장음표시 사용
211쪽
isaedein ac sinu lacruin Veneris i inposuisset , Cotistantiniis dissi., patis omnibus linpietatis ino numentis, sepulcrum egella humo,,aperuit .sacramque Re turrectionis specum convertit in Ecclesi- , in eximii operi rotundam,triplici pariete distinctam, in cujus semedio monumentum erat. Sic eam describit loco ain citato MPaschasius. Ut novae aedi eximiis columnis, maximoque cultu is cujusque modi ornamentis decoratae, locum faceret pius Im- ,,perator, rupis ina xiiNam partem,ac priorem speluncam destru ,,re necesse Iuit. Hinc aedes excitata satis capax, ut in ea Cyrillus,,sluinq; nyssagogicas Catecheles haberet, aliquando Epipha- ,,nius coram Johanne, Cyrilli successore dc frequenti populo concionareriir,Hieronyino teste epist 6 Luov. ed. 38.,, Omittis inus alia, quae de paradiso, in quein latro perductus est, de cat chigalidi rebaptigandi ritibus, de neophytorum baptizandorvinossicio, aliisque temporum illorum historiam illustrantibus ex Ecclesiae antiquitatibus observat hoc tantum silentio praetet ira nefas re existimamus, uiri fuisse S.Cyrillum loquendi fol. mulis parum a iratis&ad Nessi rianam interdum haeresin accedentibus. Talis habetur Homilia in paralyticum ad piscinatrin. IX, cui suntllima occurrit Catecta lin. XX: Ne attendas ad eum, qrι nunc ortus es ex Bethleen , verum adora eum, quisnapi
terno expatregeuitus est. Sed harai in alia ruinque uinus recto dictarum locutionum innocentiam abunde ostendit iii adjei his ani inadversionibus Autor Cl. atque, ut notum est ante Nestorianam aetate infrequentillimae extiterunt apud Patres etiam illos,quiis inagis orthodoxe senseriuat . magis catu accurateque1unt loquuti, quod observandum de Gregoriis Nysieno MN Nan Zeno Nou desunt tamen alia loca, in quibus de hoinine Jesci Clitillo magnificentissime loquitur Cyrilius: hunc enim eadem homilia . c. vocalfactorem conservatorem Oimitum, sebon ex his Pati egenitum, vocat euin Dei es ta Hominem muυkb diverso respectu,snsem vitae ontium autorem, re quae alia sunt, quibus orthodoxe satis de Cliristo eundem sensile potest probari. Plura speciminis loco non sis limus, ne plus iisto detinea miti in recensendo hoc opere. Si prudens es liujusque rei intelligens
aestimator,quid de Autori nostri labore berare possis, ex iis,quae
212쪽
diximus, dijudicare, haud tibi disse ite erit. In utroque observationum geliere multa habentur, sine quibus ad mentem Cyrilli vix accedes utrumque ergo sua tibi commendatur utilitate 'tamen, si dicendum quod res est, priori longe praestareio sterius fidenter assirmare haud dubitamus. In hoc enim omnia transtulit, quae illius aetatis antiquitates Ecclesiae illustrant, noni, natissimul magno interdum numero optimis quibusque autor,bus, quibus lucem obscuris sceneraturun se esse existim avit. Sed&in his quoque Cyrillido strinam ad suae,Romanae nempe, E clesiae placita unice trahit, graviter interdum invectus in Andream Rivetum, nobilem suae aetatis Criticum, qui calamum adve
sus Pontificios strinxerat in suo de Cyrillo ejusque scriptis judicio, quod suae Editioni adjecit Thomas Millestis, vel ideo a nostro ui Praefatione notatus. Omnia tandem Cyrilli opera, tum quae vera&germana, tum quae supposita sunt aut dubia,cuiri fragmentis in nova hac Editione continentur. Admonitio singulis taefixa, quid de illis judicet Nostin declarat. Post opera
Cyrilli diversarum te stionum iudicem apposuit, deinde dedicatorias Grodecti are voti Epistolas, in quibus de editionum sitarum instrumentis disserunt.His addidit brevem de vita& scriptis Cyrilli Grodecti Differtationem, Mille si item Pretentionenicum seleelis ejusdem animadversionibus. Appendicis loco lub-jeista est Hierosolymitanae sanctae Cnicis seu Resurroctionis E clesiae erudita descriptio ; cumque in hac potiti imum Ecclesia
secras conciones habuerit, ejusque aedis ad unctique sanet sepulchri utriusq1ie ornamen rum frequentissimam mentionem Cyrillus injecerit, rem certe gratissimana secit lectoribus Autor
Cj qui magnifici hujus templi in monte Golgatha ad ipsum sepulchri locii in aedificati tam eruditam nobis descriptionem reliquit, ex quo temporis injuria periit liber singularis, quem de eadem re se scripsisse testatur Eusebius ichnograptitam hujus templi simul delineari curavit, ejusque historiam brevi oratione pectequitur. sequuntur duo indices copiosi Scripturae teli imoniorum prinitas, alter rerum in Cyrillo memorabilium, nimetiam carum, quae in animadversionibus, praefatione Dissertatinibus contiinentur. Initio voluminis ante veterum quorun-
213쪽
dam recentiorum de Cyrillo testimonia triplicem Dissertatio. nem instititit. Prima est de vita rebus gestis Cyrilli, quas dum non persu lictorie,ut sit periores Editores, sed operosus pertequitur, multum in illust alida hac historiae parte praestitiise dicendus est. Agit altera de ejusdem scriptis, quorum index exitur, veritas, antiquitas, integritas vindicantur, ac de Catechesibus potissimum, quo tempore&loco habitae, qua ratione, methodo Ἐν
Io compositae, inquiritur. Tandem quae de Cyrilli doctrina
disserere non licuit autori in animadversionibus ea in tertiam Dissertationem conjecit inprimis autem, quae fit erit Cyrilli de Christi&Spiritus S. Divinitate sententia expenditur, variaque ex eodem a Nostro producuntur testimonia, quibus suae religionis dogmata, de Traditionis nempe autoritate, de praesentia realid translubstantiatione probare conatur, quae an omni exceptione majora sint dijudicare nostrum non est. Hic tamen locus esse videtur monendi lectorem, novae hujus Editionis Autorem, cum typis mandas et totum Cyrilli opus, in hoc laboris decursi obiisse Lac proinde ne te lateat, quis hierit ille, cui Opus debeas tanto labore excultum, sequentia de eodem accipe Natus erat Riomagi Idib. Decemb. an. I 677 ex patre forensi eloquio, juris civilis scientia, morum probitate spectato. Pura stis egregie apud eruditos Oratorii sacerdotes literarum humaniorum, Philosophiae Theologia studiis, monasticam vitam amplexus est, seque votis solennibus obstrinxit in monasterio indocinensi IUCalen. Nov. n. I 698. Post navatam tenuia rebus Theologicis operana,Presbyter mense Decembrian. 7O 2 creatus, Philo phiam annis duobus, tribus Theologiam in monasterio Floriacensi docuit. Quo munere magna cum laude pietatis eruditionis persundius, in monasterium S.Dionysi accersituran. I7O8, tibi saniorem Theologiam per annos quatuor prosteri perrexit. Hanc autem docendi viam tequebatur, ut missis Scholastica spinis, quid sanet Patres sensissent, tutice curaret, atque X eorum libris, quos no sturna diurnaque manu versabat, omnem dii tandi materiam comportaret. Hos ad usus literarum Graecarum praesidium sibi paraverat, in quibus ita contritus fuit, ut cum excellealibus in hoc genere comparari posset Sic instruetiis re
214쪽
, inimitus ad novam editionem S. Cyrilsi adornandati accessit, anticis, praepositis jubentibus. Opus inceptum in moMM nos. Dionysii, abs tin Saa-Germanensi, Lutetiamvs Mium. 37iet. Praeterlapsis quibusdam armis tussisperinconsen, in 'imi irat male eurai vesticabat interduin raedam M. Ante se insedit pectori in sanguinis vomitum non se
med exciverin nec ulla medicorum arte ranari potueri mu' musa non extitit in studiis immoderatis, nam, ut ceterarum rerum, ita &stidiorum modum tenebat, nec eis quidquam iusti liquod autmonasticis numiis aut necessariae corporis proci 'rioni ereptum esset. Sed nainime iniciun si assiduus labor, me austeriori additus, bonam valetudinem labefactavit. Quinoue aut sex ante inortein diebus te sto amus, cum jam mortem faucibus concepisset ac spiranti mortuo stitillis videret ur, erat robusto ut cui niaxinae oc constanti alii ino Taiidem quo die nascente in Deutra celebranuis, pr.eclare secum agi exilitinans, quod libitain lancio die molienduin ellet, duabus ante mortem horis ultimain absolutionein in ipso extrein spiritu petiit, sicque obdormivit an.III 8,ultimum ingenii sui non una entum reintuens S. Cyrillum, quo non exiguai apud eruditos nominis rudent ipsum esse portaturum, curtabitemus, causam ha- ius plane nullam.
ID summis saepe viris accidit,ut, cum copiosos scriptores nan stantur,quiirum vix mediocris est fanaa, ploriun contra in moria brevibus vis iis&per occasionem quasi aliorum argu C 3 mento
215쪽
mentoriam natis, coarctetur Haec Wielem vel telisti poli. us data fuerunt, de quo frielim hic illic quaedam narrata leguntur apud autores, quos vel Anglicarum rerum vel memorabilium clesiasticoruni series ad ejus commemorationem deduxit ex instituto vitam illius delcribere nemo sibi adlluc sum se .rat. Quid enim Varisiosum dicamus qui, licet A. 68r Hist riam Dreseos Ticles, Hi6s s Hieroummi Pragensu Gallice publicaverit, post etiam I 686 Tomo primo Historiarum de Haeresibus interiam, tamen ob idem nimis hibricam dudum inter illos censeri desiit, qui rerum hominumque memorias ab interitu digne vindicarimi. Inventus nihilo ninus v. Praefat. est,qui se Anglicanae Ecclesiae Presbyterum diceret,in Historias omnium, qui Reformator in personam unquam sellii Rierunt, scribere polliceretur, ab initio autem tam turpiter se daret, ut inwielesi rebus narrandis plane Varilla sum exprimeret. Id sal. tem boni huic malo debemus, ut melioris Viri studium accende retur, curatius ac fidelius Anglis repraesentandi vitam civis adeo memorabilis. Neque vero harum virtutum laude, si quid videmus, privandus est Cl. Lelvisius, dum res, prout gestae sunt, nullis vel eonjeeturis indulgens, vel suspicionibus inhaerens, opiniones autem & dogmata propriis Wicles verbis, non pro suae persuasionis ratione sensum accommodando, exponit . Cura porro atque integritas, cum ea sint, quae primum in Historico requirantur, facile compensabunt, quicquid cultus ornamenti narra tioni CL Autoris decesserit. Argumentum universum decem capitibus absolvitur, sudia ejus, controversas, sata, doctrinas, libros, asseclas comploxis Natales ei rea annum 32 obscuriores nactus est in Paro.
p eblawielissensi prope Ricli nundia in Eboracensis provinciae. Est 3Is uero adhuc in illis locis familia quaedam Wiclisorum antiqua nobilitate insignis, Theologunt hunc inter suos reserens Clarior mox ludiis factus est,postquam illis in Aeademia Oxoniensi
incubuit, loco etiam inter Socios Collegii Merionensis oblento.
Aristotelem&quicquid erat Scholasticae do binae penitus tene ibat legum etiam & civilium S a non canimis municipalium probe peritus. Inprimis Operam dabat Seripturae Saetis cujus 3 varias partes exponendo Doctorii fra=gelici agnomen consecu
216쪽
tus est. Quantum apiid Anglos turbartua oimi tetrapore dederint mendicantilina Monachoria in ordines latis ex eius regni Hi soria dc Documentis patet. Academiis mesertim graves erant, ad se uicta tralaere nitentes. Illis dum se sortiter opponit Wiclissus. inde primum naia ipsi fuit occasio ea proponetidi adversis doctrinas tum receptas, ob quae in Hirreseos crimen non venire non poterat. Scilicet totum illorum institutum vallementi vi imperio prosequebatur, autoritatem ejus ab exemplis Christi Apostolorum, quos pariter mendicos faciebant, graviter impugnabat, in eos causam omnium in rebus divinis errorum, omnis in Ecclesia corriiptionis conserebat,quae omnia quinquaginta articulis ab ipso Wiclii compreliensa repraesentat Auto ex Mes p. 2 .s quodam ejus opere. Redeunt tamen laaec eodem ferri ut ex coni, 'paratione patuit, quo in Trialogi L. IVe tendit Wieli-fiis, duodecim capitibus abutus fratrum proponens. Ibi mi - tem nec pisebit enim lectores nostros ex libro rarissimo,unde brevius possumus, hos articulos exhiberi sequentia fratribus objicit: I quod in Sacramento altarissultiscent Ecclesiam dog- mate scilicet, de transsubstantiatione 2 7Pod inponant in Christum, quod mendicavit ita enim pro vitaidicant legendum apparet notabiliter ab homine; literas fraternitatis , quibus aneritorum tuorum se alios participes reddere ad quesbuia fac, - .cndum fingebant; excessivtiamsiupra Chrisum,ciiliis asse ει-
tionem prodant, quod homines Christo jam obligatos ad sua vota, tanquam ad perseeliorein statum pelliciani Christo ereptos Disconventibus mancipent; s quod mentiantur,se esse Chrsos milii nos in pauperies quorumcunque teniporalium possessione, 6Simoniacam collectionem temporalium per vicium simulatorie
praedicandi quod contra Chrsum G suum Apostolum snt
f delibus onerosi, emendicando scilicet a civibus opes, quae utilius Reipublicie necessitatibus impenderentur; 8 quod in contractis, quas habitent, contemnenter Pauli laboricivm , otientur, cui otio fratrum tot standorum in Anglia sterilitatem, illaboratis terris simul dc multiplicatis fratrum habitaculis, qui utpote otiosi noxia exhalent, aeris intemperiem dc frequentes tum morbos
manifeste tribuit; i quodpost ncntes geminordinationem
217쪽
Christi eumfasententia adinventione ratrum friPolas antepo- aut io quod deserant executionem legis vangelica de corre- tisi ratrum, dum scilicet, siqtiis obsit sibi aut ordini sito, eum
tetro carcere ipsa morte multent II quod omnino subvertentes ordinem charitatis, plus ament honores cs lucra mundana,
quam ipse homines; et quod mutent se confessos suos purgaros omnino facere mundos ab omni macula quoad Deum ex praesumta Antichristipotentia ege i satisfactione Domini praetem missis Haec in Trialogo seminatiindiel amplius copiosius
per partes eundo, inde vero gravius etiam urgentur eo loco p. I 8 quem prae oculis habuit Laeli fisus Eodem tempi re mutuis querelis inter se collidebantur Pontifex, cum Rege populus Angliae Ille scilicet, quantum Johanne Rege iniquo filo tem- pore concessum&tributi&potestatis fuerat, nunc etiam exigebat. Rex autem Eduardus III&Parsiamenta non Johannis inodo aeta rescindebant, sed , quicquid autoritate propria, an quam jure suo in Anglia statuere Pontifex consileverat, acriter impugnabant. In his controversiis Regis Partiamenti causam scriptis tuebatur Wiclissus. Legationem etiam cum aliis ad eas componendas obibat An. IIT , ex qua,sive, quod arcana Pontificum propius inspexerat, sive, qim pactis ille non stetisset. 3 sqq. confirmato magis animo Romani Pontificis dignitatem xvitia ' cleri aggressus es observatur. Inde ob novendecim articulos ad 2. Pontificem An. 376 sui delatus, in quibus praeter Dominium Ecclesiasticorum civile,immunitatem Ecclesiasticam potestatem clavium nihil aliud videas impugnatum, ut adeo eum tum quidem, quae de trans substantiatione, sicramentis&c docuit, nondum proposuisse pateat. Neque vero hoc ipsi impune fulisset, ni singulari fato, quod paucis ejus similibus accidit, ereptus suis . si set hostibus. Scilicet, cum irritatus Pontifex pluribus simul Bullis eum aggrederetur obstitit tamen non Academiae solum
Oxoniensis populi, sed procerum etiam favor,penes quos impubere Richardo I rerum summa erat,quo minus violenter ali. o. quid in illum statueretur Oxonienses eum captivum tradere, prout jussis uerant, abnuebant,&eum ad causam dicendam coram Archiepiscopo Cantuariensivi Londinensi Episcopo in aede
218쪽
Patilina Londini compareret. Dux Lancastriae,qui Wiclissum in clientelam suam recepetat, Angliae Mareselialdus eo illum. i. set. comitabantur, tam malit sesse defensionem ejus suscipientes, ut minis etiam cuinPraesulibus agerent,unde per tumultum & re insectatum quidem discessum. Alia aettule dies Wielisso dicta 'neque is recusabat in Lambethano Λrchiepiscopi sacello a lesse. Tum vero non civium solum Londinensium plebejorum lio 'minuin manus irrumpereminitans adversarios inicit' territabat, sed Regia quoq; Mater mista nuntio sententiam adversus ipsum ferri proli ibebat.Dum haec fiunt moritur Gi egorius XI dc g. in eligendo novo Pontisce Carditiales scinduntur in partei, aliis Clementem VII, aliis Urbanum VI sequentibus, quo fiebat ut . motus adversus Niclistum conquiescerent. Ille vero interea in coeptis eo magis se confirmabat, monachos quidem ita pergebat aversari,ut etiam,cum ingravem morbum incidisset. 64. quidam eorum illum de vita periclitantem coram hortarentur. ut fateretur injuriam se piis hucusque secise animum quas. eorum aspectu licensus, ceciperet. χ erectus in lectulo clara uice pronunciaret non moriturum,sed ad expomnia fratrumpe mafacinora victurun Tum etiam idem culti offenito ne maxima cleri Romani sacrorum Bibliorum , quanquaan ex Latino tantum idiomate translationem in Aliglicum suscipiebat. quem laborena de sensum hoc Canone, quod cuivis Clirissiano de fide judicandum sit, circa annum i 38 absolvit. Dubitatu inest, an primus inter Anglos fuerit Wiclissus,qui vernacula lingua sacram Scripturam ediderit, quod magnis autoribus licet aris et
negatum esserit taliten Cl. Autor, ita saltem, ut neminem ante
Wielissum neque universa Biblia,neque eo sermone, qui poli
Norinannorum in Angliam traiilitum obtinuerit, vertisse dicat Vulgatiun vero ita sacrorum Voluminum usum eo iniquius omnino Rumatii cultus statores ferre debuerunt, quo majori cri- ra hucusque id egerant, ut illa manibit hominum excuterent, adeo ut in Academia Oxonicias latu tuin fuerit nequis sacerdos --1. legeret Biblia, nisi post novennium aut decennium in sacro mu-
uere absolutuna. Quousque Wiclissus Regis tantum ®ni tura adversus injurias Cleri tutabatur,&abusus ii disciplina taxabat.
219쪽
satis ipsi erat in proceribus Angliae praesidii Simulac autem hi
doctrina hucusque recepta errores varios publice demonstrare, ct transsubstantiationis inprimis dogma evertere nitebatur, a p. tronos etiam offensos sentiebat. Itaque cum Theologis Oxoniensibus ob ea,quae de Sacramento Altaris docebat, condemnaretur,ipse vero ad Regem &laritamentum esset provocaturii
interdi flum id ei a Duce Lancastriae, is ipse ad palinodiam adactus seruir, quanquam, quae palinodia esse debebat,consessio potius nova tepetita sententiae suae confirmatio suerit. Neque proderat illi quicquam, quod Cancellarius Oxoniensis eum pro . . tegendum fulciperet, Rex populi numero assecla ipsius indies crescerent. Majori enim potentiae denique cedendum, α positis muneribus Acadeinici LutterVorthum in Leicestriensi provincia fuit abeundum Aia. 3382, ubi Parochia curam dudum habebat demandatam. Sed Ecibi pergebat refota nandae Ecclesiae sedulo dare operam, nec dubitabat, peculiari scripto Urbanuin98 VIPontificem aggredi, eum is ad opprimendum aemulum Clementem Anglos tanquam ad sacram militiam invitaret Ad uu timum fortastis sui exitium ea constantia inimicos accendisset, cui per evocationem ad Pontificem haud obscure praeludebatur,. nisi paulo post initum exilium paralysi correptus fuisset, quae, spe facta adversariis, eum non diu fore superstitem, eum a suppliciis praestabat tutum, utpote post biennium A. 38 ultimo Ior Decembris die placide exstinctum Attamen, quemadmodum fieri solet, ut in mortibus eorum, qui multum turbare
nobis viii sunt, aliquid παραδοξου,- quod argumentum adversus ipsos suppeditet, quaerat nus, ita, a Wiclissi adversariis sa- istum legimus Scilicet, cum Missae interesset, illum eo ipse
tempore, quo elevabatur Sacramentum, ex paralysi subito concidisse linguae inpii in is usum amisisse observarunt, ut ad mor-
Io 3 sqq. tem usque verbum non amplius seceriti Eo itaque sublato,
vivis,majore nunc nisu scripta ejus damnando, te stionem eoru in ct possessionem sub gravissimarum poenarum denuntiatione prohibendo, miserosque Wiclissasseclas ad carceres ultima supplicia passim rapiendo, id quaerebatur, ut dogmatum per eum disseminatorum memoria e mentibus evelleretur. Quanquam,
220쪽
siccessu id factum lit, posteriora tempora satis monstrarimi.nbi scripta Wiclistiana passun adlluc extare, lanimos Anglorio ad recipiendas do strinas, quae Pontificiis adversarentur. promtistiinos esse apparuit Tum tamen ita saltem oppressi suere Wiclifliani, ut publice ad incrementa rerum suariu grassari non auderent, maxime, postquam Constantiens Concilium lata ideo ententia opiniones telis4 condemnavit, ipsum in has P μφ' resi mortuum pronunciavit ossa ejus comburenda, A. IψIscensuit, quod, quanquam auora neetendo elusuri viderentur Angli repetito tamen Λ. I 28 Pontificio mandato fuit exsequendum. Articulos, quibus contentas Wielissi doctrinas Concilium ejecit, miramur non exhibuisse Cl. Autorem Ex. tant autem in Fasciculo rerum expetendarum jugiendarum p. 4 b. sqq. emisius quadraginta quinque suis eataiculos. totidem etiam sententia Concilii damnatos esse, dicit. Sed cum numeriura iniremus ipsi, quatuor tantum supra quadraginta reperti sunt. Inveniuntur praeterea in eodem Fasticulo p. I;
b. sqq. articuli longe plures e scriptis Wiclina excerpti, qui pariter a Concilio dicuntur damnati. mos eosdem putat esse Cl. Autor, quosnaagno numero per duodecim judices Λn. I 396 34 . scriptis quibusdam Wiclisti excerptos esse invenit. Id salieni dicendum arbitramur, eos materiam tantum Concilii patribus ad cognoscendam Wiclis a doctrinam praebuisse, ceterum, cum esset pronuntiandunto prolixitatem in minorem numerum suisse contractos. Ita, quae ad vitamsiclisi pertinebant absolu- 143. V.
tis, integro capite dosi rinas viri praecipuas verbis etiam ipsius repraeselitat, unde patet, quam inique ab aliis plerumque fuerint expositae,inter quos Philippum Melanchthonem inprimis notat. passim non adeo praeclare de Wiclista sentientem Sententiam tamen ejus de Sacramento Altari liic omisit ob quam quidem maxime a Melanchthone sui notatus, sorte quod supra jam capite sexto copiose hoc argumentum tra flaverat. Ceterum non negat, ictissum inconstantius de hoc Sacramento lo ar.eutum, quod ipsum appositis duobus e Trialogo locis, quae comparere possimi lectores,confirmabinnis Nosti sententiae sere consentire videtur, cum V 4 p. Iosa. scribit oportet,cum