P. Cornelii Taciti ... Ab excessu Augusti annalium libri sedecim

601쪽

ώoo P. CORNELO TACITI Iianis datu is uineas nexu traducum impeditas

tum interfecere uulneratu= rex Ep phanes impigre pro Othone pugna ciens. .Tum Othonianui pedes erupit trot rita botaum iacie, uersi tu fudim etiam qui subueniebant. Miam Caecinna non si mul cohortesined 'ghl- acciuerat: qua Fes in praelio trepidiatione auxit, cum disperses nec usquam ualidos auor sogientiu abriperet.

cerentur. Vinctu, prase Iuue caIliorum Iulius Gratus, trinquam fatri apud Othone militati proditionem ageret, cum Autrem eiu I bum Frontonem tribunu Othoniani sub eodom cri, mine uinxi sient. Caeterv ea ubiq; formido si iti apud si uetes,occursantes, in acie,pro ualla, ut deleri cu uniuerso exercitu Caecinna potuisse,ni Suetonius Paulinus receptui cecinisset, utrisque

in tartibus percrebrueriis. Timuissese Paulinus ferebat, tantum insuper laboris atq; itineris,ne Vitellianus miles receqs caHris istos aur deretur,percut ps nullum retro siubsidium foret. Apud paucos ea ducis ratio probata , in uulgus aduerso rumore fuit. Huud perinde damniι Vi, rellianos in metum copulit, quam ad modertia posuit: nec siolum apud Caecinna,qui culpam in milite conferebat,seditioni magis quam pra

602쪽

ANNALIUM LIB. xv I I. corsam enim Ticinum uenerat,tosito hostium cou. temptu, recuperandi decoris cupidine, reuerentius aequalius duci parebat. Grauis alioquin seditio exarsierat, quam altiori mitto nepenim rerum a Caecinna gestaru ordinem inte rumpi oportuerat mepetam. Cohortes Batauoarum, qua3 bello Neronu a quartadecima legio, ne digressa3, cum Britanniam. peterent , audito Vitellis motu in tiuitate Lingonum Fabio Vas lenti adiunctaι retulimus ,superbe agrabant, ut cuiusis legionis tentoria accesssent, coercitos a se quartadecimauos ablatam Neroni Italiam, ais omnem besti fortunam in ipsorum manu fiata iactantes. ContumeliUum id militibu , iacerbum duci,corrupta iurgiis aut rixis discipbna. A d postremum Valens e petulantia etiam tersiam suspectabist. Igitur nuntio allato pul mTrevirorum alam Tungrosq: is classe Othonis, Narbqnensem Galliam circumirisimul cura socios tuendi militari astu, cohortes tur

bido, ac si una forent praualitas,dis ergendi,

partem Batauorum ire in subsidiu iubet. Quod ubi auditum, uulgatums, erere socii semere legiones, orbaris orti, imori; uirorum auxi, lio. Veteres ibos. tot bellorum uictores, pomquam in cospectu sit bosis,uelut ex acie ab duaci.Si prouincia urbe et salute imperis potior sit, omnes illuesequerentur: Huictoriasanitas δε- sentaculum, colamen in Italia uerteretur, non P r abrump

603쪽

cor P. CORNELII TActet et abrumperis ut corpori ualidissimos artus. Hae ferociter iacta D, squam immisit, lictoribu/Vales coercere heditionem coeptabat, ipsum ii Madunt saxa iaciunt, fugiente sequuntur. Sp tia Galliarum Ορ Viennensium aurum pratia laborum suorum occultare clamitantes, direptis sarcinis, tabernacula ducis, ipsamq; humum pili lanceu rimabantur . Nam valens Ieruili ueste apud decurionem equitum tegeba tur. Tum Alphenus Varus praefectus OLDorum, deflagrante paulatim seditione addit ectis filium Aetitis obire uigilias ceturionibus,omisso tuba suo, quo miles ad belli munia cietur.Igiatur torpere cucti, circuit,

re inter se attoniel: γ id ipsum quod nemo regeret pauei tes , lentio, aestentia,ρosbemo precibus ac tae omisueniam quaerebaut ut uero deformis flens, O prater em incolumis Valens processit,gaudium, miseratiosa uor: uersi in latitiam ut svultus utros immodicum 1 laudantes gratantesque circundatum aquilis signus in tribunal ferunt. illa utili moderatione non supplici; cui quam poposcit: ac ne dissimulans suspe Borforet, paucos ineusauit: gnarus ciuitibuι belli plus militibuου quam ducibus licere. M unientiabus cas, a apud Ticinum de aduersa Ca cinna pugna astatum, et pro e renouata sedestia,tanquam fraude oe cunctationibus valenti, posito defuissent. Nota requiem, non expectare dus

604쪽

AN NALIUM LIB. XVIII. 6oIeem, anteire signa, urgeresigniferos. rapido aramine Caecinna iunguntur. Improspera valentia fama apud exercitum Caecinna erat: expositos se tanto pauciores integris bosiu uiribus querebantur, simul in suam excusationem aduentantium robur per adulationem attollentes, ne

ut uidit in ignaui despectarenιur. Et auanquaplus uirium, prope duplicatus legionu auxilio:

rum, numerus erat valenti,studia tamen miolitum in Caecinnam inclinabant, seuper benignitatem animi qua promptior habebatur,etiam

uigore aetatis, proceritate corporis, quodam inani fauore. Hinc aemulatio ducibus. Cacinna ut foedum maculosum: ille ut uanum ac tumidum,irridebant. Sed condito odio, eande utilitatem fouere, crebris epistoli sine respectu ue uia probra Othoni obiectantes, cum duces parotium Othonis quamuis uberrima conuicioru in Vitellisi materia abstineret. Sane ante utriu et

exitum , quo egregram Otho famam, vitellius flagitiosissimam meruere, minu3 viteli' ignaoua uoluptates quam Othonis flagrantisima I bidines timebantur. Addiderat huic terrorem atq; odium cades Galba. Contra illi initisi belunemo imputabat. Vitellius uentre gula sibi ipsi botas. Otho luxusauitia audacia, Reipub. exitiosior ducebatur. Coiunfiis Cacinna ac Valentis copiis, nulla ultra penes Vitessianos mor tuis totis uiribud cenarent. Otho consulta-

605쪽

go . P. CORNEi II ΥAerriuit, trahi bellum an fortuna experiri placeret. Tum Suetonius Paulinim digrausiua fama raotia, qua nemo illa tempestate militaris a ei οἷ-lidior habebat υr , de toto generio bessi censere,feytinationem bo'bm muriam ipsio utilem di, seruit. Exercitum Vitessii uniuersum aduen sie:

nec muliu uirium a ter ra. quoniam Galliae tumeant, desierere scheni ripam inruptus M ta infest, nationibus non conducat. Britannuu militem hoῆye mari distinerie Hispaniaε armis non Ata redundare: prouinciam Narbonensiem incursu classis. ' aduersio praelio contremuisse: Hausam altibus et v μsto maru subsidio Tranii padanam realiam ais ipso transitu exercitiuuasiatam nonsumetum usquam exercitui,nec exercitsi De cvsis ret ineri posse. Iam Germanos, quod genus militum apud hostes atrocissi. mum sit, tracto in aestatem besto suxis corpori, bus mutationem soli curtis haud toleraturos Nulla bella impetu ualida , per taedia mo-ν- euanuisse. Contra ipsis omnia opulenta Ofta Panuoniam. Moesiam, Dalmatiam, Orie tem cum intex is exercitibus : Italia oe caputre, οῦ urbem, senatum, O populum nunquam obscura nomina es aliquando obumbrentur: publicas priuatos opes, mensem pecus1, iam inter ciuiles discordi ferro ualidiorem: corpora militum aut Italia Aeta, aut aestibuν. Obiacere fumen Padum, tutas uiris muri Me

606쪽

ANNALTUM LIB. xv I tr. εος urbes, e quibus nullam bosi cessuram, Placetia defensitone ex loratiι .proinde duceret belli paucis diebus. Quartamdecima lexionem metuam

ipsum fama Moesiacis copiis a fore. T um rursudeliberaturi et si praelium placuisset,auritu ui .ribus certaturos. Accedebat sententiae Paulini Marius Celsius. Idem placere Annio Galgo paucos ante dies lapsiu equi afflicta , misit qu3 consilium eis, sciscitaretur, retulerant. Otho pro-um ad decertaudum. Frater eius Titrauus,

praefectus praetorii Proculus, imperitia propera res, fortuna deos γ' ni. men Othonis adse ubili s,lbre conatibus resabantur. Neu quis

obuiam ire sentetia auderet,in adulatione co .c erat. PoΠquam pugnari placitum uteresse pugna imperatorem, an 'poni melius foret,aus bitauere. Paulino O- Ceseo iam non aduersanstibus ne princitem obiectare periculis uiderens tur, jdemissi deterioris colitis autores perpul re, ut Brixessum riscedere ac dubiis praeborum exemptu summa rerum et imperi' se ipsum reis seruaret. D primus dies Othonianas partes afflixit. Nans et cum ipso praetoriarum cohortium spiculatoris equitum, ualida mauim di ces , Gr remanentisi fastus animus, quando sese specti duees, Otho, cui uni apud milite fides, dum γ ipse non nisi militibu credit, imperia

ducum in incerto relι querat. Nihil eorum Ui-

607쪽

6oo P. CORN Eor T A C et Trfugiis, exploratores cura diuers scisicitassi, Da non occultabant. Quieti intenti, Caecinna ac Valens, quando holas imprudentia rueret quod loco sapientiae est, alienam stultitia oppes riebatur, inchoato ponte transitum Padi u, lautes,aduersus oppositam gladiatorum mani ac ne ipsorum miles segne otium tereret, naure pari inter sit spatio ualidis utrinq; trabibus cois. nexa, aduerj.m in flumen dirigebantur, ia sis ius per anchoris quae firmitate pontis contines rent. Sed anchorarum funes non extenti fultabant, ut auge sente summe nossensu ordo na/ωιum attolleretur. Claudebat pontem imposita

turris in extrema nauem educta unde tormentis ae machinis hosti propulsaretur. Otho, niani in ripa turri ruxerat, saxasstfaces

iaculabantur. Et erat infula amne medio, inquam gladiatores nauibus molientes, Germani

nando praelabebatur. Α c forte plures tra gressos, copletis liburnicis per troptissimos gladiatorum flacer aggreditur. Sed nes ea consantia eladiatoribu, adpralia qua militibus, nec perinde nutates e nauibus,quam stabili gradu e ripa uulnera dirigebant. Et cum uariis trepi dantium inclinationibuo immitii rem ges propugnatoress turbarentur, desilire in uada uti tro Germani , reteistare puppes , scandereDros,aut comιn s mergere. Qua cuncta in oculis utriusis exercitu , quanto latiora vitellianis,

608쪽

ANNALIUM LIB. xv III. 6o tanto acrim Othoniani causam autorem p cladis detestabantur. Et praelium quidem abruptis quas ei fuerant nauibus,suga diremptum acer ad exitium poscebatur. Iamq; uulneratum eminus lanceasrictis glasis inuaserant, cum inter cursu tribunorum centurionum, protegio ti/r. Nec multo pos Vestricius Spurina tu Othonis, relicto Placetiae modico praesidio,cum rhortibus sub uenit. Dein Flauium Sabinum consulem designatum Olbo rectorem copiis mi, set,quibus Μacer praefuerat, lato milite ad mustationem ducum, ducibus ob crebras seditiones, tam infestam militiam aspernantibus. Inuenio apud quosdam autores, pauore belli,s DBidio utriusque principis, quorum gitia ae dedecus apertiore in dies fama nosces bautur, dubitaste exercitus,num posito certas mine, uel ipsi in medεum consultarent,uel senas . tui permitterent legere imperatorem. Atque eo duces Othonianos spatium ac moras suasisse, praecipue Paulinum quod uetustissimus consus larium, militia clarus, gloria usmens Briotannicis expeditionibus meruisset. Ego ut conscesserim apud paucos tacito uoto quietem pro discordia, bonum et innocentem principem pro pessimo acsagitiosissimis expetitum ita neque Paulinum,qua prudentia fuit ,s erasse corruptissimo 'culo latam uulgi moderatione reρν,

609쪽

tu bnguis moribus j disio ios, in hunc conse sem putuisse coalescere: aut legatos ac duces magna ex parte luxus. Restatis, scelerum sibi conscios,msi pollutum obstrictums meritis suis priucipem passuros. Vetus ac iam pridem inmta mortalibus potentiae cupido cum imper' magnitudine adoleuit,erurit qNam rebus modios aequalιt, facile habebatur. Sed ubi suba loorbe, aemulis urbibus regibu, ue. excisis ; secura Opes concupiscere uacuum fuit, prima inter patres plebems certamiua exarsise. Μο- do turbulenti tribuni, modo consules praeualia di, in urbe ac foro tentamenta ciuilium bellorum. Mox e ρlebe lusima, C. Marius, uobilium fauissimus L. Salia,uictam armis liber

talem tu domιnationem uerterunt. PoH quos Gn. Pom erm occultior, non melior. Et nux

quam p Hea uisi de principatu quaesitum. Non disicessere ab amnis in Pharsalia ac Philippis

ciuium legiones nedum Othonis ac Vιtellis exercitum sponte posituri bellum fuerint. Eademisiss de m ira, eadem hominum rabies, eadem scelerum causae tu discordiam egere. Q-odsii gulis uelut ictibu trana la suut bella, unasu a principum factum ess Sed me ueterum n uorum s morum restutatio longius tulit. N uue AEd rerism ordinem uenio. Profecto Brixelluri Othone, honor imperj penes Titiani fatrem,

610쪽

ANNA L IV M LIB. XVIII. εον Au ac poteHas penes Proculum praefectum. Celosus Paulinio, cum prudentia eora nemo ut retur,inaui nomine ducum, alienas culpa prastendebantur. Tribum centuriones, ambigui, quod1pretis melioribus, deterrimι ualebant. Mittis alacer, qui tamen iusia ducum interpretari quam exequi mastet. Promoueri ad quartum a Bebriaco cas placui adeo imperite, ut quanquam ue O tempore anni, tot circum amnis

bus, penuria aqua fatigarentur. Ibi de pratio

dubitatum, Othone per literassagitate, ut maturarent militibus, ut imperator pugna ad et poscentibus:pleris copias tram Padum agentes

acciri posῖulabant. Nee perinde diiudicari potest quid optimum fuctu fuerit, quam pessimum fuisse quod factum es. Non ut adpugnam ,sed ad bellandi, profecti. Consuentes Padi γ Αbduaesuminum,x V I. inde millium 1patio distantes petebant. Celso γ Paulino abnuentibus, militem itinere fessumsarcinis graue,obiicere hoosi, non admissuro quo minus expeditus uix quatuor mitria passuum proersus, aut incompositos in agmine, aut dispersos oe uallum mos

Iientes aggrederetur, Titianus γ Proculus, ubi consiliis uincerentur,adius imperii transibant. Aderat sane citus equo Numida cum atrociabus mandatu, quibM Otho increpita ducum

segnitia rem in dis men mitti iubebat, aeger mora oe spei impatiens. Eodem die ad Caeciam