장음표시 사용
141쪽
ia o PARAPHRASIS LV EPIST. S. PAULI
Is. -γosi enim dieit e mitericordiae tribuunt. is. Nam miserebor, cujus misere-m Exodo constat, Oraculum ador: O misericordiam Moysen divinitus missum: Μiser praestabo, cujus misere- bor, cujus misereor, & misericordi-bor. am praestabo, cujus miserebor. Cap. 33. cui nimirum libere voluero. I 6. Igitur non volem I 6. Qui igitur caeteris insuper hab, eis, neque currentis, senis electi siunt, causam Neritumque miserentis es Dei. suae electionis refundere nequaquam possunt in sancta sua proposita , aut
opera, aut piam voluntatem currem, di invia mandatorum Domini, aut in ipsum cursum , sed solummodo in miserationem Domini, qui eos elegit, non quod id promeriti essent, sed quia ipsi placuit eos eligere, qui eos ἡ non invenit, sed primum facit ele- Dicit enim Scriptu-lctione-dignos. I7. Caeteris, si ra Pharaoni: quia in hoc pereant, non injuria, sibi id 1- ipsum excitatat μι osten lpinare debent; Scriptura enim, ubidam in te virtutem meam liatis fuse descripsit captivitatem filiin se ut annuntietur nomenitum in AEoypto, tyi amnidem Pharmeum in universa terr . raonis prodigia a Moyse patrata in ejus praesentia ad impetrandam dimissionem populi, haec tremenda verba ex ore Uei pronuntiat, & ad Pharaonem dirigit: in hoc ipsiam excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, & ut annuntietur nomen I 8. Ergo cujus vult, meum in univcria terra. . I 8. Isa-
142쪽
I9. Dicis itaque mihi: quid adhuc quaeri
quis resipis funa misericordiam exhibere cui vult,& quem libuerit indurare, non equidem perversitatis aliquid imprimendo voluntati, sed eam praecise relinquendo in obstinatione, in quam eXjusta vindicta eam permisit praecipitem Cadere. Nonnemo mihi mrsi objiciet: an aequitati est consentaneum, Deum ita procedere t quare hos vocat quare illos reprobat absque alia ratione , quam beneplacitisuit cur postmodum queritur damnari homines, cum ipse Velit, ut pereant, & nemo resistere possit voluntati ejus y ao. O Temerarium Caput i quis es, obsecro, ut ausis Deo obloqui, & ab eo exigere rationem :jus, quod agit Τ Homines in manibus: ejus sunt tanquam argilla in mani-seisi siethus figuli. Dicitne argilla figulo, cur mihi hanc formam adaptas λα I. An ei non licet ex eadem maς si formare aliud quidem vas ad hinnestos, aliud vero ad sordidos, foedos , & impuros usus t Quid λ non exigitur ratio operis ab Opifice3 sed rem, aliud mero in conis . integra ei dispositio relinquitur: tu meliam puero eo impudentiae progrederis, tam impius es, ut discutere velis mintiva rationesque operum divinorum 8 aa. Potesne Deum immorta- aa. Cuodsi usu
es qui resspondeas Deo 'numquid dicit Agmentum ei, qui se finxiι: quid mea I. An non haset potestatem figulus luti ex eadem masά facere albud quidem vis in hono
143쪽
m PARAPHRASIS IN EPIST. S. PAULI
aes sendere iram, se notam facere potentiamsMam,sustinuit in multa patientia, vasa ira, apta in interitum,
a 3 lis ostenderet diavitiasgloriae suae in vasa
misericordiae, qua prae paravit in gloriam. a . Vuos in vocavit nos non solum ex Iudaeis, sed etiam ex Gensibus.
as. Sicut in Osee dicit: zocabo non plebem meam , plebem meam res uon dilectam di- Iectam: se non misericordiam consecutam, -- sericordiam consecutam.
26. Et erit: in loco, ubi dictum est eis : non plebs mea vos et Ui voca-bιntur filii Dei visi. lem iniquitatis vel impietatis insimulare, aut illi diem dicere, si ad ostendendam justam suam indignationem& potentiam in plectendis reprobis,
postquam eorum flagitia multa cum lenitate & patientia pertulit, tandemiis mortem ac supplicia praeparata irrogat, quibus sese dignos reddidere sceleribus plenissima libertate Coinmissis, faepiusque repetitisi a 3. Contra vero, ut ingentes gloriae suae divitias patefaciat in vasa misericordiae, ea ad vitam sempiternam, gloriamque beatorum destinat 8 24. Horum porro de numero electorum Gentiles perinde vult esse ac Iudaeos, ut palam ostendat, in hac electione se neque conditionem attendere, neque Originem. as. Iuxta test, monium oleae cap. 2. Populum, qui
meus non erat, populum meum Vincabo , & eam nationem, quae dilecta non erat, eximia charitate complectar, quaeque expers misericordiae videbatur, singularem quandam misericordiam consequetur. 26. Diemque futurum plane est, ut quo loco populus erat a Deo prorius alienus, & verae religionis expers, iba viventis, atque immortalis Dei plurimi filii ex illo ipso populo numerentur.
144쪽
27. Idem annuntiat Isaias, quando deplorans calamitatem populi Israelitici exclamat : si fuerit numerus filiorum Israel tanquam arena maris, reliquiae saIvae fient, nempe perpauci ex tanto numero , 28. quos Deus ex eis seliget, ut participes res dat tuae justitiae, adeo ut quis exista- mare posset , totam ferme stirpem penitus interiisse. Salus interim pauculorum istorum electorum singularis est effectus bonitatis divinae. as. Etenim nisi Deo exercituum placuisset reliquias hasce uti Isaias paulo ante testatur) a tanto naufragio servare , Sodomitis ac Gomorrheis, qui omnes nullo prope eX-cepto perierunt, fuissemus persimiles. 3o. Quid igitur ex tot exemplis & praedictionibus deducemus t profecto nil aliud, quam quod antea demonstrare intendi, videlicet, di vinas pollicitationes adimpletas esse in persona Gentilium quodque ii,qui ejus notitia ea rebant, qui de justitia, qua ei placere possent, ne quidem cogitabant, justitiam invenerint, &receperint, sed justitiam fidei. 3I. Ex opposito, qui legem habebant magistram justitiae, quique profit: bantur se ejus sectatores, verae justi-i
28. Verbum eium consummans se alis vians in aequitate ' quia verbum breviatum faciet Dominus super ter
as. Et sicut praedia xii Urias : nisi Dominus Sabaoth reliquisse nobis semen, sicut Sod
ma facti essemus, ct sicut Gomorrhasimiles isse
3o. Quid ergo dic min y quod genus, quae non se talantur Iu iiDam, apprehenderunt Imstitiam : Uitiam autem qua ex fide es. 3I. Urael vero sectando legem Uitia, in legem Iustitiae non perve
145쪽
13 PAR HRASIS IN EPIST. S. MILI
3 a. suare tnon ex fide, sed quasi ex
operibus: Usenderunt e- Αum in lapidem osses
33. Sicut scriptumes: ecce pono in Sion lapidem osse oris, inpetram scandali: se omnis, qui credit in eum, non confundetur. O O Isai. 8.&28. tiae adipistendae rationem nequaquam invenisse. 3 2. Quam ob cavisam, inrerrogabit nonnemo λ non
ob aliam , respondeo, nisi quod ad justitiam non tenderent per semitam fidei, qua sola via eo pervenitur , sed per opera fidei, in quibus omnem suam fiduciam collocabant, cum eam fundare debuiment in Christo JEfit. Neque fatis ipsis erat, in eo non sperasse: in lapidem etiam offensionis & standali verterunt hanc petram, silpra quam suae salutis systema construere debuiGsent. Ad hunc porro lapidem Christum Dominum allisi contriti fiant. 33. Is ipse Isaias dilucide, illud his verbis praedixerat: ecce PO-no in Sion lapidem offensionis.& petram scandali, & omnis qui credit in eum, non confundetur snempe quasi spe sua delusius ac fru
146쪽
y U Ratres, nolite existimare, ex. I. Fratres, voluntas probrationes, quas Iudaeis fa Jqumem cordis mei, se obiscio, ex malevolentia vel odio prove.4ρς' εο-Deum re protare. Cor meum tenerrimo in eos- n solutem affecta propendet, & Deum assidue pro eorum salute obsecro. a. imo 2. Testimon iam enim in eorum laudem & gratiam labensi perhibeo istis, quod ammattestor, eos habere Zelum pro glγJlationem Dei haben sedria Dei, sed splendide decipiuntur,ino ecuniam scientiam. quod nesciant, qua ratione illam promovere possint ac debeant. 3. Dum 3. Ignorantes enim enim propriam justitiam pro funda-liustitiam Dei, se stilam mento ponere allaborant, eamquei quaerentespatuere tau intra se ipsia requirunt, id est, dumttiae Dei non ountsubjecti. fiduciam suam in propriis actionibus collocant, ignorant justitiam Deo ac
ceptabilem, eamque minime possident, quia semisam non tenent, qua
ois pervenitur, nempe semitam fidei. . Si legem probe inrelligeren , φ Vinis enim legis, quam identidem jactant, & ore Ver' Christis, ad risitiam sint, scirent utique Christum JEsumlomni credenti. non tantum finem illius esse, quippe in quem figurae omnes diriguntur, R juniversa Iex Mo sis reseruar, sed
147쪽
s. Muses enim scripss, quoniam Iustitiam,
quae ex lege es, qui fecerit homo, vi et in ea.
etiam complementum ac persectionem , quandoquidem justificando eos, qui in ipsum credunt, compen- io facit, quod illa tanta praecepsorum ac rituum farragine praestare non poterat. s. Moyses certe cum
Levit. I 8. de hac lege disserens pronuntiat, quicunque ea praestiterit, quae lege praecipiuntur, vitam habiturum in ea, intelligendus est de perfecta observantia, deque Vita longe praestantiori, quam sit naturalis, nempe de vitii justitiae. 6. At vero jam saepius ostendimus, neminem posse legem perfecte servare ex viribus ac virtute ilius legis: recurrendum ergo est ad fidem, quae nobis hanc justitiam pro radobtinendo a Deo gratiam necessariam ad implendam legem, veniamque sperando, si fors illam tranSgrediamur. Semita, quae ad hanc justitiam fidei ducit, expedita est, neque quaerentes illam tot ritibus, imhibitionibus ac mandatis onerat. o quisquis ad ejus consecutionem invitaris, ne dixeris intra teipsum: quis ascendet in coelum quasi diceres: quis ex alto Christum deducet ad af-
. Aut quis descemiserendam nobis justitiam . . Nessidet in ab sum ' hoc'xeris: quis intrabit abysis i eo ab Deut. 3o. t i a nem-6. Quae autem ex fide est justitia,sie dicite ne
dixeris in corde tuo: quis ascendet in earlum ' ides , Christim deducere:
148쪽
nempe consilio, ut Christum ab in- es, Christim a mor ius feris revocet ὶ Ne talibus, inquam, co- revocare. gitationabus mentem fatiges, quod enim tibi videtur factu impossibile, jam factum est. 8. Credere id de- g. Sed quid dieii Sori' hes , cum tibi annuntiatur, omissa al- tura i prope es verbum legatione impossibilitatum, quas tibi in ore suo: ct in coria fingis atque hoc verbum prono as- tuo: hoc es merbum si ei. sensu recipere, quod uti Scriptura quod praedicamus. de Veteri lege dicit resonat in auribus tuis, Sc prope est in ore tuo ac Corde. Hoc verbum adeo facile est ipsium Evangelium , quod praedica' - - mus. Q. Si ergo illud recipis, sique . 9 confitearis ore confiteris nomen Domini nostri nore tuo Dom n JHIEQ Christi, si ex corde credis, id est, m corde trao persecta firmaque fide, eum ab in deris, quod Deus istam feris fuisse excitatum, hac fide tan isUGωωι - mortuis, Lquam salutis initio ac radice fore telu- ας. salvum confidito. Io. Linguam a Io. Corde erim or
vobis postulo & cor, quia per fidem ditur ad opitiam, ore amconsequimur justitiam, confessione tem cors Isis fit ad salu-
autem meremur salutem, quam De-ltem sa).us iis promittit, qui non erubescunt illum coram hominibus confiteri. I i. Divinarum namque litterarum II. Dicit enim Scri-- oraculis certi reddimur, neminem,ltura: omnis, qui credit qui in eum crediderit, ullo unquamlin istum, non confunde ur. tempore confundendum aut deci-PIendum, Ia. cumque Graecus per- Ia. Non enim es dis
149쪽
ras PARAPHRASIS IN IST. S. PAULI
nam i 'em Dominus omnium, dives in omnes, qui invocant istam. Omnis enim, quieunque inlocaverit nomen Domini,salvus erit.
invocabunt, in non erediderunt i quomodo credent ei, pronaudierunt Z quomodo am
inde ac ludaeus huius iidei capax sit, promissa merces utrumque aequali modo resipicit. Itaque mirum videri non debet, si nulla inter eos detur aut fiat distinctio, quando idem est: omnium Dominus, qui affluenter az liberaliter coelestes suas opes effundit in quosvis homines, qui suum n men ac Numen rite, religioseque implorant. I 3 Sic enim scriptum accepimus, quicunque nomen Domini invocaverit, sive is Gentilis sit, sive Iudaeus, fore salvum, quocirca mirari nemo jure potest, quod ego Gentibus Evangelium promulgem, cum ipta etiam ad eorum numerum pertineant, qui ad Invocandum nomen Domini invitantur. I . . modo autem Gentes invocabunt eum in quem non crediderunti quomodo credent in eum, si nunquam de eo loquentes audiant ὶ quomodo autem audient de eo loquentes, si nulli sint praedicatores, qui eum annum
Quomodo vero annum. - . .. ltienti is praedica n - ltiabunt eum, nisi mittantur aucto
iuri sicut scrip μm V iritate legitimat Divinitus autem hoc iam speciosipe Evangelicae praedicationis munus de 'gelizantium PCς mandatum est mihi, ut jure illud in gelizantium bρ si siirpare queam , quod scriptum est
150쪽
EvangeliZantium pacem, evangeli- Eantium bonat nunquid enim non evangeliramus pacem hominum Cum Deo i nunquid non annuntiamin bona, quando annantiamus remi sionem peccatorum infusionem divinae gratiae, vitae sanctimoniam, conscientiae tranquillitatem, & remunerationem 1empiternami I 6. Sed Sed vim omnes o-
objiciet fortasse nonnemo ex ipsol dium Mangelio. I Judaeorum populo, cui potissim las enim dicit: Domine Christus a Patre destinatus erat: si quis credidit auditui M. a Deo missi estis, cur non omnes myro ' diunt Evangelio i imo cur paucis L simi Equidem non nego, hinc vero tantum abest, ut vel hoc maximeargumento constet, eum esse Messiam
in lege promissum, quippe de quo
multo ante vaticinati sunt Prophetae, fore illum etiam inter suos pene ignotum. Isaias emm cum de Christo sermonem haberet: Domine, inquit, quis nostris sermonibus mdem habuiti quod perinde est, ac si diceret: pauci admodum credide-irunt Verbis, quae ex ore ruo audienites excepimus. IZ. Sive tamen 17. Ετὸ Hes ex au- .pauci, sive multi crediderint, prDλ-ditu , auditus aiatem peνcto ad amplectendam fidem JEsu verbώm Christi.