장음표시 사용
41쪽
Verba haec int cic ERONis de orat. III, Io. nili quod ille , oinissa concinnitate , i uoluam esse debere orationem , monet. Cicero c&ncinnum sub .seruo dc congrcio comprehcndit :Auctor noster, cum Latine dc Ornate nos iubet scribere, stan etiam scribendum esse, ponit. G. Ne vero praeter rem quatuor ista potuisse sun lamenta videamur, operae prctium su rit , quadripartitae istius distributionis reddere rationem. Qui aedes elegantiores molitur, eum sollicitum eice oportet de mari ria bona, solida , ac exquisita. 4: a comparata , nihil tamen , quod oculos hominum serat, exstruet, nisi aecedat conformata quaedam regulis architectonicis idea, cuius ad exemplum labri exit ruant aediticium. Prae cipue enim ad elegantiam aedium peditinet ivlla partium omnium mentura
Sc proportio, quae sine idea illa vi κpoterit obtineri. Exstructae vero ad hanc mensuram aedcs deinde variis co- Ioribus , tectorio opere , picturis exornantur. Enimuero si vel maxime haec omnia accesserint: non placebunt tamen aedes, nisi fuerit obseruatum. Alia enim taedificandi ratio in palatio principis, alia in templis, alia in priuatorum aedibus urbanis, alia de. nique in praediis rusticis locum invenit , ludibriumque merito is deberet hominibus, qui columnas Corinthiacas praedio rustico adaptaret. Iam ea.dem est stili elegantioris ratio. Materia, qua lernio elagantior componitur, sunt voces α loquutiones vere Romanae, atque inde anta omnia ostendendum, quid sit LAI E dicere. Sed
voces iliae ac loquutiones Romanae , quantumuis elegantissimae, parum d lectabunt, nisi ad periodorum men tiram, veluti ad ideam architectonicam, com
ponantur. Quod qui facit, is demum CONCINNE dicere videtur. Sed quam uis & hoc suerit obseruatum, tamen ne sic quidem placebit oratio , nisi ei
Ornamenta et aedam , tamquam picturae& colores accedant. Vnde diximus, ORNATE esse dicendum. Denique ut
non una Omnes aedes decet aedifican
di ratio: ita nec omnibus scriptionibus idem conuenit silas, eademque dicen- di forma. Alio enim stilo epistolas , alio liti lorias, alio orationes, alio panegyricos , alio satiras, alio dissertati nes conscribi oportet. Quas stili se mas , si quis recte ac decore expresserit, is demum APTE CONGRUE TERque dicere videtur. Mallem comparasset Auctor concinnitatem cum linea
O perpendiculo, ad quod exigere pleraque Architecti debent: Congruentiam
autem cum eo , quod domus omnes partes cruri Hu dc commoditate, ornamenta autem cum fortunis Ec comestione domini conuenire debent. G.
nu; a si III. LATINITAS orationi puritatem conciliat; CONCINNI
L,ilhὰ , TAS eam in iustas periodos ac decoram veluti mensuram com-
concinne, pingit: ORNATVS ut admirationi sit; & CONGRUENTIA
ornate, denique, ut ne a decoro aberret , efficit. Si ulla harum virtu--pἰς dico' tum desit , vix reprehensionem doctorum effugiet oratio, tantum.
ς abest, ut ulla laude digna videatur ' .
Non rectius hoc, quam exemplo, poterit a nobis demonstrari. Simiis Corinthi descripturus excidium, ita loqueretur : L. Mumm us corinthum erudeliter minartit, quisque intelliget , hanc orationem lixis S calonibus, quam docto homine, esse digniorem.
Neque enim LMINYM est riti viii,
42쪽
atque hine . stilo sua Iuruat de . Sed
emendabimus illum naeuum , 5c ita dicemus: L. Mummius Grinthum 1anditus deleuit. Sic Latina quidem dc pura erit oratio , verum ne sic quidem haec vcrba quemquam delectabunt , quia nondum audimus periodum, sed propositionem logicam. Dabimus ergo operam , ut his verbis etiam tua constet CONCINNITAS , eaque proinde
hac periodo concludemus : LP Mummius Corinthum , quod Rcmanam male fatem parum reuereri et ideretur, minas Meritate euertit. Sic omnia erunt Laaina, iusta quoque oc eoueinna erit P
riodi mentiara: dc tamen nondum quid- qu.im audies , quod ad inireris. Nomdum enim ullus aecessit ORNAT S.
Age, ne hic quoque possit desiderari ,
ita dicemus: L. Mummitis Corinthum , Grasciae octilum , qutim Romanam ma
Psarem parum juspicere videretur, mIrasonritate effodit. Iain demum di Lari-
na ct concinna ct ornata est onatio , adeoque non mi est non placere. Et tamen si quis hae periodo in stilo libstorico vel diseriasione didactica vie. retur, i mirris vix videretur obter uasse.:Ex quo tequitur, ut oc APTE
Verum enim vero quid iaptum δέ con gruens sit, iudicari non potest, nili ex tota compage di velut corpore Orationis , totaque adeo illius circumstantia. ut cogitemus, Luis, via , uti, quam do, apud quos, qua in caussa, qtia ossinctione animi et . dicati cic ro Criat. e. 1 r. Est eloquentia , seuι G. crarum rc. rum fundamentum sapi ntia. β' enim iuvita, sic in oratione, nihil est dissultius, quam quid deeras videre. Huotis αι En rationi non modo in visa, sed sa Fissmet O in pocinaris O m ma ιone F cca. r. Et de orat. I. e. 23. Roscius dicebat, Captu artis esse decere, quod tamen uni m
IIII. LATINE & pure quomodo dicendum sit, ita ostende- Quom Pre conati sunt eruditi, ut integris libris voces parum Latinas ac VQ suspectas collegerint ). Enim vero quum taediosa sit ea methodus: satius erit, regulas quasdam , quales neminem adhuc da- disin hire memini, de vocabulis suspectis suppeditare. ros lini s
Non est certior ratio, quin non est alia ratio discendi, quae sint verba Latina , quae item non- Latina s barbara, quam ut de singulis vel ex ipsis
scriptoribus, vel e bono Lexico edoceamur. Ostendemus, nullam harum, quas regulas vocat, esse univertatem , ac ne posIe quidem a tirone applicari aut assumi. Cumque nemini temere contingat, ut non audiat legarite, nisi quae Latina & pura stant, superest, ut eum accura:e scribendum est, de lingulis , quae non certe recordetur na esse, in consilium eat cum bono Lexico. Ad cauenda tanto facilius verba minus Latina subsidio esse possunt ibri quos laudat Auctcir , 5c quidam
alii. Regula' autem , h. e. Obseruati
nes Praedam , quibus plura exempla comprehenduntur , memoriam iuuarapoissunt: quo nomine Vossianae de vitiis sermonis laudari debent. G. in ) Multi exstant hujus generis libri.
Noti sunt G1R. io. vos si I de visurJe monis, Io. voRITII de Latinitate filo meritoque suspecta , CHRIs T. c LLARI Amibarbarus er eurae pseriores , dc quae ea casione eum viris doctis Danis disceptauit auctor celeberrimus.
vorti liber de pura d licine, cui notas adiecit IO. --. MOS HEMIV1, at que edidit Hanoticiae CIIIDCCXXV. 8. Eodem pertinent Io. xllR Obseruati num linguae Latina Part. II. L d. cIvIICCU III I , 8. IllΝs I conctanea ρο-
43쪽
ta. Immo dc Aur sc HORI phrasis singuae Latinae , Η AD MARI, Cardinalis deserinone Latino, O Asri scior PII oleruationes tinguae Latinae, Sc OB. GIPHANu Obseruationes sim lares ἐκ linis am Latinam, quas una cum aliis ejus generis opusculis sub titulo : de elegantiore Latinitare comparanda scriptores ρ- leo, editas nouimus apud Wessienios. Amsi cΙII CCLIII. 4.
V. Prima ergo haec esto regula : ab omnibus diversarum origi num vocibus tamquam ab horidis ), nis magina nos urinat ne-eesitas , est abstinendum.
Sed nee uniuersale est hoc enuna Hatum t& quis docebit tironem, quaa sint diversarum originum voces ' G. ) Uocantur hic lubridae voces, quae ex diversis linguis conflatae sunt, ve Iuti ex Graeca & Latina, ex Graeca di Germanica, ex Latina & Germanica, cet. Sine veterum exemplo itaque dicitur MoNocvtivs. Est enim haec vox hibrida, conflata ex Graeco μώσε, dc Latino oculus. Ueteribus magis placet UNOC ULVs. Vid. PLAvT. -υιd. III. I. GELL. nos . Att. III. II. vel Lus cus , nam dc hoc non strabonem notat , einen Sehielendo, ut vulgo putant, sed unoculum. CELLAR. Antibarb. p. 2 3. Aeque absurdum est BiGAM US , commpositum quippe ex Latino bis Sc Gra
Ivitin. I, 8. O vis. dixit digamus , bis
maritus. Non magis Latina sunt ARCHIDA PIFER , ARCHIPINCERNA. Priores
enim syllabae Graecae, posteriores Latinae sunt. Voces vero hae sempor -- finis auribus visae sunt intolerabiles, nisi quod nonnumquam comtei loci caussa eiusmodi vocabula fingunt i tale est INANILOGus apud PLAvT. Pseud. I, 3. v. x . si is locus sanus est. Certe sieetiam Gronouiana. G. Hibridet vel hi-hridae per metaphoram vocantur huius modi vocabula. Proprie enim hibri-ἀae sunt genus mixtum, ex diversis Parentibus natum, veluti ex apro Scsbe. PLIN. Hist. nati lib. VIII. e. 1. Ceterum quamuis Latini sermonis castitas huius modi vocabula vix serat: qua iam tamen probesse usum aes duertimus, eorumque recensium dedit evrNCTIL. Iib. I. Inst. Orar. e. s. Talia sint BIcDNIVM apud PLAur. Bacchis. IIII,
ptoportιcur , Polyeenia et c. de quibus vos Savs Rhet. III, a, I. AVSO. POPHAde usu anti. locvt. I, is: oc ad Ct C. Auic II, I. p. I r. R. Graeu. G. At nescio an eiusdem generis sit ANTICA
To, uti CAESAR inscripsit librum, quem Ciceronis Catoni opposuit. Quum enim
nomina propria Latina non aliter Graece exprimi poisnt, quam teruato sono Latino: ελυωτων aeque Graecum vocabulum esse potest, ac ex Graeco dc Latino mi Atum.
test in titulis magnorum principum , qui vix aliquando pollunt elegantius Latiniusque reddi, ut non eorum dignitati quidquam detrahatur. Hic sane prudentia suadet, ut malimus parum L tine , quam parum reuerenter loqui. Exemplo esse potest ARCHIDVCIs titu- Ius, Austriacae genti proprius. Habrida hoc est vocabulum, sed quocumque modo illud reddideris , vix effugies r prehensionem. Si magnos Oees vocaueris, pares illos reddes magno Duci Hetruriae , sin supremos duces, a nexu cum Romano imperio eos absolues Si primos ducer, hoc quoque intolenserit. Rec e igitur atque ordine seceris , si Arehidueis titulum, parum Latinum licet, retinueris. Nescio an idem diacendum de titulo ARCHIΜARS CHALLV1.
Nullum satin est vocabulum Latinum,
44쪽
quod Marshadii notionem satis expri- hos laedere , nisi. Stultum otiet, ut placeas gram- laesiile videaris. maticis , principibus diu placere velle, M
V1. Secunda regula haec e sto: voces omnes . quae analoeiae Ut Ac vel barbarae , vel certe suspritiae qu/- an
grammaticae repugnant , logiis
- gramma EeONTRA . Non enim praepolitio e icae re-
adverbiis solet iungi. Quin Exinde hδ' pugibet eandem sermam. G. Callioris Latinitatis amantes ponunt CONTRA , E CONTRARIA PARTE, E CONTRARIO, CQNTRA EA . Uid. CELLAR. An: iban. p. 3 o. Huc etiam pertinent, quae supra P. 27. notauimus: 1xTRiNSECus , in se ma adiectiva, INTRiNfECE , UXOR -
os, aliaque hujus generis. Sunt enim quaedam dubiae auctoritatis , & licet analogiae repugnent, tamen apud veteres occurrunt. Tale est illud 1M FRAEsENTIARvM , de quo supra P. 27.
Sed I. sent multa solitaria, quae ad Analogiam reserri nullam possint, dc tamen recta. II. Analogiam tenere non nisi eius est, qui iam magnam linguae facultatem habeat. G. I ) Hinc quilibet videt , barbaras
esse voces, quae sequuntur: AEQUANIΜITER. Non patitur enim analogia, ut a subitautiuo animus deinducatur adverbium animiter. Durius e go dixeris aequo animo, aequi mo ani
ΑΜICABILITER , eἰusdem generis est.
Nihil hic analogiae aduertum. Sed auctoritas deest nimirum. G. in
VII. Sequatur regula tertia: omnia voeabula barbarae originis Nee acia in cultiore Latinitate , tamquam sicopuli, fugienda sunt, nis ea iam vocabula pridem ciuitate donata es e conset P. barbarae
Quis vero docebit tironem, quae ginem debent , vae ita, superi lia , ς 's' Iuccursus, si alternus, firmari vel situ sim barbarae originis: quae item, a steria velut illa originis labe, in sermonem Latinum receptat Vsus sci Iicet, obseruatio. &, quod vicem illam hodie subire solet, Lexicon. G. ) ) Quum barbari, maxime Gothi, Vandali, Dangobardi , Franci, velutio compacto, prouincias Romani imperii inuaderent, Latinitas antiqua sen. sim ad dialectos, Italicam , t Hispani eam G.) & Gallicanam, deflexit. Vid. CAR. DU FREsNE dissert. Glassar. med. infimar Latin. praemiis CELL. AF. dearigine lingua Italiaeae. Ex quo sequitur I. ut omnia vocabula ex linxtia Ita-hea vel Galliea in Latinam murissa ba bara ludaeenitur. Talia lunt plenaque adiectiva in Osus, v. c. af iussur, miraeukyns, ri roseu, serissis, pomposus, virtvltis. Proba tamen sinIt vitiosis, probrosiu, pret fu, prostris , ori. Nec minus Gallichmo atque Italicasino Ori
tio, reuolutio, revisio, regi tintia , reeompensare , recommendare , ratificare, pr tr iis, prioritas, partialis, ueutralix, modernus , maxima, pro regula, liga, his Michas, irregularis, irrem iliabilis, lin- portantia, pro momento vel pondere, sortiarium, districtus, e respondere, con fortare , condolentia , condescenderer eom placensa , eapit anetis, besialuar, qwlentia , approximare , appropriare, dc quae Iuni huius generis alia, quae iamdudum e Latio proscripsit in Antibarbarσsuo CELLARIvs. Non satis haec vel eum re ipsa, Vel cum D FRE NII , CE LA alique laudatis obseruationibus conueniunt. Ita breuiter habendum. I. Aucho sit a modum non imperio tantum sed Ec civitate Romana, multitudo loquentium Sc scribentium Analogiam nimis dila luit, ut v. g. ad so
mam ouis , pr rosi, pretiosi, etiam
45쪽
virities: m , & miraculosum , dc a spectum fis alia. sum dicerem. Haec enim proiecto prius in Latinam consuetudinem inuecta, quam in Italorum, Gallorum, Hispanorum, quales nunc sunt linguas tra frent. II. Quaedam ex origine barba ra acceperunt casum Romanum re sor.
mam , ut mera , Fcocium, modium , Vasai us, G rara et c. III. Nunc illud accidit quotidie, ut prioris generis vocabula ex usu Gallice, Hil panice, It lice loquentium quasi retro in linguam Latinam inserantur ob id ipsum, quod Latinae lunt originis, Latinam sormam siue analogiam adhuc praeserant, habeantque proinde naturam, ut sic dicamus Latinorum, sola auctoritate aeui illius destituantur, quo nacrito Latinam linguam viri docti concluserunt. G. ὶ Quum porro Germanicae linsuae nihil plane cum Latina commercii sit: multo minus vocabula origine Germanica in elegantiore silo inueniunt laeum. Talia sunt burgus, eine Burg, seudum ,
tate donata sinat vocabula quaedam Per sica , veluti GAZA , pro thel auro , PΑ-RAsANGA , pro spatio itinerario , ACINACEs, cet. item quaedam gallica, ut EssEDUM. Haec omnia recte S sine vitio adhibueris. Eiusdem generis v cabula Persica sunt sAra APA N PARA-DaSus, sed quo vix utuntur, nisi scriptores Christiani, quum Graecum μὰ ine etiam apud XENOPHOM M occurrat. GaIlica etiam vel Celtica potius sunt BENNA , vehiculi genus, BRAC-cΑ , ipsum Germanicum Broe , EAPo, Germ. M.' vel Seife , BULGΑ , GE-SA , PEOTRITUM , RHFDΑ , RXINCTi L. lib. I , e. s. Germanicam originem pro dit FRAMEA, Ppriem , quemadmodum Britannicum dicitur CovINus , Hispanicu in LANCEA , Punicum NAPPA, Aegyptiacum Z THus , Syriacum A MEV-BAiA , de quibus similibusque fusius
actum est a GER. IO. VosSIO de vi t. s. m. lib. I, c. . 3. 4. F.
, parte VIII. Obseruandum quarto : vocabula Graeca, nisi veluti ciui-
etiam late donata ' , in elexanIiore oratione non esse adhibenda 'in . Nec Graeca. usquam Latino textui voces Graecae immiscendae sunt, nisi vel
docendi vel amici cuiusdam eruditi oblectandi caussa ' .
Eaedem dissicultates premunt hanc obseruationem, quae superiores. Quis enim docebit id ipsum iuniores, quae sint Graeca ' quae sint quae non sint ciuitate donata ' G. γ ) Innumera sunt vocabula origine
Graeca, quae veluti ius ciuitatis obtinuerunt e. g. antidotum , bustis, anc ra, tr paeum, era. De horum probi nato non eit, quod dubites. Commendari hic meretur DAN. v EcHNERI Heue nodex. a1 s. Paralleli mi Gra G- LMini libri duo, eum accessionibus luculentis Sop imae frugis Io. MICH. HIS INGERI , Gothae I 73 a. 8. Catalogus satis plenus singulorum vocabulorum e Graecis ad Latinos translatorum praetere , quae immutatione quadam Latina facta sum I est subluctus hiso memoria ti Gllai iano. G.
) De iis ergo hic loquimur vocabulis Graecis, quae sequiorum temporum inuexit usus , de quae frustra quaeras apud veteres. Sic Auxssus ecclesiasticu in est, pro quo veteres dicere maluerunt prosindum , vorago.
Pro AGON, vel AGONI EA RE vel res dixerunt, extrema , animam a re AvT CHIRI A non modo nouum est ,
sed Sc talia significatione insignitum.' ταχιe enim Graecis non est , qui sibi intere manus, sed qui sua manu ali quid eiacit, teste H SYCHlo. Non magis proba sunt, BLAspis ΕΜΙΑ pro exse cratisne: EREM Us pro locis deseriis: Ex TLRlcus pro metrino vel aduentino
46쪽
ilooc uis pro simulatione pietatis, H
pocrita eni in veteribus erat arti sex thea malis. Uid. SVET. Neron. c. I . MoLCHARI pro adulterium committere : NEo-TERI Cus pro reooriore vel iuniore r ORPHANus pro pupulo: . PRAXIS pro Ua :ZELVS pro aemularione vel sitio. Doquibus cELi. Amibarb. e. Vs, p. 2 Is. Per. Satis tamen Latina , vel ciuitate potius donata tum MOECHus, quo viis TERENT. An.D. II, I. v. I s. ΜCa HA, quod habet CAOLL. Caro1. XLIII. &Iv v ENA L. Sat. VI , v. 277. I inino apud eumdem epigrammate spurcillimo, quod in isAAcr vota II editione p. 3II. oc currit , bis habes verbum ΜοECHARI. Itaque auctoritate lete illud omnino tuetur, quamuis familiarius suisse viduatur vulgo, quam bonis 1criptoribus.
) Nam quum in disciplinis fie-Pe contingat, ut res quaedam Graece ,
quam Latine possit iacilius explicari; nemo prohibebit, quo minus in scriptis dida ticis Graecum sermonem Latino misceamus, dummodo absit affe-
ctatio. Graeca enim ἔρ ατα- γε esse debent, nisi risum mouiau velis. Hinc risum moturus P vTvs Is uiol. I, s v. 67. Gracca, quae nihil emphaseos habent, Lacinis immilcet : - SI. Ecquam Ias Duιm tibicinam
nidum amare 'PS. ου' δεῖ negare. SL LiberaTe quam velit '
Ridicula sine haec affectatio est, nec magis ferenda , quam si quis Germ. nice dicere velit e Er hat Itane pedes
aerkrochis. Debent ergo Graeca aliquanto ἐμ απικωτερον esse, qualia exempla passim apud CICERONFΜ , PLINIVM, aliosque auctores idoneos occurrunt.
) Exemplo esse possunt CICE RONis episeolae ad Atticum. Quum nim hie Ciceroni familiarissimus esset, S maximopere amaret Graecas litteras , vix ullam ad eum dedit epist Iam, quam non pluribus Graecis sententiis, tamquam gemmis quibusdam .distinxerit.
VIIII. Nec a vocabulis tantum Graecis abstinendum es, verum Canendi etiam a Graeci is, id est, phrasibus ad Graecae potius, quam etiam Latinae linguae analogiam compositis , quamuis eas nonnum- Graecisi quam in deliciis habuerint auctores quidam καMζηλοι ). Vide A. BUCHNERUM de comm. rari dic. L. L. e. I9. p. 287. seqq.
Hanc etiam obseruationem parum per se prodesse scribentibus apparet. I. Innumeros Graecismos cum maiori pa te linguae suae a Graecis r epere Romani e quod plenillime docet laudatus Paullo ante v E CANE Rus. II. Unde dil-cemus, quis sit Graecismus y quis porro receptus in consuetudinem Roma nam ' Scilicet inde, unde reliqua : ex usu legendi cic obseruandi, ex Lexico.
I. Si infinitivi ponantur pro eoniunctivis,gertin iis, participiis. v. c. insigatιis petere pro instigauit, ut peteret, HYGIN. Fab. CLxvi. Ad flumen exiis , sanguinem a umescu Fundam. Ovijor. MIiu. . luere, pro sanguinem abluttirus , HVG. Fab. Lxxxviii. idoneuι facere , pro ad faciendum. Multa huiusmodi collegis
Valeri Haeci p. 36s. Et plura opti- murum scriptorum v ECHNERVs M HE-sINGE Rus L c. r , a, χο sqq. G. sed pleraque ex poetis, quos ipsum metrum aliquando coegit ἐκ- . Saepe su uitatem & decus inde petunt veribur. G. Quamuis ergo haec non sint so- uloeca, minus tamen elegantia sunt. Quis enim non mallet dicere e censeo reddendum , quam renseo reddere quod
veterum tamen auctoritate defendit io. FRIDER. GRONOUI Us ad Liu. LII. e. s.
47쪽
sosiurantur. v. c. quibus iusserat, pro
quos iusserat. TACIT. Ann. XIIL o. ubi tamen adde IAC. PIRIZON. ad Sans. Mineria. p. Ias. Ego audita tibi putaram, pro a te audita. CiC. ad Auic. dipis. XIII . 1 . Manet htine poena, latet me, descit me. Quamuis haec onmma, s rarius & in loco adhibeantur, non
Vix ullus est veterum auctorum, quin subinde Graecismos adbis
erit, ut exempla docent, collecta asANcetio in Minerit. lib. III. e. I 2. p. m. et . seq. Add. praeter ULCI NERVM, IO. CONR. SCHVVARZIVs , qui Elymologiae & Syntaxi Grammaticae suae peculiaria capita de Graecismo subiecit. G. Enimuero siunt, qui ad affectationem Vsque graecitant, Veluti TER Tu LIANus , & e recentioribus OPIIus, quos nemo temere imitabitur.
quoque nomina colorumio edo Nee non
adiectiva in alis velabilis, aduerbia in aduerves abili-
X. Quinta regula esto e nomina colorum in EDo desinentia tantum non omnia malae notae sunt .
Angusta admodum regula. Dam- tiore Latinitate, ALBEDo , FLAUEDO .nari non plane debent RV BEDo Firmi- Ni Gn Eoo , pro quibus apud veteres le ei , NiGREoo Apuleii & Μartiani Ca- gimus r assitudo , assor , color albuis Pellae, ALBEDO Sulpicii Seueri, aucto- samur, nigror, nigritudo, nigrities, cet. ritate nixa. α) Vid. CELLAR. Amilarb. p. I. 36. O . Neque ergo serenda in elegam
XI. Sexto notandum suspecta ese adiectiva pleraque m ALIS THABILIs , ut O adverbia in ALITER vel ABlLITER de ovia, in quibus usurpandis ideo cautos nos esse decet
Hac ratione nimirum nulla non forma sit specta ecte debeti Nempe quo
frequentiora erant vocabula horum casuum, tanto plura ad eam formam est,
cta sunt, quae distinguere a sinceris so-ia potest auctoritas oc singulorum o siruatio. G. P Hinc cELLA RIus laudato saepe libello recte proscripsit raiectiva, ab
kgahr: r , meridionalis, momentaliti r , ne-νralis, oculariter, parva is, perpendicia riter, primordialis, γωγ tionalis, totai, re , vernalis. Proba tamen sunt eriremporalis, pro quo selso dicunt extemis
A, de re rust. UIIt, ιε. fauorabiliter ,
Magna quoque adhibenda est cautio in recipiendis huiusmodi substanti uia in uno desinentibus , quum nulla sit serma, quae sub specie probatae Latiniatatis magis decipere possit. Vide GYN
48쪽
XII. Pareius septimo in eletantiore siti adhibenda sint vocabu- Qu tenusia si phrases Gelestiisticae , si elegantiore filo aeque commode red taph At . Si quid tamen ejusmodi vocibus inest , rectiUS eseseta seceris, si eas adhibeas, quam si mutando profanus videaris ). mea r
Eadem de hac regula , quae do superioribus dicenda. Uerbo , singulatim dilei dc comprehendi debent omnia r nullum hic compendium. G Multa in Latinitatem vocabula inuecta sum a Patribus ccclesiae occidentalis, dc maxime ab interprete illo scripturarum Latino, quem vulgatum vocari moris eli. Ea dici lolent eeele- sustea. Sed quum pleraque elegantius polsint exprimi : non video, cur studio barbari linos consectari velimus. Dabimus operam, ut quomodo pleraque
quin pauca de multis G. exprimi
possint, doceamus. ABoΜiNATio, res detestabilis, res abominanda. ABSOLVERE , criminum vinculti ex
fluere. Iudiciato verbum . rei ipsi
Conueniens, quo cur non utamur , ni hil eaussae video. G. APOSTATA, religionis verae desertor, i patriam relgionem eieratuit. In Iu-
BAPTISMUS , sacrum illud favacrum. Graecum nomen, eaque caussa tot rabile. G. BLAs ΗΕΜARE, exsterari. Contum
CANONI ERRE, in earlitiam munerum
referre. Non adeo aptum est C NfECRARE, quo Romani ipsam μιω- , quam abominari se profitetur Romana ecclesia, significabant. At si haec ratio valet, neque sacrificium, neque Ponti ieem maximum, nec infinita alia, dicere licebit. Quos consecrabant Gentiles , eos non ideo Conditores rerum omnium putabant, sed sanctos, sed Αugustos, venerabiles , vltra humanam tortem aliquantum elatos , adorandos.
CONSCIENTIA BONA vel MALA , sus
uo O is quid facere, salua fido quis pos
se , religisne ιmpedira , relisis es. Uid. CIC. pro S. Rest. Amo. e. I. ct 34. eria da ι c. lib. VIIII. epist. ii. Multo minus ergo apud veteres reperias serupulus coiciemiae, pro quo dicere solent religio me inerssu. TER. Andr. IIII, 3. v. I s. Frequentes quoque veteribus sunt sermulae eo scientia factorum, remcti , bene actae. vitat, sceleris e t. Vid. CGLAR. Antiba, b. IIII. p. 23M CORT.
CREATURA , res creata. Eleganter quoque LACTANTI Vs creaturam voc t
crucem agere, DIJere. Uid. 'GRAE/Ius ad SUETON. Domitian. c. I . CELLAR. Antibarb. p. I os. CRux , prorum eatamisas. DAMNARE , DAMNATIO , DAN NATI, arιernis suppliciis mas are. Cl C. Catilin. LII. sempi. ernis cruciatibus addicere, ma effare. ExCcΜMvNICARE , sacrorum DO pr hibere, intericere sacrorum commercio, eiicere e eesesia, diris deuouere. ExAVDIRE PRECES , audire preera, annuere precibus, vota rata habere. ELEEMOSYNA,stipem eonferre in egensy
ETHNicvs , paganus , profano cultui deditur, Deorum enitor. Pagani appellatio Theodosiano demum saeculo a re ipsa originem habuit. Ego neque Et nicum neque Gentilem refugerim, cum ea non minus, quam olim Barbari appellatio , vim propriorum habeant. G. γrmori , hoc siubstantiao praetor scri-E 1 Ptore
49쪽
ptores reclesasticos etiam poetae utuntur r ast prosaici scriptores dicere ma-Iunt fisti dies vel Dilas dies. Vid. Ci C. Phil. II, 1s. Qu. HR. XXXX, I . RT. VIII, 1. FLOR. III, 18. FORNICARI scriptoribus ecclesiasticis est sol ri, sed Latinis veteribus idem, ac sornice arcvari. Vid. PLIN. Hi . nat. XVI, 41. XI, Io. ViTRO. Architici. V. F. SENEC. Epist. L XXXXV.
HvΜILIS, HvMILITAs proba sunt, si denotent id, quod humi repit, vel paruum est. At quum scriptores ecclesiastici humiles vocant, qui abiectius de se lentium , rectius substitueres voces modAu vel modessa. CELLAR. Amibarb.
IMPOENITENs, improbur, impius, qui nullo peeratorum sensu tangitur. IMPLERE LEGEM. CIC. epist. ad divos II, I . HORAT. epist. I, IM Ia
rere legi, satisfacere legi, spicii sui par-
res implere. LONGANIMITAs , ira lenta, lento p ta ad vindinam procedere, in Uescendo ardior, remis r. CICERO post redit. ad
senat. e. s. VAL. MAX. I, 2. HONIALIS , sacra virgo. MINISTERIUM, Ordo Deer.
ΜvNnus ecclesiastico stilo modo pro impiorum rellatae, modo pro rebus humanis ponituri ira, saeculum , hoc. intellectu veteres. G. )OPERA BONA, sanctae actiones, sat simonia, pietatis sudistm. PROPHETARE , vaticinari, praedicere. PROXIMus , der Nautae, der NeberiseMEnfra , ecclesiasticum est. Latinius dicitur alius , aeter , homo hominem ,
UEN TENTIA , die Reue, probatum
est . ast si notet die B kbhrung, Ause ,
m-οιασι Latinius dices, emendatio υ, rae, redire ad melior. m mentem, ad seM- rem redire. RESIPIsCENTIA Vero plane
vertit incTΛNTIus 6, 2 , c. s. γPECCATA REMITTERE, ignoscere, veniam dare, gratiam delictorum facere , remittere abiblute. Vid. M v. XXXIIII,
sALvIPlco , seruo, saluo, saluum redissi, ad sempiternam beatvudinem perduco.
SCAνDALVM, SCANDALIZo , imped mentum pietatis, irritamentum malorum, corrumpere quem , peiorem reddere, con scelerare adiculus aures. Llv. XXXX, 8. inresis vocibus temerare aurer. OVID.
Tris. II, v. Fo .sAE LARis Latinis est centesimus annus , vel centesimus decimus potius.
Orbis ut eantur, res ratquc ludos. Ter die claro , totiesque grara Nocte frequentes. Cons. CENso Rim de die natali e. IT.'Vnde dixere ludi saeculares. Ecclcsiasticis haec vox norat profanum. C.ret rum consulti silinum mihi videtur, ut hanc distinctionem sequamur. Quori obiter, in vita enarranda , aut in simiali oratione, alioquin pura & polita,
incidat factarum rerum mentio , non absurdum , sed decens est periphri,si commoda, quaeque intelligi ab omniabus possit, explicare ea, quoςum pro pria vocabula minus Latina lunt. Sed cum in docendo verIamur, & capite quodam doctrinae coelestis explicando, servam a sua Ecclesiae in loquendo propriccas , utendum nominibus & verbis quae vel vulgatus interpres Vel Patres , qui vocamur, nobis tradidere ; quae res, si alioquin bonus sit orationis color , & ad Lactantii caeterorumque exemplum politus, minime illam coniaminabit. G.
Caue ergo, voces e sacris profanis petitas nostrae religionis mysteriis& rilibus adplices. Id praecipue facere soliti sunt olim BEMaus aliique, qui se CiCERONiANOS vocari voluerunt.
Hi cnim , quum religioni sibi duc rent, Go vu vocabulo, quod Ciceronia
50쪽
num non esset, haνπωπην, heroa, quasi ex semisse Deum ec ex semisse hominem, baptismum rit as uis alas, angelos genios, lacram eucharistiam sancti-Dum ero lum vocare non dubitarunt. Vid. IvL. CAES. SCALIG. ω' . VI , p.
8oo. Notabilis praeteriim locus ERΑ- SMI Oceroniano p. 68. O TAvBMANNI de Lingua Lat. p. 38. Add. Η. STEPH Α- Nus in otio G calo dc Pseudo Cis roniano. G. ) Α quo vitio nec alienus fuit castae Latinitatis scriptor SEBAST.
CASTELLIO , quantumuis eum magno
adparatu defendat vir doctissimus ,
CHRISTOPH. MOLLE in dispera. erit. de
eo , quod pidorum es in versione Caste ianis, nouae eius editioni praemissa g.
s. sq. Vt enim alia omittamus , no tio , qualem profani Deorum cultor vocabulo gemus sit bieeurunt, non magis quadrat augdo , quam notio ID.ιit Deo optimo maximo. Neque iamcui deo impietatis dieam scribunus CASTELLIOM , cujus versioni, si quis alius,
iustum pretium itatuere videmur. etano minus metuendum sit, ne qua Iabes linguae Latinae puritati a CASTEL LIONIS interpretatione librorum sines rum inferatur, praestuit CL EvNEM AN NI Index Laι initatis sel. me, vulgo ne
XIII. Octauo eadem cura abstinendum est a vocabulis quibus' Vt & adam, quae iureconsultis me solent iκ deliciis , dc in vetustis aucto- vocabuliaribus nullum reperiunt praesidium A iuridico.
Elegantillimam esse veterum πι-
reconsuliorum tantum non omnium di.ctionem, lippis ac temtoribus notum est. Uid. CAR. ANDR. DURERI opuscula de Latinitate veterum morum. edita Lugd. Bat. II II. 8. KIRCH ΜΕ Ε Ri Vitebergensis philologi libellos hujus argumenti laudant auctores. Bibl. Haliens German. VOl. a. p. '3. G. Attamendi hie singulorum aetias discrimen sa-
mo mirabitur. Castior quoque esse t Iet eorum , qui Romae adoleverunt , quam peregrinae ori sinis iureconsultorum Latinitas, veluti l a , de quo
rectissime iudicat V. A. CORN. VAN BYMxERsHOEκ. Observ. VIII, i F. Fuere tamen ex ipsis peregrinis, qui maiores ludio in cultiorem Latinitatem incumberent ; inter quos neleio an reliquis omnibus palmam praeripuerit PAPINi- ΛΝvs , de cuius Latinitate videndus EQo To in Papiniano c. c. POMPONII voeabula quaedam ab aliis damnata asseruit illustris Avoost hujus libelli in praUatione opus ηοι curis historii pras. missa. Praes. Ed. s. Αst sequiore aeuo
varia in iurisprudentiam iniiecta simivocabula , quae ab antiqua Romanorum elegantia haud parum dii crepans. Nempe quae alias aetates vel gradus Latinitatis in univcrsum statuuntur, i l.
lac aetates , illi yadus speciatim ad ICtorum Latinitatem applicari debent. Infamia N pueritia spectatur in fragmentis Lesum Regiarum oc XII. tinbularum o e. Illud hic monuisse ius- secerit, I. cum ICtis quorum fisag memta in Pande has relata sunt, de rebus ad ius pertinentibus loqui , neminem
pudere debere. II. Plurima priscae puritalis euec elegantiae verba, sormulas infinitas ex pandeclarum opere peti posse, quae nullam orationem dedeceant, eseque proinde iratur classi sscriptores illud reponendum , c rie quantum ad antiquiorum I Ctorum sta-gmenta. III. Latinitatem Codicis tum Theodosiani , tum Iullinianei , relinquendam ICtis, quoties ea carere non possimi r ac multo magis ea , quae Glossatores & Feudalium librorum auctores inuexere. Caeter,im thesaurin