunt uelut quodam numi/ne sacra,& in malcstate ueritatis abdita,ceu prodigia quadaec arcana mysteria. In Graecorum uero disciplinis, ingeniti, acumen. 5c omnigena eruditio apparet, ut nulla unquam gens fueri quae dicendi copia, v ingenii elegalia,cum illis possit coserri.in Romana uerbacademia, ea fere omia, quae ad ciuitatem θc uitae mores pertinent, grauiter, di copiose sunt explicata, ac magnifice dicta: sic,ut grauitas marime
Romanis,& imperii maiestas: Graecis ingenium re acum Hebraeis doctrina secretior & quasi diuinitas ut Picus dicehat asscribi possicquod ipsa Mosis uolumina, ec uaticinia illa prophetarum magnopere probant. Ad hanc igitur sen/rentiam noster Picus ue ueteru disciplinis arat ingenijs disse
139쪽
at Sed enim m. quo. Cicero de Graecis ipsis eleganta
quidem haec protulit,in oratione pro L.Flacco.Hoc ego dicam de toto Graecorum genere,tribuo illis litteras,do mul/tarum artium distiplinam, non adimo sermonis leporem, ingeniorum acumen,dicendi copiam:denim etiam liqua si hi alia sumunt, non repugno, testimoniorum religionem lamblicus. ec fidem nunquam ista natio coluit. Quin&Iamblicus,in/ter PIatonicos nobilis, Graecos ipsos leuitatis atm incoliantiae accusat, cum Aegyptios uel Hebraeos quos appellat Barbaros in deorum cultu at*obseruantia,costantes satiumregios asserat. sed eius uerba subscribam,cum grauiter ex copiosephoc totum In sius mysteriis expresserit.Par est in/ quit) in deorum cultu ritus ueteres,tanquam sacros di optimos semper custodire,eost intactos,& inuiolatos seruare, ne quid omnino addatur,aut etiam adimatur. Hinc enim factum est inquit ut numina ipsa ct uota,comminuta ac debilitata appareant, quod ex ipsa quidem praetiaricatione, ac novandae religionis studio pmulta immutata sint,& in dies magis immutentur.Nam oc Graeci ipsi suopte ingenio, rorum nouaru studiosi,in quamlibet partem facile ad quaecumomenta uertuntur:ut qui leues sint,& instar nauis,in qua nihil sabuli insederitinihil omnino seruant,quod a maiori hus acceperint, sed immutantes stibinde,omnia uetera essciunt,& ex ingenita leuitate, alia atq; alia commutant, in re nulla constantes. Barbari autem unquit ut moribus firmiat in integri senu sic etiam in hisdem sermonibus ato se tenths maxima constantia perseuerant. Quo fit, quae, ut ipsi diis metito supra alios insederint, ec orationes offerat illis maxime acceptas,quae
nulla ratione ab alijs possunt
140쪽
gnis D I S c I P L DA A 1. I B. v. '. c. A P U T. creditum esse ad gratiam Cr forniam cosere, cibin ex lepore,tum lepida bi torta de Alexandro Seuero impera.adduit uesculis non invenustis.
Actum prudenter est a Constantio Augusto imperator qui principum Romanorum mores ac uita describi curauerit,eol studio re affectu res eorum gestas legebat, ut nihil ad imperium Ro/manum,eiust maiestatem seruandam,magis pertinere iu/dicaret:si quidem non gesta modo principum in his debet explicari,sed etiam mores ac dicta copiose reserti, nequid aposteris desiideretur,quod ipsam humanitate, eiust cultu instruere,atq; communire possit. Illud autem de Alexadro per Seuero imperatore libenter legi qui Leptitanus fuit, elegantiisq; poeticis 5c omni eruditione plurimum delectatus,quod in urbe olim de forma eius ac decore dicterio noillepido circulatum est. Sed enim ex ueterum iocis, cum hi homines formosi ac uenusti per septem dies credantur, qui leporem comedant, ac idem Seuerus Alexander quotidie lepusculos esitaret, iocus emersit in uulgus, imperatore ex cibo leporum, formam sibi ec gratiam aucupari. Sed appo nemus ipsos uersiculos, quo facilius rei sestiuitas, at* im Pelatoris resiponsum appareat :in quibus non carminis*bi late,sed urbanitate potius uir mediocriter doctus agnoscetzPulchrum quod uides esse nostrum regem,mem Sγrum sua detulit prodigor Venatus facit π lepus comesius Ex quo continum capit leporem.
Quibus Alexander eleganti responso talionem rettulit,&quidem Graecis uersichius , sed Latini tantum repetiuntur