장음표시 사용
401쪽
D I S C I P L I N A L IB. XXI. 1isso, qui nec adoptiuum bonum filium habuit, cum illi eIDgendi potestas fuisset ex omnibus. Falsus est etia ipse Tra/iant in suo municipe ac nepote deligendo. Sed ad genitos ueniamus .Quid Marco felicius fuisset, si commodum non
reli quisset haeredem et Quid Seuero Septimio, si Bassianum non genuissec Ap v T
Quomodo si accipiendum Itidium, π qua η multiplex
fuerit,ac nonnihil etiam de alijs mensuris.
CLptum est a ueteribus diligenter de mensuris, earum qs uarijs ac diuersis rationibus, hoc est de iugero, miliatio, stadiis , di parasiangis. Nos hoe loco de ipso stadio breuiter agemus, quo inscitiam quorudam, ait ineptias devitemus qui cum de re hae nuper sermonem haberent,imperite simul atq; perplexe dis seruerunt. Ita* sciendum est, nomen ipsius stadii, diuer sum ac multiplex suisse,ium spacio inter se dissimili, praeci/pue autem nominatur Olympicum, Pythicum, di Italicu. Nam Pythicum quidem pedibu millenis finitur Glympis cum pecii hus ccItalicum pedibus cxxv. Sic enim Cen/sbrinus refert,qui de natalicio ad Cerelliu scripsit.Neq; me latet Herculis quoq; stadium ab antiquis celebratum, quore pedes haberentur, quod ipsum stadii spacium Hercules suis pedibus metatus est Pisis apud Iouem Olympicum de quodZ Plutarchus, oc in Atticis Gellius meminerui. Nemdesunt etiam authores,qui tradant octauam partem miliarii in ipso stadio fere cotineri,ium diaulon, & dolichon adduci Ut enim stadii mensura pedes cccc habet in uniuersum : ita diaulus, M.cc:dolicus stadia xv,& Schenus xxx ut ipse etiam Plinius refert: et si hoc totum in Grocorii comentarii' cum a pluribus aliis,tum ab his relatum est,qui Platonis Ie/
402쪽
ges interpret Ii sunt quo loco de currendi ratione, di ludis Olympicis disserit. Pollio autem Uictruvius stadiatas porticus appellauit,ex ipsa stadii ut puto mensura: sicuti etiam
miliarias dicimus. ensura uero hi qui geometrae appellantur,in hunc modum haberi sci ibunt,hoc est, quicquid pon/dere,capacitate,longitudine,altitudine,latitudine,ac spiritu finiatur,ut Boethius,5 Iunias Nypsus tradunt. Is enim in libro de mensuris agrorum sic ad Celsum: Mensuraru c: quit appellationes,quibus in longitudine utimur, ii sunt, id est,digitus,uncia.palmus, sexta, pes, cubitus, gradus,palsus, decempeda, actus, stadium, miliarium. Sed haec suo lo/sunt pluribus disserenda.
ditione exercitus,atque eiusdem verba ibidem relata.
Ignum iacinus a Volcatio relatum est,de Cassio Auidio Augusto , eiusq; egregio animo. Nam cum in exercitu quem imperator regebat ma gna seditio or aessa,ac milites ipsi uelut ad cono flictum aestuarent, tumultu c6perto,egressus praetorio Aui dius, sagoc tantum castrensi transiectus: Et meipsum timquit milites percutite,si hoc audetis,& corruptae disciplinae flagitium addite. Quo audito omnes quidem quierunt, si mulin illum prosequuti sunt non sine mirifica obseruati Mne. Ita dictum pereleganter est a Volcatio de Avidio imὸperatore, timeri a milite meruit, quia ipse non timuit. Idem Augustus Syriacas legiones,luxu ac deliths defluentes, ad pristinam seueritatem at disciplinam redegit. Tum in Armenia, ec Arabia, atque Aegypto strenue ac praeclare rem
403쪽
Ut i j Oium alibi a nobis est, fuisse apud Romanos Ie ge cautum.ne quis in urbe sepeliri posset, prster eos tantu,qui egregia uirtute,rebusq; clarissime
gestis meriti hoc essent. Quod ipsum exemplo Atheniensis populi factu ab illis existimamus, ut qui Solo
nis leges de sepulchris magna ex parte sequerentur. Plutar chus aut in Romanis quaestionibus, eis tradit ex Lyparet,authoritate concessum in urbe sepeliri qui de hostibus trium Phasient.Tum Ualeriu&C. Fabritiu nominat, qui ob eoru Praeclara facinora,sepuIchro in foro habueriit. Sed& N. Cicero cu leges Romanoru exponit, idem asserit, ac Valerio quoin Publicola Jc C.Fabritio Tubertu adqcit:cuius sum ma uirtus inquit) hunc honore promeruir. Nos aut de Tuherto ipso diu quaesiuimus, quando eius nome LatiniS annalibus atl historiis minus uideat compertu. Dionysius uero Halicarna stetis in Romanis antiquitatibus, P.scribit Post/humihi uim conssilare ac maxime nobile, qui Tubertus fuerit appellatus: Anno inquit post exactos reges quinto, quo tempore Istomachus Crothoniates in stadio uictor fair, creati sunt Romae Coc interius Publicolat frater, oc P. Posth umius qui Tubertus est cognominatus. Itaq; dubitari amplius no potest, Tubertu ipsum apud M. Cicerone inrum consulate fuisse, quem re Liuius ei alii Posthumiu uocant, reserentes ab eo prospere puanatu contra Sabinos, as secundo eius cosulatu deuictis Sabinis oratione celebrasse,
ob praeclara eius gesta, Menoniuss Agrippa eius collegam
triumphasse. Quibus rationibus factu crediderint, ut in ipsa etia urbe sepulchri meruerit Posthumius Tubertus: scuti
di UaLPublicola,Pr ab eode Dionysio copiose explicata.
404쪽
in ciuitate praestarent,tum de Lepidis etiam breviter adnotatum.
Elatum est in ueterum commentariis de Fabijs atq; Curionibus,quod ipsa gens Curionum continua quide serie treis optimos oratores habuit, i atq; in agendis causis in signeis. in Fabioru uero familiatreis in senatu fuisse continuos principesn egregijs facinoribus clari stimos, cui usmodi censent M. Fabius 'mhustus, Fabius Rutilianus filius, ec Quintus Fabius Gurges nepos, quod & C. Plinius ad Vespasianum Rugustum refert. De Lepidis quoq; illud sciendum, quod in eoru genere tres intermisso ordine obducto mebrana oculo, genui iraduntur,ut no minus naturae, quam ingenioru quadam uelu tinsignia in homine existat.Sed haec in comentario deRomunis famil is commode notauimus.c A P v P πsui. Quanta sit amoris cotagio abstinendu ex Crathctis Philosipis hietis ac ibido Panet 1 verba notata exSeneca in qbus par grauitas ac doctrina lxilhi.
Nier alia multa, quae Crathes Thebanus prudenter ac sapieter de ii ta dissi ruit illud etiam de amoris potestate ab eo relatum traditur. Amorem in/ quit fame sedari,sin minus tepore. Quod si duo haec non suffecerint,ad laqueum esse accedendum. Haec Crathes de amore,ad quae poeta Ausonius respexit,cum de insania ac dementia amantium loqueretur. Panetius autem philosophus inter stoicos insignis, peregregie ut uidet constat respodisse, cum ab eiusmodi cotagio loge abstinendu moneret.Minime inquit committedum est, ut in rem commota incidamus,utpote alteri emancipatam, vilem sibi. Si em nos respicit quod amalur,humanitate eius irritamur. Sin cotem
405쪽
DIscIPLINA LIB. N XL mpsit,sirperbia accendimur, facilitas erroris,quam dissicultas nocet.Facilitate capisur,cu difficultate certamus. ItaP . qui suae imbecillitatis coscius est,is moneo ut quiescat,quoata Seneca Anneus ex Panetio rettulit,&nos in uita obseruadum ueluti optima lege,ac sanctiora quaedam oracula existi
c a P v T NT. De studio veterum industicijs,ac debis auibus quae oming de insistitate hilerentur,que, oscines aut praepetes dicerentur. Otum prope omnibus est,quatopere ueterum sedulitas in futuris uestigandis, at praenoscedis elaborauerit, quantoΦ studio ac diligentia auguria, omina, extispicia 5c reliqua diuinandigenera co/uerit, ut in uariis quidem animantibus, eoru uoce,is cesse cibis, colore,uolatu,auguria capere consueuerit. Sed hoc loco ea tantum adnotare uisum est, quae ad alitum auspicia, ocomen pertineat,quaeqj dirae,&ominosae aues, quae rursus felices, di auspicatae crederentur.Inter diras igit Meraleis enumerat, noctuas,ululas, tinnuculos,miluos, quod hi quidem rapacissimi,& semper famelici sint. Bubone quoq; inauspiscatissimi ominis dixerunt.Idet In publicis maxime auspi sex quo funebrem etiam uocarunt. Hinc illud notum:
Foedasse uolucrisuentvri nuntia luctus Ignavus bubo,dirum mortalibus omen.
Quin re in corvis,dirum re ominosium est habitum sicubi glutiunt,& uocem uelut strangulati emittunt. Quanquam de corvis,gcornicibus uaria traduntur, si quando ad leuam aut ad parte dextra conuolitet. C.ueroPli. has ipsas aueis imauspicatae garrulitatis appellat. Sed ec Gallos probabant in tripudiis maxime solistimis, quod ab ipsis pullarijs indicabatur.QLudam grammatici in huc prope modum de augurijs faciunt,ea eue ingestu, motu, uolatu, ac uoce, ueluti signam rerum
406쪽
rerum constituta.Oscines autem uocatae sunt, quae Ore,cari tui auspiciu facerent,ut coruus,corniX,Picus.Quae futura uolatu portendu ut buteones sanqualis,aquils,diuultures Si felices fuissent&Pspera appellarui Praepetes.Sin aduer sa,atq; ominosa prenutiassent.inebras dixerui, quod aliud fieri inhiberet,ut author Sex Popeius. Tum inebra etia uocarunt, quae tardare ausipicium,atiu morari existimarent. .'
Ccurrendum est quorundam quaestoni, quae animos etiam doctiorum diu anxios atq; incertos habuit: de hoc picturs gene re, qus mustua fere a nostris dicatur, tum de his pauimentis disserendum, quae liuro
rulis uar is i tructa,lapidum* crustis ornata. Scire igitur dei Noes opera. hemus ea opera quae Plinius musica uocari tradit,pro his actcipieda esse,quae posteriores musiua seu museacea dixerutrin quibus vitreis testulis,uarijscy colorum picturis, mirifica quidem gratia at* uenustatis species exhibetur. Graeci hoc opus asaroton uocarunt,quale imprimis cum ab aliis, tum a minio commendatur, quod OIim Peigami fuit a Teia
doto constructum in eo genere peritissimo. Dictum uero sic existimatur, quoniamcinnae purgamenta in ipsio q uo
407쪽
, i s c I P L I N A L I B. XXV. 31s pauimento couerti solent,ueluti relicta,ut est author C: Plinius, quae analecta Graeci appellant.De his a serotis mentionem fecit Pap nius in describenda Mallii Uopisci Tiburtoria uillas,ubi pauimentu refert asarotica elegantia, uaria b structura praestitisse his uersibus:
Dum vigor sectu,si s per omnia duco: calcabam haec optinus opers,tinus lendor ab dicto Demus,σnitidum refrentes uera isae Non strauere solum,uarias ubi picta per arteis Gaudet hinas superanis nouis asarotan rari
Apollinaris item Sidonius lapillos a seroticos nominat, quibus musta ipsa c6struerent, quae uelut erosi annis,pumices ad reddendam specus imagine, rent depcdentia. Inuentu id Romae Marci Agrippae temporibus,quado in eius ther mis figulinu opus encausto pictum fuit. Nem dubitauit Plinius quin uitreas cameras fecisset Agrippa, si id repertu an/tea fuisset.Notum uero est omnibus,quod ipsa mustua e uitreis tesserulis ait sectilibus crustis uario, multiplicii colore costructa sint, cuiusmodi adhuc Romae uisitur locis multis.tum in propileo basilicae Petri, nobili illa, re fi uitans na/uis, qua Ioannes pictor cognomento Cimabous mirifico roahnes cim. artificio ali diligetia tradit perfecisse. Quidam appellat ut id opus cymbam asaroticam,ex effig:e iptius picturae. Neq; 'idem est vermiculatu pauimetum Sasia νtum, ut quidam falso existimant:siquidem post Luciliu poetam, a sarota in urbe coepta sunt.Uermiculatum opus vocamus, quod oc si
crustis uariis coemento ilistis fiat,non tame uitro constabat.
Qitae res a Lucilio designatur,cum dixerit in Satyris:
Lexim bene compositum ut teferatis omneis Arte .pauimento, sis emblemate uermiculato.
Hoc est,orationem uarijs figaris, atq; coloribus eleganter compositam.C. Plinius in perquirenda antiquitate diligens Tt 1 uermic
408쪽
ns FE T. e R INITI DE H O N E s. uermiculatum opus iccirco dictum existimat, quod esset ua . riegatis crustis,atiu maculosis ad effigiem vermiculi, ut monime sit improbanda Nonii sententia, qui pro minuto ueramiculatum exponit. Uerbo autem quod est musiuum usi sunt apud nos Augustinus, artianus,& Trebellius sui a/lios omitta Iulius Firmicus,mustuarios artifices nominat in astronomicis. Sed agamus nuc de lithostratis, quae a no/stris fere tessellata dicuntur,id est,uariis crustis ac lapidum segmentis constructa ceu uisuntur Romae locis compluria hus, ac Floret, in aede diui Ioannis, quae baptisteri j nomen retinet,quo Ioco miram gratiam atq; decorem praesert pauimentata structura,tesserulis Iapidum multicoloribus, inter/positis orbibus e lapide Macedonico uel porphyetico.Ιbυdem uisitur totius caeli ambitus,at signiferi species cum suis imaginibus,ade ut sol ipse uelut moderator 5c auriga in medio existat.Et ea fere debent admitti in lithostratis ut a ueteribus praecipitur quae apta uarietate, ac multiformi pi/cturae gratia uenustatem simul & elegantiam referant. uo. minime mirari oportet si C. caesar in suis expeditionibus tessellata ac sectilia pauimenta circuntullerit. Sunt in precio ce
rostrata,atq; xylo strata cilla ex cornibus atq; ebore costanta haec ex materia censentur,maximecs ebeno,iarice, tamarice,
olea. De cerostratis Uictruvius,& Plinius meminem priditum* est ex utprum cornibus effici,quae Romani ad suas delitias transtulat ulmuc tincta nunc sublita. Nunc quae corostrata picturae genere dicerentur, ad sellas principum at lecticas parantur: quales Aegyptii reges inter caetcra orna meta habuisse traduntur.Xylostrata coloribus uarijs distinguuntur,re multiformi materia costant,praecipuel ad tempsoru sacraria&subsellia pertinent, quos appeIlat choros, ceu spectantur Ueneths in aede Helenae, in quibus nobiles
Italiae urbes atque clariores additae sunt singulis subsellijs,
409쪽
miro picturae artificio,ati elegantia singulari.
de Scipione Apbricanor ,t de uite centuriali copio e.
TTI Erba sunt Cait Plinii quo loco de arboribus Qi .serit) uitis ipsa,& in delictis etiam poenam honorat.quae meum aliquando animum suspentum tenuerunt. Haud enim uidebam quibus pinnis nomines Per uitem assicerentur, quando nihil ad rem illua pertineret, quod insigne centuriora id esset, ut quidam da rum docte exponunt. Sed enim quod ad poenam uite perti nerent,deductum hoc existimamus ex lege ueteri,de iuppuclis militum.Nam θc Scipio Aphricanus,qui Numantiam obsedit sicubi extra ordinem milites Romanos deprene disset,acribus poenis assicere solitus est,ut qui ciueis uitibus, alios autem uirgis caedi iubet et.Quo circa Plinius poenae n norem habitum scribit,cu ciueis non uirgis uerberatos ,iea uitibus refert.Quam rem Liuius in historia Romani popu/linotaui ut ex Flori compendiis colligitur. De uite autem Quam centuriones praeferrent,non poetae tantum meminerarunt,sed Aurelius Macrobius.Aelius Spartianus,ac 1 Iini iis, qui insertas inquit castris uiteis summam rerum, imperium*cotinere. Centurionum in manu uiris,et optimo Pismio tardos ordines ad lentas perducit aquilas. De Hadria
no item Augusto notatum est,quia is quidem nulli uitem concessit,iatu robusto N egregiae famae uiro,nem tribunum nisi plena barba effecit. Hinc etiam heliopolitani Iouis ora culum de caesare Traiano, qui cum scriptis codicillis deum consuluisset,an Romam peracto bello esset rediturus nam contra Parthos mouebat uitem sibi centurialem deus in
adem deferri iussit:diuisamq; in paleis sudario codi, ac per encte efferri.Sed de sub vitem praeliari dicebant milites, cu
410쪽
is P ET cR INITI D Eis o N E S. astantibus centurionibus sudes eqcere cogerentur. Quod α Sextus Pompeius adnotauit.
lt Liuius inter caetera Orodigia, quae in historia prodiilia, qdege itis Romani populi refert, ricis inquit
exicnuatas. sicuti hcllo Punico, ec unam pterca eXcidisse,ita scriptam Nauors suum teli
concutit. Et nos isitur ad haec intelligenda comodum lare Exl l rimamus ,ea Qe ratione,ac origine sortium hoc loco ropetere, quibus id totum copiose aperiatur,& Liuii uerba in tet Iigantur. Nam dc Pixnestae olim,&Antii templa magno cultu,honoret habita sint, ubi sortes aederentur .Origo au
tem comentitia quidem ut multi dixerunt ec futilis, sed a filia sus ueteribus tradita est in hunc modum: Numerius Suffustius
ullis . uir admodum clarus,cum assiduis somni js,etianam minacishus1iubet etur certo in loco siIicem excidere,pertaritus dicitur: sic, ut agere id occeperit ridentibus hoc civibus. Sed perfracto saxo, erupisse sorteis, quae in robore forent insculptae pristarum litterarii notis.Q iin eodem tempore mel ex olea Iluxtile dicunt,& aruspicum monitionibus factu,uti ex ea dem olea fieret arcula,& in ea recGditas sorteis, ad quas Praemonente Fortuna Romani pontifices accedebant, ec pueri manu comtatas educere solebant,ac talis quide origo Prae nestinarum sortium traditur, quae diuinatio,ut ualijs passim templis atcp urbibus exculta est, ita Iulii caesaris tepore po nh abolita net alibi earum cultus seruatus est quam Praenestae qua latione dicebat eleganter Carneades, nusquam se uid ille fortunatiorem Fortunam, quam Praenestae. Hae uero