장음표시 사용
141쪽
seratur ealculus quidem positis suit in superiori experimento capilli nec opus est ut is repetatur. Nunc fundus oculi in ris geminas accipiet imagines illa siti rubet contracti ininteopuum eximia distinctione Mellet altera violare distra- sta in spatiuin FG cujus diametereiit undeetes majes diametro
alterius speciem sui reseret confusam Fundus oculi attollaturci aptetur lineae s s. In hoc eas gelia inae imagines distra ictae inicie in spati iuras non gemina fila distinista, sed umim Ohlectuin
ex colori,is et Iran s exhinebunt. Tandem findus oculi collocetur in loco P M, tunc pictura fili violacei distine a siel in puncto C, at illa rii bei disi acta in spatiunia volt illus diameter erit septies vel os liennaajor diametro a herius conlusione turbabitur. Si igitur nullo casu in systemate Nemtonino visio nostra otest discernere genaica fila aequaliter distincta quonam pacto efendir est apparentia sensus qui singulaeoniunctim dissimcta, aliis percipit ' Habentne oculi humores saeuitatem,ut queant radiis diversimode eoi aiis naturam suam auferre, at. re alteram substituere,qua sint omnes oritualiter refrangibiles . si universi radii sunt omnes utique aequaliter restangibiles,
unde colores orii intur, quos aprismate refracti praestierunt 3 sentio e Christine, summa cupiditate duci,ui hane rem abditam
Occultamque cognoscas ea non est utique tam Deilis explicatu. clim Vir quoque summus Mariolus in ejus investigatione oleturi perdiderit atque operam. Inventa tamen ea est, X ego quoque indiae inventione partem habeo, gaudeas interim,quod revi in lucem piodibit. Expectas iam puto, ut de altera aberratione
loquar quae secundum legem vulgarem refractionas in lente sphaerica cernitur. Nimis forsitan audeo dum arbitror novae methodi auxilio semim attigisse. Diquot ferinores priomanam venenuit, inveni omnes quasse, quaenam aberratio ex lentibus vitreis oritura seret, nullumque investigare, auisnam esse his in oculo nostro minimis. Ego oenhim ingremis prius ebis flucturam cognovi, posse proprietates lentium investiga. vi. Unde miratus sum quod ea opera qua telescopia domibero op a eredebantur fieri meliora fiebant nilque deteriora.
142쪽
sUPPLEMENTA. Tom. VIII Sect III. 33
singuendascilicet radii ex singillis objecti punictis fluentes sunt ita ab oculi humoribus restingetidi, ut ad totidem alia puneta iuin oculi fundo urgeantiir in illa igitur lentis vice quam gerit oculus, duplex ex refractione incommodum oritur, alterum stilicet aberrationis, alterum distra istionis. In lentem sphaericam Bb, cujus axisse radiante puncti incido. talis refractiost, ut radii axi infinite vicini quos centrales imposterum appellabo . . conveniant inpundi Oe, extremis R. Abin altero puncto C, ma nisenum est aliquot intermedios coituros in pundiis intermediis inter C&e: scias in sententia Hugenii linea Ce appellatur aberratio ipsius punisti lucidia At quoniam due aper puta flumerella FG parallel a lenti Bb produistisque radiis extremisi I, in GF lumen unc hi A circulum implens eujus diameters GP alteram exhibet aberrationem,ut tac; aequivoca de medio Uallantur, prima erit aberratio in axe, altera aberratio in imagine fit quoniam pune iam C in quo radii coeunt extremi, potest esse minus&magis a lente remotum quam sit puncturn e,in quo concurriant centrales,in primo casu aberratio iii axe dicetur positiva in secvn. do negativa. Rursus extra axem lentis alterum sit pune um luetidum H, cultis aberratio in imagine sit Iza duobus radiis extremi HB H refractis in BR I terminata, si aberratio I Terit major aberratione FG, excesitis, quo prima superat secundam vocetur distra filo. Praemissis definitionibus solutionem sequentis problei natis inibi proposui Lentem invenire in qua semina aberrationis ac distractionis vitia corrigantur omni meliori modo quo fieri possit. Huic quaestio' frustra Cartesius sa-6ιsacere conatus est lenti enim sphaericae aliis suis ea ullieis subis sit uti dum aberrationem emendabat, distractionem augebat: quin imo male arbitratus est fguitam sphaericam esse semper di, si raelionis immimem. Distractione caret'integra pluera soluin, non autem lens quae sit integra sphaera minor. Verum est uti.
oue, quod, silens fuerit ex uno vel duobus sphaericis segmentis composita, distraelio erit minor quam si fuerit in quamlibet ali iam figuram formata. Ut igitur problema pri,positum olve 'retur, erat aberratio in lente sphaerica corrigenda. Hinc ita me.
cum loquebar si lens Ab cogit radios fluentes ex punistis sci
143쪽
licet in C, centrales in ei introducta in lentein majorem altera lente minore materiae densioris, ita poteriti sine mutatione radiorum extremorum . qui refringuntur a sola lente exteriore lacus centralium a geminis lentibus refractorum accedere, ut is
quoq; conveniat in puncto Cunde discebam,quod si ars conficere posset lentem sphaericam in partibus in ernis densiorem .in externis determinata legerariorem omnes radii fluente, ex puncto a possent omni aberratione correela in alterum uia fium coire. Hoc porro in nostra potestate nonell,at ubi nos deficimus,incipit industria naturae Humorem chrysallinum ita consectum inveni,
scit.ex duobus inaequalibus sphaericis legmentis compositum duriorem ac densiorem interius, molliorem aerariorem exterius. Dum enim partes exteriores chrystallini ex oculo bovino recenter eruti in aqua leniter attererem interiores partes semper duri
ores sentiebam rursus positis in una lance partibus chrystallini exterioribus, in altera interioribus, donec in aere fieret aequilibrium, geminas lances in aquam demittebam, subsidentibus geminis pars interior chrystallini praeponderabat. Abice mi. rando artificio pendet nostrae visionis oeconomia Fingatur, lentem in oculo ex unico liquore ubique homogeneo formandam. eligenda erit materia aut levior ac rara aut gravior ae densa. Si agilitas oeuli in levitate materiae quaerenda erat,concursus radio
rem ex quolibet objecti punisto fluentium ita longius a lente se bat, ut pro imagine colligenda gemini essent ubi oblongi
monstrosique nobis in capite collocandi si oculus erat contrahendus, ut imago satis propinqua lenti distingueretur, geminae lentes in eapite inserendae erant gravitate adamantem aequantes. Unde oculus in materiae densitate contractus nimio pondere laboraret, vel in materiae raritate didullus nimium spatium occuparet. Iterum humor unicum utique homogeneus debebat
figura in aut sphaericam aut aliam indueres in primo casu pote rat distractio cohiberi erat nimia permittenda aberratio in secundo poterat prohiberi aberratio, at erat nimia permittenda distra stio Densitas materia in lente sphaerica inaequaliore distributa de medio omnia incommoda tollit oculum contrahit le-yitate servata aberrationem corrigit distractione cohibita. His
144쪽
eognitis quis dicere audebit casum tanto judicio callere, ut inter infinitos modos, qui biis visionis organum fieri poterat, deligeret optimum 'magna vis Geometriae Mentem infinitam ex. iuere, quae omnia iacit ac gubernat, aries eae terae scientiaeque do cent, illa autem sola demonstrat. Sed non Oinnia adhue die a sunt cum aberratio simul atque distraelio in omnibus obieeli distantiis aequaliter corrigi nequeant, industriam altende, qua natura illas dirigit. Quod attinet ad aberrationem fingatur punctum lucidum A in ea ab oculo distantia in qua correeta ab. erratione cogantur omnes radii in fundo oculi ad punictum e. Hoc posito si punctum, ab oculo removetur, decrescit inclinatio omnium radiorum in oculum inridentium & proinde ad chrystallinum doeente dioptriea aecedit sectat tam centralium
quam eX tremorum. iii Oniam vero inclinatio centralium minus decrescit quam inclinatio extremorum, accedit itaque ad Chrystallinum focus centralium citius, focus extremorum a dius. Hi duo igitur Dei, qui simul ante convenerant, se invicem sejungentur, ct foco extremoriam longius alente morante aberratio negativa prosiliet. Si vero pune iam A ad oculum nimis accedit, inclinatione radiorum in oeulum incidentium in sensu contrario recepta, facile intelligitur aberrationem ex negativa
in positivam mutari. caeterea considerandum est, quod si oculus esset inanimata lens in unica lucidi puncti distantia radii centrales simul in ejus fundo eoirent. Quoniam antem oculus est organum instruetum musculis viventi is utique consorinanir ad diversas lucidi punim distantias, ne radioruin centralium concursus ab ejus fundo discedat. Ab omnibus opticis si uinunexcipias de la Hire oculo haec praerogativa conceditur de modo tantummodo dispitatur, nee ego in praesens volo decisionem afferre. Hoc tantum moneo, quod punc iun A potest ita oculo appropinquare, ut deficiente debita consorinatione nidi ieentrales ultra oculuin colligantur punilla vero A ab oculo discedente experientia didiei, debitam semper consorinationem adesse, semper quoque radiorum centralium concursum in
oculi lando manere. Hispositis visio in ea distantia puncti A. in qua illa est maxima distinctione perspicua, nos docet radios
145쪽
en trales debila conformatione operante re reliquos quoque ah erratior e pariente aede iue simul in oculi lando eoire. Si igitur punctiali ah oeulo longi iis discesserit debila tibique consor. apa: iocon eui uni centralium in sendo oeilli teliaehit at reliquos regativa aberratio ultra oculum cum axe eoujunget. Si
vero punctum sad oculum nimis aecesserit, ita ut deficiente de bita consorinatione radii centrales ultra oeulinii meant abem tione assismativa exiliente, radii extremi poterunt in oculi semdo occurrere, vel ipsi quoque ullo oculum convenire in explieanda igitur confusa coloraim congerie quam campus dives noribus exhibet ex longinquo, si Cartesius docet, nominimagines in oculi fundo depictas ita esse exiguas, utit
res contentae in unica sensor: fibrilla sensationem ex omnibus mixta ira pniducant, respotule, Christine. quod lumen unius
inaggini; levela oculo cuin tu inine alterius aberrationei sirente coniunditur, unde in visione colores florima sunt quoque ad invicem continulendi in explicanda lumino seriti e Cr. porum magnitudine quae malo appare quam pro ratiotie distantiae videnda foret si Mariolus docet, motum quibusdam mbrillis a vehementi lumine impressum propagari quoque in propinquas. α huic motus propagationi responder apparentis magnitu ibi rementum, diequod lumen aberrans quo vehementius in eo magis doniinatur Et delet imaginem ris sigiturnoctu in oculo imago longinquae fritas depin tutidie utique, quod illa distracta ab aberratione locum occupat d bitiun imagini eampi vieini obserioris Unde quoque invisionemsgnitudo Dei, augenda est. Hoc deinde simplieissimo experimento confirma dura eniira exiguum sora inen paginae immissu iri octilo opponimiis, exclusis radiis exirenus qui illi ab- ei rationi obnoxii fax in inor distinctior apparet. Si quod ali-nd adde te velis,mellas ostende lumen aberrians coeli nil istu insitatium cedit locul vehementiori luinini illaruni. quae proinde
capillitium latius ostentant, diluculo auctum, castigat luxuriansluineu min, quae prouide minores apparent, denique inte diu
robustum inis i tota. cem ipsarulia,quae proinde in visone evanescunt Aberratione, Win oculo signitur, explicata Opem
146쪽
est ut de distractione dicamus. Haec porro, ne longa series detrionstrationum occurrat lassiciatu abesteistibus intelligatur. Obiectis ab oeulo discedentibus dis in stio in visionis axe deere. scit, at, quaelibet illa sit lato intervallo longius ab axe diffunditiir. Unde discimus,in illa rerum onginquartim visione, in qua est aberratio permissa din 'ionein esse correelam. Ubjeelis oculo appropinquantibus distincti in axe visionis augetur, sed eamnis disti uctionis ita contrahitur, ut si liber legendus est, oc luseontinuo movendus, unde est hic rotundus levis, ut facillimo inotu singula objecta axem visionis successive ingredian. tur. Hiuc igitur intelligimus,in illa rerum propinquarum visone,in qua est aberratio correcta distractionem esse permissam.Si dixerit itaque de la Hire, distinctionem decrescere in partibiis
objecti longius ab axe positis, tuta in respondentibus sensorii fibrillis sensus decrescit respondendum est, causam phaenomen ex lege vulgari resta stionis deduci, ct proinde hypotliesa non esse in eius explicatione fingendam. Si postea, Christine, cupis hunc magis convincere, ubi eo tumiremotum ostende, deinde roga, num campo di itinctionis amplificato fibrillae sensorii fiant in letu oculi sensibiliores Hypothesi de la Hiri
deuicta ad sublimiorem speculationem attende. Si vitia aberrationis obdistra stionis in una rerum visibilium distantia utra. que corrigebantur in eadem futura erat distinistissima visio. At quoniam in aliis distantiis erant vitia simul utraque permittenda. in iisdem visio prae confusione pene inutilis futura erat. Vitiis igitur simul utiisque eorrectis essetne desiderabilis tanta distili.
Aio in uniea rerum objeclarum distantia,ut in reliquis ipsa desi-eeret Nonne erat melius ita vitia distribui, ut ubi alterum dominatur, alterum exeludatur Providentiam itaque naturae intrainur distra filo permittitur in rebus propinquis, in quibus est aberratio correcta,ut corrigatur in longinquis, in quibus est aberratio permissa unde visio in utrisque satis distin 'ioeeurrat. Si vastam igitur molem inspicimus procul, partes ab aberra tione inficiuntur, totum a distractione non laeditu. propius totum a distrat ione Micitur, partes aberrationem non sentiuiu
147쪽
Veruntant eu irὶ inime existi litetur, oculum lampei elle abierutro horum vitiolum expertem Correelio pitysica et non e ometrica . Quamvis abet ratio vel distractio sit in lentibilis, insunt tameni Hateriae partes incomparabiliter minores, unde distinctio reserenda est rerum visibilium magnitudini atque di stantiae. Quoniain natura n6bis oculos dedit, noli ut olbae obriositati indulgeret, ed potius ut nosti conservationico lorct, ipsa igitur aberrationem dc distractionem corrigit pro Milone nostrae necessitatis Dat nobis ut diuinguamus in Oini hua distantiis illa ,bjecta, quae satis imagna vel satis propinqua aὸn
pertinent, si igienda vel accipi eius a. reliquum, quod nimis eXigu una vel nimis longinquum nobis non interest, vel visioni aufert, vel objicit cossulum perturbatum. Non ita in caeteris animalibus, in illis ensin quae perexigua sunt velut insecta corrigit aberratio siem eo modo, quo possint dili ingui res minimae ct
minimo intervallo remotae. E contra avibus aeris incolis visionem de cliteo modo aberrationis immunem, quo procul prae da d Tingue licia loret. Hac illas dicta ea, quae rei IIaIlent, Ii
lustrabunt cum primum patuit utilitas, quam nostrae visioni lentes vitreae asserebant, quanta opera data suit,ut tollerentur e
medio quaedam imperfectiones, quae fuerunt in microscopiis ortelestopiis sus hos ae At de recto ranule Diopirici aberranio dum enim a falsa theoria decepti meliora inunimenta quaere
bant, in deteriora incidebant. Nimis esset longum omnes iis ras&combinationes lentium expendere, sat erit gemitias an .ium simpliciores eligere. Sit punctum P ita propinquum oculo
Bb, ut omnes radii ii in axe concurrant illis si dum oculis scili et centrale in dc aberratione oriente postiva extremii iri . Si leti intercellerit hyperbolica, tanti a Cartesio et limata, cujus lucus sit pili, et in ipsa utique docente Cariesio transmittet omnes radios pluis puncti Plibi invicem parallelos. Hi igitur ab eiusmodi lente refracti inocultim in ei dent, ac si expuni loria sinite remoto in ocii lumitu dum inciderent. Sicut igi-iurini; at in illo c:asi oculus notetit conformari, ut radii eiurales cogantur infundo oculi adpune uita C, aberratis ne
148쪽
negativa exiliente convenient extrent ultra undum oculi inpuneto e. l.oco hyperbi, liere substituatur lens sphaerica cujus sociis principalis sit in eodem puncto P. ipsa utique radios centrales dioptri ea docente) transmittet sicut hyperboli ea sibi
invicem parallelos, extremos autem, quos hyperbolica itidem parallelos transmittebat, sphae mea transmittet sibi invicem eou. vergentes. Hinc radii centrales in oculum incidentes in seeundo ea sicut in primo poterunt quoque in eodem centro convenire in quo ante convenerant extremi vero qui in primo casu incidentes in oculum paralleli conveniebant in puncto e eum in secundo casu in oculum incidant convergentes, conspirabunt
restacti ad alterum punctum Chrystallino magis propinquum quam sit punctum δε pro diversa sphaericae lentis figura poterunt convenire in aliquo pundio intermedio inter , e laon. trahere aberrationem negati vana C, e, vel concurrere in eodem puncto C&aberrationem C, omnino corrigere, vel denique eogi in alterum punctum in aberrationem C, e ex negativa
mutare in postivam. Interposita igitur lente hyperbolica eritia visione eo ususio similis illi, quae adest in objectis longinquis, aberratione permissa minterposita lente sphaei te poterit esse invisione distinistio similis illi, quae a deis in object s propinquis
aberratione correcta. Expleta theoria Microscopi accedamus
ad Telescopium duplicis lentis sphaerico- convexae Sit punctum lucidum .Hujus radii restaeli a lente objectiva 2. cum axe dioptrica docente,concurrent in linea AP, nempe centrales in P, extremi in A, aliqui in punctis intermediis inter q&i inter punctum P dc oculum B si altera lens ocularis, cujus focus principalis sit in P. Haec utique dioptrica docentextransmit. tetradios centrales sibi invicem parallelosin extremos fibi in. vicem convergentes. Cum igitur radii punisti lucidi resta fit a duplice lente telescopii in oculum incio an eodem paelo quo prius ineidebant restanti a lente unica micro scopii, itaque de
aberratione, quae in oculo oritura est eadem consequentia de .
ducatur. Si igitur radii punisti longinqui seorsim incidunt in lentes sphaeri eas in nudum oculum superiori heoria docente,
149쪽
nos discimus in utroqiae casu aberrationem gigiri, scilicet Inlen tibus p 3 sitiva in in oculo negativam. si ipsi radii inei liint iu oculuina lentibiis antea tians inissi, disci inus quoque ab aberro tione lentium positiva corrigi posse aberrationem oculi negativam. Si quis iidem ille ita non habet, habeat saliena experbenti .r. Cuin stella lixa minor telescopio interposito quam nudo oculo appareat, inde inferatur, a telescopio minui imagulem
sessae in oculo nudo depictain. in onhun vero secundum laeseriani Hugenii qui ina me non sillitur si a tete pio nihilne augetur, salieni non tinminuitur illa imago vera, quae a radiis principalibus in illo nudo pinginae, itaque telescopio tuainbuuiiur illa imago silis, quae alumine aberrante in oculo nudo depleta imaginem verana circumdat Scilicet a lentiuin aber. . ratione oculi aberratio corrigitur. Hinc error Hugenii te , gendus est in oculum nudum objecto longinquo radiante sup posuit ipse depingi solam imaginem veram, xciam hane cognoville a te leseopio augeri hujus increntento arbitratus est incrementum apparenti niagnitiudinis respondere. A qitoniam imago objecti longinqui vetarii octilo nudo augetur a lumines berrante, quod ina aginem salsam depingit in telet copium auget inaginem veram ac imminuit salsani, sequitur,quod imago
telescopio interposito potest esse major . aequalis es nim' illa quae in oculo nudo depingitur, prout incrementum imaginis verae superat, aequatve superatur a decremento imaginis simi e Posito igitur, qui vi magnitudo objecti clesipio inter' sit apparens respondeat magnitudini imaginis non modo ea debet semper esse inino illa, quae respondet incremeuto imaginis verae, sed potest esse aliquando aequalisin aliquando minor illa,quae nudo oculo apparet. Primi secundi casus experiamentum habemus in Planeta Veneris, cultis discus per telesco pium visis vel parum augetur, vel nunqllam tantun , quantum incremento verae imaginis respondeat Tertii autem casus erinpertinentu in habemus in stellis fixis, quae minores telescopio in--, ter polito quam nudo oculo apparent. Cum Cartesius, Hugeis
uius omnesque Dioptrici credidisserit, aderrationem, quae lentibus
150쪽
bus sphaericis inest in causa suisse , qui ieieseopia omnibus nu
meris persecta construi ossent, oiniae studium impenderunt. ut lentes aberratione purgarent, proponentes aliam figuram sphaericam in alteram inutare, alii aperturam sphaericae lentis eontrahere. At aberrationem in lentibus corrigentes aberratio.
ni in oculo indulgebant, scilicet desectum suppositum emendantes de se qui vero parcebant. Nune porro erroie detecto dioptrie scientia remittenda est in viam, correctio aberrationis quaerenda est non in lentibus, sed in oculo. quoniam in oculo aberratio corrigitur ab altera aberratione, quae lentibus inest ' itaque in lentibus quaerenda est aberratio, non aberrationis cor remo. Qilod ita res habenda si .sidem faeitDn.Tschirn hausem Perientem sphaerico- convexam cujus apertur pedem Rhin
landi eum superabatin focus pedum et intervallo distabat ob jecta longinqua celebris Vir transpiciens Regiae Academiae Parisiorum communieavit, quae visio fuit praeter fidem distincta. . Illi Academie mirati sunt dum enim Jentis aperturam pro distinctione augenda contraherent, lentis apertiira diducta audiebant distin stionem augeri. Hi ne fassi sim Dioptricam scientiam non adiit tam sed nascentem esse, ct moniti a TlahirnEausio eidem scientiae plures errores inesse, suspicati sunt, aliquod1nysterium sitis ealta sapientis viri mente repositum. iniam .
vis errores ab experientia indicarentur, attamen satis esse manifesti non poterant nisi aperiretur oculi aberratio. ct modus, quo ab altera lentis aberratione corrigitur. Nescio quam ultra
in hac speculatione vir sapiens provectus ierit, scio utique gavisurum, si videre mysterium revelatum vel veritatem sui experimenti demonstratam Plancio longinquo A exposta sit inagna lens Bb, cujus sit socus principalis in e collocetur oculus inter eum uentelia in C, scilicet in eo situ, in quo o-entus possit radiarim centralium incidentiae consorinari. In hoe eas radii puncti A in oculum omnes incidim converis gentes, at non aequaliter illi enim, qui sunt axi viciniores,nia. sad parallelismum accedunt, inui sunt ab axe remotiores, magis semper atque magis convergunt. Quamvis igitur abe S et ratio