Paulus elucidatus, sive Commentarius paraphrasticus in omnes Epistolas D. Pauli, gentium apostoli, auctore P. Antonio Remy,...

41쪽

' ARGUMENTUM

alias credebantur licita, habenda pro flagitiis praegrandibus, peccatique essentiam ac malitiam in eo proprie cor sistere, quod rebellis homo DEo non obtemperet, sed ab hoc primo sui rerumque omnium principio sese avertens ad creaturam toto cordis affectu convertat. Deinde cum lex occasio fui Oset plurium transgressionum ob sitas difficultates, inde magis inclaruit excellentia & abundantia gratiarum, quas no- his attulit illam sublecuta suavissima lex Evangelii. Capite isto. statim ibinfert, nequaquam licitum esse in Peccato persistere, ut exinde superabundet gratia, quod nonnulli majestriati deducere volebant ex praecedenti ejus discursu. Probat id inprimis ex absurditate talis propositionis :deinde quod Christiani peccato sint mortui, ac proin peccato non amplius vivere debeant, atqui Visere Peccato ex memte Apostoli est habere commercium seu familiarem consuetudinem cum perato, illud committere,ejus mancipium esse, quemadmodum vicissim peccato esse mortuum significat nu lum habere commercium cum peccaro, uti nec mortui hibent cum viventibus, peccatum non amplius Committere,

quemadmodum mortui nihil agere possimi. Quod autem fideles peccato sint mortui, exinde probat, quod baptismo abluti sint, sicut enim immei sione, quae fiebat, & adhuc fieri potest in haptism , configuramur Christo mortuo ac stulto, ita vicissim emei sione ex aquis baptismi configuramur Christo resurgenti. Addit resurrectionem Christi secundum

Carnem figuram quoque esse resurrectionis spiritualis animae nostrae: quemadmodum ergo illam praecessit mors corporis, ita pariter nostram resurrectionem in spii itu pi aeccdei e dobet interitus peccati, ut deinceps peccato commortui in novitate vitae ambulemus, sicut Christus semel mortuus ad n Vam Vitam non amplius moriturus resurrexit. Reponit pom

42쪽

modum iis, qui pro excusatione allegare poterant depravatas a multo jam tempore suas jnclinationes, veterem hominem, qui eos ad peccatum instigabat, affixum suisse cruci, ut intelligeremus, Filium DEi, si morte sua mitem concupiscentiae quae in omni hac ratiocinatione peccatum appella-ζur, tanquam caula, occasio, effectus & poena peccati non extinxerit penitus, ejus saltem ardorem mitigasse, eonvenientia remedia ad eam subjugandam attulisse. i Hinc Apost ius non desiderat, ut peccatum in hoc senili non sit, sed ut non amplius regnet in vobis. Subin ostendit, hoc non esse adeo difficile, esse insuper honestum, & maxime proficuum, non dissicile ; eo quod non amplius sub Lege sint auxiliis destituta, sed sub Evangelio, quod vires suppeditat exequendi quod praecipit; honestiam insuper, quoniam servireJustitiae, eique conservandae & augendae impense studere honoram cum est laudeque dignissimum ; proficuum denique, quia mors est stipendium & fructus peccati, vita autem supern

turalis fructus bonorum operum.

p. 7mo. demonstrat, quod paulo ante dixerat, homines non amplius Legi obnoxios esse, idque similitudine aliqua ex ipsa Lege petita, quam in paraphras satis superque explico. Tum si bimet obsicit: ergo lex est causia peccati. Respondet sequelam hanc absonam esse Imo. quia lex peceatitantum notitiam gignit, ado. quia ad mortem eum condemna , qui peccatum perpetrat, atqui nulla causa effectum suum destruit: fatetur tamen non levem ex Lege occasionem delinquendi praebitam ob hominum perversitatem, quibus ipsa praecepta imposita pro materia transgressionum servierunt, postmodum tamen ne sibi contradicere videatur asserendo legem esse sanctam, & ex illa mortem provenire, rationem

dat, quare A quomodo ad peccatum cxcitet, quod isthoc

43쪽

capite regi praepotenti, armato, qui mortem inserre possit, aequiparat. Deinde ad subtrahendam Christianis omnem: materiam inanis gloriae, nec non desidiae, eo quod pro regula vivendi habeant legem ex omni parto persinam, ponit Ο, oculos bellum intestinum animae inter rationem & appetitum ne iscibilem, utque planius & apertius loquatur, faciliusque percipiatur, non in aliena persbna peccatoris v. g. su, lege adhuc gementis, sed in propria hominis justi, M sub.lege gratiar viventis discurrit, ne ad quos scribebat, sibi sors im ginarentum, ejus ratiocinationem ad ipsos minime pertinere tanquam Legi Antiquae non amplius obnoxios. Volebat nimirum indicare, set utut jam a lege liberum & sub gratia oonstitutum totque privilegiis a DEo condecoratum tantos tamen concupistentia stimulos& incitamenta in malum 1emtare ut instar servi emptitii sub peccino venundatus Lepius cogatur invitusilli parere , ejusque motus ac impetus velit nolit sentire, licet procul esset a- oonsensu Muci pluribus dolenter prosequitur. Atque hanc sententiam & explicationem de statu Evangelii praetuli, licet Graeci prope omnes haec Ap stoli sitspiria de statu Legis antiquae acciperent. Divus Augustinus ipsis quidem per suam interpretationem accesserat In tractam, quo aliquas propositiones epistolae ad Romanos ex ear, s. res verohaeresi Pelagianorum majori a DEo luce collustratus in materiade gracia primam suam opinionem retractavit, eamque amplexus est ut veriorem, quam modo propolin & iecutus sium. Capite 8vo. ut eos conssiletu quos praecedenti disturlucis infirmitate Legis & tyrannide concupiscentiae perculerat, destribit jam vires spiritus & gratias Christi, aitque tumeni motus rebellis concupiscentiae intra se perient/stant, proptorea tamen non damnatum iri, modo per fido M gi aliam

44쪽

ISTOLAE AD ROMANUS.

IEsu Christo sint insiti , ac tentationi assentum non praebeant. Probat assumptum cum sua priori restrictione Imo. quia per Evangelium certi reddimur, JEsum Christum nos exemis te a lege mortis & peccati. ado. quia is ex destinato venit ad emciendum, quod lex praestare non poterat, ne pe ad nos justificandos. Progreditur dein ad posteriorem limitationem significans, eos, qui sint inimici DEi, indignos esse consolatione divina, atqui qui ambulant secundum carnem, inimici sunt Dri, ergo &c. Tum argumentum siseum applicat gentilibus recens conversis, asseritque, si spiritum JEsu Christi habeant, nempe Spiritum sanctum, pertin re omnino ad JEium Christum, neque amplius ambulare si Cundum carnem. Praeter vitae porro praesentis sanctimoniam addit Spiritum sanctum in ipsis habitantem eorum quoque corpora resuscitaturum, ubi eorum animabus vitam gratiae impertitus fuerit. Inde occasionem sumit hortandi eos, ut a peccando desistant imposterum. Rationes affert sequentes. Imo. Fidelitatem a vobis reposcit DEus, quibus tot beneficia contulit, eam porro praestare non valetis, si ambin latis secundum carnem, ergo ab hoc vobIs imposterum cavendum est quam diligent me. a do. Id omne vobis suguendum est, unde malum pullulat, id econtra praestandum, quod vobis proficuum & rationi est consentaneum , sed vivere secundum carnis desideria & illicia cedit in perniciem animae, vivere autem secundum spiritum in aeternam remunerationem M. Probat minorem quoad remunerationem in hunc modum: fratres adoptivi IEsu Christi jus pariter cum eo habent ad coelestem haereditatem, tales vos estis. Postmodum eos animat ad patientiam in adversis I mo. quia qui

ista aequo animo serunt, socii iuni JEsu Christi, quos tanquam dux noster. longe gravissima cruce onustus praeivit ad

45쪽

ARGUMENTUM

montem Calvariae , imo & in coelum. 2do. quia merces, quae tolerantiam sequitur, permagna est, 3 tio. imo longe maxima in comparatione illius. qto. Ex consideratione rerum sensu carentium, quae consummationem hujus saeculi praesto. Iantur, ut tandem a lege corruptionis eximantur, cui post Adami lapsum sunt obnoxiae. s. Ex internis illis dictaminibus ac desideriis immortalitatis, quae a Spiritu sancto in nobis excitantur non utique in vanum. 6. Ex natura & indole fiduciae, cujus est patienter expectare. 7mo. Ex iolatiis, quibus perfundimur a Spiritu Sancto. 8vo. Ex bonis, quae In nos redundant per adversa quaeque sive in genere, sive in particulari. Ultima parte hujus capitis ostendit, mercedem hanc a DEo suis electis promissam esse omnino certissimam. Inde colligit, fidelibus nihil admodum metuendum e1Ie, sive tentatione infestentur, sive adversitate premantur, quandoquidem amoris, quo D s allos complectitur fovetque, imcendium res nulla valet extinguere. Cap. 9no. priusquam ordiatur discursum de reprobatio. ne Iudaeorum, serio illis candideque asseverat, dolere se, angique animo vehementissime, quod illis praerogativis non amplius gaudeant, quae ipsos unice concernere videbantur, cinpereque sincere anathema esse pro illis. Interpretes diversissimo sensu hoc desiderium votumque exponunt, & Ca dinalis Toletus, qui in hanc epistolam doctissimum ac soli. dissimum commentarium scripsit, enumerat eorum opiniωnes, a quibus allegandis abstineo, ne longior sim, & molestus. Dicam sislummodo, verbum anathema in divinis Scripturis proprie significare rem DEO consecratam, non tantum, Ut servetur pendula ex tholo templi, aut ab usibus profanis s gregata, quemadmodum dictio graeca innuit, sed persaepe, ut ex integro destruatur. Sic urbs Iericho, & nonnullae aliae

46쪽

EPISTOLAE AD ROMANOS.

Chananaeorum dictae sunt anathemata, quod UEus iusterit eas solo aequari. Sic lib. I. Machab. cap. s. legimus Iudam, Cum in ejus memoriam redusset perversitas filiorum Bean, qui listae as infestabant, eos rurribus suis inclusisse, & anathematizasse, id est concrematos penitus exterminalle. Sic cap. a I. Numer. nomen anathematis impositum est loco, ubi Arad rex Chananaeorum mactatus est, dc omnibus ejus civitatius. Quando ergo Apostolus dicit, cupere se anathema

fieri a Christo, aliud significare non intendit, nisi quod, si iv

crura coelestis gloriae sibi obventurae redimere & servare pinauisset fratres tuos Iudaeos, perlibenter cam incurrisset, qui affectus haud dubie ex praecellenti amoris motivo erga DE-rum, suumque proximum proveniebat Abintelligendus est

iduntaxat de pollessione IEsia Christi per gloriam, non vero per gratiam. D. Chry stomus hunc textum, uti δc reliquos cmnes pro more suo admirabili eloquentia illustrat, qui comesuli poterat a studioso lectore. Hoc ita notato prosequor analysin hujus capitis.

Apostolus ergo facta suae in Iudaeos benevoJae proper sicanis contestatione, eo quod fratres e)us sint, quod populus Urielectus, quod Irius Christus ex eorum Majoribus originem

duxerit, sibi ipsi hanc proponit objectionem: Deus repuda vit a se Judaeos, quibus tam praeclara promissa de dei at, ergo mendax est & mutabilis. Respondet tametsi JLdaei eius benedictionibus non amplius perfruantur, illius tamen prinmissa integre & ad unguem esse adimpleta, quoniam non omnes, qui ab Abrahamo destendunt, veri sunt Israelitae, sed

illi tantummodo, qui semen ejus in Scripturis appellantur, nempe qui fidem ejus sectantur. Quod autem Gentiles nunc Praeterantur Iudaeis, ejus rei figuram iam olim fuiste liaacum smaeli, &Iacobum Elau antehabitum inde progreditur E a . ad

47쪽

ad causiam declarandam , cur minor natu electus fuerat, primogenitus autem reprobatus, eamque in solum DEi pro pintestate sua ita volentis beneplacitum refert. illud tamen hie animadvei sione dagnum existimo, lianc electionem & repro. hationem intelligendam esse de benedictionibus temporal, hus,& executioni datam in eorum posteris, non autem Inperissona ipsorum antecessorum: neque enim constat Esau umquam Iacobo paruisse, neque absque temeritate dici potest, illum aeternam incurrisse damnationis sententiam, Apostolus enim nonasterit eum reprobatum quoad salutem & gloriam, sed proponit eum tanquam figuram reprobati quoad Evangelii gratiam populi Iudaici. Quandoquidem autem

ex hoc ipso inaequali modo procedendi nonnemo poterat amsam accipere arguendi DEum cujusdam injustitiae, respondet, DEum in istorum reprobatione justitiam suam, in ei ctione vero aliorum jure suam manifestare clementiam, quandoquidem dominus est suarum creaturarum, & sicut ibgulus ex argilla sua format, quod sibi libet, ita de homin, hus, quos in eadem massa corruptionis & gratia tua gloriaque aequaliter indignos reperit, disponit, uti potest, liberrime

secundum suam voluntatem, quae tametsi nobis non semper perspecta, semper tamen est aequissima, & ratione divinae orbginis omnino talis, ut ejus rationem mortalium nullus absque insigni temeritate exposcere valeat. Pro Clausula varios assertScripturae texi quibus comprobat geniales electos fuisse ad accipiendam gratiam Evangelii, aitque, invenisse eos justitiam, quam non inquirebant, idque ea de eausa, quod eam in seipsis non quaesivi sient, prout tamen assolebant Iudaei. Non ignoro, in materia praedestinationis & reprobationis, quae hoc capite ventilatur, diversas este scholarum opiniones, neque id mihi arroganter assumo, ut

quidquam definire velim vi ejusmodi mysterio , quod ad

rara Diuitiam by Corale

48쪽

rare potius, quam curiose & contentiose discutere Oportet,& de quo S. Paulus utut illuminatissimus fatetur, se non posse penetrare abyssum sapientiae DEi, & profunditatem consiliorum illius. Quin potius curiositas nostra cohabenda esset intra sacros limites, quos in hoc textu nobis Apostolus posuit, atque isthaec provida animi demissio multiplicem impediret Christianae charitatis laesionem, quae plerumque in hac difficillima controversia crudelem in modum laceratur. Ego quidem secutus stim sententiam Divi Augustini ac Doctoris Angelici cum pluribus modernis expositoribus, spe fretus,

tantorum Ducum premendo Vestigia aberrare me haud p tuisse. Auspicanar denuo caput Iomum. declaratione amoris,

quo impensissime Iudaeos prosequitur, & sollicitudinis pro

eorum salute, ad placandos videlicet & pacandos eorum animos, quos verebatur a se sors exasperatos vel saltem stibos fensos ob ea, quae sub finem praecedentis capitis dixerat, cumque eorum opera excusare non posset, Zelum, quo inducti deliquerint, aliqua ratione excusat : ostendit nihilominus, eum non fuisse secundum scientiam, adeoque haud legitimum aut justum. I mo. Quia non caruit omni arrogantia.

ado. Quia in contemptum JEsu Christi cedebat. Inde pergit ad explanandam justitiam legis & justitiam fidei in hune modum disserendo: justitia, quae nobis inquirenda est, ea ipsa est, quam Moyses & Prophetae docuerunt solam esse ac veram justitiam, talis est justitia fidei &c. Min. probat Imo. quia JEsus Christus est finis legis Mosaicae, & justitia fidei est justitia JEsu Christi. ado. Vera justitia debet vitam tribuere, justitia legis hoc non iacit &c. 3. Vera justitia tranquiliniam debet reddere conscientiam, lex eam tantummodo tur

49쪽

facilis, lex est dissicilis &c. s. Vera justitia debet fundari in re prorsus infallibili, justitia fidei fundatur in JEsu Christo, qui nec fallere, nec falli potest. Ista. Ratio desiis

mitur ex textu Isaiae, qui salutem pollicetur omnibus verECredentibus. 7tima. Pendet ex praecedente, di ostendit, omnes egere eadem gratia, Sc salvandos pariter per invocarionem nominis DEi. Pro 8va. servit authoritas Prophetae Ioelis testantis, omnes, qui invocant, salvandos, at vero soli, qui fidem habent, invocant nomen Domini &c. Postmodum per gradationem exponit media ad consequemdam salutem, quorum postrema a prioribus dependent, at non vicissim : invocatio enim non potest esse sine fide, neque fides sine praedicatione, neque ista sine missione, at vero praedicationi non semper habetur fides, uti videre fuit in Iudaeis, qui audierunt, & non crediderunt potius ex obstinatione mentis, quam ex ignorantia secundum praedictiones

Μoysis & Haiae, quibus Apostolus hoc caput demum absob

Verba porro, quibus Isaias cap. 6 s. in persona Christi

Iudaeis eorum pertinaciam exprobrat, sunt gravissima, mire pathetica, & observatu dignissima: rota die expandi manus ineas Aiapo tum non cred=rem se contradicentem: quasi diceret, ut cum doctissimo nostro Tirino loquar: Israel, popinius tot nominibus meus, ad quem tota die expandi ambas m nus & ulnas meas, quem instar dilecti primogeniti mei Exod. q. v. 22. arctissimo affectu semper complexus sum, quem dinnis & beneficiis innumeris perpetuo prolecutus sum, Cui sine mensura in sinum congessi munera coelestia, terrestria, &quantas vellent opes, delicias, gloriam, quem ipsemet coram adii, docui, & millenis miraculorum illecebris ad me pertrahere conatus sum, ad quem denique etiam corporales has

50쪽

manus in ligno crucis expansas quanta potui vi & charitate protendi, ut populum illum , etsi tortorem, carnificem &Occitorem meum, Pro ilIo tamen ultro & patientissime moriens ad sinum meum pellicerem, imo pertraherem, populus, in rcam, hic meus iuhil ad haec omnia attendens, sed mei, sui,

DEi oblitus incredibili pertinacia & obstinatione permansit in infidelitate & perfidia sua, nolens credere seu mihi, seu in me, Pu aliis de me, Et quasi hoc parum ipsi esset, insisper etiam palam, & ubique mihi, meisque se opponit, &in

omnibus contradicit, non modo verbis sed & scevissimis supPliciIs ac tormentis, quibus me, meosque servos ac filios imdignissime persequitur indies. Haec ejus perfidia &obstin tio causa est praeientis incredulitatis, dc Per Consequens Per .

ditionis, & exitii illius. Ne autem Iudaei spem omnem salutis abjicerent obsitam reprobationem, Caput I Imum. eo dirigit, ut & illos aliqua ex parte consoletur, & gentiles simul moneat, ne Iudaeorum incredulitati & repulsae instillent perperam gloriantes de electione sua ad gratiam Evangelii, sive quod ipsis tanquam dignioribus Evangelium sit annuntiatum, quodque fidem a Iudaeis repudiatam receperint. Itaque sibi ipsi hanc objectionem movet: an ergo Iudaei omnes penitus reprobati sunt i Respondet negative, idque ex duplici ratione I mo. quod ipsemet Iudaeus sit , tamen ex numero ele-itorum , nempe credentium. ado. Quod DE ab omni retro aeternitate populum Iudaeorum dilexerit, quae dilectio ac benevolentia minime fallax, futilisque esse valet. Tum subinfert exemplum Eliae hujusmodi argumentatione. Elias in ea erat sententia, se λ-um superesse vera Numinis cultorem, quemadmodum vos