장음표시 사용
101쪽
gere : cum autem nulla occurreret ,
tum demum sateri veram. G. ) UILdeprauatio linguarum, quam csque vocant Galli, v. g. illa MOLIERII r B ne Mne NIPondere, dignus, dgnus es in rare in v tim docia eo pure. In scena haec plausum referunt, in vita ciuili4 nilnime. Virile M PLAvxi illa ludierasunt in jetu . II, L. V PS. Sta quid δὲ tibi nomen H. Ha PS. apage re Ha)pax , haud places sHue quidem hercle haud ibis intro, ne quid harpaa feceris.
Ubi quidem Ia pax ferre est dictio lu
- - - L. 2ms tu homI es pC Ubertus illius, quem omnes Sum
L. Stimam, salue, qui Samanus 'fae
Visum ma sumano. Denuo est Iudicrum. t) PLATONis enim dialogi non se uant dictiouila familiaris ideam, set oratione conserim sunt i ullo grandiore,
adeo, ut a poemata minus distent, quam comicorum fabula. Vid. LAERT. III, 38. THEMIST. oras. p. 3 I9. edit.
Harduin. Idem de CiegRONIs dialogis sentiendum eit, tanto quippe artificio scriptis, ut probabile haud sit, hormodo inter se colloquutas esse eas, quast inducit, perlonas. Simpliciores tamensent eius Caio Maior o Laelius, quos ego Xenophonteos vocare soleo, quum rejiqui Platonis ubertatem imitentiar.
Nihil νLATonis Dialogis suauius in ex Irdiis, & ubi familiaris sermonis
aliquid interponitur. Alia res, ubi tractantur lubli a digno nimirum illis genere orationis. Idem de CiCERO NI AN Is dicendum. Sunt omni genero Ieporis & venustae urbanitatis referti in prooemiis, & quoties ab argumento aliquantum as familiarem consuetudinem defectunt, ut appareat, non de suisse neque PLATONI neque TvLLudi venui latem : Sed illos intempestiue ea
cior et , adeo ut apis Attica diceretur. Vid. NE MAG. at Laert. p. Io 3. Atqui
dulei; & simplex stilus quam ma&ime conuenit dialogis. t) Luci ANus, quantum ab Obs.curo atque adsectato dicendi genere abhorruerit, vel selus eius docet dialogus λενιφάνηι , Tam. I. opp. p. 8 IEt hinc ipse, ii quis alius perspicuitatem ac eleeantem simplieitatem 1ue tur , adeoque stilum prae clare exprimiti
rus, tersus ac plane urbanus est. Ioeatur etiam, sed multo, quam PLAUTUS, liberalius. Mores praeterea atque a sectus hominum adcuratissme exprimit, ut mea quidem sententia nullus ex antiquitate existet auctor, qui familiaris stili suavitatem felicius cxpressitit.
positionem adcuratiorem in ERASΜodasideram : sed hi nimis delicati videntur. Festiuus sane usi, urbanus, cictersus, ac ridento , ut ait HORAT. epist.
- - qui i sit pillarum, quia turpe , quia vitiis, quid non , Plenius ae meluti Cui poci Cramore, dicit.
Stilis LVIIII. De stilo ORATOR Io tanto breuius agendum, quan-er x Q. M to minus ille a reliquis omnibus dicendi formis abstinet. Omnia sibi pro hominum . Iocorum , temporum conditione. G. permittunt oratores: modo magarfice , modo mediocriter dicunt. Igm Asiatia
102쪽
Asiaticam copiam, iam Rhodiam Atticamque frugalitatem amant. Modo ideam moratam in exordiis, modo perspicuam in narrati nibus, modo grauem in tractatione, modo in confutatione concitatam exprimunt. Figuris praeterea utuntur omnibus, quae vel ad dignitatem orationi conciliandam , vel ad ciendos adiectus sunt comparatae. Vt paucis dicam, non placere tantum, verum Citam admirationi esse cupiunt oratores . Consem praecipue meretur sci EFFERus de fila, illiusque exercit. II, p.
LX. Ab oratorio stilo non multum discrepat POLITICVS siue CIVILIS, nisi quod is Atticam breuitatem , nec non acumen& grauitatem magis amare videtur . Elucet praecipue ciuilis URista dicendi ratio ex orationibus magnorum atque excellentiumvirorum, quales pallim historiis suis inseruerunt Livius, TACl TusCURTIus, aliaque annalium historiarum G. scriptores .
Talis est oratio Alexandri M. v re civilis apud CuRTivM IIII, I. Dego pecuniam, quam gloriam, mallem , Ii Parmenis es .m. Mnc, Alexander, de paupertate Iecurris sunt, O, me non mereaιIrem , memini , ese , sed rex m. Nihil quidem habeo venale , bd fortu
nam utique meam non vendo. Captινω,
si pia ei, reddi, honesi in dono dabimus,
Diiputant quidam , an deceat integras Orationes interere historiae. Negat FR. PATRlcius uelat adfirmat GER. Io. UOSS. de ara. hyl. 1o. O vi. cui procul dubio elegantia harum rationum imposuit. Nam nulla ratio eit, qua possit homini veritatis amanti
persuaderi, in hac re licere hiabriel, mentiri. At fingere non temper est mentiri. Duplex dos est hi toriae, I.
ostendere quid factum sit, II. septem
uoles reddere qui legunt, ac muli res. Si non ad priorem , certe ad alteram perianent id genus orationes. Porro vel ideo non mentiuntur Historici cum ejusmodi orationes r serunt , quia non temere dicunt, his verbis aliquιm et sim , sed locutum in hane dententiam. Porro prudens Lissoricus caussas rerum , consiliaque imtexit his orationibus , quo nomine e tiam ad priorem illam virtutem res runtur. G. t Et certi: Iunum tamen est, Romulum numquam concionatum est. iis verbis, quae ei tribuit initio operis
DIONYSIVS HALICARNASIE s. Ceterum
illud verissimum est , vel ideo magni aestimandas esse eiusmodi orationes, quod veram dictionis ciuilis ideam nobis ob oculos Ponunt...' i
LXI. Stilus EPISTOLI CVS non est similis ) , sed si;lvj.
sermone quotidiano paullo adcuratior, dictione vero elaborata re- pistoliis millior, & , ut DEMETR. PHALEREus de eloquut. n. l. monci, CX cus.
tenui & venusto mixtus. Vbique etiam elucere debet vi noci. id est, genus dicendi moratum. Neque tamen uno codemque s locontexendae omnes epistolae. Iocosae enim & familiares quotidianis conscribuntur verbis ; hortatoriae , expostulatoriae . de huius generis aliae concitatumrt , commendatitiae & p M a litoriae
103쪽
titoriae mediocrem in; ciuiles denique aut ad viros magn exaratae grauem stilum exigunt ).
Existimauit hoc ARTEMON, quias IsrOTELIs epistolas exscripsi. Ve. rum illum refellit DEMETR. PHAL. derisq- . n. 232. Dialogus enim, inquit,im.tatur ex tempore ιυquenies : ipimia aurem scribitur , O arteri veluti dono
Est haee dicendi idea adeo ne-eessaria, ut, si absit, epiliola esse desinat. Hinc qui de rebus gravissimis subtiliter disputant, stribunt quidem, verum non epiliolas, sed tractatus vel dissertationes, quibus τὸ γ in prae
mii lum est , ut ait DEMETR. PHAL. n.
a 36. dcx o. Hinc facile patet, longissime ab epistolico dicendi charactere abesse s ENECA L epistolas, in quibus nuIIum moriati iliti vestigium occurrit. Vnde , ne quidem epistolas has esse, sed locos communes, & variarum dis. Putationum rhapsbdias, nonnulli arbitrantur. Vid. MoRHOF. Polyhis. I. I. 23. 2. p. 3oo. Sum tamen multa in principiis praesertim & in conclusionibus, ubi de suo amore, & similibus familiarium epistolarum argumentis agiti
c Esto ad dirums io. VIIII. epist. 1 I. A. a. Vnde in epistolis familiaribus non probatur nimia atque anxia seribendi cura. Certe non temere iudicauit sm-orpius , epistolas MANvTis, quamuis Puras ac elegantes, vix ea esse gratia, ut hominem nisi valde otiosum ad it ratam lectionem invitent. Quod non aliunde esse duxerim , quam a Sperstitiola scribendi cura, quae tanta fuit in MANurto, ut saepe menses aliquot
uni epistolae impendisse dicatur. ΜοRMor. Pol ist. I, I. 13. 17. I. 3 7. Exemplo esse possunt CICER epistolae ad . πιι Pulcrum, in primis ad diuers lib. III. epist. 7. Tales sunt pleraeque epi
stolae CICERONI s ad viros grauiores scriptae. Praeclare quoque hoc dicen di genus exprimunt M. ANT. MVRETVR
di pauci alii. - Has epistolas paullo es, 'tiores esse iubet DEΜETR. PHAL. de ela- qittit. n. 263. Nos non elatiores, sed grauiores ceteris esse volumus. Dem plo praeivit CICERO in epist. ad Cuintum Fratrem I, I. quam ego reginam Om nium CICERONI s epistolarum adpellare soleo. Tam graui enim oratione proconsulis deseribit officium , ut fieri id non potuisset grauius. Eiusdem generis sunt Epistolae, quas DARIO MALEXANDRO M. tribuit CVRT. IIII , I.
sidui LXII. Supere st stilus POETICVS, qui tametsi liue non per
oeticus. tineat ; vel ideo tamen non plane vicitur praetereundus, ut ab eius tumore ' in soluta oratione nobis tanto facilius cauepmus.
. Maxime autem stilus poeticus non modo verbis ). epitheti phrasibus . constructionibus & connexionibus Ised & toto orationis habitu a prosa discrepat oratione.
Quod enim se blime aut magni. cum in poesi erat, suo loco positum, illud tumidum fit , si in prosa intempestiue inculcetur. G. Primo enim poetae vocabulis utuntur, quae reliqui scriptores igno-- u. Vid. supra ν. XV. yclade sura vocabula componunt, & vesuti in unum conflant. Vid. ibid. Epitheta poetis placent I. etiam otiosa v. c. λιrdis edacibus ΗOR. II. Diei mellis flavoqiιe liquore LVCRET. de riri nat. fib. I. II. Transla a , & quidem λλας is . v. c. -Huosa colus,
104쪽
I. e. quae, intertexto auro, fix trahit. Est cL vni A. de IIII. Gns Hon. 693.& puto epitheton esse coli uniuscuiusque , Ut viriginosa , quae ambit. G. CLAvDIAN. cons. Non. IIII. v. s. s. /ι- helantes gemmae in frenis equi imper torii. G.) Turbo antietur SI L. ITA L. a. Attonitus ignis quo videlicet Scaevolavrebat manum, MARTIALIS epigr. VIII, 19. Plura eius modi translata epitheta suppeditabit Mo Ruoris Uca Lauci poetisi , inserta eius Dbhstori I, 3. I i. p. 679. At non epithetis innium translatis utuntur, verum etiam subitanti uis , immo & aliis figuris audacillimis, ut saepe Delio natatore opus esse videatur. Eo in primis pertinet , non modo limplex, sed multiplex. E. g. dixit vi RGIMus, lib. VIII. Aen. v. so. AT inceptum celerant RVM RE se-
Ibi vero durissma ρώταλι νει rumor pro murmure, murmur fluuiale pro ipso suuio dicitur , ex mente GRO NOVI IObserti. II, i . nisi cum svRvio leg re malis : Rumine semiso. III. δε- eomposita O dithrambica. CLAvDIAN. Congiit. Honor. IIII.
D sEpTEMGEMINO iactantior aethera
Roma iugo. Talia etiam sunt Bellerophonteae haῖ nae. CLΑvD. conss. Probini. Cornipedes equi. 1α consul. IIII. Honori Amphi
Obscura v. c. Getirem plectrum , pro Orphico. Arcadius galerus , pro pilo Me curii : Centaurica semina, pro equis ;Danacius volucer , pro Perseo ; BIlli nius ensis , pro acuto, quia Mars Bisthone templum habebat. Talia comis plura apud STATIVM , quo non temere alius est poeta tumidior.
Phrales poetae non a Vulgo petunt, sed ipsi sibi fingunt pro lubitu. Neque tamen licere illis debent nubia , & qui hodie scribunt caute a smin dum ytriari debent, neque sine ramito
aliquid audere ante quam famam sibi
Loquitur de funambulis. Talia etiam
sunt: Gwmere Ita uream animam, Proe vulnere mori , vcn nasis gratiida sagittis phari tr.a, Pro pharetra fagitiis r terra. Colla irrumphati hira proculcare, pro victoriam ad Istrum reportare. sTAT. Thebaid. X. 671. hulminis radiis apia eupressus Combibis inges...t
o sive ct vertice flammas , id est , cit presus stamine comἷvsta es. Quit ita
in prosa oratione loqueretur Plura huius generis dederunt i AC. MASEN. in PaLtisra II, I x. FR. ROBORTEL de aris. dicendi cap. de poet. se .d p. I. Io. DEDEREN . in Urvat. Poet. Antre. CIDIICLX XVIII. editis , M a non norio iterum cum praefati ne sua in lucem exire iustis Ei on. cIIII cxCI. 8. In constructionibus maxime poetae amant Ι. Graecismos. Hinc nominatiuum saepe ponunt pro vocariuOV. C. SEN. Herc. fur. 893.
Dii Ela tege populo. Saepe & genitivum pro ablativo , HOR
Car n. I, 22. Inreger vita , sceleri que purus, pro integer vita scelereque purus. Saepe omittunt praepositionem se- eundum , more plane Graecanico, v Ino. Aen. III. - 93. sic cet a Gratur. Talia etiam sunt, ni genu, rem x pe drs , tremu artus. Sed talia intellectu
facilia. At obscurissmum illud ovi-DII: Poeniseam fulvo chlamyssim contractus ab auro sol contracto chlam cin idem est,
105쪽
ae e tracta chlamyde ets s. Ita enim verium legendum explicandumque esse monet GRCTOU. Ob. I l, I 8.
Saepe e iam adiectivum apud poetas in
lacum a citrerbii succedit , vino. Eciet. III. v. 63. suat e riseens Uacininus. M . Carm. I, Q. Duled rident m Lalam n amabo. PRYΠENT. II. fmn. M timn. 33. Nune nunc deucrum vinitur. HOR. epist. I, I. v. Io I. Insanire putasses innia me. Saepe Graecorum more construunt, V. c. Desne lucretia rim , doces nobis, eatissa perire , callida rasonare , hortis ealamos infare. Rettulit Aiax es Ditis pronepos. Plura con- gellit EvcΗN. de commiι . rata die dir, i 9. Et longe plurima vEcΗNE-nvs Hellenes. L. I. D. II. G. Deinde poetae II. plane negligunt leges, quas iupra de verborum ordine dedimus. In primis Lyri eis sollemne est', omnia
miscere , ceu vel ex HORATIO patet.
Cape lice, Candidate diuinae artis, de maiestate qu1dam leges populi non- Numquam migrante , non de stabi igine confundente omnia. G. ) Esse connexiones Poetis proprias , vel ex selis adparet eorum comparationibus & similitia. dinibus. Eas plerumque connectunt adiectivis relativis QvALIS , TALIS , quibus numquam
utuntur oratores. VIRG. Aen. IIII. v.
Deserit et ae Dclum maternam inui-st Apollo. Cet. - - - haud illo segnior ibat
' 's . ) Diuersae nimirum poetis& oratoribus sit ut inuentiones, diue si argumentorum dispositio , diuersa eloquutio, diversa etiam schemata. Ut de
ultimis dicam, non facile v. c. apud Ora- Lorem reperies s Et vGA IONEM, qualis illa ovinu Heroid. eps. II. v. L . Demophoon , et entis o verba ct --ia dedisti :Hela queror reditia . verba earer
fide. non facile etiam oratoribus placebit ἐπινά ψιs talis, qualis illa Ovivia est Pas. IIII, 3e s. Cui bιbit inde, furit, proelia hine disecediιe, queis es Cura lovae mentis , qui bibit inde, furit. Plane poetica haec similiaque sunt, α hinc in prosa vix inueniunt locum. Plura de 1tilo politico dabit GER. IO.
Sidus ut- LXIII. Plerisque dicendi characteribus hactenus descriptis com- tu'. mune est ἡ δομή-ς. id est , genus quoddam orationis AC
TUM atque ARGUTVΜ , in quo palmam reliquis praeripere
videntur SENECA, PLINI Us , TACIT us , CvRTIUS. Ne ergo c
huius stili obscura nobis sit ratio : sciendum est , omne acumen vel in verbis - , vel in propositionibus ), vel in ipsis enthymematibus P esse positum.
Dubitarunt nonnulli , an acu tum illud orationis genus Iaudem liquam meTeatur. Aiunt enim , ad corrumpendam bonae dictionis indolem inuentum primum esse stilum a gutum , & quidem post tempora CICERONI s, quum iam in deterius ire
eoepissat Romana eloqueuua. Addunt, nihil solidi inesse eiusmodi argutiis
sed meros strepitus sententiarum mal cohaerentium, & quamdam antithet rem histrioniam , quibus iit illari aures possint , peetus non saturari. Vid. A
t. III. quae est pro vereri direndi ἔν-
106쪽
nere eontra n utim, & iam ex antiquis Qui NCTI L. Inst. Ora . PI, 3. Sed ham omnia ut sunt veri simi, ita tam n non ita accipienda , ut nastu in omnino acuminibus concedamas Ioeum Laadem illa suam: merentur , i et veluti condimenta quaedam atque aromita , quae quum intemperantiu ς al-hibita saltidium pariant, madice at speria mirifice delectare silent. Quemadmodum ergo non laudanta sENECAE oratio, quae tota argariis parius , quam sententiis solidis atque enthymematibus , conssata eit : ita nee reprehensionem merentur pL Nivs &TACiTus , qui paullo parcius itiis condimentis vli sunt. Vid. Μoario . diseciptivi. arga: . pra 'f. p. 3. sq. Adden
fequ. ubi de acuto dicendi genere , ocquid de eo lentiendum sit, ex in tituto disquirit. Ex antiquis aeuti stili sontes
ostendere conati cunt Amsr. Rh t. III,
in idea argutae diction G, . , qui reliquos omnes Iongo poli se interuallo reliquii Moanorius in disciplina argutiarum , qu te prodiit Lub e. CIBIDCCV.F. Exempla , sed citam praecep a- praestat purκvs LABBE S. I. cujus E logia varii generis , cum praefatione
. aduersus huius characteris contemtores edidit CKRisTi. v vriss Ivs Lissc III c Lxxxvi. 8. G. Rcumen omnibus mentis operationibus inesse potest. Et ad mrba quidem quod attin t,Aacutam DP tionem reddunt I. ambi uita , Ut quando qui1 de Draconis legibus diNit: Rou hominis istae si int leges , sed DRACONI s.
ARIsT. Rhci. II, 13. aut quando Scepamio apud PLAVT. Rud. I, i. a Iesiluisres vocat, quas venti per .labant.
enim facile ui eum seribere, q ii sol s
luani r Padi Nau patrem a Gaes dicitur C/Rrio IIII, io. Sie etiam si miri tam imperiosae uxori dicas nupsisse : aeatum hae erit. Q aim iis enim veteres nubere etiam viros dixi se serantur,
idque probari pala: ex N 'Nio de propr.
postea illa verbi notio, & exemplum, quod ex victore vetere, ne cio quo , addust Nosius, satis osten lit, scriptorem illum, quisquis suerit, signifieationem stadio mutassie. Ait enim ille e Sed ni tu frater maior , psquam vis dis nis inde eiectum domo, Ni Pi p fleri /s Dor ATAE , VETULAR, VAnicosAE, AFRAE, fort. vastae. Tales vero qui domum ducunt, illi milii vere nubere videntur. VI. allusio. Sic cum parasitus apud TE R. Pharan. V, 9. Chremetis amores Nausistratae uxori prodidisset, α deprehensus Chremes uxorem formidaret , le-P: de x ac te ait parasitus et EOS: Da Chremeri , qassus es commodum ire, iam tempus es , alludens at sermula nain funero ρ l lamnem. Allusio quoque in illis cicsa. pro Sex. Roscio: V .nis nunc M aureum illud n m n chi3sogonam. Propos iones reddunt acutiores I. repugnantia : TLo I. II, c. Nouam O Hannibale victoriam commeaius es Fabius, no Iepugnare. MARTIAI..
107쪽
L IL Paradoxa, PLOR. II, s. Capti am Hannibali Cannas fuisse. III. adfirmatio cum ne atione coniuncta: POMPang. IIII. γιrtimque, Caesar, moderate , O quod alibi inι gratias agi non Hii , O quod hie finis. IIII. ἔ-νει, ς.
qui reseri, habet , ct, qui habet, eo , quod habet, reserti Felicissimum hae
in re fuit PusLLI SYRl ingentiam, cuius iententiae Pleraeque omnes huius generis sunt. V. άν ει --σ : Non id. o PMse viaeris, πιι ιr.u uesnares , Ied triumphare, grata vinceres. PON. Panr cap. I7. UI. Allegoriae. Sic quum a-
Iiquis familiam suam triumphorum 1emmarium voca Iut: acute CicERO , ex
illo seminario , inquit, triumphorum nomnisi arida folia laureae riuo . VII. Correctio, maxime quae sit per epi
Caesar, Alexandro M. sed Iobris , smi
limus. SEN. Nise. q. Adhue enim non
pueritia in nobis, ita pueri iras , remanet. VIII. lusus i. e. repetitio simi- Iium , vel eorundem adeo G. verborum : SENECA de Ira I, Ic. Satis tibi es magna ad precandum carissa , peccare. ID. I, 3. Titina supplicia sceleribus vltimis ponat, ut nemo pereat, nis quem perire etiam pereuntis intre sit. A RisT. Rhet. III, II. 26. Dignum es mori,an:equam dignus sis mori. LABERIus apud MACROB. Salu n. II, 7. Neces s, multor timeaι, quem mulin
tati plus licet, quam par est, pia
vult, quam luet. VIIII. distributio. sENECA epist. I. ω volueris attendere , magna uuae pars elabitur mala agentibus , maxima , nihil agentibus , tota aliud agenιibus. X. comparatio. Adoptams te optimur princeps in suum ἔ senatur in optimi cognomen. PLIN. Paneg. cap.
88. . Enituit aliquis in bello, sed obf
h nesartini: rei terentiam ille terrore, alia uamorem humanitate captavis: ille qitaem tam domi gloriam in publieo, his in pu i co partam domi peraidit. XI. similitudo. Gra princιpis celara es, eaque ierpetri PLiN. Pan g. 4s. XII. paroemia. Sila siquis de Hannibale diceret: omnibus malis Punicis inest granum sume: argutissime hoc est et dictum, cum ob aequivocatio nem MALis, tum ob paroemiam. XIII. allusio ad fabulam. Clc. ivin. in Q. Ca cti. ces. II. sed repente vesigio ex homine, ramytiam auo taream pocula, fac ius 6
In tertia mensis operationesiue enthymemate pleraeque argutiae eκsbphil malibus oriuntur, veluti, I. Ex asequivocatione. Tale est enthymema illud apud SV . Neron. cap. 3 9. Euir negat Aeneae magna destirpe N ronem instillii hie matrem, susulit ille patrem. II. Ex figura dictionis, v. c. Mirum,
lis. III. Ex sallacia compositionis ex diuisonis, v. c. vos vim vi tores impios occidissi ouis. Sic TRGAvRus, unde haec sumta. Sed huc non pertinet ἰ V rum potius ad n. I. repugnantiae. G. IIII. Ex fallacia non caustae, U. C. Omnia, Castor, emis, se fiet, ut omnia et endar. NART. vim. Sic Populiae Marciae filia, miranti cuidam, quid esset, quod aliae bestiae numquam marem desiderent, nisi quum praegnantes vellent fierit resipondit: Bostata enim sunt. MACROB. Sal. II, s. Et ita etiam ex reliquis fallaciarum generibus facile nascentur acumina, si ingenium accesserit felicius. Nisi enim impetus quidam naturae adsuerit, iacile in frigus dc adsectationem degenerabunt. R quo vitio ne quidem EM. THE
SAvRus cauere sibi satis potuit.
108쪽
CAPUT III DE FUNDAMENTIS STILI PHILOSOPHICIS.
REliquum est, ut de iundamentis stili PHILOSOPHICIS dita Fuisti
camus. Quemadmodum enim fundamenta grammatica dc rhet mont
rica ad orationis structuram atque ornatum ; ita philosophica ad eiusdem materiam pertinent. Verba enim, quantumuis ornata, in vanam i S' abibunt loquacitat cm, nisi sententiae illis sublint, tanto verborum' adparatu diguae ' .
Peae Iara hunc locum tractant CICER. de Orat. I, s. seq. e recentioribus NURET. Part. I. Orat. IIII. ubi de philosephiae atque eloquentiae coniunctione Praeclare dissem. Scilicet hoc nunquam non cogitandum est eloquentiae candidato , pulchritudinem in vobis ainliam ne intelligi quidem posse, praeter eam , quae cum Iehus, quas significare debent pulchre conueniunt, e que ex primunt. G.
II. PHILOSOPHICA P ergo stili cultioris fundamenta voco, Quidnam
quaecumque sentcntias veras, & rectae rationi consentaneas oratio- per illani suppeditant. intelligatur t Paullo latius itaque hic patet phiisse ophiae nomen, quo omnes disciplinas atque aries, materiam stilo tu flecturas, intelligo. Praecipue tamen huc pe tinent logica, pialosophia moralis, itιs n turae ct pcιtica , quibus carere haud poste eloquentem, omnes erudiu laten
III. Duorum vero generum sunt fundamenta philosophica. Quot lia enim finguiainibus periodis, alia integris argumentis suppeditant Plici
materiam. sim. Non aecurate puto ita diuidi haec Hem, nunc orationi integrae, mine eius fundamenta. Potest: enim una eadem- Parii. G. )que res nunc periodo suppeditare mate-
ΙΙΙΙ. Ad amplificandam orationem plurimum facit I. DEFINI- Ad ain TIO ' , quae, dici non potest, quantum ornet orationem .piis δε Definitiones vero non aliunde, quam ex hilosophia, petendae
- Beit defi- Caue vero existimes, definitiones orat Ioni. Tum demum placebunt, si m*ς illas vocabulis philosophicis δc techni- verbis Iechiissimis ornatissmisque prosa- cis concinnatas, cultiori inserendas esse rantur. Neque tamen oratores eam stin Hae essu Fundam. Cullior. Latis. N pux
109쪽
per sectantur ἀκριβειαν. quam in philosophis exigimus, ted plerumque vel per Musas, vel per accidentia sive adiuncta, rem describunt. Sicci l Ro pro Cruent. dicturus Milesiam quamdam mulierem, partu sibi medicamentis ab i sto , capitis esse damnatam , elegante definitione filii utitur , atque hanc concinnat periodum: Me moria, greae spem parinis, memoriam nominis, sιbsidium generis, heredem sam.lite, d signarum reipublicae ei-vem sustulisei. Eκ quo exemplo patet, Plures nonnumquam definitiones, aut si mauis, descriptiones veluti per congeriem accumulari. Nec minus elegans est illa definitio cic Ea. Philipp. I, I I. Ed amem joria, laus retes e fastorum, magnorumque in remPublicam meritorum, qua/ cum Utimi cui isque, ttim etiam mιι titudinis resimonio eomprobatur. CA vssis. libr. IIII. es. I 3. vocat huiusmodi definitionem per senonymiam , addit- qua exemplum: Quid enim est alii u li.
lium, quam ter ae ornamentum, plan ra
rum gloria, c culus rum, praἰorum gemma , pulcriticio radus suauiter emicantibus fulgurans i Eodem exemplo olim vel
decus, oculum forum adpellauit. Tria vero potinimum definitionum genera, in cultiore oratione commen tantur. Primum rh roribus vocatur αe mi, alterum ἀφωροας, tertium
σν κνας. I. 'APNHΣΙΣ siue NEGArio est, quum vera genera, vera que proprietates tollimus. cic ERO pro Ct ι .nt. At q iae mater quam meram crudelitate O se. lere fini v i tis: euius cupiditatem trida Umq tam turpitudo retarda tiι, quae iiis animi in deterrimas partes itura ham, num conuerrit omnia: eutus ea Iahura, meam nemo hominem, ea vis , et nemo fe
minam , ea erui. i ar, ut nem' matrem am
pellarens . II. 'A PAI PETIΣ siue a Morio, quum res duierentes tollimus, proprias lubiungimus. CIC. Philirp. LI I.
Credo enim vos homines nobilis i magna quaedam spectantes, non pecuniam, quodam nimis credulistis e tur, quaesem per ab amplissimo qtioque clarissimoque contemta est, non Opes violentas, G popliti R mans manime frendam potentiam, sed caritatem evitum O gloriam eonci pisse, sa: u m gloria la: u recte factoriim, cet. Is I. ΣΥΥΚPITIΣ siue coNT Metio, quum mmul contraria siue oposita exprimimus. et C. PHLII, 4 . Et nom/n pacis ta res, O ipsi res sauit aris. Sed inter patem ciseriariem stirimum interes. Pax es tranquilla tibertar, set uitiis malartim omnium poremum, non modo bella , sed morte etiam reprilendam. Cons. EvCHNER. de commul. ruit. dicendi II, 3. r. At sunt ta-mcn alia quoque oratoriarum definitionum genera. Aliquando enim res definitur per PARTEs sitas: LACTANT. IULII, 3. An Archimedes Siculus concavo
arre similitudinem mundi ae figuram potius machinari, in quo ita solem ae lunam composuit , m inaequales motus, ct caelesiliis
similes conversonibus suum quasi diebus spicerent, O non modo Medius Iesis di r
cessus, vel inerementa deminutionsque lunae, verum etiam sellarum vel inerrantium vel vagarum istares cursus orbis itate , dum vertitur, exhioeret ' Deus ergo i
ta vera non potuit machinari ct escere , quae potuis sollertia hominis imitatione μmaiar ' Aliquando per CAvssλs N EP-FECTvs. Hoc modo enim pestem definit vilio Ita lib. III. Aen. v. I 37. seq.- - - - Subito eum talida membris Corrupto ea 'si tracta miseranda pιe venit
Arboribusqtie satisque liter, O se: hi ser
Linquebant diesces animis, aut aegra trahebant Corpora : si inseriles exurere Syrtas a.
Ae aut herbae ct victum seges aegra
110쪽
pe enim vel totum in partes, vel genus in species partitur orator, ii Q ut tanto uberior grauiorque sat oratio. Optimas vero diuisiones suppeditare pili losophiam , nemo, nisi rerum omnium ignarus,
ignorat. Si bene rem tonsideres, artificia prope omnia rhetorum, quibus rerum inuentionem iuuare volunt, redeunt adcommodas divisiones, di classes rerum. In tantum igitur tum praedicamenta, tum aliat quascunque divisiones in proin- tu habere consultum est. G. Exemplum dabit MuRET. Part. L. oriri. VII. Dicturus is erat, plii losophiam mcralem non ad adparentem, sed ad veram selicitatem esse comparatam. At
quum ex philosophia didicisset, adparentia illa bona vel utilia, vel honesta , vel iucunda videri, divisione illa utitur, atque inde hanc concinnat 'periodum :Non enim philosophia sibi opes ac ciliai , quae O sarpe poscoribus suu exitio sint,
O tam νnultu e ibus eripi possenti non honores di impiria, quae, q&od concipis rint, multi; quod ad pernarus siet, nemo umqvam visu rariιι ινι ἱ non pudquam denique p=oponiι emamodi, quo ρο earere sine
probro, O abvntire sine gloria, liceat: sedeam, ad quam omnes aespirant, quam sibi
votis omnibus expetunt, ad quam omnes suas actiones, omniaqsMe e gata referiara, elicitatem
Non tamen & hic partes tantum enumerari, sed singularum vel definiti nes vel attributa quaedam recenseri solent. Sic cic Eao de ine. I, ε. quum e Stoiea philosophia didicisset, quatuor esse virtutes cardinales , prudentiam, iustitiam, sortitudinem, temper nuam singularum definitiones una hae eaque elegantiis ma, periodo complectituta sed omne quod hone=ιm es, id quatuor partium oritur ex aliqua: aut enim in p. GF- cientia veri, soli Hiaque versat mr r aut in hominum Deιetare menda, tribuendriuesium cuique, O rerum contractariimsideratu in animi Meelys atque ιnuicti magnisadine ae robore e aut in omnium, quae fiunt,
quaeque dicuntur, ordine O modo, in quo ines modissa O temperantia.
menta oratori sufficit philosophia . Iis vero quam maxime ad sae. periodos caussales concinnandas opus est ' ).periodus apud eICERON. de amici. eap. II. Propositio eius haec est i η ulla es excusatio pereari, si amici caressa peccammis. Eam hac solidissima ratione fulcit: Nam eratim conciliatrιx amicitiae virtutis Finis fuerit: di iis es amicisiam manere, si a virtute de
Philosophia enim quum sit Elida
veri bonique cognitio, non solum τὸ am, verum etiam τὶ λόn . inuestigat. Nam scire est rem per cauilas nosse. - Periodi. caussales nascuntur, si propositiones suis muniuntur rationibuS. Rationes vero solidissimas luppeditat
philosophia. Exemplo sit elegantissima
pe egregie amplificatur periodus, e philosophia petuntur .
Mira est eiusmodi periodorum elegantia, si rem veluti vivis coloribus du- pingere, atque ob oculos ponore velis. Efiecta enim & adi ancta, quum maxi- M. me incurrant in senius, tam luculentam reddunt orationem, ri rem nou aud e