장음표시 사용
531쪽
L I B. IX. ANIMA D. x unis celeriter generatur: uno igitur fit analogia multiplici. At bae forma H λλο γι Pens inconstarer ex duabus asyrmationibus in secunda figura concluditur: at si conuertantur pam rei propositionu,attributaque ubiiciantur, in prima figura r die concludetur: Quod celeriter generatur,fit multiptici analogia:
Igitur sit multipticι analogia. Dura mutilata et F. ET HAEC ANALOGIA. Sem
Quod analogia fit multipitici,celeritergeneratur: Deinde celerrimam intellige generationem,ut propositio ficu di sillog mi hinc eruatur. ANALOGIA. In hoc uerbo conclusio secundis Iu mi capienda es . Analogiae uero multiasticis metaphora similitudine Caeneus sophista nitaliud nisi
celeritatem WJendere uoluit, propterea quoa ec omnibus analogi proportionibus facillime multiplex augeatur, ut duplex ab unitate in hunc modi. I, 2, q, 8, is, et, 64,328, G dri' e s. sic triplex, Greliquae multiplices in aliis analogiae generibus no te,ut Arithmetici docens. ALI RV A N D O. Ex 3 duabus affirmationibus aliquando concluditur in secunda si-Pra, si partes propositionum conuertantur, ut definitio definitum ubiectum proprium. Id tame non sit ollogistica disistis-xus nece litate Ad rerum naturali coniunctione. In exemplo autemultipli analogiae Alexander a Philopono ueluti μη πουίωοῦ, μωδοMIUM, εχων,non ualde in mathematicu exercitatin arguitur, qui pro exemplo multiplicis analogiae proposueris duo ad tria, ducenta ad trecenta . Haec enim proportio non
est multiplex, sed Π σμοριος ημιολιος,superparticularis sesqui' altera. Quo loco iudicare iam pi ne potes Alexadrum Aphrodisium Ar lateticae philosophiae quae tota mathematicis exempla informata est) imperitum ignarum fuisse . Attamen bis primus o praecipuus Aristotelicae philosophiae.interpres habe-
532쪽
I4o PET. RAMIDere1ύο ερ is Decies uel idea quae a rebin seiunctae , velutii egentia quaedam consistant. Quam de Meti sententiam Aristo
teles Platonι uidetur multis locis attribuere, quι alicubι doceat in summo deo omnium rerum Decies σι deas lie, uelut in s piente homine multarum s uariarum rerum notitιas. At Platoideri se egentias petun quod animaduerterim,nu quam diaeis: imo per Socratem in Parmenιde talem de ideo sententiam
refellit, diseris nulla, Deciei se nisi logicas, quae de mutis
dieantur,o eaedem sim in multu icut Aristotele, hie ait. Et Aristotelii ipse in Metaphysicu, ubi contra idem tam multa dist tar, nominatim ait libri decimi tertiν capite quarto - ὸ μεν ας καθολ- ου χωριςια εποιει , ουπε πος ορισμύς. At Socrates uniuersalia non separata faciebat,neque de initiones. Et rursus eiusdem Ibνι capite nono, mr I co v o ἐλιγ as, Dura μεν Σωκώ ς O. πυς ορισμοῖς, ουμεν ἐχώρισε γεα καθεκπιον, r . ως ονοησε οὐ χωρίσας . Hoc uero quemadmodum antea diximus, mouit quidem Socrates circa definitiones νοη tamen separauit singula, idque recte intellexit nons param. Et certeint Aristoteli nudia as i terpretibu seu imposita esse iam docui ,sic res Usa metit fateri multa Platoni per ignorantιam aut satyam calumniam a Ma- sta : quae per interpretes partim Platonica, parata Aristotili Philosophia peruerse imbutos,ut Porphraum, Proclum, Ammo-mu, similes eo irmata sunt, o de ideli pr sertim illud ε' μacceptum, quasi Plato id sine dubio sentiret: quod tam Gut dixi, in Parmenide Socrates persti e o aperte refellit, quod Aristoteles etiam ipse de Socrate testatur. Sed tamen dixerit Platonicus ei modι commentitius aliquis ideas esse, quidem iccirco
esse, quia demo iratio sit.i Ο dicit Aristotelis sisterio c--
muris nulla sit,demoUrario non erit. Nam si no sit uniuersati,no erit medii ,neque demo ratio: qsi non sit ecies communis,non erit uniuersale: si non sit igitur1yecies communis,non erit medum, neque demonstratio.
533쪽
A N I M A D. LIB. IX. 1413 NON accidere autem simul affirmare& negare, nulla sumit demonstratio, nisi oporteat demonstrare & conclusionem sic: demonstratur autem sumentibus primum de medio, quod verum, negare autem n 3 verum . Medium autem nil refert esse,& no esse sumere, utique etiam teritu.
Si enim datum sit de quo homine verum' dicere,& si non hominem, verum nisi solum hominem animal esse, non animal autem, non. Erit enim verum dicere Calliam,& si non Calliam, tamen animal noanimal autem, non.
Digresso est alia,quomodo ex axiomate eontradiatonu δε- monstrandumsis,primo in demonstratione recta, deinde ad ι-pψibιle. In Lmonstratione rect axioma illud erit maius esei tremum,non medium,non minin extremum: nee adhiberi potest
enim nil acceptum eth b ωπεροσμα,cum dictum est tres esse partes demonstrations, 3 περοισμα, ἀια - , γένος utam- κέ -πrutHomo est anima non autem non animat: callias homo est: Calu.M igitur est anima non cutem non animal. Nee refert ad concludendum axioma illud de suiHO,an medium tertium etiam contradictione simiture associatur, nee enim' pecus rencludetur me
Homo o non homo, eost animal π non ammade Callia, o non Callira,est homo o non homo: calda, igitur et no callia est animal et no animas.
534쪽
342 PET RAMI In hoc exempli Atticet axioma fuerit additum ad omnes δε- imonstrationu partes,s tame,ut Ara teli place additum me-ῶο o tertιο,nihil facit ad concludendum quod eratpossitum.
lum de medio dicitur, sed & de alio, quia sit in pluribus. Itaque si mediu&ipsum est& non ipsum, ad conclusione nihil refert.
Causi est,cur contradictio in medio posita,nihil mutet prio- irem concisionem,quod primum si comunius o generaliu .Haeehuim Dei doctrina est de axiomate contradictionu in dem bis
tione recta, loctrina sane a uano aliquo sutiliquesophi ta traflata,c si usquam ulla est,mere is neere sophistica. Etenim ut nihil de obseuritate loci huius dicam, pia de sola falsitate dira quid est quod hic mbu propoηitur'axioma,6t principium,ut superior doctrina posuit, αυππιτον , ἀμεινον,οἰναποIγικπν,per quod uia μα de subiecto genere concludatur, o eontradictio- nu axioma omnium axiomatum 'imum positum est, at in hae bella demon'ratione axioma contrari Aonis fit παθημα con- sclusionis Est enim maior pars conclusiionis. Quamobrem tam i subus,tamque absurdus error a ndatur. Principiiι principiorύ est axioma axιomarum omniu primu numerat Ara toteles contradictonu illud decretum. At nunc docetur in demonstratione recta site adhibendum esse, ut quaeratur, π per medium aliud e cludatur. Sι quicquam igitur in totu anal tιω minime Aristoteliram est,illud est certe: Aristoteles principium maius,s excellen im nulla re habet illo, η μεν ἰαπειρία τέχν&υ ἐπ πιλήαπειρια τυχια ,at non semper adhibet.
OMNE vero assirmare aut negare, ad 'impossibile demostratio sumit. Idque neque semper uniuersaliter, sed quatum so
535쪽
3 tis est. Satis autem est in genere. Dico autem in genere,ut circa quod genus demostrationes adhibet, quemadmodum dictum etiam prius.
Alter est Acin quomodo sit utendum axiomate contradisionis: in demon attone,nempe ad impossiti, adhibetur illud axioma, strictum uidelicet ad certum genus, urgeneraliter adhi- , bentur omnia axiomata, a principia comunia, laut antea iam dictum est atque hanc partem libentius audiriquam illampuperiorem,s ut Aristotelicam recipio,s addo praeterea.
tiae inter se secudum communia: comunia vero dico, quibus utuntur, velut ex iis demonstrantes: sed non de quibus demonstrant, neque quod demonstrat. Et diale - , ctica cum omnibus comunicat, & si qua uniuersaliter conetur demonstrare communia , ut quod omne affirmare, aut negare, aut quod aequalia ab aequalibus, aut eiusmodi quaedam. Dialectica veror no est
sic definitorum quorundam, neque generis unius cuiusdam: non enim interrogaret:demonstrantem enim non licet inte rogare, quia ex oppositis non demonstra
' tur idem: demonstratum autem id in iis quae de syllogismo.
Perissologia est, qua repetitur e capite superiore eommunio
536쪽
rq PET. RAMI frientiarum, quod ommbiu sectentus Decialibus communia sivi et quadam principia, id est media, non autem generas tecta, de
quibus demonstretur,neque παθημαEa quae demonstrentur: at dialectica omnibus scitiuiis G artita communis est, ut iam dixi. Hac uero scietia,ut ιnterpretes hic aiunt, elaphsica est: Ariapoteles tamen hic metaphscam non nominat , sed demonstra-tem,cum dicit dialecticam interrogare,demonst ante non in e
rogare f. si Metaphsicam hic significare uoluit,certe cons mar quod an ea dixi metaphsicum philosophum o demonstra
rorem anal ticum eundem esse: uniuersalem uero hane scientiam uidetur A ffoteles etiam undecimo capiteprimi R I 8έ ων i x dialectiea distinguere,νυν ἡδὶ ο - ες ινο λεκακος απερι γένος
nero non uersatur dialetacin eirea genus ullum definitum , nsque demonstrativus est, neque talo , quilu est uniuersus : ubi inserpres Alexander uniuersalem, theologum, o primum philosophum interpretatur. Fuit uero π Aristoteli, o Aristotelisse latoribus G aemulis ualde simplicu o imperiti animi potuere uniuersale hoc documentum,metaphysicamque esse domina omnium artium ae magistram, ex Aristotelicu autem principis non explorare,non ammaduertere, non experiri,an metaphysi- ea praecepto Cr instituta suis artes omnes possit in 'ruere. Nec enim metaphysica rota, ut iam dixi,quicquam docet destiligismo,aut method nihil denique de tota, uel singulorum argumerorum uel uniuersorum collocatione, ut si dubites de rei ueritate rectene concludatur, an non, metaphysica nihil adiuuare te poteri si de ordine o collocatione dubites etaphysica nihil adiuuare te poterit, ita quicquid ad conformandis artes metaph sica commoditatu habet, auxili , id habet logica etiam hoorganic Icet ense ima . Id, inq*am, habet de causia, de gen re e fritioncs caeteris togicis argumentis,qua metaphsica eo qfundito habet multo copiosius,quam metaphsica. Metaph sica conatur demonstrare axioma contradictionu : his eo tus. st ut iam dixi in γαμμα metapbsico ineptissimus , maxi-
537쪽
A N I M A D. LIB. IX. Iqsi mhue d ridendus. DIALECTICA VERO. Describitur ut aiunt in repretes discrimen dialecticae o metaph sic certe Miletur sed quale uideamus: dialectica non es 5- Diti o terminati gener burru est. Omnιa enim quacuque sint,pin leto' replectitur,omnia disperito disceptat,id est, em quatenus ensi ectat. Curitasquia ait Aristoteles non ι merrogaret: artifex enim certi generati π demostrator no incerrogat,qvia ideo postroru esse non demonstratur, ut suscipit tamen o dis medialechea: ut in libris de Iusmo dictam est,id est, anablicis
a pellari ab Aristotele , sed de ollulmo . Erto hoc est discrimen
Zal Elicae G metu sic uel potius apodicile Metaphysicuenim his A latebi non appellaroed demon bantemseu dixi, lι scrimen sinquam sed ex Aristor tu placitu , non ex Ari fotelup,incipia deductum. Nec Aristotebcum hoc est ed translatilium
est: quouis tam saepe in organo logico repetitum, in libro πιὼ γηνειας Iechonu totiae capite siecundo me prima eapue primimo te in topici primos o clauo buero, rursus in ἐλἰ ων Primo libro,capite nono. Dialeelica interrogat netaphysica sumit: illius uidelicet in muti οἱ recaria esst,huius est propria G libera. 3 Ecquid inqua vetat in errogationiιus artes c βιe fias omnes dialogo aliquo costitui Quid ad sciet discrime an net,quo' modo doceatur ue discipulum interroget, iusque sensum G intellectum era πό δασκαλον utque ipsius magistro doctore faciat Uue uelut in elligen ι iam, laneque cognostenti res per se nota, trada G propona,'Quod, niua nodus hic uel interrogadhuelproponedi. si reteade uel in errogetur,uel proponatu scieriae disi,unen habet'Plato maxima philosophiaeparte inter rogadu rebus instituit Aristoteles corra proponendis o se mendη .an erit iccirco Platonis philosophia dialectica ' Aristote tu meta-
sica rei viaiclicat sed quid plura' Aristoteles ine proximo
capite ait omnium scientiarum proprim in errogationes esse. Ergo non=la ZAesica interrogat, sed caeeterae quoque in errogator res c scientiae . Hanc otia φασιν interprerm uiderum: itai l. i.
538쪽
eeleriter occumrum,non eodem sine diale ii camo caetera artes rin errogare, sed dialecticam interrogare ad captandum disicen ua secum,ut inde concludatur genero autem certi vilice o demo Pratore interrogare,e rom αὐου πει&cq βο-or, των Ei Eς μία, επαγ Μομενου, sit quando dum pertentarendi eiusdem areo probellorem ,ir a hemistius, at inquam,haec distinctio ridicula es : ιllud enim ποιπςικον genus, de quo in elenchis, dialecticae uiciniussuerit, quim ulli ah discit Inae. At F
boe ueru conceditur,tamen hae etiam di fιnchone interrogatιο- ne Omniu artim esse eomunem cocedetur Quamobre tollatur hoc tam commentitium discrimen, quod dialemca interrue apodι- t
alo propona insumat. I d enim omnium artium eommune est, hoc discrime quod ponitur dial clicae ab apodieiica seu metaphysica non est abud, quam dialecticae ab ipsa dialectica, e ius opera modo apod lica, modo probabilia, modo captiosa
sunt: ars taine omnium communis est o una,inuensio nempe
SI VERO eadem est interrogatio ob logistica & propositio c6tradictionis, propositiones autem sunt in unaquaque scietia, ex quibus syllogismus in unaquaque fuerit, interrogationes scientificae fuerint, ex quibus in unaquaque scientia germanus est syllogismus.
Adhuc octauum caput fuit in perissoluta principiorum , q
detrefonibus de eometris G idem quidem nomine sngrarias accumulatam. Nonum beluitur in eadem in cnia , per lologi
539쪽
A N I M A D. L I B. I X. ΙΑ'r est heu quanta, quoties iam camara Imo uero quanta de reo nobiti non adnimaduersat Perilliologia est inquam Mema. Omnia quaesunt in scientia , i ter se Iditaenea debent estidi seruit quartum caput . Omnia quae sunt inscientia , interpes=uenea debent escidisseruitseptimum caput. Omnia qua sunt scietiad Tenea inter se debent esse,disseruit celauum caput. Omnia quae sunt inscientia , interses genea debent es dis
rit ιterum nonum caput, tam magni sicam, tamque praeclaram de constituenta arr: pnibus legem libenter audis , quatuor capitibus inanissime s inepUιme contra Aristotetis method et eandem cantilenam cantari, non libenter audio. Chrysippo, n-quit in Placitu Hippocratis o Platonis Galenus, id placuit,ut de eade re non bis aut ter ,ped quater interdum,etiam quinquies in dures, operibus diceret,quod imprimu euitatunt , quι reporis otiique sui rationem habebunt: at chrysippum uincit Aristoteles,qui non solum in diuersis operibus, ed in eodem tam frequenter eande rem repetat. Ergo singenia continuatur,quod in unaquaq;scietia sit interrogatio dome lica, cognata, ongenea:
Propos mones sunt in singulis Foetus,unde cognatus ssata neus effieiturs illismus: 3 Interrogationes 3 g ticae, sunt ipse propositiones: Interrogationes igituro logi licae sunt, ex quibus e gnatus G Menem efficitur biluisimus.
Aristoteles hἰe aperte distulatis interrogationes in omnibus artibus collocat, contra quam proximo evιte docebatur. Ergo
Me Aristotilicum nobis est,quia ueramallud Aristotilicum nobis non est,quias Num.
MANIFEs Tudis igitur, quod non omnis interrogatio Geometrica fuerit, ne-' que medica, similiter autem etia in aliis, sed ex quibus demostratur aliquid, de quo Geometria est, aut ex iis demo ratur quae
540쪽
dens. Itaque non fuerit in ageometricis de Geometria disse redum mestietur enim qui vitiose disputet . Similiter vero etiam in aliis scientiis.
ηetio si quis sie dissutet in quaηis arte, bene distulabit: sit quis 3 secus disturat,male distulabir. SECUNDUM ACCIDENS. Accidens heterogeneum Acit, ut antea. IT Α- QP E NON. Concludιtur βngema nomine Geometra quod idem de caetero disciplinis et intelligendum . Grammatica Grammatice, Rhetorica Rhetorice, Logica LVice, Arithmetica Arithmetice , Geometria Geometrιce , Musica Musice traeiaride ne,cir caetera denique artes suo sibique cognatis obueneis
ratιonibus uti: Plato iubet in Rep. unius artis, unum artificem
esse. Quod si Platonica lege fuerint ut fere sunι arti ei disti Eb,uelitque furor de texedo, textor desuendo, sartor de pinsin- Δ,pistor de sarciendo distulare,dicetur protinus, id non eost amtu Cr professionis tua. Suror Apellis imaginem de crepida reprehendit Apelles tulit,id enim faciebat ex artecismclam eum etiareprehenderet, Ne sutor inquit ultra crepidam. Ergo Aristoteles rencludit equenta sua sines artium terminosque distinguedos esse , hancques uenisi legem tanquam principem quadam Giudicem artium omnium constituit. Qua lege dices Grammatio Grammaticam in method.cem G historicem partienti, pee eas, quia historice ex poetarum,historiarum,astrolui Cy reliquarum disiciplinarum cognitione ion est artu ruae germana π' fraenea . Dices rhetori rhetoricam in quinque partes diuiden-ri,inuentionem, dispositionem, elocutioncinis bonem, memoria, peceas r inuentis enim distoriisque Ur memoria mentis sunt ratiotiis G propria logicorum: byngenex tua arti nἴ sunt. Dices