장음표시 사용
71쪽
mistis hiis poetarum , quae ubique orationi inserciunt . Sed quem
admodum horum usus & periodorum concinnitatem perimit, Ecipsius mili grauitati repugnat: ita vix laudem mereri videntur versus prosae admixti, nisi vel testimonii caussa vel ob insigne sententiarum acumen inserantur, quod & ipsum tam cri rarius fieri debet . In elegantiore Armone remus feceris,sid Lia eiusmodi poetica solutiore siti exprimus .
Talis est recentiorum quorumdam stilus, in primis hirilis BAUDII a S e theologis DANHAvERI , FP. SPAN ME ΜΗ aliorumque, qui dici non potest, quantum sibi frequenti iunio illo versilum atque hemistichiorum usu placeant. Ε veteribus Dio CHR,SCSTOM Shoc dicendi genere delectatus est. I.
LIpsIus versus oc testimonia poetarum raro , nonnumquam tamen , inseruit
epistolis ad eos, quos illa re delectari Putabat. Deinde antiquitatum 6c d euinae politicae libros stuciose comtexuit alienis dictis, auctoritatis causia. Sed ubi eloquentia opus est, plane ab- sinet e minime proinde in hac clas e utemium versibus collocandus erat.
tarum versur saepe adhibet CicERO in libris plailosophicis dc rhetoricis, maxime ex FNMo , dc EvRI FIDE. Nec in epistolis desunt exempla. Vid. cpis. addimers. I, s. vhi sex versus integros e
TERENT I Gnticho inserit, ut di epist. VIII, 26. XIII. I 6. Eodem exemplo poetarum testimonia ad partes sacpiu cule vocant RENECA , & pDNius , sed
non nisi in scriptis didacticis & epist lis. In litterario enim puluere , di in .
ter amicos, haec locum inueniunt. Sed in orasionibus, ubi grauitas stili utra que paginam iacit, non temere eiusmodi fosculis utendum. DEMOSTHENES sane, CICERO δc PMΝivs in orationibus suis a podiarum testimoniis vel plane abstinuerunt, vel ea mutato orationis genere protulerunti Pauculi versus leguntur in orati in Pisen. cap. 18. δέ pro Muram. q. Iq.
Inest enim nonnunquam p e tae cuiusdam dictioni aliquid acuminis
quod mutato vertu periturum videbatur. Ille non indecorum erit, ipsum versum insierere, si cum iis agimus , quorum ad palatum tum eiusmodi lauistitiae. Sic sENECA de na II, 16. In se, gora sptemtrionim pre et clacntibus im mutieta ingenia Ant, ut ait Fiata , - - sucque s millima coelo. Et epist. 8a. Facile prouccabas mala a sentia e rere dolor, quem toleratilem esse
disebas r ecce mors, qvcm contra multa
dius micas :Mne animis Ius, Aenea, nune pectore fi m . η' Viendum ergo his versicin Iis rarius, & maxime I. in epistolis ad familiares, ncn aeve in elabor tioribus, quales liriit v. c. dedicatoriae ad viros magnos scriptae ; II. in stri- piis iudacticis, si cum eiusmodi hcmbnibus nobis res est, qui auctoritati permul: um deserunt. Abstinendum autem ab iis iii panegyricis, & in omni or liciae graui, quales sum theologicae , dc ciuiles. Certo parcius dc modestius nis inspergendi sunt votius. νηη ὶ Ut exemplo rem illum
di vexata. p. 4r I. haec habet e profecto hospes, ncc quidquam Deus hinc spatia faesque ab orbe viso abcidit, si tamen
vos terrae Mes transilitis, G haec gno ta ae peregrina et iis. Nihil Linceps mortalubus arduum erit, coelum ipsum adsebitis tandem, O quidquid praesterea homini, tam in terra visam agiti, ni tum es.
cmo ignorat i HORATII haec omnia
72쪽
γἰ libro I. Carm. Od. III. ita cM Nec quidquam Deus ab dis Prudens Oceano dissociabili Terras et si tamen impiae Non tangenda rates transilium vasa. Et paucis interiectis; nil morialibιιι arduum es, Coeltun ipsum petimus subi:ia. Quanto concinnius haec omnia solutiore stilo protulit cvNAEus ' Sie &ipse etcgRo aliique auctores veteres scaepe usi sunt podiarum testimoniis alia veluti veste indutis, ceu pluribus e
XXXVII. Sed sumetant haec quidem de ornata oratione. Reliquum est, ut, quomodo APTE dicendum sit, doceamus. Quum
enim aeque absonum sit , omni orationi eumdem characterem . ac omni personae casdem vestes aptare: nostra omnino interest, Varias dicendi formas vel characteres in numerato habere , maxime
quum ita plerumque de illis disserant rhetores, ut quid sibi velint , scias cum ignarissimis ).
emplis in Variis Lectionibus passim d
monstrauit M. NURETVS. Elegans in primis est exemplum In CICER. t M. mai. cap. 2. Vbi eunt verba LvMpIDis:
ita videmus ex preti ille: Semans plori que finibus tam vitosa is , τι oinrti sAcina grauius dicant sisinere. Vid. Hv-RET. Vari VII, I .dc XI, I a. ubi locum SOPHOCLIs a CICERONE exprefisum producit.
res diit imsuim . Iniquior erat, eum ista scriberet Auctor, in LONGINvM, a Praeceptore suo, ΗRHTI. TH NASlo, inductus scilicet, quod satis ostendunt primae editiones huius libelli, in quibus locum bene longum ex cautelis Thomasianis, hac parte non satis cautis neque acu iis, hic intexuerat. Quod si legisset LoM-GINVM , pnauserit m adiutore usus τοLLIo , cuius praeliantissima editio est, Trai. CIa DC xCIV. 4. M Pearcianae , quantum ad rerum 'ractationem . multum praeserenda: aliter profecto iudieaturus erat vir doctus & acutus. Αudacter dixerim, Ille se proseeisid sciat, qui LONGINvM intellexerit, intellectus enim quin placeat LONGIN Vs, non est
LONGINI tractatus mea νψουι siue de subinvitare, cuius nitidissima dc optima editio nuper prodiit cura ZACHAR. PEAR- cp, Amstri . CL I CCXXXm. 8. m. Ii. Cons. IO. GVH. BER GERI de natura
parati sint plerique rhetorum libelli, deformis stili, ut perlectis illis , repetere cogaris illa Demiphontis apud TERENP.
Phorm. II, 4. v. I 8. - - - Fecisis proble, Demior sum mito q: am dudum: dabimus operam, ut rem Omnem squam fieri potest, dilucidissime proponamus. Et quidem ex genuinis sonti, bus, quos ubique bona fide indicauimus, non ex praelectionibus M ssc. SCAVREFLEIsCRu , cui nos haec obii-gisse, ea , qua solet, modisia scripsit REIN HARDVs quidam , qui homo nescio utrum ex silo ingenio alios aestimet. an sibi persuaserit, praeter se neminem aliquid, nisi quod ex illis schedis haustum si , tradere posse. Equidem LCHvaZFI. LI stat svri tanti iacto , ut me
73쪽
non puderet per eum profecisse, si mihi licui siet esse tam selici. At Deum testor, me nee eo tempore , quo hunc libellum scripsi, nec postea vinquam, schedas i stas Μς sta vidish, adeoque insignem esse illam, quam REIN HARD Usrailii secit, iniuriam. Sed occallui iam ad istorum hominum voculas, qui murnam laudem in obtrectatione positam putant , neque quidquam cupidius f ciunt, quam Vt quidquid possi int, qua
cumque ratione possiant, ex aliena laude.deterant , speramque tantum lia actfamae accessiirum , quantum alienae detraxerint. At nostra icilicet refert, quid RE1NHARDus de nobis iudicet. Immo
iudicet, fingatque, quidquid velit.
Si liuor obtrectare curam vestieris: Non tamen eripieι laudit conscientiam
stilus XXXVIII. Primo itaque , quod ad breuitatem vel ubertatem Laconi' sermonis adtinet, stilus m LACONICUM, AT JICVM, RHO-- ς-- ' DIVM . & ASIATICVM dispesci solet ' . Stilus ι CONICus iusto breuior, ac veluti abruptus est, in eoque consistit, quod plura intelligi, quam legi, iubeat '' . Hinc, ndi inter amicos,
Vix laudem aliquam meretur omnes la ae gentes Graece l*quebamur, sed ita, ut mirifice inter se
eccrcparent. I aconibus , genti ambitio sae ac sulpicaci, breuis atque abrupta Placebat oratio : Atticis breuis qui domoc Linplex, icd acuta: Asiaticis ventosiim estiuiillimumque dicendi genus. Ahodii denique Atticis patillo uberiores, at multo adstrictiores Asiaticis
crant, adeoque prudentes orationis habitum ei ormarunt, Iuter Atticam macilemiam & Asiaticam pinguedinem
Iri, as . Sit res Iocrum Avisus periit sum idi riate Iro. Stire Usu Rhodius, quo rinue mi viuntur: Iostea Asiantis, quo utitur Constantinus M. Hoc forte opti,
mum exemplum, quo triplex illa itidi disierentia illustriari potest. G.
Eadem vero ratio , quae eos allegoriis cceuliare iussit sensa animi, etiam breue illud atque abruptum dicendi genus suasit. Hinc idem DEMETR. PHAL. Rinclor est, eos aliquando ad vabosan. . Philippi Maeedonis epistolam ita re
scriptille Διωπισι ἐν Κοροί . . DMxustiis Corinthi. Hura hic intelligenda erant Philippo, quam legebat. Dicere volebam Laconus , non .se quia se iactaret , Spartaeque miti ero Ihilippus, sti gur e pelvi dari. Non timurna ule sere tyrannorum imperia. Drunsiam quo- , qtie, Siculis olim metuendram, nunc in rinihi viuere, in tianta remm omnium
penuria , ut ludimagistri munere fungatur. I san in suis ese , ut eadem fortuna Philippum manem , misi eantior sy adtια- su bona sua, ct opprimendae Graeciae
consilia Guciat. rideret ergo , ne eitu v tam imitaretur, cuius extrum perhorres
rei. Vide quantum idearum tria ilia verba Διμωστις ἐν Κορίνγε contineant i . Non minus breues lunt epistolae Laconicae , quas collegit scholiastes Di
M. III. cap. 3 seq.1 uine Laconice nonnumquam
74쪽
cum Attico acit cic RO ; cum amicis Vid. CICER. Bra . eap. r3. AEL AN. PLiNivs est Lips Ivs. Sel quam Laco- QC. Hist. XII, so. ablardum ellat,nes Iemper habiti sint α-9,ι. nec ulla abrupto illo dicendi genere laudem con, umquam eloquentiae laude Druerim: sectari velle.
XXXVIIII. Magi et commendandum ATTICVM dicendi ge- Stilus
nus, in quo multae i leae paucli Tacutisque verbis proseruntur ). ψμ Talis est stilus Tu v CYDi Dis, x ENOPHONTIS, ARIsTOPHANIs. Ast, quum Lusi As & 1sAE Us exile quoddam atque exsuccum dicendi fenus inuenerint r factum est, ut plures eorum imitarentur exi-itatem, & sibi ipsis Athenis magis vidcrent udi Attici, si siccam atque ab omni ornatu alienam dicendi formam sequerentur, quos grauitor reprehendit CICERO P.
Virtutes ergo Attici stili sunt I. Det utar, non simpliciter tamen: sed
in quantum argumento ea cIn ararat. Vid. omnino CICERO Bruto e. 81. ubi dedita opera errorem eorum resutat, qui breuitate tenterent stilum Atticum, cum DEMOSTHENEs non minus Atticus
fuerit, quam LYsiAs. G.) II. Omnis umoris atque adfectationis fuga, III. acumen , I . ingantia. Hinc praeclare monet CICER. Orat. non sulite ere, ut in
verbis nihil sit inquinatum, abiectum, ineptum, durum, aut lon se petitum: nee satis esse , si nihil in sententiis absurdum aut alienum, aut subinfullii msit: sed exigi etiam vires , Iacertos, san-eiunem, id est acumen & elegantem grauitatem. Sic Attica sunt illa FGN.π9. I, 3. Tu modo enit re, ut tibi ipse
su tanti , quanti videberis auis, si tibi
fu ru. Breuia enim haec fiant, recta , cura , elegantia. Attica etiam illa epis. I, '. o rectam sinceramerpis visam l odiise otium has sumque ac paene omni nego is pulchriust o titur, veram fero Πιmqrie mτνειον l quam multa Dinrnitis 'miam multataviatis' Proinde tu quoque
prephum istum , inanemque distursum, Omtum m ineptos labores, ut primum D rit ocealto, relinque, teque studiis vri otio tradu Satini est enim, ut Attilitis nollar
erudit me vi se saeclisione dixit, Oti sumn esse, quam nihil agere. Sic que apud PLINI vri sunt breuia, ab omnitu More aliena, acutatae posita, id est
--κam m. Tali etiam dicendi penere in epiliolis ad Atticum non infelici tecviitur CICERO , in historia s Lumius, Thucydidis imitator nonnumquam etiam SENECA, quamuis is ob nimiam sententiarum frequentiam paullo tumidior videatur. ' ) Sunt quidem LYsI S eiusque disei palus is Axes venulla scriptores.subtiles, puri, sed tenues admodam cicinornati. Unde QUINCTILIANUS , pra clarus ingeniorum censor lib. X. In-
sit. cap. i. : L sias subtilis atque et gans , O quo nihil, si oratori satis HGeere, persctius, n: hil enim iet eo sinane, nihil areeissum , pum tamen fontiquam magno flumini propior. Duas itaque priores, ut & postremam stili Attici virtutem in hisce oratoribus mirati sunt veteres: ast tertia illis plane desulti omnia enim simplicia lunt, exilia, si ea, ut vix quiuis ex plebe aliter potuerit loqui. Nempe sic scribebat caussis LYstas, quasi haberentur ab ipsis litigatoribus, quibus nimirum e.is edisicendas daret. G. J Quum tamen multi
maximam stili Ritici virtutem, id est
Rcumen, non animaduerierent: factum est, ut non paucis magis o lacerent LY- si As, dc is AEus, quam ip i DuxiosTHENEs, aliique scriptores ατ παν--. xγque hi demum Mile. i n dicendi genus in siccitate atque exilitate Iermonis quam siverunt.
75쪽
Stilus A.- XL. Attico dicendi generi e diametro opponitur ASIATI-iarica , CUM, quod omnium est uberrimum . Paucas enim ideas mul tis verbis exprimit, ita, ut, si copiam atque ubertatem tollas, Vix quidquam admiratione dignum relinqui videatur ).
initio Athenis tantum florebant oelo et tumiae studia. Postea etiam in
ba et moribus, omnemque illam saltibi brutem At rear dissonis , quasi sanitatem, para, et, ae loqui pa ne adrisceret. Hine a les ora ores , nIn eontemnJndi quidem, nee celeritate, nee copia, sed partim prosi, ct rimis redundantes. Add. c. 9S. Poliquam vero semel redundans illa orationis ubertas in deliciis este coeperiat : ipsas etiam Athenas inquinauit.
Vnde PETRON. Sara . cap. 2.. Nuper veri
rosa hetha, ct enormis seruaritat Athonas ex Alsi a commigravit, animisque iu- unum a s magna Iturgentes multi psi-ientι cIussam mere a tui, Imu'tue eo mP:ae eloqui miae regula siet ιt, o Gi, nimi. Denique Sc Romanos oratores Α- salicae copiae studuisse nouimus, ma-XI me CICERONEM , qui saepe vix dicendi finem reperit. Vnde nec olim defuerunt, quibus iste orator insatus tumens, nec satis pressius , si pra modum exsultans O super ens , O parum Ait,ctis videretur. RV . de castis corripi.eιον. eap. I 8. Haec in CICERONEM adolescentem ex aliqua parte conveniam.
Postea enim , apud Molonem Rhodium praecipue, hoc emendauit. Itaque Asiaiiei stili specimina sorte suppeditau rit oratio pro Roscio Am rino; aliae non
non didicimus, accepimus, legimus , --rtim e na rara ipsa arripuimur , hau sinus,
expre ιιι , ad quam non docti, sed facti r non iust ri , sed imbuti sumus, msi sita n sera in aliquar insidias , si inatim , sin icta, μν ivironum i sius ιπι micorum, incidi det, Omnis honesa rario egit expediendae sala: tr. Quantum hic verborum i Et tamen paucillimae hae
ideae tot verborum phaleris teguntur tius naturale permittit moderamen ιncubpatae iuulae. Asiatico ergo stilo haee expressi CicERO. E recentioribus iuorationibus sitis plane Asiaticus est M.
ANT. ΜvRETO , qui ipsum nonnumquam CiCERONEM copia videtur Sperare.
Vocet aliquis, si ita volet Asiatica.DMirnodo Demolthenem Atticae eloquentiae exemplar ita locutum , idem agnoscat. Ridiculus fuisset ciCrno , si illam philosophicam enunciatione in ,
Iur naturale permistis moderamen inelia. palae ιιι terae in conuentum iudicum repopuli attulistet. Utrum aliquid abundet, iudicandum est ex conditione audientium ; Si ita instituere velis ora.
torem , ut ad paucissimas ideas reserat orationem : perierit e rebus esoque nistia dc humanitas e praelegatur in templis Decalogus & Symbolum Apost
lorum. Facessant Chrysesto . Sed nimirum ad hoc valet illa quondam domina rerum eloquentia, ut ab omni parte , dc omnibus quasi ansis suis, rea offeratur auditoribus et ut omnes velut aditus ad illorum animos tentemur , ut pugnetur contra nestigentiam, Ecquibusvis machinis excitetur & consen uetur attentio. Non qui hoc recte fi
Cit, eo minus Atticus ell, si copiosita est. sed hoc Atticum est, siue multis verbis dicas siue paucis , nihil dicere quod canum non sit, quod non ad rem, ad caussam, ad consilium dicentis, ad persuadendum, faciat. Potest permitti Auctori mostro, ut Asiaticum dicat genus dicendi copiosissimum. Modo m
mi nus, veteres vitii uomen hoc πο- Iutile & luxuries, a quo CICERONEM.
76쪽
iam honores gerere coepit, liberant, possunt. G. )qui iudicare de oratione sine inuidia
XLI. Pressius Asiatico, Atticoque paullo plenius est genus di- Stiluscendi RHOD1VM , adeoque mediocritatem seruat, & similitudi- Rhod M.
nem quamdam inter verba atque ideas ). Vnde & maximam meretur laudem ). ceterum non melius hos eloquutionis characte
res distinguas, quam si unam eamdemque propositionem diuersis dicendi formis expressam, tibi ob oculos ponas ).
Talis plerumque ea stilus lib. XII. eap. Io. Hinc Sc principesCORN. NEPOTIS, C. IvL. CAESARIS, T. Romani, quos dieundo valuisti: noui - .Livii, in primis vero h I. TVLMIa mus, Rhodum ad audiendos rhecores,, G. in quorum lectio ideo maxima com- in primis APOLLONIvM HOLONEM, COR mendanda est adoielcentibus. Quam fluebant, veluti C. Iulius Caesar, vllius lum orationis habitum conspicimus To,. Iul. eap. 4. M. Tullius Cicero, in illis ConN. NEP. Artici cap. I 3. ybus ΛvREL. vi CTon. de vir. iura, ita cap. q.
es familia, si viisitate iudicanacim si, M. Iunius Brutus, in. nἱ . eap. s. Cinoptima, si forma, vix med cri. Nam- sius, Appi AN. de bolio citi id ni. IIII.
que in ea erant pu ri liueterarissimi, ana- Cons. Io. ΜEvnx de Rhodo Lb. I. cap. II. .
a 37ar optimi, O plurimi librara, - Esto propositio stituta optine mulequus quidem quissuam est, qui marum artium perpetita nobis prosunt. non viri inque hornm P lare facere pose Hanc Attice ita exprimit pLi N. epi'. I. fer. Nihil hic abruptum, nihil redun- 3. Reliqua rerum tuarum poli te alium dans, nihil quod aut addi aut demi, i l- atque alium dominum scitentur e hoetio stili nitore possit. Et talem quidem n .unquam tuum definet esse, si semel eo
esse oportet nilum RHODIVM. Ierit. Idem Amtiee Hoquitur CICER. Laudat stilum Rhodium CICER. pro Arili. cap. 7. peiam ceterae res ri De Betit. cap. I 3. Bh u i ora ores Apiaticis tr orum sunt, neque vietatum omnium,
saviores, ct similiores Apticis. Et sise , neque Hrenim ς taee scidia adsescentiam . quum Lacones iusto sim breuiores , A- alunt, Demitem oblo iam, seundar rersia: iri nimis redundantes : sacile adpa' ornant, adversis perfugium ae solatium ret, Atticum ilho.2ιιmque dicendi genus pra bent , deleo anι do ni, non ιmpedians este ceteris omnibus longe anteponan foris , pernoctant nobiscum, p.regrinantis dum. origo icholae rhetoricae, quae rusticantur. Iam si ita diceres: quum resi- Rhodi diutilsinie floruit, ab Aeschine quarum rerum omnium non admodum μelt, qui exsul ibi docuit, ct teste PLV- diuturna possessio e sola optimarum artium
TARCHO de x orat. σπλην εα ει σπε - sutia omnium temporum ac Deartim esse ἀκώλιπη , τὸ κολακίον διου συιλελ κλη- videntur. Rhodius hic stilus esset fiat sis, resipiit ibo schaeam , quae Rhodiaca rus. adpellata.' Add. QUINCTIMAN. Inst. orat.
XLII. Si quaeras, i iodnam horum dicendi generum maxime - , l. i.
prcibandum sit: iam monere me memini, nec Laconicum, nec peus Asiaticum multum laudis habere. Danda tamen opera, ne quid i endustinuita Minerva tentemus. Alia ingenia ad CICERONI s Vbertatem. alia ad PLINII pressorem stilum, alia ad CORNELII NEPOTI S, aut gAEsARIs medium characterem natura feruntur 9. Hultum vero inurii Fundam. Cultior. Latin. I ia
77쪽
in cultiore Latinitate proficiet, quicumque naturam sequetur. De inde in adolescentibus magis laudanda orationis redundantia, quam in viris, quos decet sensin amputare luxuriantem illam verborum siluam . & vel ad Atticam . vel Rhodiam . dicendi tormam sensim adspirare ).
Quo vero tendat ingenium , sa-cillime colliget ex ipsi auctorum lectione. Solent enim ea nobis legentibus q rana maxime sese probare , quae genio nostro conueniunt. s Cautione hic maxima opus est, ne fiat, quod in moribus, ubi deteriora placent plerisque. Optimum est initio bono se praeceptori committere, & iudicio peritorum Optimos diligenter legere. Isccrates apud crCER. de inat. lIII. e. s. plane conrrariam viam ei, quam hic Auctor suadet, ingressi is est. G. in Adolescentiam non dedecet illa verborum redundantia r sed senectus aliquid grauius desiderat. Et prosecto ipsa natura ita comparatum est, ut in
grauescente aetate. cum rerum om
nium, tum verborem , paullatim red damur parcic res. Notatu dignum es exemplum DORTEN sit , de quo CICER in Britto ecl. 9s. Sed si gna. rimus, cur ado c. ns magis scri erit discndo , quam stirior , ratis as ν epertimus verissimas ditan 'Trimtim, ua grem reat oratii nis Alta lictim , ADOLESCENTIAE magis eonessum , qviam Iini divit. Et ', paucis interiectis r Haec aut π1, ut iri, genera Leon i Uriora stim ADOLE c EN TIB US rins nibus gradit ira: non habent. Quemadmodum scilicet in puellae ornatu
multa tolerantur, quae matronam Pa
rum decent et ita in adolescen: ia laudent aliquam habet diffus i in illud orationis genus, quod parum probatur in senibus.
XLIII. Quemadmodum vero hi orationis characteros ad stiliquautitatem pertinent: ita, quod ad eiusdem qualitatem attinet ,
aliud est MAGNIFICUM, aliud MEDIOCRE . aliud TENVEdicendi genus ); cui totidem opponuntur dicendi sormae vitiosae. stilus videlicet FRIGIDUS vel TUM IDUS, INCONSTANS vel INAEQUALIS, ac denique SICCUS ). Multa de his
praecipiunt rhetores, sed, quibus perlectis, vix capies horum characterum differentiam . Operam ergo dabimus, ut, quoad fieri poterit, dilucidissime & hanc doctrinam explicemus.
Ita plerique rhetores, dc ipse etiam CICERO , orat. ad Brutum M. I. &e poetis etiam Auso vlvs in Gripho: Trinum direndi genus es, SuBL1ME,
D TEx vi filo. Nec rei natura repugnat. Quidquid di
iam pulcrum videtur, aut grand , aut
medioere, aut tenue est. D METR. PHAL.
tamen de eloquut. 3 6. paullo aliter initrationem, quatuorque ponit dicen 'i e nera, quorum primum voces ἰσχέὸ . e tenue, alterum ρογλεπτι vis, siue magnificum, tertium , siue ornatum , & ultimum denique δεινὸν, siue grave. Sed & EMPORI Us de ethopoeia hane & superiorem diuisionem Confundit , dum scribit: Tres figurae, VASTA , HUMI is , T KMPERATA, quos cha rufi Her sarci vocant Asti TICUM , ATTICUM , RHOIIvΜ. Ex quo patet, ipsis olim rhetoribus parum inter se convenisse. Sed quum oratio magnifica etiam grauis atque oriam; ornata vero etiam
magnifica esse possit e primam diuisionem huic alteri mρrito praeserimus.
78쪽
h in Vid at L L. N. M. Attici VII. IA. Quam parum veteres rheto tes hane stili disserentiani ipsi videanatur intellexiise, vel ex iis adparet, quae
DEMETR. PHALEREus de his characi ribus,& DIONYsius L G1NUs de stilo sublimi disserunt. Ille eam demum orationem putat magnificam, quae habeat numeros accurate dimensos, membra prolixiora, dictionem circumductam, verba asperiora , figuras lonoras, vocales concurrentes , lententias graues. Sed quis haec omni δ stilum in nificum eiscere dixeriti Paullo me-or DIONYsivs LONGINvs : sed ira, ut nec ipse omnia exhaurire videatur. Verum quidem est , ex praeceptis; hetorum re exemplo optimorum poetarum Iouis imperantis orationem breuem dc concitatam esie debere, tale inque breuitatem summis personis dignis si mani esse, elegansibus testi moniis atque exemplis ostendit V., C. PE TR. BUR MANNus ad Valeri Elaee. A
gonax. lib. IIII. s. Sed aliud est genus dicendi breue , & concitatum , aliud sublime.. Breve est illud vi RGI-Lir Aen. IIII. v. 2 ῖ r.
Nauiget, hau simula es, hine nostri minthis eso. Sed nihil ego hic sublime
Non scripturus illa suerat de DEMETRio PHALEREO quisquis ille sit j
atque LONGINO vir magnus sed eum ista commentaretur, quae postea abiecit, iuuenis, cic a praesidiis, quae lectione comparantur, imparatus ). Non igitur seripturus illa fuerat, si aureolos libellos legisset, quos colim. M in geniorum, tum qua poliantur , tum qua explorentur, vere dixeris. Breuis est DEMETai I libellus, misere truncatu gi ONGiNi: sed quae superliint Hagistrum reserunt praeliantillimum. Aequi sim uaero has, ut erga alios artifices. Vni pictori, uni mulico, de arte ilia plus creditur, quam mille imperitis, qui se quoque aures & oculos habere , clamitare possiunt. Apelles Alexandro , α Megabyzo Zeuxis imponum flentium. Caet uni quidquid boni in hoc argumento vel auctor noster, vel recentio rum quisquam dixit, illud acceptum referri debet his, quos laudamus, Amulto plura, quae praeterani lit, recte ille quidem, tanquam subtiliora, quam quae tironibus proponi, ut nunc ressum, debeam: Ld male, quod contemsit.. Coqi . quae ad g. 37. diximus. Illud unum lubet addere ipsius LoN
timum ait esse fructum oc florem ibiam de oratione dextre iudicandi facultatem. G.)XLIIII. TENVEM ergo, ut ab hoc ordiamur, illum Voca- stilus temus stilum, qui Latinus quidem & concinnus, sed minime orna- nuis , et tus est . Nuda ergo haec oratio est, recta, & venusta, omni Ornatu orationis tamquam veste detracta. Contra , si vel Latini es. tas parum pura, Vel oratio parum concinna sit, nec senten.tiae
quidem admodum graues sublint : nascitur inde genus dicendi
LII CAESAR Is , nonnumquam etiam Cl-
CERONI s in epistolis ad diuersbs. Sic& svETON ius raro ultra stilum tenuem adsurgit. Ait hic Iul. i. Iulius Cassar tutis annum agi ns s num decimum pa-
em omiseri squentiburque tamen d alis desinatus , dimissa Cossutia, quae familiae
equestri, sed admodum dii es , praetexta ades nota fuerat , Corneliam , Cinnae, quater costilis, tuam duxit uxorem, ex
qua illi mox Iulia na a es. Omnia hic Latina sunt & concinna : sed nu Ilum vides ornamentum, nihil quod inge-
79쪽
nium prodat. Atque ita sere semper hii. mi serpit certe pedibus incedit, cum priuatam sere vitam sibi scribendam
sumserit, G. SUETONIUS. Attenuet.1 m. n dicenti genus C EsARI tribaen. dum essu negat vir celeberrimus , IO. GUt L. BERGEit Us de naturali pulcritus.
orat. p. 64. Sed id sortassiς de eius orationibus olim verum suerit. Quod enim ad commentar os de bello ciuili& Gablico attinet, quos lia perstites esse voluit fortuna , de iis iam recte iudicauit Brutus apud c l R. in Bru ebi p. 76. Atque etiam comm n arrios quosdam scripsisi μνιιm suarum, O de qui iem , irequam ,
probandos.' ii enim sum, recti, est te.
nasti, omni Ornatu orationis , tamquam
usta, detracto. Quae sane non est nisi tenuis orationis descriptio. Regeretv Ill. BERGE Rus , posse corpus nudum esse, & tamen non tenue aut iunctum,
sed habilitis, filium O Dαι plarum, quale est apud Terentium. G.') ) Non opus est exempljs. Plura quotidie prela typographorum fatigantscr: pia quouis pumice sicciora. Modor enim Latinitias iis deest, modo concimnitas , nio se sententiae tam absonae sunt, ut sine indignatione legi vix possinta
XLV. MEDIOCRE dicendi genus adpellamus i. quod & con cuanum, & praeterca ornatum est ). In quo si quis sibi parum constans, puris impura; concinnis dissoluta, ornatioribus incomta misceat: natatur inde stilus INCOγSTANS vel IN AEQVALIS, quo vix vlluri poterit reperiri absurdior .
Dabimus exemplum mediocris stili ex PE a RON ii Satirico cap. 3. et 2 iescens , quoniam se an m habes NON PUaLICI SA Ris, γ', quod rariάpinum est , anias bonam metu ni, um frauda bo te arae scrota. Minimum in his exercitationibus dociores peream, qui nccesse habent CuM IN IANI INTIBUS FURFRE. Nam nisi dixerim, quo i adolescenturi probent , ut ait Cicero, soli in schesis relinquentar ; β:ui plCr I AD ULATOR Es , quum coenas diuitum e tant, nihil prius meditantur, quam id, quod putaui grariis num auditoribus fore, nee enim aliter impetrabu.rt, quod p tunt, nisi quasdam IusIDIAs auribus fererim): se elinquentiae Magister , nisi, tamqua PISCATOR , EAM impos: terit hamis ESCAM, quam fieris adpetituros esse psicular , sine spe praedae moratur in pop. do. Et cap. q. Qiii ergo is y parentes obiurgatione digni sunt, qui nolunt liberos suos SEUERA LEGE prHicere. Primum enim, μα Omnia, SPES quoque Dari AMBITiouei δε- nani e deiisti, quum ad VOTA properant,
XLVI. MAGNIFICAM denique orationem non solum Lati
cRUDA .antae fruni A in forum PROPELLUNa , ct eloquantiam , qua 1ndii esse maius eonfitentur, Pu Enra induunt a hae nascen dotis. inee PETRON ius. Vides , omnia non solum Latina S concinnI , verum etiam ornatissima esta. Sicni in tot elegantes tranε lationes, tot praeclara epitheta, tot insignes imagines ac similitudines , aliaque, quae litteris maius lis eλprellianus, consider ueris, non negabis, totam orationem tersam ese atque ornxii sinam.
Solet hoc illis contingere , qui
hanc vel illam dictionem elegantiorem, aut integras etiam sententias ornatiores bonis auctaribus sublegunt, atque huic purpurae deinde suas adtexunt lacinias. Sic eni in fit, qaod ait HORATIUS A. P. 21. Amphora copiis Institui, currcnἰe rora eur et redus multi I Exempla passim prostanti Praesertim apud imitatores, qui illud imitari putant, cum Centones luunt ex pannis diuersi gene
80쪽
nam , concinnam , & ornatam , Verum etiam sublimem esse decet.
Sublimis vero sit oratio , ii & verba selectiora ), ct sententiae fraues atque acutae & figurae denique adfectibus ciendis
idoneae ), frequentius adhibeantur.
) Sublime ergo tum in verbis ἀυξ mis, qualia in superiore BucΗNER.
quaero , tum In bentemus, tum in Ruras. Fatendum equidem est , altitudinem illam, quam LONGI Mus P seos ad-peuirat, magis in ipsis dementus grandibus , quam verbis, sitam es le : EZRGER. de nati sulcr. ora L p. 3 7. Sed ideo non e timandum eli , verbis nihil magnificentiae in elle. Obseruat, sane hoe dicendi magi lier optimus, QUI NCTIMAN. Inst. au. hb. VIIII. Op. . Aam quis dubitat, alia leneus , alia ueharius , a da sisti nos , alia pugna- ciui, alia grai s esse' de nis ' Gratv-bus , sublimibtis, ornatis , Augas magisse labar emitten. res ita, tr lenia Dacis m,suPLiMιλ ornata eLARlT EM qcioque Mocum poscam potitis, piam hes ccntraria ' A l iublimi uitem aliquid conse runt I.. V., ba prolixiora, maxime deci, posita, . dummodo non sint poetida bc
dithyrambiea. Sic stilo iublinii aptiora
Sic pro desperatis incis.t ianimos, subii inius dixit BuCHRE Rus id s
ttiinacissῖnus belli FUROR. Ergo quum iam recre via cum in pastam irais m
Libsimia haec omnia ac magnifica, quia translata a rebus grandibus. Porro huc
Ecrtinent IIII. Epitheta is an , iis
loco sunt ιπιnnui sati truculentia, imp tentis tu Inir vis, eontumacismus belli furor, tranquillior serenitas, vagata lare
') Non verba solum sublimemessiciunt orationem, sed maxime etiam .sententiae. Eas esse oportet 1. actuari Recte DEMETR. PHALER. n. LXMILs obseruat, extra consuetudinem ella debere orationem magnificam. γαμ κυ- να , F 3 6ν. ης - τῆς ρῶν αιοῦ , τῆ δὲ κοψ ἐν ριταφρ- s. 1'ropria ein .m ,
p.r erit, sed hae de ex si ι raram abi 'fia. Iam vero maxime extra consiuetudinem sunt sententiae acutae . atque hinc magnifico characteri conuenientii sima Regnat in eo senere pii Nivs in Paneg3Gco. Nos iam pauca exempli loco adducemus ex capite Ist. Est haec na: ura silarib tr, ut partia O exilia validiorum ex ri ιs oberiret: similiser imperatoris al-isi nut legat i m Loiras inumbratur. In tamen maior omnibus qi idem erat, sed fine uritu diminutione malar: eam. em
ex re r iterent is aceel rat, quia tu qua que illos re ueritare. Itaque perinde mes a pia in iis earus, se imperatorem commiciron usque miscueras , υ: DU.tim omnium laboremque, O tamquam exactor in en' res , se tamquam partic*νμαι setae releu res. Feliora illos , quarum sAdes O ini, tria non per internuntios Ointerpretes , sed ab eo te , nec auribus itiis , sci oculis proba nitir l Cen d FGr.eisιnt, τι ab s quoque de absentibus nemini magis , quam tibi, erederes. Nulla hic periodus, quam non acumen comi rea.
cet. Eodem pertinent II. sontemiae graves de rebus diuinis, ciuilibus, napuralibus , quae ipsae per te grande quid de I s m. agni
