장음표시 사용
71쪽
Hramque partem ct eatim ratione voluntatem quae in veliniam sit determinita , sed in alitrtit m libera. Ecce ergo
loquitur de libertate prout dicit potestatem in disterentias di hanc prout sic, dicit ad meritum requiri.
Secundum etiam, quod nomine naturalium, quae desectu libertatis, incapacia meriti esse dicit, comprehendat pariter amorem beatificum; patet non minus cuidenter. Nam cum sibi lib. 3.obiecistet, quod dilectio Dei naturaliter consequebatur in Chri sto visiornem beatificam, G tamen videtur suisse meritoria; hoc aighmi nitim inquit diluitur hae Diuinctione . carentia libertatis triplex est. Alia ex natu
ra subiecti, quae potius est negatis,quam riuatio: qualis to in brutis, o operauiusmodi libertatis cauertia, nec bona sunt nec mala, atque adeo ηίe laude nec
vituperio digna. Set Anda est carentia libertatis ad mattim, haec duplex, quaedam quodammodo naturalis, qualis est in Beatis: ex illo enim incessabili intuitu Dei, naturati consequentia sequitur amor , qui natura sua excludit --ncm possibilitatem prau agendi: quamuis in hoc sensu liber amant, qhod ex voluntate Deo infixa hoc faciunt; ct ideo vera illorum licet optima sint, σnonsolam laude sed honore etiam digna, nullo taUen pacto sunt merita. Atque idem parique ratione centiendum es de dilectione beatisca christi: haud en
Ninquam crediderim, illam fuisse meritoriam in Christo : sed merebatur per dilectionem quam habebat tamquam viator O per opera extude procedentia . Quia iterum euidelius3 Negat apertissime amorem beatificum libertatem habere sufficientem ad meri. tum et quia modo quodam naturali ,stii cum determinatione ad unum Elicitur licet concedat in hoc sensu liberum esse, quod ex voluntate Deo infixa fiat.
. Nec dixeris in hoc secundo pri
mam saltem opinionis tuae partem
iuuari; s quidem asserit liberum cile, licet non sufficienter ad meri
Ne inquam hoc drxeris;nam reuera & in hoc quoQue tibi contra riatur. Non enim cicit absolute de simpliciter esse liberum seu habero essentialem arbitrii libertatem ut tu multoties loqueris & inculcas sed potius cum addito, videlicet, quam-tiis in Me sensu liberὸ amant, quod ex voltintate Deo infixa id faciunt. Nota ista verba, quamuis in hoc sensu, suasi dicat , absolute & simpliciter liber non est, sed tantum in hoc sensu , quod voluntarie fiat seu non coacte rquod certe, Vincenti,nec ego, nec ullus Theologorum tibi negabit. Est namque eludens, amorem illum esse liberum cum quodam addito, vid licet in hoc sensu, quod non est co ctus sed voluntarius: propter hoc tamen simpliciter liber dici non debet, tamquam essentialem arbitrij libertatem habens. Et hanc esse mentem Sapientissimi huius Thomistae, ex ali)s,quae habet primo de natura & gratia, c. I S. in principio, patere potest luculentius. Obiecerat sibi ibidem contra libertatem voluntatis; hoc argumentum : aut enim sumas liberi in huiusmodi actionibus ante momentum temporis quo nos Deus mouet, aut praesente motione Dei: non ante, quia absque Deo mouente moveri nequimus. Neque eum nos actu movet l, quia non stat, ipsum nos mouere, quin una moueamur, sunt exum mouere moveri, ceu actio
passio correlativa. Ergo liberi numquam sumuS. Quid quaeso putas ab eo responderi λ Αnne idem quod uteὸ Vid licet ad veram libertatem suffice quod quamuis voluntas sub actuali Dei motione proxime expedita de luter utrumque indularens non permaneat,
72쪽
In Sp. maneat, possit tamen se vertere in .p φη o, oppositum, exc sa prasenti praederem Pag.11. Certe sicut hoc risui est apud nostrates, ita nec intelligere nec credere se posse, fatetur Solo. Audi ergo responsum eius & ab errore tuo resipisce . Ad dissoluendum argumen
ium hoc inquit, supponenda esidi I
nitio libertatis. Illa enim causa libera es , quae positis omnibus ad agem dum requisitis potest oe agere o non gere. Ecce ubi sepponit causam ab- lute & simpliciter laberam, non esse nisi quae operatur cum indifferentia ad opposita. Sunt ergo prosequitur inter Seboloice: di tu inter illos es,Vincenti) qui doceant, posito
conchrsu Dei, non ese utrumque in potestate voluntatis scilicet agere o non agere, σc. hoc a tem νes numqvam intellexi vel numquam credam. Nam
quamuis ille concm sussu prae equisitus,isbilscius illo posito, tune est etiam
in facultate τοlhntatis agere Cy celsare; alias nullus dabitur requisitiorum numerus, quibus positis voluntas possit agereo non agere, atque adeo neque erit libera. Nam ante diuinum concursum
non potes 'gere, O quando ille ades ut si alum: & tu,Vincenti non potest
non agere. Solutio ergo dubitationis est, quod illo tunc temporis momento, quo Deus mecum concurrit, sum liber, virlinc agere renuam: etenim dum liberὸ
moueor, possum in sensu diuiso non agere . Non ut tu soninias Excussa
motione, sed illo tunc temporis momento , quo Deus ecum concurrit; ac proinde motione stante de posita , tunc cliam est sacultas ad agendumta ccssaudum: quod de ex eo probat; qηia alias potentia non erit libera . Sentit ergo apertissime nullam veram
libertatem voluntatis saluari in illis actibu=,in quibus potitis est essentialissima repupnantia ad oppositum: ut prscipue videre est in actibus pro
quo Deus scipsi in amat,quos tamen tu aperto ore vere & absolute liberos esse fateris. Age itaque iam,Vincenti, & iacta omnes Thom istas tuos esse: absque dubio tui sunt, sed interemptores . Vel potius nobis edissere, quos aut quales tali honore digneris. Nonne iudicio tuo veri Thomistae habendi, quotquot hucusque recen sui3 Recensebo iterum, si placet. Primus in Mena fuit Albertus Magnus, secundus Innocentius Quintus seu Petrus a Tarantasia, tertius Herueus,qua tos Petrus de Palude, quintus Armandus de Bello Visu , sextus Robertus Hothothius, septimus D. Antoninus, octauus Raynerius Pisanus, nonus Capreolus, iccimus Soncinas, undecimus Dominicus de Flandria , duodecimus Cardinalis Caietanus, decimustertius Ferrara , decimus- quartus Conradus, decimusquintus Iauellus, decimus extus Dera Hispalensis, decimvsseptimus Ioannes de Neapoli, postremus Dominicus S to. Nonne omnes hi apud te in Catalogo sunt verorum Thomistarum pVel sorte solus ille, quem ut auxiliarem prae caeteris ad signa tua vocas pDicendo , pro omnibus prodeat resolu- li'ti unus Durandus, quipraeter accidem dioma talem, arbitrη libertatem; aliam len- ad e
tialemqtiam libertatem absolute stim-ptam appellat, in voluntate ut a libero 's 'arbitrio distinguitur, admittit. Certe quamuis hunc tibi darem, non ideo verus aliquis Thom ista , sed Thomisticus Apostata a te pugnaret . Praeterquam quod nec talite dignor honore, ut resolutissimus
ille a parte tua sit. Capite iam iam sequenti , idipsum mani sesto , ut omnibus numeris scena absolut
73쪽
UM.O XII. Adducuntur contra Vlatentium
doces, illam inesse omni actui intellectus: qua etiam de causa apud tonon inuenitur, quod generatio verbi Divini, quae est actus intellectus, sit libera libertate essentiali, quamuis passim id assicines de spiratione Spiritus Sancti,at libertas absolute sum
Adducuntur contra Vincentium Durandus, quem tamen prae caeteris sibi auxiliarem putat. Non diffleor,Vincenti, Durandum in loco a te adducto assDuran- firmare, quod libertas absolute sumpta 'o a' O Gotas albis' disertini: quia i bes1 . q.1. tas absolutὸ sumpta es in plus quam in, bertas arbitris. Quod & sic explicat. H. - Nam cum libertas sit in omni natura intellectuali ct in illa soliὶω, natura aurem intellectualis includat intelle tam
voluntatem, ideo omnis actus ad quem concurrit intellectus O voluntas,
potest dici liber, etiamsi non eget possibilitas ad oppositum adium . Libereas
enim sic absolutὸ sumpta solum excludud cognoscente O volente coactionem,
qua pertinet ad servilitatem absolute Olmpliciter. Labertas Nero arbitris G, qua quis potvi in cliquem actum vel
eius oppo tum contrarie vel contradiactoria. Et sic libertas excitidis non solum coactionensi ed omnem necessariam habitudinem, necessamiam dico necessiatate absoluta.
Non diffleor inquam haec a Durando dici, verum hoc tamen vici sim persitasum contendo , quod nomine libertatis absolute sumptae non intelligat illam tuam libertatem cusentialem, sed aliam toto caelo diuersam; sicut & caeteri Thomistae : ac
proinde tuus non erit, sed contra te pugnans. Probo autem hoc assumptum ex Doctrina Durandi multipliciter . iri τυ 'UR o, quia libertas tua essentia iiiii. i lis ut iam pluries monui & It in . c. io. in tua Theriaca doces consistit in mo pixi' do agendi, voluntati peculiari ι unde. 2 & nusquam affirmas, illam inueniri in actibus intelle uti vel saltem non
pia, de qua loquitur Durandus, non est peculiaris soli voluntati, sed reperitur etiam in omni actu ad quem concurrit intellectus, ergo non est eadem libertas, illa tua essentialis, &illa de qua loquitur Durandus. Secundo, quia libertas tua essentialis, etiamsi non sit cum possibilitate ad oppositum, est sussciens ad meritum: at libertas absolute sumpta, de qua loquitur Durandus, si possibilitas ad oppositum non adsit, non est ad meritum suffciens. Ergo non est eadem. Discursus est in so ma , & maior tua doctrina , minoremque probo patentissime. Primo quia Durandus in Securi do, Distinctione quinta quaestionO
tertia ad Tertium expresse docet , quod una ex conditionibus' ad meritum requisitis: Et libertas operantis, ut operatio Hiu potesate op rantis; nihil autem est in potestate nostra: inquit alio in loco nisi actus
nostri eliciti, vel imperati a libero arbitrio. Et rursus alio in loco, Per libe- q. rum arbitrium intelligimus illud pi incipium, per quod habemus dominium nο- prorum actuum , sic qu)d in potestate Ibidem habe tis tale principium, est exire in GEium,vel non exire, oe exire in aliquemas Ium vel eius oppositum. Sicut & in dium. loco citato a Vincentio hi ait,st rit
libertas arbitrij est, qua quis potest in
aliquem actum vel eius oppositum contraria Hi contradictoriE. Ergo de prumo ad ultimum sentit libertatem requisitam' ad meritum debere esse cum possbilitate ad oppositum. Patet consequentia, quia docet inertitum debere esse actum existentem in
74쪽
Durandus. quem tamen pra caterli sibi auxiliarem putati j i
potestate operantis, & deinde quod nil in potestate nostra est, nisi sit a libero arbitrio, quod rursus ait, non operari prout taὶς , absque potestate ad oppositiun, ergo exigit ad meritum liuertatem arbitria, seu illam quae est cum possibilitate ad oppositum. Maxime cum in Secundo Dist. et .quaestione tertia, conclusione se cunda expresse resoluat de possibilitate ad oppositum, quod illa Iola diacitur libertas arbitris.
Secundo manifeste id ipsum ostii do ex quadam solutione, quam itia
Quarto, Dist. s. qiuestione Octaua . adhibet huic argumento. Meritum non con sistit in actu necessario, sed alia qui merentur appetendo beatitudinem, ergo eam non appetunt saltem necessario. Ad hoc respondet Durandus, praemittendo prius , quod beatitudo
potest accipi vel in speciali pro eo in quoveia confisit, sicut est visio Diuinae essentia, vel potest accipi secundum communem ct gen ratem rationem beatitudinis, quae est bene se habere o carere malo. Si beatitudo inquit) accipiatur in speciali pro eo in quo vere consistit, sic voluntas viatoris non necessario vult beatitudinem, sed potest non Hlle negatiuὸ, etiam nolle: si autem acci piatur beatitudo secundum generalem rationem beatitudinis, hoc modo omnes volunt beatitudinem, &c. Quo praemisso sic respondet ad argumentum. Ad tertium patet, quod beatitudinem in particulari, quantum ad id in quo Wra consistit , non appetimus naturaliter
sed liberὸ ; ideo in eius appetitu potes
se meritum vel demeritum. Ecce ubi ad saluandam rationem meriti con
fugit apertu sicut alii Thomistae ad
libertatem qua quis potest velle vel non velle. Sentit erso non suificere libertatem illam absolutε sumptam,
quam absque possibilitate ad oppo-utum defi ierat. Quare resolutorie dicendum est.
Durandum nomine Libertatis abfolictὶ sumptae,non intellexisse illam tuam libertatem essentialem in senis, quo a te asseritur; sed solum voltu sis, libertatem prout dicit immunitatem a coactione, quam & nos iam saepe tibi in actibus necessarijs concessi-- mus, & iterum infra cum omnibus :.eo Theologis concedemus. Et hoc solii in de Durandi mente fuisse , patet iterum ex verbis eius adductis: inquit enim: Quod libertas sic absolues iumpta, solum exeludit a cognoscente ct volente coactione x, qua pertinet ad seruilitatem absolues simpliciter. Ergo per similem libe tatem solum intendit immunitatem
a coactione. Vnde de idem Durat diis , non obstat ite tali libertate in actu amoris beatifici, negauit abso luth & simpliciter eundem liberum est e, inquiens alio in loco sic: Actus .i' voluntatis respectu Dei in Patria, erit necessarius non liber, siue in diluen' i.
do Deum amore beneuolentiae , siluestuendo Deo amore concDpiscentia.Qu
si libertatem illam absolutam a coactione non tanti faciens, ut propter eam , amorem beatificum simpliciter liberum praedicaret. Hoc ergo iam actum est,Vincenti, quod ostendimus, non omnes veros Thomistas tuos este, quando & Tho- misticum Apostatam tibi eripuimus , cuius tamen honorem & gloriam in opinione tua usurpare tendis . Et certe eodem veritatis tenore , post veteres hos a me enumeratos , possem & integram scenam nectere, omnium quotquot ex sch
Ia Thomistica deinceps praela Pr diere; si non alia ratione studia instituissem ; quam ut farragine te tuum & citationum codices implerem . Namque & ingenue fateor, id mihi ingenii non esse, cium plus delectet ratiocinatio & Theologicus
discursus, veluti est apud LThoriam tiresit
75쪽
& reliquos Scholasticos perspicere,
quam continuo verba aliorum , delibra ut aiunt in cuintervitam tro serre. Hoc tamen nac in parte hic peractum sit, mihique indultumia; ne antiquae nostrae fcnolae noua monstra se in erant & decorem eius su rum faeditate opinionum potius de- turpent, quam societate honorent.
Diluantur evasiones, quibus Vincentius eo natur tesimonia Neterum Thomi aram eludere.
veteribus Thomillis adduximus, putabit fortasse aliquis duplici via posse eludi. Prima est, applicando illam distinctionem de duplici libertate, essentiali & accidentali, quam supra capite primo ex Vincentio adduximus: & dicendo veteres illos Tho-millas solum loqui de libertate accidentali, quando vel potestatem indisserentem ad rationem libertatis
requirunt, vel eandem libertatem actibus omnino necessarijs denegat. Ita ut mens illorum praecise sit, pol salem inditarentem requiri ad libertatem accidentalem, contrarietatis scilicet vel cotradictionis, eam que solam actibus necessarijs deesse, minime autem omnem veram libertatem absolute. Hanc viam indieat Vincentius in Theriaca lib. r. c.et s.f. Sic enim paulatim. Secunda est, utendo altera distinctione; quam licet ali s terminis, in re tamen confundit Vincentius cum
praecedenti. Videlicet quod libertas, alia est liberi arbitri, peneraliter sumpti, alia liberi arbitri; speciatim sumpti. Et cum liberum arbittium
generaliter sumptum, nil aliud sit. quam quaelibet libera voluntas siue linis siue medij, liberum autem arbitrium speciatim sumptum, dete minate sit voluntas libera circa media seu voluntas electiva; hinc fit, quod prima libertas, possit dici li
bertas voluntatis absolute, secunda autem, per Antonomasiam libertas arbitrij, vel etiam libertas voluntatis, prout est vis electiva. Primam libertatem docet Vincentius subsistere absque ulla prorsus formali inditarentia , sicque eam confundit cum libertate sua eslantiali; Sectat dae vero inditarentiam adscribit: sicque eam confundit cum accidentali ivtramque tamen eodem modo si istinet esse veram & propriam libertatem ad meritum sussicientem. POL
in ergo dici, veteres illos Thomistas vim loqui de secunda libertate, quae est libertas arbitri, speciatim sumpti, non autem de prima, quae est libertas arbitrij generaliter sumpti seu libertas voluntatis; quando
ad eius rationem inditarentiam re- uirunt, vel eam actibus necessarijsenegant. Hanc viam Vincentius indicat in Theriaca lib. I. cap. 2I. in principio. Sed rem consideranti attentius , apparet euasiones has stivolas esse. Quantum ad Primam fateor libenter , Thom istas in praefatis Testimoni js non sitisse lociatos, nisi de sola libertate contrarietatis vel contradictionis; quando ad rationem libertatis indillarentiam Exigunt , eandemque actibus voluntatis necessariis denegant ; caeterum quod praeter hanc, adhuc aliam agnouerint in voluntate veram & propriam
&xitu appellas) essentialem, hoc nego millies, & probo. Primo, quia si illam tuam libertatem essentialem tecum in mente habuissent, propter quam Ocactus ta cessa
76쪽
eonatur is monti veterum Ninstrum eludere. 'ai
cessarii mererentur dici vere & pr prie liberi, etsi alias carentes libertate contradictionis & contrarietatis; cur quaeso propter solam huius carentiam, abbolute liberos esse negassent 8 Prolacto nulla alia de causa id fieri potuit,quam quia omnis alia libertas,deficiente hac,ab ipsis in BDficiens iudicabatur, ad propriam &veram tam humani quam Diuini a bivij libertatem saluandam. Explico hoc , praesupponendo prius, ideo secundum Vincentium,
ubertatem contradictionis vocari accidentalem, quia aptitudo illa expandendi se usque ad non agendum , oritur ex libertate essentiali, tamquam accidens quoddam nobis notius, quod aliquando interueniente obstaculo deest; ut contingit ilia productione Spiritus Sancti & amore beatifico, & uniuersaliter in qu cumque actu voluntatis specificati-ue & elicitive necessario: in quibus, licet accidentalis illa aptitudo ad non agendum deficiat, subsistit tamen libertas essentialis consistens in modo agendi ex persecta aduerten. tia rationis. Hoc praesupposito, ex plico argumentum inductum sic . Thomistae absolute & sine ullo addito denegant actibus omnivo nece sarias libertatem et ut maxime patet ex illa propositione Ferrariensis, adactus, ad quos voluntas naturaliter necessario inclinatura Deo, non habet libertatem. En libertatem sine ullo addito negatam. Et iterum ex illa. circa Decim ut visione beatifica crinia
tum , non est libera voluntas. En rursus libertatem sine ulla restriction
negatam. Et tandein ex illa Durandi , astus volantatis respectu Dei in patria erit necesscirimo non liber. En iterum libertatem negatam sine ulla Prorsus limitatione seu addito. Tunc sic; negant illis actibus absolute te sine addito libertatem λ Ergo sentiunt, id quod huiusmodi actusus deest in ratione liberi, esse plus
quam libertatem aliquam accidentalem .
Probo consequentiam, quia propter desectum lolius accidentis, ne quit absolute & sine addito ratio aliqua de subiecto negari. 33 de causa salsum proferret, qui absolute &sine addito diceret, Ostreas non sentire, licet alias ipsis desit aliqua persectio accidentalis vitae sensititiae . verbi gratia potentia loco motiua . Ergo pariter, licet respectu actuum. necessariorum desit illa persectio accidentalis libertatis, verbi gratin aptitudo expandendi se usque ad non
agendum, non tamen propter hoc
poterit absolute dici actus illos non
Secundo: quia si acceptionem itilam libertatis essentialis & accidentalis Thomistae agnouissent; prosecto ea aliquando, imo & semper in omnibus illis locis adductis vli fili Dsent: cum namque ibidem de natura
libertatis disputent, eiusque conditiones indagent, absque dubio i pia
causa rei postulabat, essentialem Sepropriam rationem libertatis tr dere: si ergo nil aliud de ea continuo traduiar, quam quod libertas est facultas , seu aptitudo ad agere &non agere, ne umbram quidem alicuius alterius libertatis insinuantes; quid ,Vincenti,contendis, illos dosola libertate accidentali esse interpretandos pTertio: vera libertas, de qua nos
disputamus ut tumet fateris) est illa quae lassicit ad meritum : at
praeter libertatem contrarietatis &contradictionis nullam aliam Tho-mistae agnoscunt ad meritum sufficientem , ut ex testimoniis omnibus de singulis patet: ergo nullam aliam veram, prout in praesenti disputamu4 , agnoscunt, quam con C tr
77쪽
trarietatis vel contradictionis.
Quarxcuquia si illa glossa de libera
tate accidentali admittatur; potius o nes textus Thom istarum falsificantur, quam explicentur: ergo ut omnino aliena N spuria a mente ipsorum debet rei)ci. A nteccdens breuitatis causa , tantum Gendo is quatuor textibus . Primus sit illo
Alberti Magni . Libertas consista in hoc, quod postit velle hoc, o non velle hoc. Quaero, incenti, qua veritate potuerit hoc Albertus aflerere, si te. cum sensit essentiam libertatis in ista inditarentia non consistere λ Secundus sit ille alter Innocentii Quinti. Habere se ad utrumlibet, essentiale est omnipotentia rationali , eo quὸd libera est. Quaero iterum, qua veritate potuerit hoc dicere, si tecum sensit, illam indisserentiam ad utrumlibet, solum esse accidens libertatis, & non eius essentiam λ Tertius sit ille textus Caietani. Libertatem esse Grepose sibilom necestatissimpliciter alicuius actus , falsum est. Dic rursus, qualiter hoc verum; si Caietanus ut tu vis)tecum sensit, libertatem veram Npropriam , imo& ipsam essentialem rationem libertatis, necessiati simi liciter alicuius actus compostibi-em esse λ Quartus tandem textus sit ille alter Conradi. Ttine homo ait a tionem btimanam liberam, quando ad eam habet abjolutὸ thdisterentiam, sic quod potest eam agere oe non age e . Quaero iterum, qua veritate potuerit hoc dicere, si tecum sensit hominem , etiam extra casum omnis in-d st rcnciae, actionem humanam li-bciam agcre 8 Et quidem libertate crassima,propria S essentiali Certe quantum capio, luat tum sapio, clossa in huiusmodi iaci capere possum,
nec sapere: cum veritatem litterae manifeste corrumpat S. eludat. His rationibus,, inccnti puto primam illam tuam explicationem delibertate essentiali & accidentali BL scienter explodi. Sed nunc vide mus , quid veritatis contineat illa secunda, qua dicis Thomistas loqui delibertate arbitrio speciatim sumpti,
non autem de libertate voluntatis absolute.
Dico igitur, quod distinctio illa in se legitima quidem est, qua scilicet dividis veram libertatem, in lubertatem voluntatis, & in liberi te in arbitria; seu aliis terminis, in libertatem arbitria generaliter sumpti , & in libertatem arbitri; specia tim sumpti, seu prout vis est electiva, caeterum quod iuxta mentem
Thomistarum, inditarentia requiratur, solum ad libertatem arbitrijspeciatim sumpti. non autem ad libertatem voluntatis seu arbitri, g neraliter sumpti s hoc iterum totis Viribus nego.
Quoad primum , quod scilicet di- sinetio illa in se legitima sit, parens
est mihi ex expressa N aperta doctrina S.I homae, dum q. a . de Veritate artar. ad 2O. dixit, quod habemus respectu finis ritimi cilicet in via in liberam voluntatem &c.non antem liberum
iudicium id est arbitrium ) propriὸ loquendo , cum non cadat sub electione. Ecce liberam voluntatem distinctam cotra liberum iudicium seu liberum arbitrium : &ex consequenti, recte condistinguitur libertas voluntatis contra libertatem arbitrij proprie &speciatim sumpti. Ratio autem huius est, nam libera voluntas in plus patet, quam liberum arbitrium, si id proprie & speciatim sumas: libera enim voluntas indillarenter dicitur tam de libera voluntate versante circa finem, quam de libera voluntate versante circa media I liberum vero arbitrium, si id speciatim sumas, s lum dicitur de libera voluntate versante circa media: oim nominet v luntatem precise prout est vis electi-ua Digiti Z
78쪽
Gnatui testimonia veterum Thomsarum eludere. 3 sua proprie,& electio proprie sumptaselum sit circa media, teste D. Thomaq. 22. de Veritate art. I s. in Corpore, dum ait, proprium obiectum ele-otionis es id quod est ad finem . Qua de
causa etiam docuit 3. Ethic. lactiones. in fine, volumus nos esse faelices, quod est ritimus finis, hoc dicimus nos vetile: sed non couenit dicere,quod eligamus nos esse 'lices; quia electio non est idem voluntari.Recte ergo condistinguitur libertas voluntatis cotra libertatem arbitri; speciatim sumpti, seu contra libertatem voluntatis, prout voluntas est vis electiva proprie. Ceeterum quoa Thom istae in locis citatis exigant indifferentiam no solum ad libertatem arbitrij speciatim sumpti, sed etiam ad libertatem arbitri; generaliter sumpti, seu ad quamcumque veram libertatem voluntatis, probo iterum & satis efficaciter. Primo: quia exigentes indifferentiam ad libertatem, loquuntur dolibertate sine ullo addito aut restrictione: ergo mens illorum est comprehendere omnem veram libertatem,tam voluntatis absolute , quam
arbitrii speciatim sumpti. Probo co- sequentiam,quia ubi ipsi non restria-gunt,nec nos restringere debemus . Et antecedens patet, in primis ex textu Caietani. Oportet libertatem eis e respectu alicuius oppositionis. Ecce libertate indefinite de sine ulla restrictione. Deinde ex textu Ferrariensis. Moueri simpliciter libeia, est habere in potestatesua mouet i non moueri, nodixit moueri libere libertate; arbitri j speciatim sumpti, sed, moueri simpliciter liberE. Rursus ex eo, quod communiter supponunti& approbant hanc definitionem , potentia libera est quae positis omnibus requisitis potest agere oe non agere. In qua definitione non determinatur prosecto do
potentia libera sola libertate albi, tris, sed de potentia libera absolu
Secundo: quia nonnulli eorumia negantes actibus necessarijs libertatem, expressis verbis nominat liber talem etiam voluntatis: ergo perpe ram contenditur, solum negare lubertatem arbitri J. Patet antecedens. Primo ex textu Ferrariensis , circa Deum, ut visione beatifica cognitum,non
est libera voluntas. Non dixit solum, non est liberum arbitrium, sed non est liabera νoluntas: ergo negat illi actui etiam libertatem voluntatis; secundo ex textu Conradi. Vbi iudicium practicum non est liberum, sed determinatu ad unum, sicut respectu ultimi finis, ibi nee voluntas ea libera. Ecce iterum , non dixit, ibi non est libera electio,
sed , nec voluntas es libera . Negat e go etiam liberam voluntatem. Tertio ex textu Caietant: siquidem illa verba S. Tlaomae, necessitas autem naturalis non aufert libertatem voluntatis; dicit solum posse verificari de necessitate quoad specificationem seu obiective, & non de necessitate tam obiective quam elicitive: ergo hanc secundam sentit auserre, non soluti libertatem arbitrij sed etiam voluntatis, de qua in illa propositione erat
Tertio: quia exigunt indifferentiam ad libertatem no qualitercum que; sed ex conceptu proprio verae libertatis, in quantum libertas est re- duplicatiue & Hrmaliter; ergo sentiunt, illam debere reperiri respectu cuiuscumque actus, in quo est pro prius conceptus libertatis in quantum libertas est, ergo tam respectu' actus voluntatis finis, quam respectu actus voluntatis circa media; semel
posito quod uterque vere & propriEliber sit. Consequentiae sunt legitimae, clim Omne praedicatum conueniens tali vitali, debeat ipsum cOmitari ubicumque est tale. Antece C a dens
79쪽
3 6 Lib.I. Cap XIII.Diluuntur euasiones, quibus Vincentius ere.
dens vero, patet iterum ex illo textu Conradi, si quid sit non sollim natura, Ied cum hoc libera natura ; in quantum tiberam G, non erit determinatum ad um . En exigit inditarentiam ad liberum formaliter in quantum liberum est. Rursus ex illo textu Armandi, causa agens libere, ut sic nunquam producit aliquid necessirio. Ecce ite-xum sermonem, de agente libero re- duplicative prout sic,seu in quantum liberum est. Tertio ex illa conseque . tia Sonci natis. Voluuias in boc in tanties potentia ιι a, ergo respectu contradiciorior m. Quae consequentia nequit esse legitima & sormalis , nisi consequens sequatur ex antecedenti In quantum tale est. Vt si dicas, Petrus
currit, ergo mouetur; motus sequitur ex currente in quantum currens
est. Quarto tandem ex eo quod libertatem per indisserentia definiant, dicentes; Casiam liberam esse, quae ρο- stis omnibus requisitis potest agere σno .rgere:at omnis bona definitio debet competere definito secundum
quod tale, ergo sentiunt indictrentiam competere principio libero secundum quod liberum est. Haec omnia Vincenti, ita solida &perspicua sunt, tamque indubitate demente Thoin illarum, ut nulla ratione tergiversari queant: quare reso- Iutorie dico, utramque illam explicationem seu potuis putatam euasionem, a te insinuatam, friuolania, esse,&omnino voluntariam absque ullo prorsus fundamento. Quod &exinde patet uberius. Nam utramque illam explicationem posses a commodare sententijs Scliolasticorum modernorum, eadem facilitate , qua de facto accommodas sententi s veterum: cum certe moderni non aliter de natura, seu essentia libertatis loquantur, quam veteres rimo eaedem quasi propositiones apud virosque inuetuuntur i nempe quod potentia libera sit illa, qua pomtis omnibus requisitis Eotest agere oenon agere . Quod actus liber iit illis quem possum facere σ omittere. Quod actus hab ntes absolutam necessitatem , non sunt veria σ propriὸ liberi. Hate
niuntur tam in veteribus sicut vidimus quam in modernis,sicut perlegenti illos constare potest. Ergo eadem lege potas dicere, Vincenti , quod moderni in similibus sententi js
non loquuntur de libertate essentiali aut delibertate voluntatis, sed soluiti de libertate accidentali, aut delibertate arbitrii speciati in humpti. Et ex consequenti, si per illam viam vi putas concilias tibi mentem .
veterum , constanter assirmans , illos omnes a te pugoare,cur pari passu per eandem non concilias tibi mentem Omnium modernorum; itavi eos etiam a partibus tuis stare as-
firmes p Quod cum minime facias, sed potius ubique supponas, moder- nos Scholasticos non a te sed contra te pugnare; fit euidens, glossam illam omnino voluntarie pro veteribus confingi. Sed non possum non apponere 3 squod nihil responsi in toto tuo opere inueniam, quantum ad alteram illam partem de merito , qualiter
scilicet Thomistae sint intelligendi; quando indisserentiam exigunt ad
actionem meritoriam. Forte id i sum omisisti, quia consentis omnes veros Thom istas in hoc contra topugnare. Sed si ita est; quid quaeso solatii ex hac nobili schola tibi potest superesse λ Nil aliud ut video quam quod asstras , id quidem a
Thomistis dici, sed contra apertam doctrinam S. Thoma. Rideo, mi Vincenti, hanc tuar censuram. in imo nil contra Sacti Thomae doctrina in apertius, quam hac censura tua; ut Iam iam manifesto. In The
80쪽
Lm IcaprilV.MαI. Expentantur tria lata Sancti Tiam G. 3 7sesto. Ponis os tuum in fidelissimos discipulos, quasi illis eiectis, tibi isti distipulatum tanti praeceptoris arrogans. Qui ergo Sancti Thomae . veri discipuli λ Nonne tu qui solus Thomilia es Sed striptum est, Uasui.
Adducitur contra Vincentium Sanctus
SIcut ostensum est, Vincenti, non
omnes veros Thomistas tuos e Lis, sed apertissime contra utramque tuae opinionis partem pugnare, ita dubitare fas non est, quin & eorum
Ducem in utraque parte contra tohabeas. Millia sorte & millia loco. rum adduci possent,quae huius rei fidem facerent: sed ne prolixitas taedium pariat, breuiora tantum eaque euidentiora secernam. Prurio loco, ea quae exigunt potestatem indita. rentem, ad libertatem. Secundo loco,ea qux exigunt potellatem indisserentem,ad meritum. Sed quia omnia & singula uno eodemque capite perstringi nequeunt , Pluribus Sectioniblis utendum erit.
Expenduntur tria Deo Sancti Thomae ,
in quibus exigit potestatem inde
rentia ad rationem Libertatis.
quaest. 1 a. de Veritate artic. 6. in fine Corporis, ubi sic fatur. cismautem Noluntas dicatur libera, in quantum necesstatem non habet , libertas
voluntatis in tribus consederabiturlιcet quotum ad actum, in quaηtum potest velle vel non velle, quantum ad obiel ium,in quantum potest velle buvel illud o eius oppositum, quantum ad ordinem finis, in quantum potest vetiis bonum vel malum. Ecce ubi libertatem solii m agnoscit respectu triti, scilicet respectu actus, respectu obiecti, & respectu ordinis in finem, apponendo in quolibet illorum, indinferentiam: in primo quidem respectu actus, penes posse agere & non agere & hoc senat indillarentia contradictionis: in secundo, respectu obiecti, penes posse agere hoc vel eius
oppositum, & hoc spectat ad indict-rentiam contrarietatis: in tertio tandem respectu ordinis in finem, penes posse agere bonum vel malum, quod etiam spectat ad indisserentiam comtrarietatis.Sentit ergo in actibus voluntatis elicitis cum omnimoda determinatatione tam quoad acturr
quam quoad obiectum seu ordinem in finem, quales sunt spiratio Spiriatus sancti , & amor beatificus, nutilam ineste veram libertatem. Et certe, Vincenti, neutra ex tuis
ossis,hic locum habet. Non prima; qua velles dicere Sanctum Thomatia hie solum loqui de libertate accidentali Tum quia loquitur de libe tate , a qua voluntas dicitur libera absolute, di sine ullo additor non dicitur autem absolute libera, ab eo quod solum est accidens quoddam alibertatis , sed magis ab eo, quod est ipsa libertatis essentia. Tum etiam, quia si solum fuit locutus de libertate accidentali, vere sentiens praeter illam,dari adhuc aliam essentialemῖ ergo insessicienter resoluit, dicens,
suod libertas voluntatis consideratur miribus et rectius & magis doctrinalia ter dixisset, quod consideratur qui dem in illis tribus; sed potissime di essentialiter adhuc in quodam alio, ut tu dicis.c 3 Securua