장음표시 사용
51쪽
forsitan autumatis, o gentiles, me solum ex integra Iuc o-rum natione esse de numero electorum, DEus autem ei revelavit, quod septem millia hominum sibi reservaverit, qui genua coram Baal non curvassent: itaque pro certo cenete, eundem Deum sibi plures reservasse vobis quidem haud cognitos, qui tamen sint de numero servorum ejus. Subjungit postmodum, electionem istorum revera quidem in
comparatione pauculorum ex mera Dei miseratione provenire, reprobationem autem reliquorum longe antea, quam
adimpleretur, praedictam per Isaiam & Davidem, quorum textus adducit. Inde progressus, ad punctum principale, nempe ut convinceret gentiles, nequaquam ab iis despicieudos Judaeos, docet inprimis non ita illos cecidisse, ut resurgere nequeant. Ido. Quod illorum exclusione patefacta sit janua gentilibus ad Evangelium. 3. Quod DEus gentiles elegerit,ut Iudaeos pia aemulatione excitet ad sectandam eorum fidem. q. Quod conversione Iudaeorum gentiles majoribus benedictionibus ac favoribus cumulandi sint, quam illorum reprobatione acceperint. s. Quod si ipsus, qui ad
eos scribit, cum frater praecise sit, & conterraneuS, adeo tamen impense eorum saluti invigilet, DEum universialem emrum parentem longe utique majori sollicitudine eam curaturum. 6. Quod sicut illorum diminutio, seu minutus ex Iudaeorum reliquiis credentium numerus occasionem praebinit tanto plures gentiles in Ecclesiae gremium aggregandi, timo. ita illorum conversionem secutura sit auspicata totius mundi renovatio. 8. Quod illi ex pura & desereata massa originem duxerint , & rami sint sanctae radicis. 9. Gentiles autem oleastri sint eorum loco inserti. Io. Quod Iudaeorum natio radix sit, cui ipsi gentiles inhaereant, & inde iuccum trahant. II. Quod quemadmodum semel avulsi suntν
52쪽
sunt, ita denuo possint inseri. Ia. Quod si DEus naturalibus rartas non pepercit, multo minius alaenis parcet. I 3. Quod gentiles ex pura Dri miserentis bonitate implantati fuerint. I . Uenturum aliquando diem, quo DEus Iudaeos denuo inserturus sit arbori, a qua revulsi erant. Is . Quod DDus nequaquam in gentilibus dissimulaturus sit insolentem proterviam, quam in Iudaeis adeo sevore castigatam voluit.
I S. Gemales ea tantum conditione insertos esse, ut in animi demissione constanter persisterent. II. Reprobationem Iudaeorum non fuisse universialem. I 8. Quin imo illos intui-eu Majorum suorum DEo etiamnum in amoribus este.iIs. Quod quemadmodum gemites fidem receperunt per incredulitatem obstinatae Iudaeorum narionis, ita isti eam recuperaturi sint sancta aemulatione & imitatione fidei Gent,lium. Denique post consideratam attentE , & luculenter expositam hanc vicissitudinem dc successionem mutuam Iindaeorum&. Gentilium inobsequio & Ecclesia DEi, finem imponit Apostolus pi imae hujus epistolae parti dogmaticae eraclamando cum admiratione: 6 altitudo divitiarum sapientiae& lcientiae DEi M. Quasi dicere vellet, plura non esse requirenda, cur ita ordinaverit DEM; satis nobis esse debere. quod supremae ejus injestati infinita sapientia, aequitate, ac
bonitate praeditae ita libuerit, cui soli debetur gloria, nobisque unice relicta est: obligatio profundissimae venerationis, observantiae ac demissionis.
Capite I amin progreditur a doctrina fidei ad discipli-
nam morum hortando fideles ad seriam vitae emendationem, ad offerendos se Numini tanquam hostiam anctam Scimmaculatam, ad omittendam nimis curiosam divinarum v ritatum & ordinationum indaginem, ad utendum gratiis in
baptasmo acceptis an bovum conmine riclesiae, ad ossici
53쪽
sua diligenter obeunda, ad obsequia mutuae dilectioms unce: e absque fuco & fastu praestanda, ad ferendas aequo an, mo injurias, & vindictam DEo relinquendam, qui eam suo tempore non dissimulabit, ad cujus probationem allegat te tum eX Cap. as. Proveri . quem interpretes diversimode ex plicant. D Augustinus, D. Hieronymus & omnes prope Eoclesiae Latinae Voctores eum in meliorem partem accipiunt,& per carbones ignis intelligunt amorem, quem accendimus cum tempore in praecordiis adversarii nostri, si mala & im commoda Omnia ab eo illata feramus sine replicὶ Sentemtia vero Graecorum, quam amplexus tum, tenet, per carbo
nes intelligendam vindictam DEi, quae tamen nequaquam servire debeat pro motivo vel fine patientiae fidelium, ut
sit condignus Ec ordinarius ejus effectus. Nihil enim occumrit frequentius in Psalmis, quam Imprecationes adversus impios, & Obsecrationes ad DEum ut in eos animadvertat. In Apocalypsi animae, quae erant subtus altare, DEum rogant,
ut ultionem sumat de iis, qui earum sanguinem fuderunt. Et Apostolus a. Thessal. docet, aequum esse, ut DEus iis, qui fideles persecuti sunt, rependat mala illis inflicta. Capitis I 3tii partem I mam orditur propositione thematis pertractandi, nempe de obedientia Superioribus praestam da, argumentatur autem in hunc modum : Christiani obtemperare debent ordinationi divinae, atqui Principes a DEO constituti & ordinati sunt &c- ado. Id omne studiose ev tandum, quod nobis perniciem creare potest, atqui inobedientia eam nobis creare potest M. Min. ita probat: Principes gladium non portant absque causa & in vanum, id est, pol statem vitae & mortis in subditos suos frustra non habent, haberent autem, nisi inobedientiam possent pro merito
plectere. 3. Praestandum ultro & labere, ad quod alias neces
54쪽
cessitate compellimur, atqui necessario est Parendum.
q. Obtemperandum haud dubie his, quorum tumus subditi, ad quid enim siabjectio sine obedientiat atqui subjicimur Principibus &c. hanc minorem ita demonstrat: illis subjic, mur ut dominis, quibus tributa jure pendimus, atqui tribu- ea jure & ex debito Principibus pendimus, quoniam ab iis
conservamur ac protegimur. s. Cuique mum, nempe quod debetur, reddere natura umversaliter praecipiL, atqui obedientia debetur nostris Principibus ac Superiori
Parte ada hortatur illos denuo ad mutuam dilectionem hisce argumentis: i mo. Debita vestra vobis persolvenda sunt, atqui inter ista non ultimum locum tenet dilectio mint . ado. Lex a vobis implenda est, at vero qui prox, mum diligit, legem implevit: min. ita Radet: qui omnia Praecepta legis observat, implevit legem, atqui in dilectione mutua continentur omnia praecepta legis &α Parte urget illos, ut Evangelii luce collustrati de somno peccatorum tandem consurgant, & fugientes Opera tenebrarum, gulam, libidinem, ambitionem, induantur Dominum IEstim Christum in novitate vitae. Quare Apostolus1ma parte hujus capitis videtur hominem recte componere Per obedientiam erga Superiores, in Ida parte per Chai itatem erga aequales & inferiores, in 3 tia per temperanciam, Continentiam, & modestiam erga tapsiam. Capite I . ut ostendat, dilectionem proximi debere omnes universim complecti etiam infirmos in fide & charitate. cui Christum necdum plene induerant. agit de altet o Con-er versiae puncto, quod ipsum ii duxerat, ut ad Romanos scriberet, nempe de opinionum inter eos diversitate practica circa abstinentiam a cibis lege Μosaica prohibitis, & obse . i F a vam
55쪽
vantiam certorum festorum , praetica, inquam, prior enim circa disserentiam in causa & modo justificationis ab initio epistolae usque ad cap. ramum Ventilata quodammodo specul tiva erat. Primo c. go ponit hanc thesin : vobis, quibus ibbei tas evangelica pr be pe specta est, ea notitia minime pedimittit tu bare pacem Eccl ste, tametsi cernatis alios scrupinsis agitatos,& lanctae hujus libertatis ignaros: postmodum has rationes adducit: I mo Qui est domesticus DEi, alium non habet jud: cem, quam DEum, atqui infirmi ita eos nunc pat, quia certis cibis abstinebant, ac nonnulla peculiaria festa
religiose observabant sunt domestici DEi. a do. Nemo judis eium sibi usurpare debet in servos alterius, in quos nullam habet potestatem, sed infirmi sunt servi DEi &c. 3. Charitas
non permittit eum condemnari, qui paratus est ad omnem eorrectionem, at vero infirmi parati sunt ad sese corrigendos, si errorem suum dedoceantur &c. 4. Qui aliquid ad DHgloriam pretestat, damnandus non est, infirmi hoc ipsum, quod in illis redarguis, agunt in gloriam DS, cum enim mors& vita hominum sint in manibus & arbitrio DEi tanquam supremi domini ad cujus honorem & obsequium astiis 1ervis referri possunt & debent, cur non & istae actiones indifferemtes, nempe ciborum & dierum observatio aut discretio ad eundem scopum referri poterit absque peccatot s. Laeditur
charitas per condemnationem fratris tui, quem potius fovere debes, & ignorantem instruere, atqui infirmus non Obstante sua infirmitate adhuc frater tuus est. 6. Non debes involare in ossicium IEsu Christi idque tibi assumere, atqui judicam do infirmos & damnando involas in ejus tanquam supremi omnium Iudicis officium. 7. Qui judicandus est, non debet alios judicare, atqui tu ipse judicandus es &c. i
56쪽
Parte adi hujus capitis d Mitiores admonet, ut infirmis fidelibus scandalum ne praebeam manducando ipsis praesentihus pro sua labertate etiam ea promiscue, a quibus illi magnopere abhorrent. Imo enim usus rei etiam indifferentis illicitus est, si in scandalum proximi cedat, atqui esus carnium potest cedere in scandalum proximi. ado. Charitas proh bet 1candalum tuorum fratrum, atqui isthoc esu eos scanda-liEas. 3. Impietatis genus est eos pervertere, pro quibus demptor noster mortem oppetiit, atqui hoc ipsi , quoqab aliis liberrime fieri videant, contra dictamen situm faciendo pervertuntur. q. Si mortuus est & pro Iudaeis, longe magis tibi in eorum gratiam abiunnndum est a certis rebus, quibus facile carere potes, atqui mortuus est pro eis &c. s. Abst, nendum est ab iis, quae amam gentilibus praebent eructandi blasphemias contra Evangelium , atqui talis usus eis hanc ansam praebet, sic enim scandali Zantur gentes,& a Christianismo avertuntur, cum vident Christranos ita inter se contendere de cibis & ciborum delectu. s. Nullum incurrit perieulum, qui abstinet ab eo, in quo regnum DEi non consistit, atqui non consistit in hoc usu, sed in justitia, pace, &gaudio &c. 7. Omni studio annitendum est, ut pax conservetur, atqui abiunendo a cibis, a quibus infirmi abhorrent, servatur pra &c. 8. Ingens piaculum est imaginem DEi destruere, atqui hic uius eam destruit, cum infirmos ad peccandum inducat &c. 9. Bonum nunquam non faciendum,
atqui bonum est, & laudabile non praebere scandalum suis
Parte postrema ut etiam infirmos sua instructione non destituat, proponit princ:pium generale, nempe quidquid fit contra dictamen interius conscientiae, quod dictamen fidem F 3 appetis
57쪽
appellat, seu persiuasionem aut credulitatem, hoc aut illud esse licitum, quidquid, inquam contra hoc dictamen, fit, esse Peccatum, &consequenter eum, qui manducat, quod existimat sibi licere, non peccare, & ex Opposito peccare illum, qui manducat id, quod sibi judicat non esse permissum, sive iam hoc judicium sit reipsa rectum ac veritati conforme,
sive erroneum ac falsum. Capite isto idem argumentum prosequitur, cur tam
Gentes, quam Iudaei ad fidem & Christi gratiam vocati gratias DEO, & pacem invicem debeant non tantum vitando scandala infirmorum, sed etiam eorum imbecillitates patienter sustinendo, nam Imo quod officii vestri ratio postulat, id omnino praestandum est, atqui ea postulat, ut vos firmiores sublevetis invalidos, eorumque languores a quo animo feratis, & pro viribus curare allaboretis. Sicut enim in materiali aedificio eliguntur aliqua firmiora ad sustinem dum totum aedificii pondus, quod ex fragiliori materia superimponitur, v. g. fundamenta, & columnae , ita etiam in irituali Ecclesiae aedificio non selum eliguntur, sed efficium tur aliqui firmiores, ut sustineant pondus aliorum. Vult nimirum DEus Optimus, ut qui vel ingenio vel prudentia, vel scientia eminent, ignorantes non aspernentur, vel decipiant, sed cum omni mansuetudine eorum ignorantiam ferant, doctrinaque eos. & consilio juventa ado. Non debemus nobir ipsis placere, sive ea tantum sectari, quae ninbis grati sunt & utilia, sed etiam aliis morem gerere ,
Condescendere, nos accommodare, at vero condemnando& aspernando infirmos nobis ipsis nimium placemus de nostra praecellentia M. y AEquum omnino est nos insistere vestigiis Christi Domini, huc autem propria commin
58쪽
da, quietem ac voluntatem non trabuli pro regula, sed
gloriam DEi , simulque salutem humani generis pro qua vitam suam exposuit , uti probat ex piabmo 68. ergo & nos proximorum infirmitatibus qua
possumus ratione Occurrere ac flaccurrere debemus intubtu amoris & honoris DEi. 4. Imo cum ipse infirmitates ac languores tuos aequissimo animo pertulerit, idi
sum ut pro fratribus tuis Iudaeis adhuc infirmis facias, aequissimo jure postulare videtur.
Postrema parte benevolentiam Romanorum mira dexteritate captat. Imo commendat eos. ado significat, ad eos se scribere in hunc praecise finem, ut memoriam eorum refricet , quae ipsis jam dudum nota sunt. atro liberiori styIo exaratam hanc epistolam, quod de eorum optima ac benevola mente esset satis
certus, sibi enim Apostoli munus creditum, suique ministerii hunc finem esse, ut gentiles sianctos efficiat. Tum enaris 'rat, quid praestiterit in praedicatione Evangelii, rationemque dat, cur ad eos non inviserit, quod tamen adhuc facturum se certo certius pollicetur in transitu cum in Hispaniam excurret, quamprimum Iero lymam venerit cum eleemosynas Ecclesiarum blacedoniae & Achaiae, de quibus menti nem fecit in duabus epistolis ad Corinthios. Denique o, testatur eos ad orandum pro se DEum optimum. PossTemum caput complures continet salutationes di-Versarum Personarum, quae non indigent explicatione. Imde colliges humanitatem Apostoli hunc morem observantis ad finem suarum epistolarum, benevolentiam , & Charitatem paternam in singulos, simul etiam monet, quos vitare debeant tanquam auctores dissidiorum ac scandalorum, ne
59쪽
forte pro sua simplicitate & facilitate erga omnes in fraudem inducantur. Denique DEO, qui gentes omnes per Christum & Apostolos vocavit ad Evangelium M salutem , gratias agit, honoremque omnem attribuendum profitetur ac gloriam sempiternam.
60쪽
C Ap UT PRIMUM. I. Mius Servus IEsu Chri-l I. Paulus Se in IAM M sti, vocatus ad Apost seu Chrisi, vocatus Ap latum, & segregatusistitas, segregatus in Dac selectus a Dco pe-vangelium Dei. culiari electione ad promulgandum hominibus Evan- a. ood antepromi- gelium, seu annuntianda nova feli-lsierat per Prophetas fisscissima de Incarnatione sita Filii; 2.lis scripturis scinis. Quem a longo jam tempore per Prophetas in sacris paginis eis pro- De Alio suo, lus serat: 3. Quique secundum fastus es ei ex semino carnem sive naturam humanam, na-lDavid secundum case