장음표시 사용
371쪽
probatur ex partibus totum exemptu eretirier. artis
mentu um est. Pore F enim di militotest et simile est ρο- test esse Decies,ut alias monuimus. Et hoc cometa aliquod ex illus unum pDd si latebes ueterum cinentariu restidit, rθηιαως,ἐπαγωγῆς,ἐμπειρίας, ςορίας, . senseunductione verteria, obstematione, id est, Aristotesicu principis nodeduxit. uero malia metu ecimmetitu illud,oratorum esse exuti em memata: logicorum o uisimi o inductones, rurinam lutea partes locis diuidamur, aliaque pars uersetura in foro, alsa pars in ramnasio mon dificatur autem ing)mnasios exerceatur, quod serio postea troandum sit infora. Deviaque partitionem hanc, quia principiis Aristotelicis experientiaeo usui non comemt,non probo. Refer ad principia Aristotelie ad Uum experieriam, reperies in Cicerone o Demosthene pleno i I, uisenos, plena induenones non minus frequentes quis in Platone o Aristotele. Hanc probatione ex Aristote luprincipi,, 'ensu, induet ne,obseruatione, perientia eu inpostis ratoribin, philosophu multos iam annos publice praelegendo confeci,tum notatam anno hoe s testificatam in octo cis 3 mmου orationisin proposui. Translatilium igitur bre diserim ne' non Aristotebcum. Ergo prima pars est capitis huius, Omnis Ou ο πικη 0cientia eausam esse προγνωσιν quandam, ut interpretes appellant, π προληψιν,id es praenotionem o anticipationem,ut Oeero loquitur . secunda pars sequitur, quae diui-
lsionem προsωσεως continet etliam rerum esse,abam uerborum.
DUPLICITER porro necesse est prae
noscere, in aliis quide quia sunt, prius ac- . cipiendum est, in aliis vero quod dicitur intelligendum, in aliis autem utrunque,ves uti quod quidem Omne aut affirmare aut negare, verum quia est Triangulum
372쪽
vero quod hoc significat: unitas aute viro- que modo praenosce da, & quid significat, N quia est. Non enim similiter horti unu- , quodque manifestum est nobis.
duplix hie scholistisis uerbis e
primitur ι θ οτι q*id G qηia,qua eadem uocat Aristotele, in rhetoricis σαφες ρ ηπυ πιον, erspic-m o probabile, o Ρ-pularibus rhetorum uerbιs utitur in rhetorica, aridis oschol 'eu in lorica , quomodo fortasti eram ν siquasti,t quibus ista piransferebat. sed προγνωσις Dplex est uerborum,qua ιn omnia bis definitionis o definiti,totius o partia demongrationis, demostrati, omni que explicationis G eius te inoru uocabulis omnino requiritur: deinde rerum προγνωσις ,qua debet est e indefinitisne ad explicandum quod definitur: in dio ibutione ad explicandώ quod distribuitur: in demonstratione o quavis e positi e ad demonstrandum G ad exponendum quod quae' ritu=: alioqui nil explicaret. Itaque bilogi mi maior minis propossitio si demonstratio in I llogisimum includi posset, προγνωσιν bane haberent: irem de terminis medius o extremus,ut seon ire esse rei iusignificata : Problema quod concluderetur, hanc προγνωσπ non haberet cciperet autem dum con Ader tur,ab antecedente quod idem postea capite octauo dicetur, πρόγνωσις ἰτι re Ue significat: hic omnem praenotionem ueritatis. Nam ομωνυυως postea decimo capite huiuι primos eundι hoc uerbum usurpatur, c 7 ου distinguitur a . ιστι. I
' re pretes bla labuntur qui putans has προλη- προ γνω uad suam demonstrationem steclare, cum situ communes omnis O νοήliκης ς ή κμης,qualis est etiam de initi per desinitiois distributι per distributionem explicatio . Ex laueia harum ψ προγνωμα ν parum aptet ita sunt, q si etiam trigonum axioma illud sDe quolibet limatio π negatio uera non perinde retuirant μtroque 7 ουψιν, ut mitas. Capite autem
373쪽
et secundo clariM erit principia πιτ έιαγοmικης scientia esse
προγινωσκομvoc praecognita nonsolum π ,sed etiam οτι praenotione. ONINE A U T AFFIRMARE. Axioma est exrri Gώς eontradictionis frequenter in organo entatum , in metaph ita multis uerbis distulatur, o de hoe dicetur Octauo capite, quomodo in tam ιν includatur. Notabunt interea logicae artis studiosi axiomata illa communia omnium artium a disputationum, logica inuentionu leges esse, o maxima esse, quas sibila nominam, eor mque axiomatum alia ad locum contradidi ni ut hoc, alia ad locum compara-- tionis, ut Quacaque eidem tertio aequatia sunt,aequatia sunt inter se alia ad locum d:uisionis,ut Totum e t maius sua parte, πAristoteles metaphsici γαμμ et tertio capite uerissime docer, axiomata illa mathematicorum non esse . Atqle haec de praenotione duplici, quae probo Cr laudo,sed Aristoteticae demonstrationa propria haec primo catholica esse nego: communia omnis ollogismi, omni que explicationa esse moneo . Sophistice, ait quinto capite Aristoteles, artem Crmentiam instituit is, qui teneralem assectionem in specie constituit. At,inqua argumerum o principium esse manifestom, ut propossitio assumptioquι pateant , omnis β NUmi commune est . Propterea Dph hicam haue doctrinam Aristoteles ii se nominat, quae quod praeceptum ad uniuersum omnis explicationisgenus atrineat, in una specie
Licet vero ut quis cognoscat, alia quide
quae prius Cognouerit, aliorum autem simul etiam cognitionem accipiat:Vt quaecunque sub uniuersali sunt, cuius habeat cognitionem: qudd enim omne triangu
lum habeat duo lias rectis aequales, prae- nouit: quod autem hoc quod est, in semi-
374쪽
circulo,triangulu est, simul atque induxit, cognouit. Quaeda enim hoc modo disci
plina fit, & non ex medio extremum cognoscitur : quaecunque iam singularia 1unt, neque de subiecto ullo. Priusquam autem quis inducat, aut syllogismum sumat, modo quodam fortasse dicendum est scire, modo alio nescire. Quod enim nescit absolute, an est,hoc quodammodo nouerit, quod duobus rectis pares habeat, absolute: At manifestum quod sic quidescit, quoniam scit uniuersaliter, absolute
Tertia pars est capitis, quod rerum προγνώσεις o προ sim generales' iuersales, undes malis illo comparara protinus eoncipiamur'concludantur. V N I VERSA L I, C V IV s. In omnιbus Graecis exemplaribus,quae legi,casus pluralis est L ν,quorum. Themistius huc locum explicas sal οῖον οὐ - π καθολου ' , λων Thiςημίω προτερον ε-
χομεν, ut quaecunque sita aliquo sum uniuersib, cuius scientiam prius habemus qaibus uerbo indicatse legisse s cui-, o nos Iliconuertimin, tametsii interdum ista numerorum licentia Gracis
concedatur. TRIANGULUM. Ho propositio est ri secunda propositionis tricesiima secunda apud Euclidem bra pruno : Quod omnis trianguli tres interiores adiuti sina aequales duobus reclis,undesulissensum hἰc ιmperfeci . D mon Datio autem propositionu huius, nono metu sico apud Arithotele breuiter proponitur δια πι δυο ορ eu π τρίγων οτι ηαμ αλι μίαν ςι μία, γωνία -ορθῶς. Cur duo recti in tria uti ' quia circa punctam anguli pares sunt duobis recta. Ex Euclide uero potes in hunc I llogismum redigerer
375쪽
ANI II A D. LIB. IX. 191 v qualia duorum rectorum aequali, duobus ipsῖ, reclis aequalia
sum, per axioma prim m. Trianguli tres angulι punt aequales duorum resorum aequali. Nam in schemate r. propositionu exterior auum s interiis Onriguus, duobin reclusum aequalis per i sciisdem exteriori sisteriori aequales sunt tres interiores atanti, contigvus nempe interior sibi ipsi,otiq*i e teriori per 3 r. Quare trianguli tres anguli sunt aequales duobus rectis . Hae - demonstrationis huius ratiocinario eis Aristotelicu tamen legibus quae docebuntur,demonstrario nulla. Nec enim exprimis πα notissimis attributi caussis, propter quasi isti tecto,nec quastionem διου propter qμid, sed οτι quia, concludit. Exempla eiu modi mathematica tempore Austotelia persicaa o manifesta suerunt, cum pueri a nutricibus Graeca lin uam di me , o primus seia studiorum labor eset in mi me tineamentis . Nunc eum logica descripta antea docenda sit G discenda, quam de mathematicis audiatur,obscurata, magna hinc oritur, cum unotu exemplo utimur, G ignotum per Cnotius exponiamus,id es το ἐξ ἀρχης quod inprincipio est, petimus, nec do remus rem, 'ed nobis concedi gratis postulamus. Iccirco nos exes pia sta de logicis omnia remoueamus. S E M I C IR C V-L o. a b missius o Ph. Aponus G sata πιοι in quadam manu videntur legisse, Philoponus id apertius indicar, G si νὶ χηρὶ Gπε, α ἀρανι ημικυκλιω, τωι ασάφέ, Π -δωων. In quadam manu dixit, pro in quodam semicirrelo,o scuritatem assectius. Sed librarius aliquis authoris Philo m uerbum commutauit. E X T R E M V M. Treis,llogismi termini nominantur in priori anaiasi π ρωπ: , μεὼς,
primus, medius, extremus. Extremui uero in minore
propositione tantum est o conclusione. Ergo extremum non eo 6 In citur per medium, id est, minor propositio maiori compa rata cognoscitur sine probatione sine argumento. Vt cum tuer lutet enim notioribus exemplis idem demonstrarer a Grammatico didicerit generalem regulam de syntaxi adiecitui sub-
376쪽
io P E T. R Arar stantial,labetur tamen aliquando in legendo operibendo sed ireuocatus ad regulam generalem, Deciale exemplum protinus comparat, G assume re clepe aut non recie loqui aut scrib re rencludet. DE S V B IE C T O. Non dici d subiecto
ullo,s singulare esse idem est hoc loco, tametsi non sola DI
Iuria hue conuenium, Ad quam specialiasub unix sati comprehensa : imo etiam θη-s natura pol eriora ,ut definitum definitione, ea satum caussa. DUOBUS RECTIS. secundus est locu , quo citatur eadem propossitio. A B S O-L v T E. Notabis hoc loco scientiassecialium o singulariugenera ι comparatam,sis appellari απλως absolute, o opponi καθόλου sies ἄπλως,ut tum donum uideticet absuu esciem quu dicatur , non qui tantum artis generalia praecepta
didicerit, pia qui se in usu ingularibus exemplis studiose sdiligenter exercuerit.Notabis sinquam generaliter aliquid Cruniuersuter sciri posse,quod tamen Decialiter ignoretur, tίmque demum perfectam scientiam fore, cum generalis scientia specialibus exemplis informata, π use constituta surrit, si seu que in nUtris schom errorem uersar iudicantibus logicos fore, qui generalia uniuersatia logicae praecepta didicerint quan-ms nullum poetam, nullum oratorem, nullum philosophum um quam expostuerint,nunquam ex sita uestigia scribendo dicendoue imitati si it. Ar latebcum igitur hoc imprimis audiatur,.
καδολου sciri potest,quod απλως ignoretur. Didium e st in pri H anabsi capite ri. secundi libri, artis generalibus praeceptis eruditum v non eruditi salsi pose,abudque esse scire iat: τηκαθολου scientia uniuersati,aliud ως τῶ αεργειν actu Hie etiaillud scire ως τω ονεργῶ appellatur ἄπλως scire.Tanta veritas Aristotelica imprimis con dideranda est o amanda : quae iseholis nostri, fropsita semel erit ac si cepi logica brevi tempore in legitimum piatum uindicabitur. Haec querela nostra est 'tam multis iam locis exaudita.
ΛLIO QI I Menonis illa quaestio con-
377쪽
a tigerit. Aut enim nihil discet, aut quae nouit: non enim sane quemadmodum no- nulli contendunt soluere dicendum est. Vtrum nosti omnem dualitatem esse parem, an non e Assirmante ver protulerit dualitatem quadam, quam nesciebat esseritaque neque parem. Solutit enim, negates se scire omne dualitatem parc esse, sed quam norint dualitatem. Atqui sciunt quidem, cuius demonstrationem habent,& cuius acceperunt. Acceperunt aute non cuiusuis, quod nouerint, triangulum aut
numerum esse, sed absoluto de omni numero & triagulo. N ulla siquidem propo-stio sumitur eiusmodi, quod quem tu nosti numeri aut quod tu nosti rectilineum,s sed de omni . At nihil sopinor prohibet, quod quis discat, modo quidem alio scire, alio autem nescire. Nec enim id absurdum est, si nouerit quod amodo, quod discit , sed si sic, veluti qua ratione discit, quomodo.
Confirmatur proxima dio inclio ex adiun sis: Nise quae discuntur,generaliter sciantur, Menonas sub ma redierit. Est au-' rem Platonu dialogus, Menonis nomine, seu de uirtute, ubι sc crates pros- more simulam se quod sciat, nescirexum Menone ita loquitur Cupio,inquit,tecinn eo siderare,s exquirere quid in sit uirtuι. Me. At qua uia quaeres ὀ Socrates, quod omni*o. c.iii.
378쪽
2r P g T. RAMI quid sit ignorast Quam tandem eius rei qum n stiti, notam a Decians s intuens inquire, ' aut Giam si uel maxime in illud incurreris,quo paciis quod ignoras, illud ipsum quod quaeris et epercipiesr So. Intelligo quid uelis ὀ Meno. Vides quam captiosam,quamque contentiosam rationem induxeri' nempe quod hominι non conueniat inquirere,neque qMod sciat, neque quod nesciat. Neque enim quod sciat,inquirere id quippe iam nactus est nec id praeterea inti tigare necesse est. Neque item quod nesciat, iniuiret. Nee enim nouerit quod ιnquiret. Hu:us enthymematis captioni o Sub mati Socrates Pythagorea quadam philo ο-phia occurrit, anim que immortales spe,sacrorum s di ο-ram hominum testimoniis asserit, qui saepius ab hac corporum
uta abierim, certas temporibus ιn aliam uitam relerint,omniaque didicerim ac perceperint. Itaque antequam corpus ιη' Crediantur,in pumma rerum cognitione uiguisse, omniumque rerum cognitiones in se eo signaras habuisse: quas tamen non plane norunt,cum repente tam in Obtum,tamque perturbatum domicilium subeant: sed cκm se paulatim collegerint ac recrearint, cognoscunt remimpendo. Quamobrem mi mirum i animus de uirtute caeterisque rebus aliis remini statur a recordeturbetu uantea memoria o intelligentia comprehederat. Cum enim uni-
Mersa rerum natura sibi cognata sit sconsentiem, eamque to- ueram perceperit animus, nihil prohibet unius cuiusdam recordarum caetera connexa aconiugata recordari, si modo sisenum iuct aerendo, constansque fuerit,nec quaerendi labore frangatur aedebilitetur. 1 lla enim ipsa inquisitio G disciplina nihil aliud
est quam ἀνάρι σις π recordatio. Hoc inquam modo Socraro εριςικον λογον captiosam ratiocinationem dili luit. Aliternero uidetur Aristoteles dissoluere, nulla hὶc ἁreelanurn adhibere aut scis aut nescis it dile .s Menonis umo respondet Ariapoteles, scio c nescio :sciogeneraliter, specias ter nescio. V ntamen haec restonsio tametsigenere aliquo uera et , quia ex notis principiis ignota res docetur, omnino tamen uera non est .
379쪽
A N I M A D. L I B. I X. Jt Au ad philosophum uenerit, generales fortasse s uniuersales notitiis aliqua, in scholas attulerit, ex quibus spetiales i magistro dijstatin omnes non asseret. Imo nulla ars talem sibi discipulum proponit , se remonis quo utendum sit, tantummodono ignarum rem uero seuam rude plane o imperitum; ibi costir t. Itaque incipit a generalibus G uniuersalibus notionibus,
ad Deciales descendit de iniendo, partiendo, demon frando,c si quid uniuersales Obscuru inciderit, ad prima doctrina principi quae possea Aristoteles aciet, Hσθησιν, etπαραδεο ματα, ἐπαγωγέω pensum,exempla, indue bonem recurrit. Quid uero si
x Menonis quae λο de in ante iam nunc edito moueatur, qui nul-Lι notitias rerum impressas animo Cr insculptas habeat,neque generales,neqosperiales, an illo modo Menona Σορρημα dise lue,' Nequaquam opinor. Sed ad Aristotetica principia quae sum ultimo capite pecundi posterioram confugies: quum animus noster scientiarum s notionum omnium δι-άμεις, ου εο ις facultates non habitus attulerit. Auulit infaus facultatem GA- res omnes cernendι aeuoruml ecies o habitus non attulit. It que qui di soluit Menonis dilemma i ho modo,u: detur magis So-Cratu ανα σιν probare,quam improbare, o uidetur Hie Ρ- phismari; cumbere o cir Platone δα Θησεις μαμεις icere,ut ex genere recordemur oecie. Videbis auto hic de rem imitem distulationem prioris anal eos pecundi lib. cap. tr. Nec satis accurate dictum est προγνωσεις π προληψεις illo unde omnis διαμοητικη scientia deducatur uniuersales πν-nerales notiti.ti esse, undestre les deducatur: qu : A inquam, id in integrae artis informatione uerissimum i a generalibus ad isterialia progressionem es,tame in singulti partibus id nequiquam uerum chnec definitio de inito, nec partes toto, nec αἴ- solatae demon trationis antecedens consequente generalius est: ' λο singula haec sunt πρωτον καθολικα, π conuertuntur,ut parebit quarto quinto capitibus huius: nec Aristoteles byuf-mo suo demonstrarim ista congruenter ait, ubi generasus nihil . Quare uix id Aristot iucumfuerit nebusque proximo capi-c.iiii.
380쪽
'inalitate aliqua quam nescieLis,tanquam Quam dualitatem esse neficia insci. μ etiam pare esse: At hanc nescιebas:
At inqui, scio dualitatem esse parem, quam scio ese dualitatem. Α T QV I. R futatiosolutionu ineptae ex caussasti riae ita condisa, Quod demonstratur cιtur: Generale demon stratur: Generale igitκrscitur.
ACCEΡERUNT. Aoumptio est Generale demo fratur quae di mili illo suo illustratur. Dem bratur absolute non μετα Γιαυτι ς προσθηκι ς nox cum tab additione inquit a b mi bus) ut scias omne quod scu. N V L L A SI QJ IDEM. Ratio assumptionu ex argumento partium . Neutra propositio demon strationis, demonphranda generali qualitate praecipuam talis additionis mentionem facit. AT VERO.ma parte capitu huius longam disserentiam duorum uerborum γνωρι ιν &μπιθάνω cognosteres discere,quὀd illud sit promtionis,hoc inde d ductae notionu . At haec disserentia ridic ignoraretur,quri disiceremr. I bem hin cinentiu es P in post e- q