장음표시 사용
71쪽
facetiis , coctoque sermone bono , qui mos longe ab hodierno comissantium luxu exsulat , condiebatur :prandiorum apparatum Catullianis gratiis contra ipse in subjecta poesi describit . At malignitate sortunae Pontanianum hoc praedium paucis post annis ab ejus obitu a prisca hilaritate descivit , omniaque vepribus, dumisque exhorruere , ut jure tantam indoluerit vicem
Vernarum mihi fida manus tibi nota miniseret, Marmarico que agitet barbara turba choros. Fictilibus libi mensa, abacusque nitescet acernus, Nullus in extersa non erit aede lepos .
In primis frons laeta , o grati ad pocula lusus, Et culti, oe nulla rufieitare sales. Principio graυidis ponentur lecta eanistris,
Qua tulit autumnus, qua meus hortus alite
Roscida erunt, matura erunt, oe sole recocta, Quaeque sua earpsit Antiniana manu. Hine ponetur aυis , fallacia praeda eoloni, Primaque , cui nomen ficus amata dedit. Pingui jure natet, fassaque immisa suilla. Condiat tritum lauta patella piper. De lanio nihil hie, nihιι e caupone morare , Rura dabunt, quicquid nostra culina coquit. Altilis inae evus, raptique a matre eoIumbi, fer implumis , bene pastus anas. Pos tener, ιaflens, primis cornibus haedus, Quem corno , o ceraso farferit apta manus. Forstan accedet eallosum tergus o apri, Aut celeris eatuli, devia praeda, lepus. Certus at in verubus fumat jam porcus, obeso Et turdo, o merulis, arque palumbe satur. Cuique suus praesto sapor, aut quem coemia limon Temperet, aut quem dant punica pressa , liquor . Seu quem bacca liquat orti, liqtiat herba virentis Serpilli, aut dulci eorna recocta fasta. Pelirius aceedat teram : te eulta Patulcis, Illum pro foribus Antiniana manet. Nee desunt υina, o Ianees, mensamque secundam Qui curent, missas nec sine lege dapra .... Disiligod by Cooste
72쪽
sestivis versibus Sannaetarius - . Verum Petrus in rius Defigueroa, vir ingenii ad maximorum hominum memoriam honestandam inclinantis , eorumque vestigia prementis, hujus Pontanianae villae possessor, quod noverat ipsam tot sapientibus viris , & duobus Regibus celebratam in antiquum nitorem restituit an .a626. quo & genio suo , & amicorum indulgeret, teste scripto marmore, quod adhuc contra saeculi eda
citatem in vestibulo domus viatoribus se prodit b).
At aetate nostra intueri est eo in amoenitatis praetio omnia situ obsita, ac squalore, & vix unus, aut alter loci dignitatem noscit, ac re Ueretur. Praeter haec Iovianus quotannis domi suum natalem diem, nomenque jucunde celebrabat una cum doctissimis amicis, convivis , & bene acceptis , quin erudita, & suavi per omnem diem consuetudine detine
bat c). Quin &Martinalia, quam vocem ipse castae Latinitatis more cudit, familiaribus indicebat H: nam
cui Tu modo linque forum, linque m vadimonia Carbo
Tantisper, tibi dum rustica coena datur . Q Iacobus Sannararius in Arcadia Ecloga XII. furiniana, e su percu degeneri 'Perchὸ r chi pungenti in te diventano Qtιe' mirti, ehe fur gιa n molli, e teneri ρ
b Pro foribus hujus praedii , quod hodiedum Dianae Ducis est, haec habes:
PRAEDIA AEDES ANTINIANAE OLIM Io. IOTIANI PONTANIFERDINANDO ALPHONso E REGI Bus AC SAPIENTI BusH. CELEBREsHEU TEMPORUM INCvRIA ATTRITAEDON PETRvs OSORIO DEFIGVERO AP MARIA VI v ARIA PALATIA GENIO SUO CANDIDIs AMICI s CvNCTIs MERENTIBv LAETIORA LATIORA RESTITUIT A. D. MDCXXVI.
c) Alexander ab Alexandro Genialium Dieram lib. I. pag. I. . d) Pontanus Baiarum lib. I. pag. 3467. . Disiligod by Cooste
73쪽
cuique nostrum sit notum diem VII. Non. Novemb. D. Martino Ep. Turonensi sacrum multis civitati-hus exspectatissimum opipare , ac iucunde consumi sis . Ita Pontanus huic hilari instituto indulgens indolem suam vincebat ad asperum quid magis prinnam , quam ad iocos , ac festivitatem b) . Hanc , mimi aliquantulam duritatem , sive gravitatem dicas , quibusdam oblectamentis leniebat , praesertim Aperione suo , catulo , quem in deliciis habuit , &quocum jocari solitus : illum sertassis eo nomine decorandum Voluit, quod quadam albescente macula ad astri speciem frontem insignem gereret: inde , morte fobita ipsene inter cadestes orbes selectis carminibus
Redeundum mihi est ad seriem annorum, quo vita
a Morem malo ibus, ae selectioribus dapibus hunc diem celebrandi a Gallis nos accepisse docet ipse Pontanus Eridani lib. I. ag. 8383. Minime praetermittendum est doctiss. P. Carmelum in
ib. Italice scripto de variis ritib. Der. ρο profan. tom. 2. . pag. 83. in longiori diatribe de origine horum Martinalium in Pontanum furenter iratum assurrexisse e sitia non Θ sitresὶ da luce re is shaglio , o D malleia dei Pomano , che in guisa molto peg-
errore di chlamaria festa di S. Martino λ det volgo , non sapendo- sene r origine. At parcius, ac decentius tanto viro, prie sertim poetae , licet nimium lusitantis , personam induto , non autem hi storici , id objectare quivisset . Ceterum lubens serat Carmelus, si pro Pontano breviter reponamus, nos longe demirari , ne addam , subirasci eam in elegantem sane dia tritan non corroganse , quae doctiss. Card. Baronius rom. 7. an. 38O. pag. 383. lit. E. Romae I 396. de Martinalibus congessit , & potis erat Antonius Vulpius, qui carmina Ioviani ei suffecit, subdere etiam, quae Ba ronius collegerat et prosecto mitius in pouam nostrum se gessisset
b) Pontanus Dialogo AEgidius tom. a. pag. II 6. Ego meopte i genio minus sum locis deditus, ae sesivitati. e Idem in Urania lib. III. pag. 3OO5. Diuiti ses by Go le
74쪽
tanti viri ordine incedat suo, a quo parum ejus sacra
B:des, nec non domus , & Antiniana villa veluti distraxerat: etenim urgent jam graviora . Ab Pontano ii eminenti a Regis secretis magistratu maximis sanctimo
niae experimentis datis, Alphonius Calabriae Dux imperium Regni adeptus post Ferdinandi parentis fatum
an . I 94. tantum Virum eo in munere confirmandum
huic maximae curae parem voluit, ratus praemium pro
ingentibus meritis sa) . Quanti secerat Pontanum Alphonsus tum ob ejus doctrinam , miramque prudentiam , tum quod lubricum adolescentiae suae , uti antea dictum est , sapientissime rexerat , sat mihi eloquentiae optarem , quo palam id facerem : unam ex multis his honorum significationibus proserre mihi fatis sit . Exstruxerat is Princeps Praetorium sb) , tum
ob loci amoenitatem , tum ob liberalem cujusvis cultus magnificentiam , praeter grandem librorum vim ,
spectabile , uno lapido procul ab Neapoli situm , cuius
adhuc superant praegrandes reliquiae via , quae Nolam ducit , in quo meam Pontani statuam inter ceteras delicias collocavit : inde ad tanti Ducis amplitudinem,
ac a) m Regis. Cur. 4. Regis Alphonis II. an. I 494. pag. I 2I. M 95. in Cancellaria , a quibus monumentis certi sumus Pontanum supremo a Secretis Repis magistratu floruisse: quae quidem monumenta consulenda mihi tradidit lubentissime Antonius Claritus Reg. Camerae Tabularii custos, rerum medii aevi callentissimus. b) Duas Regias domos sve Praetoria animi gratia exstruxisse Alphonium II. ait Io. Ant. Summontius hisor. Nea'. lib.V.tOm. 3. pag. ψ34. alterum intra urbis moenia, in regione, quae audir Duchesa, cuius tamen nulla supersunt vestigia: alterum haud procul ab urbe, quod perperam salutant palaeteto della Reei Gioυanna : in hoc fi- quidem Pontani statua ostendebatur, teste divite Francisco Alulano in Epist. ad Meroldum Praestilem Polensem apposita initio Ioviani oper. Alyhonsis enim iunior Nea'olitanus Rex, cum praetorium prope Neapolim exstruxisset, σι. aeneam igitur imaginem illam erectam Diuitigod by Corale
75쪽
ac gagas invisendas viris principibus festinantibus , nil pretiosius, ac carius se habere eisdem dictitabat, quam magistri sui imaginem , verbis usus splendidissimis, quae , licet aliena , peccarem sane si minime attexe rem : B es , quem in omni genere amplissimum esseer volumus , re iudicamus . Is est , quem praeceptorem habuisse loco summi beneficii, re bonoris ponimus.
Is est , eui summa omnia tribuimus . Hunc unum ex omnibus Italiae doctissimis viris ita fictum habere voluimus , ad nostraque secreta admittere flemus , tum propper excellentem litteraturam , vitaeque integritatem , ct morum sanctimoniam , rum etiam propter incredibilem constantia r , re gravitatem , atque svularem in rebus gerendis industriam , O Mem. Haec res es, quampos remo spectandam omnibus exbibemus , ut omnium ho
quum Ducis in magistrum , tantaeque dignitatis virum remunerationis exemplum . Ejusdem in Pontanum ossicii semulatorem se praestitit Federicus Princeps Alphonsi frater, nam dum exercitum ductabat, ingressusque cum esse3 Pontanus praetorium, tu quo Praefecti omnes confedebant , assurrexit Pontano ridericus , ct tacere
omnes iussi, en ades, inquiens, MAcisTER b) . Jovianus auctoritate, ac fama nobilis , & solummodo eum Regis fastigio praeumbrante 0, tot claritatis suae
lu- in praetorio extra urbem certo scimus. Piget me Asulanum appellasse tune temporis Regem ipsum Alphon sum, cum esset Calabriae Dux , uti ex Angeli Costantii hisor. Nov. lib. X. pag. 244. atque ex Summontio ibid. colligimus.
bὶ Pontanus de Sermone lib. V. tom. 2. pag. 2 O. e) Apostolus Zenus contra omnem historiae fidem in Vos. differt. tom.2. pag. I73. scribit Pontanum Neapoli Prorepita functum auctoritate, quo de magistratu ne verbum quidem reperire est. Diuiti eo by GOrale
76쪽
luminibus turpi facinore obstruxit , ac sortunam pessumdedit:& quis postea non praesentibus adversa, con trariaque exspectatis aut speret, aut timeat P Etenim cum sequenti anno Regno se abdicasset Alphonsus , secessit in quasi peregrinum otium sa) , dominationemque filio Ferdinando II. reliquit, qui Pontanum in summae dignitatis, qua fungebatur, gradu retinuit b): mox Carolus VIII. Gallorum Rex , fugato Ferdinando, Regnum
indeptus est:& antequam Neapolim ingrederetur, nuncium praemiserat , qui suo de adventu cives commonefaceret e atque huic continuo Pontanus Regni claves obtulit, Capuani, ut ajunt, etiam Praetorii, sive Castri, ea siquidem tunc erat Regia domus , potestate concredita 0. At Carolus sibi metuens ob quorundam Europae principum foedus, qui una conjuraverant, bellumque paraverant , ut statim ipsum e Regno deturbarent, in quo parumper commoratus est in Templum maximum se contulit , quo majorum more , ac instituto Regiis ornamentis decoraretur. Tunc sane Jovianus , quem selegerant , ut ordinis populique verbis in eodem Templo oratoris partes impleret ad dicendam novo Regi felicitatem , vel dolore injuriae , quod Caleni , aut Polycastri dominium consequi haud quiverat, quod appetierat , vel quod veteri , ignotoque nobis in Aragonenses odio flagrabat
Mazarae oppidum in Sicilia , ubi in Montis Oliveti Coenobio vitam sancte , casteque vixit . Franciscus Guicciardinus histor. Bal. lib. I. pag. 37. Venetiis I 368. Ludovicus Antonius Muratorius M.
b) Joannes Antonius Summontius ibid. lib.VI. pag. 3IO. c Camillus Tutinus ibid. pag. 2 T.
77쪽
bat , vel ut egregie de Gallis mereretur , vi et, queatiae, qua ipse vigebat uberrima hos Reges conviciis proscidit, veluti immemor satietatis gloriae , ad
quam ipsum provexerant : e contrario quantis maximis laudibus ad gentem Gallam extollendam aggressus est sa) . Sed humanis rebus animi volubilitate, quae saepe ad infamiam homines trahit, illudi non potest; etenim ab foederatis principibus exactis a Regno Gallis, quod cum iterum recuperasset Ferdinandus j nior , studio in Iovianum ad invidiam converso , a quovis munere deiecit, in cujus locum Chariteus sustectus est b). Profecto sero sensit Pontanus neutiquam in Reges exsuendam esse fidem, ob tale facinus haud
parva nomini suo turpitudinis macula illata. De privata tanti viri vivendi ratione dicturo multa mihi suppetunt, at omnia tam festinanti neque vacat eloqui, neque, cui Vacat, posset. Ipse porro an cipites reliquit posteros , in florenti sortuna magis , an in adversa commendandus: uti olim de Iunio Blae. se certatum est, utiliorem se in castris praestiterit, an meliorem in toga . Quanam liberali , ac magnifica animi moderatione se ab ea fortunae abundantia privatum tulerit, laudandum sane, si meam dicentis in
fantiam ipsius Pontani eloquentiae posthabeam sc) .
a Franciscus Guiectardinus ibid. lib. II. pag. 8o. Paullus IoviusEl . Sannaearii pag. 96. b Ex diplomatibus autographi , quae domi servat Ant.Claritus, ac mihi humanissime legenda pDrstitit , novi Chariteum pontano successisse, eaque ita rubscripta deprehendi : Rex Ferdinandus.
o Pontanus de Obedientia lib. I. tom. I. pag. 7. Nee pro honoribus, magistratibus , imperiis ita ren=endere velitis , O digladiari,nt aut honestas deferatur, aut non interdum deponendi plus valeat , quam accipiendi ratio , quod viri fortis est , vereque mi nanimi, non m honoribus , aut magiserruibus decus illud postium judicantis , pro
78쪽
Porro Iovianus , quem jam Caroluῖ VIII. urbe potitus a Regiis , ac Regni administrandis rebus omnino dimoverat s- , jampridem animo praeconceperat, quin & curaverat ab amplissima principum consuetudine abesse, seque a tot publicis negotiorum molestiis abducere, quieti potius sibi visum consulere ., quam famae: hinc cum ter se ab Ferdinando I. Rege lio. nesta missione donari expetisset, quo lanctus splendidissimis jam ministeriis tandem uni otio , & litteris vacaret tranquillus, postulationi nil pronus is princeps
voti , consiliique compotem numquam secerat Ponta
num ' usus tam navo prudentique adjutore ad pu
Itaque ea ingenti curarum mole subductus vir priscae hilaritatis ad privatam domesticamque vitae rationem aggressus est, de aequabilitate, & constantia semper meritus, & qui in quibusvis aerumnis invictam animi celsitudinem gessit; hac in re mira ejus eloquii vi utendum reor, in cujus verbis inest sane nil sucosae veritatis
quo praestantibus viris omnis folet esse eontentis, sed is honestate , O puleritudine animi , qui non ad opinionem vulgi , sed ad ransien-riam seque , Daque ipse referens , non videri quidem, sed esse talis vult . Git enim nihil fictum , nihil fucatum posse eum fortitudine eomenire , in qua sint j abilla, firma omnia , contra in illis I via , o caduca . Cavere etiam fudissessime oportet, ne seeundis elati, o reriam copia affluentes, in luxuriam, superbiam , impotentiamque dilabamini, quae υitia fortibus viris omni sunt Iudio fugienda , quippe quibus illud propositum esse semper debet, ut nauis animi peritiris bationibus, affectibusque vineantur. Quid enim turpiur, quam quem adversa nequiis fortuna franeere, eum frangat seunda st aut qui morti , qu.e eum decore futura si, non resserit, cedat ira, libidini, inclementia , crudelitati me praecepta semantem , Iiret fortiter , viriliterque m υiυere, re morte contra vero adversantem eis , abiecte, inconsanter, effeminate. a Pontanus de Prudentia lib. I. rom. I. pag. I 66.
79쪽
nitor: Do in otio, re Caelitibus ipsis mihi frui' videor, ct in ea tranquillitate viυere , ut oe nunc demum ct m, hi ipsi , non Regibus videar omnino vivere. Possum itaque ex me ipse Mem vobis facere , bene confituto homini nihil esse optabilius , quietius, felicius, quam ubi ab negotiis, citatibusque administrationibus honesei fecedenti otium contigerit, in quo mente fruatur, idest diυinorum Numinum familiaritate , atque amicitia sa). In eo vitae genere a Regum negotiis procul beatissimum ab iis amotum adeo numquam poenituit, ut an . IIo I. magi
stratum, in quo maximas sibi quaesivisset opes, ab Ludovici XII. Gallorum , & inde Neap. Regis Praesecto
oblatum lubentissime recusaverit , testatus senectutem se non locupletiorem , sed occupatiorem acturum,
quando benignitate Superum sibi honestae satis fortunae suppetebant b) . Ratus igitur id temporis idoneum studiis litterarum indulgendi , totum sese iis abdidit: hinc clarissimis viris Tristano Caracciolo , & Francisco Puderico hortantibus sc) , qui fuere par selectissimum amicorum, quinque libros de Prudentia scripsit, eisdemque dicavit . Et ut Andreae Matthan Aquivi vi Hadriensium Ducis optatis responderet, grande volumen de Rebus Caelestibus absolvit, quod ob publici ministerii onus spatio annor. ao. intermiserat d . Ejus ingenii ubertas protulit etiam libros sex de Sermone annos natus tres 3c septuaginta se) , quos inscripsit eloquentissimo Jacobo Mantuano e Divi Dominici familia . Denique vir scribendi quaeque capacissimus aetatem sa) Idem ibid. post pag. I S s. b Idem dialogo AEgidius pag. I7 . tom. Σ. c Idem de Prudentιa lib. I. tom. I. pag. I 47. d) Idem de Rebus Caelestiatis lib. I. rom. pag. 97. e Idem de Sermone lib. I. tom. 2. Pag. I 83. Disiti eo by GOrale
80쪽
tem an. 73. transgressus dialogum 2Egidius nomine exaravit sa), eo quod Egidio ex Eremitis Divi Augustini , viro ob multiplicis doctrinae famam spectatissimo, hinc ob merita ejus Iulii II. Pont. indulgentia universo suo ordini praefuit , atque ab Leone X. inter
Cardinalium virorum Senatum allectus , nuncupave
Quoniam autem viri ad tantae virtutis , & dostrinae exemplar geniti amicis sibi simillimis non carent, nunc urget opportunitas , ut de bene multis maxima fama , 3c generis splendore , quibus Iovianus semperemoruit, paucos seligam, atque arcta brevitate recenseam . duorum princeps sit, qui illum in praecipuo honore habuit, 3c familiarissime a juvenilibus annis usus est , Antonius Panormita: huic Pontanus dialogum inscripsit Antonius. Neque praetereundus Laurentius Ualla , cujus nomen in eruditorum censu tantum incla. ruit : hic cum Neapolim Alphon si I. Regis honestandi gratia advenisset, Ioviani adhuc adolescentis indoelem demiratus, cum eo plurimam sancivit amicitiam d. Par carius amicorum prae SannaZario , ac Pontano haud scio an invenire sit in historiis: in eo siquidem Actius requiem plenam oblectationis reperit . Quan-
. tum a) Procul dubio evincitur hac tempestate, nimirum an. IIo . Dialogum hunc scri psisse, nam pag. I 36. loquitur de Petro Compatre nuper mortuo. Vide hujus libelli pag. 44. b) Paullus Iovius in elog. AEqidii pag. IQ3. o Pontanus de Sermone lib. I. tom. a. post pag. I93. scribit de Laurentio quem Uallensem appellat : Homo maxime fluuiosis, quem senem adolescens ipse noverim , cumque e Roma se Neapolim contulisset ad Alphonsum Regem , re inυiserim etiam reυerenter pro illius, meaque atate, o plures post congre Itones maxime Iamiliares, ita ab eo discesserim , uti ex eo de me nis pleno , atque amico ore